Yazar:
E. T. A. Hoffmann
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 40 dk.
Sayfa Sayısı:
200
Basım Tarihi:
Mart 2019
Yayınevi:
Can Yayınları
ISBN:
9789750740046
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Yorumlar ve İncelemeler
ÜSTAT PİRE
E.T.A.HOFFMAN
Masal gibi şahane bir eser okudum.
......
Bay Peregrinus Tyss varlıklı bir babanın yıllar sonra doğan tek çocuğudur.
Babası Bay Balthasar Tyss'ün kendisine bıraktığı yüklü bir servetin sahibidir
Kibar bir insandır.
İçine kapanık ,hayatı tanımayan ,hastalık derecesinde melankolik bir kişiliği vardır.
Yardımsever bir insan olan Peregrinus, bir Noel akşamı hediyeler götürdüğü bir evde esrarengiz biri ile karşılaşır;"Dörtje Elverdink"....Bu esrarengiz kişi kahramanımıza başının dertte olduğunu onu evinde saklanmasını rica eder.
....
Bu esnada kentin pire terbiyecisi ,güzel yeğeni Dörtje 'nin ortadan kaybolduğunu söylemektedir....
Kahramanımızın arkadaşı George Pepuch'da prenses Gamameh'i aramaktadır.(Yani Dörtje Elverdink)...
(Kahramanlar ve olaylar karışık gibi mi geldi aslında değil:)))) )
...
Bay Peregrinus Tyss "Üstat Pire"ile bir yakınlık kurar.Üstad Pire ,güzel Dörtje'den kaçmaktadır.
Pire, prensesin eline geçmemelidir yoksa sonsuza kadar tutsak kalacaktır....
Eser okurken en çok hoşuma giden Üstat Pire'nin kahramanımızın gözüne yerleştirdiği ufacık bir mercekle karşısındaki insan içinden geçenleri anlayabilmesini sağlaması idi.
Yüzümüze gülerek konuşan insanların, aslında içinden neler geçirdiğini bilmek hem güzel, hem de çok zor....
Eserden alıntılar;
*Eğer bir erkek öyle yada böyle dikkatini çeken sevimli bir kadını düşünmekten kendini alamıyorsa ,o zaman aşka ilk adımını atmış demektir;
*Öldürülen prensesin hatırasını sonsuza kadar yaşatmak isteyen etrafındaki bütün çiçekler örtülerini bu ichor'a daldırarak öylesine parlak bir kırmızıya boyamışlar ki, böyle bir rengi yeryüzünde hiçbir ressam yaratamazmış-Bildiğiniz gibi, dostum Pepusch ,en güzel koyu kırmızı karanfiller,zambaklar ve şebboylar Sülük Prens'in güzel Gamaheh'i öperek
Ötekinin düşüncelerini bilmenizi sağlayan bir merceğiniz olsaydı, aşkınızı korumak için sevgilinizin mahremine saygı duyarak merceği yok edebilir miydiniz? Freud'un edebiyatta tekinsizin rakipsiz ustası olarak nitelendirdiği Hoffmann, Üstat Pire'de de gerçek ve düş dünyasını her zamanki ustalığı ile harmanlayarak, insanların düşüncelerini bilme şansımız olsaydı sonuçları nasıl olurdu konusundan yola çıkmış ve dönemin dogmatik düşüncelerini de incelikle eleştirmiş. Okurken çokça keyif aldığım, Hoffman'ın hayal gücü ve ince mizah anlayışına tekrar hayran kaldığım bir eser oldu.
Çekingen mizaçlı Peregrinus Tyss, bir Noel akşamı hediyeler götürdüğü bir evde esrarengiz Dörtje Elverdink’le karşılaşır. Dörtje başının dertte olduğunu söyleyerek ondan kendisini evine almasını rica eder. Bu sırada kentte bir pire terbiyecisi ve mikroskop ustası, pirelerinin ve güzel yeğeni Dörtje’nin ortadan kaybolduğundan yakınmaktadır. Peregrinus Tyss’ün arkadaşı George Pepusch da Magusa’lı Prenses Gamameh olduğunu iddia ettiği Dörtje’yi aramaktadır. Peregrinus, uzun zaman pire terbiyecisinin elinde tutsak olan ve şimdi kendisinden korunma talep eden Üstat Pire’yle yakınlık kurar. Pire aslında Prenses Gamameh olan güzel Dörtje’den kaçmaktadır ve Peregrinus’a Dörtje’nin onu asla ele geçirmemesi gerektiğini söyler. Yoksa pire halkı sonsuza dek tutsaklığa mahkûm olacaktır. Peregrinus, Dörtje’den etkilense de Üstat Pire’yi koruyacağına söz verir.
