Yazar:
Snorri Sturluson
Çevirmen:
Ekin Duru
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 21 dk.
Sayfa Sayısı:
224
Basım Tarihi:
13 Şubat 2019
İlk Yayın Tarihi:
Şubat 2018
Yayınevi:
Say Yayınları
Orijinal Adı:
Prose Edda
ISBN:
9786050207019
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Okul dönemi kitap okuyamamaktan şikayet edip tatile girince elimin kitaba gitmediği günlerden birinde, zor da olsa Viking Mitleri'ni bitirmeyi başardım. Durumdan şikayetçi olmakla birlikte günde 20-30 sayfa okuyarak bitirdiğim bu kitaptan keyif aldığımı belirtmeliyim. Prose Edda'nın düzgün bir çevirisini, açıklamalarla birlikte okumak heyecan vericiydi. Böylesine eski bir eserin sağlam kalabilmiş olması, üstüne bir de Türkçe'ye sorunsuz çevrilmesi takdir edilmelik bir durum, Say Yayınlarına ve çevirmen Ekin Duru'ya emekleri için teşekkür edelim şimdiden.
Kitap önsözle birlikte 7 kısımdan oluşuyor: Gylfaginning (Gylfe'nin Aldanışı), Gylfe'nin Aldanışı'na Sonsöz, Brage'nin Konuşması, Brage'nin Konuşması'na Sonsöz, Skaldskaparmal: Şiirsel Söylevlerden Alıntılar ve Hattatal. Girişte Snorri'nin hayatından ve Prose Edda'nın ve diğerlerinin yazılma/basılma süreçlerinden bahsediyor. Önsözde Nordik dediğimiz Kuzey Mitolojisinin oluşumu tarihsel açıdan hikayeleştirerek anlatılıyor. Bu kısımda Odin gibi Nordik tanrıların Truva taraflarında doğup şehrin yıkılmasından sonra kuzeye göç ettiğinden de bahsediyor. Ne yazık ki bu varsayım kesin sonuca ulaşmamakla birlikte, olayların böyle olmadığı, tanrıların hiçbir zaman güneyde gördüğü efsanevi arketipleri kuzeye taşımadığı, her kültürün kendine ait efsanesinin olduğu ve Nordiklerinkinin de çalıntı olmadığı hala güçlü bir şekilde tartışılmaktadır. Dolayısıyla daha kitabın önsözündeyken "iddia" varsayılan cümlelerin doğruymuş gibi anlatılması pek hoş gelmedi bana.
Gylfe'nin Aldanışı bölümü, kral Gylfe (Ganglere) ile Valhalla'nın 3 koruyucusu Har, Jafnharr ve Thride arasında soru-cevap şeklinde ilerleyen bir bölüm. Bu bölüm, İskandinav Mitolojisi baştan sonra, tüm önemli karakterlerin ve bu karakterlerin tanınmalarını sağlayan ya da
Öncesinde Neil Gaimann dan İskandinav mitolojisi ve Joanne Harris'den lokinin müjdesini okuduğum için beni çok süprizlere boğacak, bilmediğim yeni hikayeler öğretecek bir kitap olduğunu sanmıyordum ama kesinlikle yanılmışım. En ayrıntılı iskandinav mitolojisi bu kitapta.
MS 800-1100 arasında bu hikâyeleri üretenler Norslardır. Edda, “nene” demektir. Manzum ve anonim olarak dilden dile dolaşan bu hikâyeleri, şiir örnekleriyle nesirleştiren İzlandalı Snorri Sturluson’dur (1179-1241), bu Prose (Düzyazı) Edda olarak bilinir.
Poetic (Şiirsel) Edda ise, Konungsbók (Kralın Kitabı [Codex Regius]) adı altında 13. yüzyılda yazıya döküldü. 1643’te İzlanda Psikoposu Şiirsel Edda’yı bulana kadar, nerede olduğu bilinmiyordu.
SAY yayınları hiç zahmet etmemiş ama, bu kitap eski İzlandaca’dan değil, eseri derleyen Rasmus B. Anderson'dan (1846-1936) yapılmış bir İngilizce çeviridir, ve yayınevinin İngilizce çeviri ve sondaki kitap sözlüğü dışında hiçbir entelektüel katkısı olmamıştır!
