Yazar:
Sevgi Soysal
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 18 dk.
Sayfa Sayısı:
152
Basım Tarihi:
Ocak 2012
İlk Yayın Tarihi:
1974
Yayınevi:
İletişim Yayınları
ISBN:
9789750501005
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
1970 yılinda yayımlanmış Yürümek... 12 Mart darbesinin ardından Sevgi Soysal'ı susturmak isteği, romanın "müstehcenlik" gerekçesiyle toplatılmasına neden olmuş... Yazarıyla birlikte kilit altına alınan kitap 1974 yılında beraat etmiş...
Bu sözlerle giriş yapılmış esere, bu önsözle birlikte... İyi ki beraat etmiş eserle, yazarla birlikte fikirleri de...
Sevgi Soysal'la tanışma serüvenim Tante Rosa'yla başladı. Kaleminin büyüsü, yazım tekniği, cesareti, zekâsı, savunduğu fikirleri herşeye rağmen yazıya dökebilmesi hayran olmamı sağladı, her okuduğum eseriyle daha da fazla bir şekilde.
Tante Rosa'dan farklı olarak bu eserde Elâ ve Memet'in hayatına yer verilmiş. Aynı dönemde fakat farklı şehirlerde ve farklı ailelerde yetişen Elâ ve Memet... Çocukluktan başlayıp yetişkinliğe giden yolda; cinselliği keşifleri, isyanları, dönemin ve çevrenin baskıları, arkadaş ilişkileri, hataları, hayalleri ustalıkla sergilenmiş. Pasajlardaki doğa betimlemeleri esere farklı bir bakış açısı getirmiş.
Sevgi Soysal eserlerinde sadece bir aşk hikâyesi kurgulamamış aslında. Dönemi, dönemin insanların hayatlarındaki etkilerini özellikle cinsiyet ayrımcılığını resmetmiş çarpıcı bir şekilde. Buna "müstehcenlik" denmiş, yasak getirilmiş, toplatılmış, engellenmiş... Yazdıkları yaşanmış ya da yaşanmak istenmiş ve yaşanacak yıllar boyunca... Bu usta kalemler yaşadıkları onca zorluğa rağmen mücadele etmişler ve daha sonra ödüllendirilmişler ironik bir şekilde.
Kadın yazarlarımızı her fırsatta tanıtmaya çalışan Sevgili Samet Güzel'in gerçekleştirdiği "Sevgi Soysal okuma etkinliği" kapsamında bu eseri okudum, bu nazik davranışından ötürü teşekkürlerimi sunuyorum kendisine.
Yürümek, dönüp bakmamak arkaya. Arkada ne var? Yan yana asılı duran resimlerin korkutucu düşlerle yüklü can
Sevgi Soysal ve yürümek...
2 gün önce başladım ama elimden bırakamadım.Ve bitirdim. Sevgi Soysal'ın olduğum ilk kitabı. Ne kadar geç kalmışım meğer ,. kızdım kendime. Alışılagelmişin çok dışında . Bazen kendimi Sartre okuyor buldum bazen Camus bazen Yaşar Kemal..
Bazen şiir gibi geldi bazen ağır bir roman ..
Hem akıcı hem ağır ...
Kendine has muhteşem bir anlatım.
Okurken aşırı keyif aldım.
Kitabın ön sözünde kitap hakkında çok güzel bir degerlendirme var . Bunun üzerine inceleme yapmak istemedim. Keyifli okumalar
1970 yılında yayınlanmış. 12 Mart darbesinin ardından Sevgi Soysal 'i susturmak isteği, romanın "müstehcenlik" gerekçesiyle toplatılmasina neden olmuş . Yazarıyla birlikte kilit altına alınan kitap 1974 yılında beraat etmiş...
Yürümek ne anlatıyor?
Roman alışılageldik bir tür de hikâye anlatmıyor ; Ela ve Mehmet'i çocukluklarından alıp yetişkinliğe taşısa, onların hayatlarının akışına sezdirse ve anlatı zamanı doğrusal bir çizgide gelişse de bütün bunları onların hayatlarının farklı zamanlarından seçilmiş karelerin halinde yansıtıyor Sevgi Soysal.
Köylülerin çingenelerin sokaklarda pek görülmediği Ankara'nın henüz göç almadığı köylülerin bulvardan geçmelerinin yasak olduğu yıllardayız Ela bir ilkokul öğrencisi el yordamıyla tanımaya çalışıyor hayatı. Aynı anda tirebolu'da bir başka çocuk daha büyüyor Mehmet...
Arada boşluklar bırakarak ilerliyor anlatı.
... Asıl mesele kadın ve erkek cinselliğinin önünü tıkayan zihniyetleri teşhir edişi ile önemlidir Yürümek...
(Ön açıklamadan)...
O kadar çok şey yazmak istiyorum ki ama kitabı okuyup sizin de o tadı almanızı istiyorum :-)
Sevgi Soysal Okuyup, Onunla yürüyelim...·152 syf.·Edebiyat
10/10
2018 81. kitabı
Geriye bakmadan,kimseye aldırış etmeden,hayatın bütün zorluklarına ve engellerine direnerek, kararlı ve emin adımlarla ileriye yürümek, yeniden başlamak için yürümek, sevgiyle yürümek...
Yürümek, yürümek,yürümek...