Alman Romantizmi
Zamanın ruhunu anlatan yaşamlar ve hikayeler. Klasikleri ve romantizmi seviyorsanız okunması gereken kitaplardan fakat benim gibi kurgu dehşet ve entrikalar hoşlanıyorsun hiç yaklaşmayın derim
8/10
2021 42. kitabı
Dogmatizm karşıtı oluşturulmuş fantastik bir öykü kitabı. Yazar eserinde, bilim ve dogmatizmin savaşını bir aşk öyküsüyle süsleyerek sunmuş okura.
Kitapta kişi sayısı fazla olduğundan ve bir kişinin birden fazla ismi olduğundan karmaşık bir hava yaratmış. Eser derin bir ironi içinde bir eleştiriyi barındırdığı için ve ilk başlarda bunun anlaşılması pek de mümkün olmadığı için eseri sıkıcı görmek bana göre kaçınılmaz.
Yazarın din üzerinden bilimi, bilim üzerinden de dogmatizm eleştirmesi biraz çelişki barındırsa da, zamanının bilim adamlarını bu taşlamayla alay konusu yapıyor.
Yer yer şiirsel bir anlatıma yer veren yazarın bu eseri yayımlandığı tarihte -1822- sansüre uğraması da boşuna değil aslında. Dönemin din ideolojisinin baskın rolü, her ne kadar bilimin eleştirisinin eserde ağır basması önplana çıksa da sansürden kurtulamaması dönemin sert havasını yansıtır nitelikte.
Büyükler için masal kitabı gibi. Her masal gibi bir varmış bir yokmuş diye başlıyor. İnanılmaz bir hayal gücü.Peregrinus ailesinin geç gelen çocuğuydu. Biraz hayalperest plan bu çocuk bir gün ortadan kaybolur, geri geldiğinde aradan üç yıl geçmiştir ve artık yalnızdır.
Bir Noel gecesi tanıştığı Dörtje Elverdink adında güzeller güzeli kadının kendinden yardım istemesiyle onun evine gider. Dörtje'nin asıl amacı ondan kaçan Üstat Pire'yi yakalanaktı.
Üstat Pire de halkının esir düştüğü için Peregrinyus'tan yardım istemektedir. Mantığı ve aşkı arasında kalan Peregrinus ne yapacaktı. Bundan sonrası tam masal.
Peki siz karşınızdaki kişinin gerçek fikirlerini duymak ister miydiniz?
İnsan kendi sınırlarının ötesini bilseydi ne olurdu? Karşınızdaki insanın asıl düşüncelerini bilmek ister miydiniz? Bu gerçekten bir ayrıcalık mıdır yoksa cehennemden bir bölüm mü? Aklınızdaki sorular belki de buradaki yedi macera ile cevaplanır. İyi okumalar.
Bir varmış bir yokmuş diye başlamanın sıkıcı, konuya direkt girmenin artık moda olduğunu belirterek başlıyor kitabına yazar ama bu masal "Bir varmış bir yokmuş" diye başlayabilecek bir masal.
Bütünlüğünde bir aşk masalı, hatta doğaüstü özellikleri de barındıran klasik bir masal içeriğine sahip ve bildiğimiz masalların sonunda gerçekleşen o "Gökten üç elma düştü..." sonucuyla da bitiyor. Ama kitapta kendisini çeken bir şeyler var. İlgiyle okutuyor kendini.
Kitap masal türünün garip bir örneği olduğunu söylemek lazım. Kahramanları Üstat Pire , Peregrinus Tyss ve George Pepusch. Fantastik ögeler ile örülmüş 7 birbirini takip eden maceradan oluşuyor. Bu türe aşina olanlara tavsiye edilir yoksa saçma gelebilir diğer okurlara.
“Bu yaptıklarım, çoğu zaman bana ıssız ve kasvetli bir diken tarlası gibi gelen hayatımın çiçekleridir.”
.
.
Hoffmanın kalemiyle daha önce “Küçük Zaches Namıdeğer Zinnober” kitabıyla tanışmıştım ve benim gibi fantastik kitaplara bayılanların da aynı düşüncede olacağı gibi çokça sevmiştim. Bu kitabı da beni yanıltmadı. Küçük Zaches daha bir heyecan verici olsa da bu kitabını da bir solukta okudum.