Rasmus B. Anderson şunları diyor: “Nesir Edda’daki efsanevi malzeme Töton ırkı kadar eskiye dayanıyor. Bunun bir bölümü ünlü olmayan yazarlar tarafından kaleme alınmış. Küçük bir bölümünün yazarı Olaf Thordsson’dur. En önemli bölümü ise Snorri Sturluson tarafından yazılmış ya da daha doğrusu derlenmiş ve tüm eser önsöz ve sonsözleriyle birlikte 14. Yüzyılın başlarında basılmış.” Yani eser elden ele dolaşmış, Orta Çağ’daki Hristiyanlar tarafından yorumlanmış ve basılmıştır. Bu kitapta o yorumlardan bir kısmını Anderson sayesinde görüyorsunuz.
İlginç olarak hikâyelerin Yunan kökenli (hatta bazen Troya kökenli) olduğunu anlıyorsunuz. Mezopotamya, Yunan ve Roma sürekliliği çok bilinir; ancak Hektor'un Thor ve hatta Loki ile bağdaştırılması; Priamos'un Odin ile karşılaştırılması; İskandinav ve Avrupa mitolojisinin Asya'dan devşirilmesi iddiası hayret verici.
Deniz neden tuzlu? Dünya ve insanlar nasıl yaratıldı? Anasının kuzusu Baldr tüm cisimler tarafından dokunulmazken, nasıl Loki yüzünden öldü de yeraltına indi (ve Sümer çoban tanrısı Dumuzi gibi baharda geri dönüyor)?
Nesir Edda'yı İngilizce okuduktan sonra Türkçeye uyarlanmış en iyi kitaplardan bir tanesi diyebilirim. Hikaye ya da roman olmadığı için okuması biraz zor gözükebilir, ancak İskandinav kültürüne ve yaşamına aşina iseniz Türkçesinde bile o dilin ruhunu anlayabilirsiniz. Hele ki benim gibi Wardruna, Eivor, Faun, Omnia gibi grupların müziklerini dinleyen birisi iseniz çok rahat dini söylencelerin içerisine girebilirsiniz.
Mitolojiye meraklı olanların kesinlikle okumasını tavsiye ediyorum. Okuma serüveniniz boyunca Odin yanınızda olsun.
Ben normalde mitlere bayılırım özelliklede Türk efsaneleri ve Yunan mitolojisi çok hoşuma gider ama bu kitabı sevemedim. Bir kitabı yarım bırakmayı sevmediğim için zar zor okudum. Her şey bana çok yarım geldi nedenini anlamadım.
NESİR EDDAAraştırma - İnceleme - Mitolojiler
Viking Mitolojisi Nesir Edda adı verilen bir takım destan ve şiirlerden oluşmuştur. Snorri Sturluson ilk kez bu eddalari toplayarak viking mitolojisini ortaya çıkarmıştır. İşte bu kitap, bu derlemeyi guzel bir ceviriyle okuyucuya aktarıyor. Selahattin Özkan gerçekten harika bir çeviri yapmış, gayet akıcı. İskandinav Mitolojisi ile ilgili bildiğimiz çoğu şey bu kitapta ham haliyle mevcut. İlgilisine gerçekten çok güzel bir eser. Mitolojiyi kaynağından okumak her zaman daha etkileyici gelir bana.
Odin Türkland Dan ayrılıp batıya ve kuzeye gitti cümlesini okuyunca şaşırmıyor değil insan. Viking inanışı ile ilgili ayrıntılı bilgiler mevcut. Kitap sonlara doğru gerçekten zorluyor sabrınızı. Destanlar Thor hepsi var kitapta
İskandinav mitolojisine dair derin bilgilerEdebiyat
Puanım 4/5 (%77/100)
Vikingler ve İskandinav mitolojisine dair bilinen birçok şey 12.yüzyılda yaşamış olan tarihçi, politikacı, şair ve yazar olan Snorri Sturluson'dan geliyor. Birçok kişi Nesir Edda'nın Sturluson tarafından yazıldığını düşünse de bunun için kesin bir kanıt yoktur. Yine de kendisi Nesir Edda üzerine birçok çalışma yapmış ve emek harcamıştır. Kitabı içindekiler kısmından yararlanarak anlatmaya çalışacağım.
Nesir Edda: Tarihsel Değeri ve Özellikleri kısmında adından da anlaşılacağı gibi Nesir Edda nedir, nasıl yazılmıştır, içinde ne tür şeyler vardır gibi birçok temel sorunun cevabını alıyoruz. Tartışmalara ve bilinmezliklere rağmen kesin olan tek şey Nesir Edda'nın üç parçadan oluştuğudur; Gylfaginning, Skáldskaparmál ve Háttatal. Bu kısa giriş bölümünde gerçekten tarihi yararlı bilgiler bulunuyor.
