Yazar:
Jared Diamond
Çevirmen:
Barış Baysal
Tahmini Okuma Süresi:
16 sa. 19 dk.
Sayfa Sayısı:
576
Basım Tarihi:
14 Ekim 2019
İlk Yayın Tarihi:
7 Mayıs 2019
Yayınevi:
Pegasus Yayınları
Orijinal Adı:
Upheaval: Turning Points for Nations in Crisis
ISBN:
9786052997468
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Ciltli
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Krizi fırsata çevirmekEdebiyat
Uluslar, krizleri fırsata çevirebilir mi? Çevirebilirse ne olur? Çeviremezse ne olur? Jared Diamond, Tüfek-Çelik ve Mikrop eserinden sonra seri olarak Çöküş ve Yükseliş eserlerini ele aldı. Bu eserde birkaç ulustan yola çıkarak, bu ulusların içine düşdükleri krizlerden nasıl çıktığını ve nedenli dünya siyasi tarihinde yer ettiğini çok güzel kıyaslamalar ile analiz etmekte. Kişisel yaşantısından örnekler verip, yaşadıkları sorunları nasıl fırsata çevirdiğini anlatıp, işleri rayına koymasını ele aldığı gibi ulusların da içine düştükleri olumsuz durumları kendi lehlerine çevirerek tedrici bir şekilde geliştiklerini gösteriyor. Her ulus ve devlet için kırılma anları var, kimi millet ve devlet bu kırılma anlarında ya tarih sahnesinden silinip gitmiş ya da Almanya ve Japonya gibi yok olmaktan var olmaya hatta ötesine geçip, süper güç olmaya yol almıştır. Eser de bazı devletler üzerinden akılsal çıkarımlar yapıp, özellikle gerikalmış devletlerin bu çıkarımlardan yararlanmaları için çok önemli bilgiler sunmuş. Okuyacak olan herkese iyi okumalar dilerim. Hiçbir suretle sıkılmadan okuyacağınız bana göre 10 üzerinden 10 puanlık bir eser.
Krizdeki Uluslar İçin Dönüm NoktalarıSiyaset
Kitap üç kısım, on bir ana bölüm, önsöz, sonsöz vd. bilgilerle birlikte 542 sayfadan oluşmaktadır. Yazar, hem yazım süreci hem de kitabı nasıl planladığı hakkında bilgiler de veriyor. Kitabını ancak bu sayfa sayısına kadar düşürebildiğini ve okuyucuların kafasının karışmaması için, grafik, analiz, denklem ve istatistiki bilgilere yer vermediğini de anlatıyor. Bireysel ve ulusal krizler nedir? Diyerek önce bazı açıklamalarda bulunuyor. Bireysel krizler anlatıldıktan sonra esas konu olan ulusların krizleri anlatılıyor.
Jared Diamond, Yükseliş adıyla Türkçeye tercüme edilen kitabında, krizleri anlatırken tek bir devlet ya da sistem yerine karşılaştırmalı bir yapı içinde durumu anlatıyor. Peki, nelerden bahsediyor: Finlandiya, Japonya, Şili, Endonezya, Almanya, Avustralya anlatıldıktan sonra 'gelecek krizlerden'den de bahsediyor.
Yazar burada 'hikayesini' anlattığı ülkeleri tanıyor (ABD'yi ise 'gelecek krizler' başlığında inceliyor). Biri hariç diğer altı ülkenin dilini de konuşabiliyor; oralarda yaşadığı için elde ettiği veriler ile genel verilerin de karşılaştırmasını yapıyor. Bu seçilen ülkeler ve kıyaslamalar, yazarın hem yaşanmışlıkları hem de elde ettiği veriler doğrultusunda öznel düşünceleri olduğu unutulmasın. Yazar bu devletlerin yaşadığı krizleri ve bunlardan kurtulmak için yapılan uğraşları ve ileriye dönük düşüncelerini de anlatıyor. Bunu da 'Krizdeki Uluslar için Dönüm Noktaları' alt başlığı ile veriyor.
