Yazar:
Aleksandr Griboyedov
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 40 dk.
Sayfa Sayısı:
200
Basım Tarihi:
14 Nisan 2020
İlk Yayın Tarihi:
1825
Yayınevi:
Columbia University Press
Orijinal Adı:
Горе от ума
ISBN:
9780231189798
Dil:
İngilizce
Türler:
Sıralamalar
Diğer Baskılar
Akıldan Bela
110 okunmaİkaros Yayınları · Şubat 2011 · 206 s.
Akıldan Bela
7 okunmaMilli Eğitim Bakanlığı Yayınları · 1945 · 107 s.
Woe From Wit
1 okunmaColumbia University Press · 14 Nisan 2020 · 200 s.
Ağıldan Bəla
13 okunmaQanun Nəşriyyatı · 2020 · 160 s.
Ağıldan Bəla
8 okunmaAvrasiya Press Nəşriyyatı · 2006 · 160 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Unutma, mucizenin olduğu yerde mantık yoktur..
Aleksandr Sergeyevic Griboyedov, 1795 yılında Moskova’da dünyaya gelmiş, önemli bir Rus şairi, oyun yazarı ve diplomattır. Dostu ve adaşı Aleksandr Sergeyevic Puşkin ile aynı dönemde yaşamıştır.
Kendisi de Puşkin ve diğer ünlü Rus yazar Lermantov gibi ne yazıkki trajik bir şekilde öldürülmüştür. Puşkin ve Lermantov bir düello sonucu öldürülmüşler, Griboyedov ise Tahran’da Rusya’nın İran seferi olarak görev yaptığı sırada bir halk ayaklanmasında öldürülmüştür.
Okuduğum pek çok kitapta Griboyedov’a atıfta bulunulması nedeni ile uzun zaman önce okuma planıma aldığım eser aynı zamanda Rusca’dan dilimize çevrilen ilk eser olma özelliği taşıyor (1883 yılı). Bulgakov’un “Usta ve Margarita” kitabında yazarlar derneği olarak adlandırdığı ve önemli olayların geçtiği yerin adı Griboyedov’dur. Puşkin’in yine “Erzurum Yolculuğu” adlı eserinde de yolu Griboyedov’un cenazesi ile karşılaşır.
Griboyedov bir soyludur, ilk eğitimini evde alır, ardından hukuk ve filoloji okur, müzik eğitimi alır, Almanca, Fransızca, İngilizce, İtalyanca bilmektedir, sonradan da Arapça ve Farsça öğrenir. Fransızların Rusya’ya saldırdığı dönemde askere yazılmıştır, yine aynı dönemde tiyatroya yönelmiştir. Daha sonra ordudan ayrılarak kendini tamamen tiyatro ve edebiyata adamıştır.
Akıldan Bela güncelliğini asla yitirmeyen ve yitirmeyecek bir evrenselliğe sahiptir. Eserin karakterleri de eserin kendisi gibi evrenseldir. Diğer klasik roman kahramanlarını belki günümüz koşullarında yaşatmakta zorlanabiliriz. Örneğin Lermantov’un Peçorin karakteri ya da Puşkin’in Onegin karakterleri ancak belirli bir dönemi temsil ederler ve günümüzde onlara rastlamakta zorlanabiliriz. Akıldan Bela’nın ana karakteri Çatski ise evrensel ve zamandan bağımsız olarak yaşamaya devam edecektir. Çatski otokrasi ve düzeni eleştirir
Akıldan Bela, Rus edebiyatının toplumsal eleştiri gücü en yüksek olan klasiklerinden biridir. Manzum bir komedya olarak kaleme alınan bu eser, Rusya’daki muhafazakar aristokrasi ile aydınlanmacı, değişim yanlısı düşünce arasındaki uçurumu mizahı şiirsel bir dille okuyuculara sunuyor.
Eserin merkezinde, uzun süreli bir yurt dışı seyahatinden Moskova’ya dönen genç ve idealist Çatski yer alır. Çatski, döndüğünde sevdiği kadın Sofya’yı değişmiş, eski dostlarını ise statüko içine hapsolmuş bulur. Karşısında ise Sofya’nın babası Famusov’un temsil ettiği "eski Moskova" vardır. Famusov toplumu; rütbeye, paraya, dalkavukluğa ve dış görünüşe tapan, her türlü yeniliğe ve özgür düşünceye düşman bir yapıdır.