Snorri Sturluson ve Nesir Edda'nın Yazarlığı bölümünde Snorri Sturluson'un hayatı ve onun Nesir Edda üzerine olan çalışmalarını öğreniyoruz. Bu kısım da tarihi olarak büyük önem taşıyan bölümlerden.
Önsözden sonra gelen ve Nesir Edda'nın ilk bölümü olan Gylfaginning (Gylfi'nin Aldanışı) Kral Gylfi'nin hayatından başlayıp birçok şeyden bahsediyor. Zamanın en başlangıcından, tanrıların ve 9 diyarın doğuşundan, insanların ve diğer canlıların yaratılışı ve son olarak da her şeyin yok oluşu gibi İskandinav mitolojisine dair bilmeniz gereken birçok bilgi var. Şahsen benim kitapta en çok ilgimi çeken bu bölümdü.
Skáldskaparmál (Şiirsel Söyleyiş) ise İskandinav deniz denizi tanrısı Ægir ile şiir tanrısı olan Bragi ve şiirin doğası üzerine söyleminin bulunduğu bölümdür. Adından da anlaşıldığı gibi bu bölümde birçok karakterin birbirleri arasında diyalog şeklinde şiirsel konuşmaları var. Şiir ve edebi şeyleri seven kişilerin çok seveceği bir bölüm burası.
Nesir
Dünya - Denizler - Kayalar - Ağaçlar - Gökyüzü ve MidgardEdebiyat
Snorri Sturluson ve Joseph Campbell'i benzer zamanlarda okumak yaptığım deliliklerden biriydi. İkisi de akademik eserler yazmış ve arka planına hakim olmadığınız konulara denk gelince devasa boşluklarla karşılaşmanıza sebep oluyor. Yine de Viking Mitolojisine dair daha fazla araştırma ve okuma yapmış olduğum için görece daha rahat bir okumaydı. Özellikle şiirsel anlatımları okumak istediğim için bu dönemde önceliklendirdiğim bir kitaptı. İki kitabın çakışmasının sebebi yeni kurgum için yapılan ekstra okumalar arasına girmiş olmalarıydı diyebiliriz. Epey verimli bir okuma oldu. Varlığını korumak istedikleri kültüre şahitlik ederken bir yandan da dinin etkilerini takip edebildiğimiz bir eserdi.
Sadece Kahramanın Sonsuz Yolculuğu ile denk gelmesi veyahut dilin bir tık yabancı olması sebebiyle yer yer zorlanarak okudum. Kapağına vurulduğum bu kitaba dair beni üzen asıl unsursa yazım yanlışlarıyla dolu olması oldu. Umarım ilerleyen baskılarda bu duruma el atmışlardır.
Viking MitolojisiMitoloji
Eserden beklentim yüksekti fakat beklentimi karşılamaması beni üzdü. Eserden Viking tarihi, kültürü, dini hakkında bilgiler sunmasını bekliyordum. Fakat eser çok karmaşık ve anlaşılması zor bir şekilde birçok isim içeren şeyler sunuyor. Okuduğumda isimlerin aklımda kalması olanaksız ve bir şey öğrenmiş gibi hissettiğimi söyleyemem. Vikingler hakkında bir şey öğrenilecek bir eser olmadığını düşünüyorum. Belki de bana böyle gelmiştir. Her okuyucu farklı tarzda bir etki içinde kalabilir. Ama benim düşüncelerimi size sunmak istedim. Bu kadar büyük bir tarih, büyük bir kültür detaylı akılda kalıcı ve anlaşılır şekilde sunulabilir diye düşünüyorum. Bu tarz beklentilerim için farklı eserlere yönelmek zorunda kalacağım. Bu eseri siz okuyuculara önerdiğimi pek söyleyemem ama karar sizin. Sevgiyle ve kitapla kalın. :)
Yazar Hakkında
Snorri SturlusonYazar · 4 kitap
Snorri Sturluson, İzlandalı tarihçi, şair ve politikacıydı. İzlanda parlamentosu, Althing'de iki kez kanun konuşmacısı olmuştur. Prose Edda (ya da Genç Edda)'nın yazarıydı ve bu eserde Nors mitolojisi ile ilgili Gylfaginning (Gylfi ile dalga geçilmesi), şiir dili ile ilgili Skaldskaparmal ve mısra çeşitlerini anlatan Hattatal bulunuyordu. Ayrıca Heimskringla isimli Norveç krallarını İskandinav tarihi doğrultusunda anlatan kitabın da yazarıydı. Metotları ve stili doğrultusunda birçok kez Egil'in Sagası'nın da yazarı olduğu düşünülmüştür.