Finlandiya'nın Birinci ve İkinci Dünya Savaşı öncesi ve sonrasında yaşadığı zorluklardan bahsettikten sonra, Fin dilinin Hint-Avrupa dil grubu içinde olmamasından kaynaklı farklılığa değinir. Buradan hareketle Fin dilinin zorluğu ve kendisinin öğrenmede yaşadığı zorlukları da örneklerle anlatıyor. Finlandiya'nın 2.Dünya
Jared Diamond, Yükseliş adıyla Türkçeye tercüme edilen kitabında, krizleri anlatırken tek bir devlet ya da sistem yerine karşılaştırmalı bir yapı içinde durumu anlatıyor. Peki, nelerden bahsediyor: Finlandiya, Japonya, Şili, Endonezya, Almanya, Avustralya anlatıldıktan sonra 'gelecek krizlerden'den de bahsediyor.
Yazar burada 'hikayesini' anlattığı ülkeleri tanıyor (ABD'yi ise 'gelecek krizler' başlığında inceliyor). Biri hariç diğer altı ülkenin dilini de konuşabiliyor; oralarda yaşadığı için elde ettiği veriler ile genel verilerin de karşılaştırmasını yapıyor. Bu seçilen ülkeler ve kıyaslamalar, yazarın hem yaşanmışlıkları hem de elde ettiği veriler doğrultusunda öznel düşünceleri olduğu unutulmasın. Yazar bu devletlerin yaşadığı krizleri ve bunlardan kurtulmak için yapılan uğraşları ve ileriye dönük düşüncelerini de anlatıyor. Bunu da 'Krizdeki Uluslar için Dönüm Noktaları' alt başlığı ile veriyor.
Finlandiya'nın Birinci ve İkinci Dünya Savaşı öncesi ve sonrasında yaşadığı zorluklardan bahsettikten sonra, Fin dilinin Hint-Avrupa dil grubu içinde olmamasından kaynaklı farklılığa değinir. Buradan hareketle Fin dilinin zorluğu ve kendisinin öğrenmede yaşadığı zorlukları da örneklerle anlatıyor. Finlandiya'nın 2.Dünya
Uluslar ve kriz dönemlerinin yönetilmesi üzerine bir sosyolojik ve politik çalışma olmuş. Kitap toplamda üç kısım on iki bölümden oluşuyor.
Kitabın ilk kısmında yazar, bireylerin yaşadığı krizler ve krizden çıkış yollarıyla ilgili on iki kıstas oluşturur. Bireysel krizlerin aşılmasında kullanılan ölçütlerin ulusların krizlerine nasıl uygulandığıyla ilgili yedi ülkelik bir örneklem oluşturur.
Finlandiya, Japonya, Şili, Endonezya, Almanya, Avustralya ve ABD seçilen ülkelerdir. Bu ülkeler son yüz elli yıllık süre içinde savaşlar, işgaller, darbeler ve ekonomik buhranlar gibi krizler yaşarlar. Yaşadıkları bu krizleri aşma yolunda kullandıkları başarılı ya da başarısız olmuş uygulamaları masaya yatırır Diamond.
Kitap oldukça öğretici olmakla birlikte yazarın bakış açısı oldukça taraflıdır.
Kapitalist ülkelerin sömürgeci, iğrenç davranışları üstünkörü bir kınamayla geçiştirilirken Rusya ,Çin ve Japonya gibi ülkeleri küresel çapta felaketlerin yaratıcısı olarak takdim eder.
Kitabı daha sağlıklı mukayese edebilmek için -özellikle Şili ve Endonezya konusunda- Naomi Klein'ın Şok Doktrini adlı kitabını okuyabilirsiniz.
"Krizdeki Uluslar için Dönüm Noktaları" alt başlığıyla yayımlanan kitapta kişisel krizler için önerilen çözümlerin ulusal krizlere uyarlanması tavsiye ediliyor.
12 çözüm yaklaşımından bazılarının uygulandığı 6 ülkeyi (Finlandiya, Şili, Endonezya, Japonya, Almanya ve Avusturalya) örnek verdikten sonra henüz krizde olduğunu fark edemeyen modern Japonya ve ABD'nin sorunlarından ve dünyayı neyin beklediğinden bahsediliyor.
Bazı ülkelerde (Finlandiya, Endonezya, Şili) krizler işgal, darbe vb şekillerde aniden ortaya çıksa da bazılarındaki (Avustralya) kriz sadece ulusal kimlik arayışı gibi şekillerde olduğundan daha uzun bir zaman dilimine yayılıyor ve kriz olduğunu fark etmek ve dolayısıyla bir aksiyon almak zorlaşıyor.
Aynı şekilde günümüz Japonyası ve ABD de süregelen sorunları patlama yapmadığı için bu durumu değiştirme konusunda gönülsüz.