Kitabın adı, Çatski’nin trajedisinin de özetidir. Çatski akıllıdır, dürüsttür ve ikiyüzlülüğe tahammülü yoktur. Ancak bu özellikleri, yozlaşmış bir toplumda onu bir kahraman değil, bir "deli" yapar.
Griboyedov’un kullandığı dil o kadar kıvrak ve etkileyicidir ki, kitaptaki pek çok dize Rusçada atasözü haline gelmiştir. Yazar, aristokrasinin Fransız hayranlığını, bürokrasinin hantallığını ve eğitimsizliği sivri bir dille hicveder. Eser, sadece bir dönem eleştirisi değil, aynı zamanda dürüst bir bireyin toplumsal çürümeye karşı verdiği umutsuz ama onurlu savaşın öyküsüdür.
Yakın zamanlarda okuduğum iki kitap Akıldan Bela ve Sodom ve Gomore. 19. yy başlarındaki Moskova ile 20. yy başlarındaki İstanbul arasındaki paralellik dikkat çekiciydi.
'Kalbur üstü' olarak kabul edilebilecek insanların sadece mevkii, makam ve statü adına yozlaşması 'Sodom ve Gomore'de dramatik, 'Akıldan Bela'da ise komedi unsurları ile çok güzel yansıtılmış.
'Yabancı hayranlığı' ve 'aslını yok sayma/inkar' hali her iki kitapta da zihinde iz bırakır şekilde aktarılmış.
Ben bu biri trajik diğeri trajikomik iki kitabı yakın aralıkla okumuş olmayı hoş bir tesadüf olarak gördüm. 
Sodom ve Gomore
Sodom ve Gomore
Puan vermedi·206 syf.··
Beğendi
·2021 55. kitabı
·7 günde okudu
·Okunma: 19 Şubat 2021 18:18
Akıldan Bela, ilk kez 1931 yılında Almanca basılır.1833 yılında Moskova’da düzeni ve otokrasiyi eleştiren bölümleri sansürlenilerek, Rusça yayımlanır.
Sansürsüz haliyle ancak 1875 yılında yayımlanır.
Akıldan Bela’yı daha iyi anlamak için, Dekabrist Ayaklanması hakkında bilgi edinmek gerek.İlk kez kültürlü, seçkin bir grubun Rus otokrasisine karşı silaha sarılması ve herkes için özgürlük istemesi, Dekabrist Ayaklanması’nı özel kılar.
Aleksandr Sergeyeviç Griboyedov, Akıldan Bela’yı bitirmesinin ardından Dekabrist Ayaklanması’na katılmakla suçlanarak, tutuklanır.
Dekabristlere karşı ilgi ve sevgi duyan Griboyedov, Dekabristlerle ilişkisi olmadığını iddia eder.Hatta Çar’a bu konuda mektup da yazar.
Çar tarafından İran Sefiri olarak Tahran’a yollanır.
1829 yılında, İngiltere’nin kışkırtması sonucu çıkan halk ayaklanmasında, Rus Büyükelçiliği’nin tüm çalışanları ile birlikte öldürülür, Griboyedov.Cesedi üç gün boyunca Tahran sokaklarında sürüklenir.
Çar, Griboyedov’a bu görevi bir ceza olarak verdiğini itiraf eder sonrasında.Akıldan Bela, Griboyedov’un ölümünden sonra da yasaklıdır.Ancak bu yasak, Akıldan Bela’nın elden ele dolaşmasına, baş karakteri Çatski’nin neredeyse tüm konuşmalarının ezberlenmesine, dönemin özgürlükçülerinin, aydınlarının el kitabı olmasına engel olamaz.
Çatski’nin, Famusov üzerinden yaptığı düzen eleştirisi, birer slogan hâline dönüşür.
Akıldan Bela, Rusçadan Türkçeye çevrilmiş, ilk eser özelliğini taşır.
Griboyedov ile Akıldan Bela’nın kahramanı Çatski arasında hem yaşam biçimi hem de düşünceleri açısından benzerlikler vardır.
Soylu sınıfın âdetleri ve alışkanlıkları, içlerinden gelen biri tarafından ( Çatski) sert şekilde eleştirilirken, eski ve yeninin çatışmasını güçlü bir şekilde hissediriz.