.
.
Karşınızdaki konuşurken gerçek düşüncelerini duyabileceğiniz bir aracınız olsa nasıl hissederdiniz? Fantastik kurgusunun altında bu düşünceden yola çıkarak toplumun her kesimindeki dalkavuklukları iki yüzlülükleri çok güzel yermiş yazarımız. Üçüncü bir kişi olarak araya girip yaptığı açıklamalar bana Şirinler köyünü ve Gargamel i anlatan dış ses hissiyatı verdi Satır aralarında atıfta bulunduğu eserler, bilim adamları, sanatçılar ise tam not almalık. Zaman ve mekan tasvirleri yaparken de bir “Merlin” setinde dolaşmadım değil hani
.
Velhasıl-ı kelam benim için keyif verici bir okumaydı.
Okuma sırası puanım 4.5/5 bazı yerleri bizim hayal gücümüze bırakıp açıklamadığı için 
Üstat Pire E. T. A. Hoffmann
Üstat Pire E. T. A. HoffmannReklam
Yazar Hakkında
E. T. A. HoffmannYazar · 19 kitap
Ernst Theodor Wilhelm Hoffmann, daha çok müstear adıyla E.T.A. Hoffmann (Ernst Theodor Amadeus Hoffmann) olarak bilinir. Romantizm Döneminde, Alman Fantezi ve Korku Hikâyeleri Yazarı, Jüri Üyesi, Besteci, Müzik Eleştirmeni, Çizer ve Karikatürist olarak tanınır.
Prusya'nın Königsberg (günümüzde Kaliningrad, Rusya) şehrinde doğan Hoffmann'ın hikâyeleri 19'uncu yüzyılda oldukça ilgi bulmuş ve romantizm akımının önemli yazarlarından biri olmuştur. Berlin'de 1882'de ölene kadar da hikâyeler yazmıştır.
Hukuk öğrenimi gördükten sonra 1800’de devlet memurluğuna atandı ve Prusya’nın işgali altında bulunan Polonya’da çalışmaya başladı. 1806’da Prusya’nın Napoléon güçleri tarafından yenilgiye uğratılmasına kadar bu görevinde kaldı. Hoffmann, 1814’e kadar müzik eleştirmenliği ve tiyatrolarda müzik yönetmenliği yaptı. 1811’de Arlequin adlı bir bale besteledi. Alman Romantizminin ilk yazarlarından olan dostu Friedrich de la Motte Fouqué’nin Undine adlı masalını operalaştırması da bu döneme rastlar. Hoffmann, 1814’ten itibaren edebiyata yöneldi. 1814-1815 tarihli Phantasiestücke in Callots Manier adlı öykü kitabı, yazar olarak ün kazanmasını sağladı. 1816’da yeniden devlet hizmetine girerek Berlin Temyiz Mahkemesi’nde yargıçlık yapmaya başladı.
Ernst Theodor Amadeus Hoffmann, Alman Romantik Dönem’in ekollerinden birisidir. Hoffmann, eserlerinde gerçekliğin sınırlarını aşar ve fantastik bir dünyaya yelken açar. 1763-1825 yılları arasında yaşamış olan Alman yazar Jean Paul Friedrich Richter’in 1776 yılında kaleme aldığı eseri Siebenkäs’de ilk kez kullanılan Eş ruh motifi, ikinci kez Ernst Theodor Amadeus Hoffmann tarafından kullanılmıştır.
Şeytanın İksirleri (1815-1816) ve Kedi Murr’un Hayat Görüşleri (1820-1822) adlı romanları, Gece Tabloları (1816-1818) ve Die Serapionsbrüder (1819-1821) adlı öykü derlemeleri büyük ilgi gördü. Hoffmann’ın peri masallarından doğaüstü felaket öykülerine kadar eşsiz hayal gücünü sergilediği eserleri, Çaykovski’nin bale süiti Fındıkkıran da dahil olmak üzere pek çok opera bestesine esin kaynağı oldu. Eserleriyle Honoré de Balzac, George Sand ve Théophile Gautier gibi isimlerin saygısını kazandı; Victor Hugo, Charles Baudelaire, Guy de Maupassant, Aleksandr Puşkin, Fyodor Dostoyevski ve Edgar Allan Poe’yu etkiledi. E.T.A. Hoffmann, 1822’de Berlin’de öldü.