Kitabın başında söylendiği gibi günün şartlarından bağımsız olarak her zaman işe yarayacak çözümler sunduğunu ya da en azından sorunları fark etmemizi sağlayacak bir kitap olduğunu düşünüyorum. Keşke siyasi/ekonomik gücü elinde bulunduranlar da okusa.
kitap 7 ülkenin (Finlandiya, Japonya, Şili, Endonezya, Almanya, Avustralya, ABD) yaşadığı krizlerin fırsata nasıl dönüştüğünü anlatırken bir yandan da eleştirel bir değerlendirmesi var (Çünkü diktatör yönetimleri altında geçirdikleri zamanlar da var..ayrıca ABD'nin bu ülkelerin bazılarında yaptıkları da gayet iyi biliniyor her ne kadar yazar mantığa büründürmeye kalksa da..) özellikle ABD için. Kitap 2019 da basılmış bugün Finlandiya'nın NATO'ya başvurusu sonucunda fikirleri değişir miydi acaba. Kısaca yükselmek için iyi bir eğitim sistemi, demokrasi, hukuk ile desteklenmiş üretim gerekli... "BİR ÜLKE SORUNLARINI NE ZAMAN CİDDİYE ALIR? GÜÇLÜ ZENGİN İNSANLAR KENDİLERİNİ FİZİKSEL TEHDİT ALTINDA HİSSETTİĞİNDE.." "5400 yıldır kurulan her devlet 2 amaca hizmet etmiştir; gücü tekelleştirerek, ihtilafları çözerek ve yurttaşların ihtilafları kendi aralarında çözmek için şiddet kullanmasını önleyerek iç barışı korumak; büyük amaçlara yatırım yapmak için bireysel zenginliği yeniden dağıtmak ( en iyi uygulamada toplumun iyiliğine çalışmak; en kötüsünde ise seçkinleri zenginleştirmek). kitapta bende çok anlam taşıyan ifadeler de vardı..
Kesinlikle tavsiye ederim. Özellikle tarih okumayı sevenlere, ülkeler hakkında farklı bilgi ve bakış açıları edinmek isteyeceklere yönelik bir kitap. Kitapta bahsedilen 7 ülkeden farklı dersler çıkarılabilir ve bakış açısını değiştirecek dersler edinilebilir.
Endonezya'daki başarısız darbe girisimiDüşünce
Tüm ülkelerin kriz anları ve onlara karşı gösterdikleri reaksiyonlar ilgi çekici fakat en çok beni Endonezya'daki başarısız darbe girişimi ve akabinde ki olanlar çok etkiledi. Endonezya'daki olaylar kadar kötü ve sadist bir şekilde gerçekleşmesede bizim ülkemizdeki bazı olaylar ile benzerlikler icermesinden açıkçası korktum.
Bir diğer ilgimi çeken husus, Endonezya ve Şili ülkelerinin ekonomilerinin iyileşmesine önayak olan ekonomi kurulları. Kesinlikle bizim şuan ihtiyacımızın bir Chicago boys veya Berkeley mafyası olduğunu düşünüyorum
Bilgi BombardımanıEğitim
Puan vermedi
Toplumlar da tıpkı bireyler gibi, dış yahut iç etkenler sebebiyle kriz veya yükseliş durumlarına geçebiliyor. Yazar kitabında sorunlarla baş edebilen veya etmekte gayret gösteren toplumları ilmek ilmek dokumuş. Jared Diamond'un her kitabında bilgi bombardımanına maruz kalıyorsunuz bu yüzden kitabın yarısını çizmeniz işten bile değil. Sindire sindire okunacak bir kitap. Tavsiye ederim.
Kişisel krizlerin oluşumu ve çözümünü irdeleyerek ulusların krizlerini ve yaptıklarını detaylı olarak inceleyen bir araştırma kitabı…
Finlandiya, Japonya, Şili, Endonezya, Almanya, Avustralya ve ABD tarihindeki kırılma noktaları, dönüşümler ve krizleri yönetme biçimlerini çok geniş bir şekilde açıklamaktadır.
Begenmedim
Yazar bir diyolog.cok iyi bir eğitim almış.ama yazdığı konularda bir ehliyeti diplomasi bir başarısı yok.
Çeşitli eksiklikler mevcut bir arkadaşım anlattı şeklinde kaynak gösterip yazmış.olabilir ama ozaman da yeni sorular aklıma geliyor.yazarin isi mesleği nedir mesela.