Deli diye nitelendirilen Çatski, akıldan belalı hâle
İsmi ile içeriğinin tam uyuştuğu,dönemini komedya ile anlatan muhteşem bir kitap.Yazarın,kendi hayatını kurgulayarak anlattığı, her bir karakterin dönemin izlerini taşıdığı,aklın bela olduğu bir piyes.
''Akıldan Bela'' Rusçadan Türkçeye çevrilen ilk eserdir.Dönemin insanlarının mevkiye verdikleri önemi,burjuvanın yaşam şeklinin eleştirisini biraz çıtkırıldım bir anlatımla sunuyor bize Griboyedov.Düşüncelerin değil kıdemin sözünün geçtiği zamanlara ışık tutuyor,ahlaklı ve onurlu yaşamın da gizini arıyor ve bize de bunu sorgulatıyor aslında.Akıcı bir dili olmasa da,anlatacağı şeyler insanı sıkılmak ve sıkılmamak arasındaki o ince çizgide tutuyor bana göre,sıkılmayarak ve keyif alarak okumaya çalışmanız dileğiyle.
Akıldan BelaEdebiyat
Rusçadan Türkçeye çevrilen ilk eser olma özelliğine sahip bir şiirsel komedi. Ana karakterimiz Çatski, zamanının okumuş, batıya dönük ve yenilikçi karakterini yansıtır. Rus halkı için 'gereksiz insan' tiplemesidir aynı zamanda. Famusov, Sofiya gibi diğer karakterlerse daha tutucu ve gerici kimselerdir. Çatski, toplumdaki bozulmalara, yalanlara ve samimiyetsizliklere dayanamaz ve bu durumu onların yüzüne vurduğunda diğerleri tarafından deli ilan edilir. Onu, Moskova'ya bağlı tutan tek şey Sofiya'ya duyduğu aşktır fakat ondan da beklediğini bulamaz. En sonunda Çatski, kendini toplumdan tamamen soyutlar ve onlara lanet okur.
Kitabın kapağını açtığınızda uzun bir önsöz karşılıyor sizi.
Önce kitabın çevirmenlerinin, sonra da Rus edebiyatının çok sevilen Oblomov'unun yazarı Ivan Gonçarov'un incelemesiyle başlıyoruz okumamıza.
Dostu Puşkin'in de deyimiyle döneminin ''en akıllı ve okumuş şahsiyetlerinden''dir Griboyedov. Altı dil bilen, filoloji ve hukuk fakültesi mezunu, aynı zamanda piyano eğitimi aldıktan sonra matematik üzerine doktora yapmak isterken Napolyon'un Rusya Seferi dolayısıyla orduya gönüllü katılan genç bir aydından söz ediyoruz.
İlerleyen dönemde Dekabristlerle adı anılan Griboyedov tutuklanır ve bir süre sonra tüm suçlamalardan beraat eder.
Bizzat Çar tarafından İran'a gitmesini gerektiren bir görevle yükümlendirilir ve Tahran'a gider. Burada çıkan bir halk ayaklanmasında zavallı yazarımızın yaşamı oldukça trajik bir şekilde sonlanır. Barbarlar tarafından Rus Büyükelçiliği'nin tüm çalışanlarıyla birlikte vahşice öldürülür. Başsız cesedi pencereden elçilik binasına atılır ve kesilen başı bir kebabçı tarafından vitrinde gösteriye konulur. Cesedi üç gün boyunca Tahran sokaklarında sürüklenir ve daha sonra şehir çöplüğüne atılır.
Puşkin, dostunun cenazesiyle karşılaşmasından Erzurum'a Yolculuk kitabında bahseder. En son İran'a gitmeden önce görüştüğü Griboyedov, elçi olarak gittiği Tahran'da cahil halkın, barbarların kurbanı olmuştur. Her ne kadar sonunun böyle olacağını tahmin edememiş olsa da Çar, Griboyedov'e bu görevi ceza niteliğinde verdiğini kabul etmiştir. Ve yazarın ölümünün ardından Akıldan Bela Rusya'da böylece yasaklanmış olur.
Ancak bu, Rus halkının elden ele dolaşan kopyaları evlerinde saklamasına engel olamaz. Ayrıca komedya, dönemin aydınlarının da 'kırmızı el kitabı' olur. Bu eser dilimize yayınlandığı tarihten 60 sene sonra kazandırılır. Mehmed Murat tarafından
Akıldan Bela Aleksandr Griboyedov
Rus diplomat, yazar Aleksandr Griboyedov, bir dönem İran büyükelçiliğinde görev yapmış, Rus misyonunu temsil ederek çok önemli görevlerde bulunmuştur. İran'da öldürülmesi o dönem İran ve Rusya arasındaki diplomatik ilişkilerde krize yol açmıştır. Griboyedov mezarı, Gürcistan'ın Tiflis şehrindeki Mtatsminda Dağı'nda St. David kilisesi altında bir yere gömülmüştür.
Akıldan Bela'yı inceleyen Oblamov'un yazarı İvan Gonçarov; Puşkin, Lermantov, Gogol gibi önemli Rus yazarları ile kritik yaparak Griboyedov'un edebi değerini önemle vurgulamaktadır.
Komedya türündeki bu tiyatro eseri; Moskova'daki cemiyet hayatını, kamu bürokrasisindeki bozuklukları, dalkavukluğu, liyakatsizliği, riyakarlığı anlatmaktadır. İnsanı hem güldüren hem düşündüren, okuması keyifli bir kitap..
Podcast: Akıldan Bela, Aleksandr Sergeyeviç GriboyedovEdebiyat
Podcasti dinlemek için YouTube linki: youtu.be/k3zbz1grTLg
Merhaba kitapçokseverler. Bu bölümümüzde Puşkin'in Erzurum Yolculuğu'nda; değeri bilinemedi, mutlaka biyografisi yazılmalı dediği Griboyedov'un, Akıldan Bela yapıtı üzerine sohbet ediyoruz.
19. yy Rus soylusunun yaşam biçimini, davranışlarını anlatan bir dönem eleştirisi olmasının yanında "aydın" kavramını bugün de sorgulamamıza, tanımlamamıza etki edecek bir yapıt olarak karşımıza çıkıyor.
Keyifli dinlemeleriniz olması dileğiyle.
Yazar Hakkında
Aleksandr GriboyedovYazar · 1 kitap
Aleksander Sergeyeviç Griboyedov (Rusça:Алекса́ндр Серге́евич Грибое́дов) veya alternatif translıterasyonla Griboedov}}) (d. 15 Ocak 1795 - o. 11 Şubat 1829, Tahran, İran) Rus oyun yazarı, besteci, şair, ve diplomat. Yazar olarak günümüze kadar gelmiş olan ünü özellikle şiir olarak yazmış olduğu komedi oyunu olan "Góre ot Oumá (Akıldan Bela)" dolayısıyladır. Kafkasya'da Rus-İran Savaşı (1826–1828)'na ve Türkmençay Antlaşması'na yaptığı katkılar dolayısiyla Rusya İmparatorluğu'nun Kaçar Hanedanı idaresinde olanİran'a Tahran elçisi olarak görevlendirildi . Bu görevde iken Rusya'nın Türkmençay Antlaşması ile İran'a ait Kafkasya topraklarını eline geçirmesini protesto eden büyük bir gösteri yapan halk kitlesinin Rusya elçilik binasını ellerine geçirirmeleri sırasında bu ayaklanmacılar tarafından öldürüldü.
Yaşamı
Griboyedov'un Sankt Petersburg'daki anıtı
Griboyedov'un Moskova'daki anıtı
Aleksander Sergeyeviç Griboyedov 15 Ocak 1795'de bir küçük asilzadenin oğlu olarak Moskova'da doğdu. 1810-1812'de Moskova Devlet Üniversitesi'nde bilim ve hukkuk uzerinde üniversite eğitimi yaptı. Fakat Napolyon Bonapart'n Rusya Seferi bu üniversite eğitimini aksattı. Sonra bir "husar (hafif süvari) alayı"'na subay olarak alındı. Fakat Rus orduları Avrupa'da Napolyon'a karsi iki kez savaşmak zorunda kalmakla beraber Griboyedov'un birliği hiç muharebeye katılmadı. 1816'ya kadar bu birlikte subaylık yaptı.
St Petersburg'a geçerek orada imparatorluk "Hariciye Bakanlığı"'nda bir memur olarak çalışmaya başladı. Bu arada edebiyata merak sardı. 1816'da ilk şiir şeklinde "Genç Çiftler (Молодые супруги)" adlı komedisi sahnelendi. Sonra da aynı geleneksel Şişkov-tarzı komediler de yazdı. Bunların yanında nesir denemeleri ve şiirler de yazdı. Bunların pek değerli olmadıkları kalıcı olmamalarından açıktır. Bu arada masonlar ve diğer edebiyat sosyetesi çevrelerine katıldı ve bu çevrelerde gayet "atılgan" bir genç edebiyatçı olarak isim yaptı.