Özel ve iş hayatından hiç bahsetmemis hiç oralarda bulunmuş gibi gelmiyor
Anglosakson bir bakış açısı gördüm.beyaz ırk yapmış ama az yapmışsa telafi etmiş gibi.tarafmis gibi
Çok iyi anlayamadım ama sonuçta bir bilim adamı lakin kitabında analitik ve tutarlı bilimadamı görmedim
Yazar Hakkında
Jared DiamondYazar · 11 kitap
Jared Mason Diamond (d. 10 Eylül 1937). Amerikalı bilim insanı ve popüler bilim kitapları yazarı. Pulitzer ödüllü Tüfek, Mikrop ve Çelik adlı kitabıyla tanınmıştır. Diamond, fizyoloji eğitimi almasına rağmen antropoloji, ekoloji, coğrafya ve evrim biyolojisi gibi çeşitli alanlarla da ilgilenmektedir. 2013'ten beri California Üniversitesi'nde coğrafya profesörüdür.
Kasım 2005 ve Haziran 2008 tarihlerinde ABD'den Foreign Policy ve İngiltere'den Prospect dergilerinin internet üzerinden okuyucu anketleri ile oluşturduğu Dünyanın ilk 100 entelektüeli listelerinde, sırasıyla 9. ve 31. sırada yer almıştır.
Diamond, Amerika Birleşik Devletleri'nin Massachusetts Eyaletinin Boston şehrinde doğdu. Babası doktordu, annesi de öğretmendi. 1958 yılında Harvard Üniversitesi'nden mezun oldu. 1961 yılında Cambridge Üniversitesi'nde safra kesesi zarlarının fizyolojisi üzerine doktorasını tamamladı. 1966 yılında California Üniversitesi'nde ders vermeye başladı.
Üniversiteden mezun olduğunda yedi dil bilen Diamond, Üçüncü Şempanze kitabında on bir dil bildiğini ve on ikincisini öğreniyor olduğunu belirtmiştir.
Jared Diamond 1964'ten itibaren birçok kez Yeni Gine adalarına oradaki kuşlar hakkında gözlemler yapmak için gitmiştir.
1976'da popüler bir dergide yazdığı bir makale, safra kesesi ve Yeni Gine kuşları dışındaki konularda yazması için başka dergiler tarafından teklifler almasına sebep olmuştur. Volkanlar, cinsellik, tekerlekler ve kabile insanları gibi çeşitli konularda yazdıkları dergilerde yayımlanmıştır.
1985 yılında MacArthur Vakfı Jared Diamond'u beş yıl boyunca yıllık 45.000 $ karşılıksız burs ile ödüllendirmiştir. Diamond bu durum hakkında şöyle demiştir: "1985'te hayatımı değiştiren bir telefon aldım. MacArthur Vakfı'nın akademik program müdürü, bana vakfın bursuyla ödüllendirildiğimi bildirdi: Beş yıl boyunca koşulsuz alacağım yıllık 45.000 $. Ödül bana ve iki düzine başka insana, dünyaya sıra dışı bir katkıda bulunacağımıza ve bu beş yıllık özgürlüğün, katkıyı daha etkin bir şekilde sağlamak için bize cesaret ve olanak vereceğine inandırmıştı. Bu beklenmedik şansa sevinmek yerine hayatımda ilk kez depresyona girdim. Bunun nedeninin anlamam bir hafta sürdü. Ödül aslında bir duruma karşılık gelmekteydi: Jared, MacArthur jürisi senin dünyaya safra kesesinden ve Yeni Gine'nin kuşlarından daha fazlasını sunabileceğini düşündü."
Diamond toplumun her kesiminin anlayacağı bir dille bilimsel makaleler ve kitaplar yazmıştır. Yazdığı birçok makale ABD'de Discover gibi çeşitli dergilerde yayımlanmıştır.
Kitapları
- Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed (Çöküş) (2005)
- The Birds of Northern Melanesia: Speciation, Ecology, & Biogeography (Ernst Mayr ile birlikte, 2001)
- Guns, Germs, and Steel: The Fates of Human Societies (Tüfek, Mikrop ve Çelik) (1997)
- Why is Sex Fun? The Evolution of Human Sexuality (Seks Neden Keyiflidir) (1997)
- The Third Chimpanzee: The Evolution and Future of the Human Animal (Üçüncü Şempanze) (1992)
- Avifauna of the Eastern Highlands of New Guinea (1972).