1818'de Rusya'nın İran'a gönderdiği diplomatik heyete bir diplomat delege olarak katıldı. Ama heyet Iran'a daha girmeden Tiflis, Gürcistan'da bulunan ve İran Kaçarlara karşı (1805–1813) savaşı ve Osmanlılara karşı (1807–1812) savaşından sonra Rusların eline geçen güney Kafkaslardaki orduları ve idareyi ele alan General Aleksej Petroviç Yermolov'un karargahında generalin Genel Sekreteri olarak çalışmaya başladı. 1822'de şiirsel bir komedi olan ve en popüler ve beğenilen oyun eseri olan ve Rusya bürokrasisini hiciv eden "Góre öt Oumá (Akıldan Bela)" adlı eserini yazdı. Bu eser sansür yüzünden sahnelemedi ama gizli basılmış bir yazı şeklinde çok yaygınca okundu. Bu eserin basımı ancak 1833'de Griboyedov'un ölümünden sonra yapılabildi. Buna rağmen 1823-1825 döneminde bu edebiyatta başarısı dolayısiyla Gürcistan'daki görevinden izinli olarak Moskova ve St Petersburg'da kaldı.
Çar I. Nikolay'a karşı hazırlanan bir askeri ayakalnma olan Aralıkçılar İsyanı'na katılmıştı. Ama bu isyana ait kendi elinde bulunan ve I. Nikolay'ı gayet yerici şekilde tenkit eden mektububunun elindeki bazi nüshalarini General Yermolov'un ikazı üzerine imha etmişti ve diğer nüshalar devlet merkezinden gönderilmiş ve yerlerin ulaşmamışlardı. Buna rağmen ayaklanmacı elebaşları diğer subaylara yakınlığı bilinen Griboyedov tutuklandı ve St Petersburg'da hapse atıldı. Ama yapılan sonucsuz araştırmalar sonunda aklandı. Tiflis'e eski görevine döndü. Bu arada I. Nikolay General Yermolov'u görevden almış yerine görevi general Ivan Paskevich'e verilmişti. Genaral Paskevitch ise, Griboyedov'un kuzeni olduğu için onun Aralıkçılara olan bağlantıları Gürcistan'da araştırılmadı.
Rus-İran Savaşı (1826-1828) sırasında General Paskeviç önce Rus ordularının ikinci komutanı idi. O yıl sonu Gence üzerinden hücum ederek İran'ın Karabağ'daki Suşa kalesi kuşatmasını durdurdu. General Paskeviç ertesi yıl 1827'de Kafkasya'da Rus ordularının başkomutanı oldu ve o yıl Revan üzerine yürüdü ve doğu Ermenistan'ı eline geçirdi. General Paskeviç'in Genel Sekreteri olarak Griboyedov'in bu savaşa katkısı oldu. İranlılar barış istemek zorunda kalıp çok ağır şartları gerektiren Türkmencay Antalaşması imazalamak zorunda kaldılar. 1828'de imzalanan Türkmençay Antlaşması müzakerelerinde Griboyedov'un önemli diplomatik rol oynadığı kabul edilmektedir.
Ölümü
Puşkin'in İran'dan geri getirilen Griboyedov cesedini karşıladığı Dilijan'da, Ermanistan'da Sovyet döneminde dikilen anıt
Bundan sonra, Griboyedov kuzeni ve komutanı olan General Ivan Paskeviç tavsiyeleri ile ilk Rus İmpoaratorluğu elçisi olarak 1828'de İran'a Tahran'a gönderildi. İran'a gitmekte iken uğradığı Gürcistan'ın başkenti olan Tiflis'te arkadaş olduğu "Prens Cavcavadze"'nin 16 yaşında olan Nıno adlı kızı ile evlilik yaptı ve onu da beraberinde Tahran'a götürdü.
Tahran'daki İran Şahlığı'nın başında Kaçar Hanedanı'ndan Feth Ali Şah Kaçar bulunmaktaydı. 1828'de İran'da Türkmençay Antlaşması ile Rusya'ya kaybettiği büyük topraklar dolayısiyla Rusya aleyhinde büyük bir husumet bulunmaktaydı. En ufak bir kıvılcım bu husumetinin ayaklanmalar çıkmasına neden olacaktı. Nitekim Şubat 1829'de Griboyedov Tahran'a geldiğinde ortays çıkan bir olay Tahran'da büyük ayaklanmalara neden oldu. Ayaklanmaya neden olan olay İran Şah Feth Ali Şah'ın sarayında iki Ermeni asıllı cariye ile bir hadim harem ağasının kaçıp Rusya elçiliğine sığınmaları ile başladı. Şah yeni Rus elçisi olarak Tahran'a gelmiş olan Griboyedov'dan bu cariyelerin ve harem ağasının İran'a teslim edilmelerini talep etti. Griboyedov'da "Türkmençay Antlaşması" şartı olarak Rusya'nın İran'da bulunan Ermeni ve diğer Hristiyanları koruma hakkı olduğunu ve aynı antlaşmada İran'da bulunan Ermeni'lerin Rusya'ya geri gönderilmesi şartı da bulunduğunu ileri sürerek bu talepleri redetti. Rus Elçiliği Tahran'da bulunan bir Kazak gücü ile korunmakta idi ve elçilik bir halk kuşatmasına karşı tedbirler almıştı.
Elçinin bu tutumu Tahran'da İranlılar arasında büyük infihale neden oldu ve büyük bir ayaklanmacı halk grubu elçiliği kuşattı ve elçilliğe hücuma geçti. Başlarında üniformasını giyinmiş ve silahlanmış olan Griboyedov olarak Kazak koruma birliği bu halk güruhunu durdurmaya yeltendi ise de kızgın İranlı halkın hücumuna karşı koyamadı. Griboyedov ve Kazak birliğinden kalan askerlar elçi odasına kaçıp orada kendilerini savunmaya başladılar. Fakat İranlılar çatıyi delip odaya girerek bu son savunmayı da ortadan kaldırdılar.[3] Bu hücum sonunda öldürülen ve başları kesilen diğer Rusların yanında elçi Gorboyedov da bulunmaktaydi. Cesedi pencereden elçilik bahçesine atıldı. Kesilen kafası bir kebabçi tarafından vitrinde gösteriye konuldu. Öldürülen diğer Ruslarla birlikte elçinin cesedi üç gün Tahran'ın pazar yerleri ve sokaklarında sürüklenerek halka gösterildi ve bundan sonra cesetler şehir çöplüğüne atıldı. Saraydan kaçan hadım harem ağası elçi ile birlikte savaşmıştı ve kaçan üç Ermeni cariyenin akibetlerinin ne olduğu bilinmemektedir. Griboyedov'in yeni evlendiği 16 yaşında ki Gürcü karısı Nino'ya dokunulmadı ise de karışiklık içinde hamile olan Nıno çocuğunu kaybetti. Nino Tiflis'e dönüp orada br daha hiç evlenmeden 30 yıl daha yaşadı.
Griboyedov'un cesedi Tahran'da bulunan bir İngiliz doktor tarafından elinde bulunan bir düello yarası ile tanındı. Cesedi bir araba ile Rusya'ya yollandı. Haziran 1829'da Griboyedov'un yakın arkadaşı olan ve kardeşini görmek için Gürcistan'a gelmiş olan ünlü Rus şairi Aleksander Puşkin cesedi getiren arabayı (günümüzde Ermenistan'da bulunan) "Dilijan" mevkiinde karşıladı. Sovyet döneminde bu mevkiye bir anıt yapılmıştır. Puşkin Griboyedov'in cesedinin Tiflis'e taşınmasına refakat etti.
Griboyedov'un cesedi Tiflis'de "St David Manastırı"'nda gömüldü.
Griboyedov için anıtlar
Griboyedov Rus İmparatorluk döneminde St Peterburg ve Moskova'da birer heykelli anıt ile anılmıştır. Sovyet Rusya döneminde 1923'de (o zamanki Leningrad'daki) anıtının önünde bulunan "Katerina Kanalı"'nın ismi anısına "Griboyedov Kanalı" olarak değiştirilmiştir. 1944'de Puşkin'in Griboyedov'un İran'dan getirilen cesedini karşıladığı (günümüzde Ermenistan'da bulunan ) Dilican şehrinde bu olayı anan bir taştan bir anıt yapılmıştır. 1978'e kadar Ermenistan'da bulunan ve Türkiye sınırına yakın olan eski Ermeni adı "Aralıkh Kyolanlu" olan kasabaya "Griboyedov" adı verilmiştir.
wikipedia