"Yürümek, dönüp bakmamak arkaya. Arkada ne var? Yan yana asılı duran resimlerin korkutucu düşlerle yüklü can sıkıcı renklerinden başka. Susmak, tanımak, sevmek.."(s.152)
Sevgi Soysal'ın 1970 yılında yazmış olduğu Yürümek, Türk edebiyatı için o döneme kadar benzeri olmayan özgün bir kitap niteliğinde.Cinsel kimlik karmaşası ve cinsellik kavramını gözü pek bir şekilde işlemesi ,cinsiyet ve sınıf ayrımı,geleneksel toplum düzeni eleştirisi, ataerkil bir toplumdan farklı olarak kadını bir birey olarak merkeze koyması..
Sevgi Soysal Yürümek kitabı ile, 1970 “TRT Roman Ödülleri Yarışması”nda Fakir Baykurt, Tarık Buğra, Abbas Sayar ve Oğuz Atay ile birlikte "Başarı Ödülü”nü kazanıyor. Ödülle başlayan kitabın macerası ne yazık ki bir "müstehcenlik"(Ne alakaysa!) şikayetinden dolayı kötü bir dönem geçiriyor olay yargıya intikal ediyor. Sevgi Soysal belirli bir dönem tutuklu kalıyor ve kitap toplatılarak yasaklanıyor yaklaşık 4 yıl süren bu dönem sonucunda 1974 yılında TBMM tarafından oluşturulan komite kitabı inceliyor ve bilirkişi raporu ile dava düşüyor.
Kitabın İletişim yayınları baskısında ilk sayfalarında dava ve bilirkişi raporunu görmek de mümkün.
Hayata bakış açıları aynı olan,toplumun değer sistemlerini yargılayan, geleneksel düzene karşı olan, neredeyse birbirlerine ruh ikizi kadar benziyor diyebileceğimiz Ela ve Mehmet karakterleri üzerine kurgulanmış yürümek.
Ela ve Mehmet Cumhuriyet Ankarası'nın farklı yerlerinde yaşayan iki insan.
İçe kapanık, iletişim kuramayan, bilincinin farkına varamayan
Mehmet,
çocukluktan itibaren hep yasaklarla
Yürümek, işin erbabı pek çok eleştirmen tarafından Sevgi Soysal'ın yazarlık çizgisinde bir eşik olarak nitelendirilir. Yani bir olgunluk eseri olarak görülür. Peki, gerçekten öyle midir? Kesinlikle!
Ela ve Memet'in hayatta kesişmelerini ve ayrışmalarını anlatan bu romanında Sevgi Soysal, toplumca belirlenen erkeklik, kadınlık sınırlarını ve sınıf değerlerini bireyin gözünden sorgular. Bir Ege adasında bireyselliğin dar çemberinden çıkıp, insanca duyarlılıklarına sahip çıkan Ela, 12 Mart'ın ayak seslerinin duyulduğu Ankara sokaklarına yürüyüp gidecek Sevgi Soysal'ın iç sesi olarak da okunabilir. Çok Keyif verici, dönemine ışık tutan güzel bir Soysal eseri.
Not: Ne hikmetse müstehcenlik gerekçesiyle toplatılan Yürümek, 1970 TRT Roman Başarı Ödülü'nü kazanmıştır. Ama en azından içinde TRT'nin geçtiği bir ödül alabilmiş sonradan da olsa. Şu anda Sevgi Soysal isminin geçebilme ihtimali bir köpek balığı saldırısıyla ölme ihtimalinden bile az. Eh, bir insanın ineklerden dolayı ölme ihtimalinin bile daha fazla olduğu göz önüne alınırsa!
Sevgi Soysal'ın "Yürümek" isimli kitabı üzerine pek çok makale, eleştiri, inceleme yazıldı çizildi. Ancak benim yorumum şu oldu ve bana bir şeyi hatırlattı:
Duygu Asena'yı hatırladım okurken. Asena, "Kadının Adı Yok" u yazarak kendi çağında cüretkar bir şey yapmıştı. Cinsellik, kürtaj, taciz, bekaret ve aldatma gibi tabu sayılan konuları işlemiş; işlediği konular hasebiyle de hem döneminde hem de bugün halen konuşulan bir esere imza atmıştı Duygu Asena. 1987 yılında basılan "Kadının Adı Yok", 12 Eylül darbesinden sonra yaralarını sarmaya çalışan, demokrasiye dönüş yapmış bir toplumda büyük yankı uyandırmış iken "Yürümek", 1970 yılında basılmış. 1970 yılı demek, beraberinde 27 Mayıs 1960 darbesini gören, orduda kaynayan cuntalar yüzünden diken üzerinde duran 68 kuşağının ortalığı kasıp kavuştuğu zamanları taşıyan bir yıl demek. Soysal'ın bu zamanda yazdığı "Yürümek" kitabı, bu ortamda ortaya çıkan çok önemli ve öncü bir eser. "Yürümek" hem kadının hem de erkeğin cinselliğini ve bedenini, beraberinde de toplumsal cinsiyet rolleriyle hesaplaştığı bir roman.
Bir anlamda Duygu Asena, "Sevgi Soysal böyle bir zamanda ve koşulda eser yazabiliyorsa ben de yazabilirim." diyerek Soysal'dan örnek almıştır. Neden olmasın?
Nitekim Soysal, bu kitabı yazdığında müstehcenlik suçundan ceza alır. Bir süre sonra da o ceza kaldırılır, toplatılan kitaplar kendisine iade edilir. Öyle ki kitaba başlamadan önce biz, mahkeme evrakını ve bilirkişi raporunu görürüz (İletişim Yayınları baskısı). Duygu Asena da ceza almıştır kitabından dolayı "muzır" olduğu gerekçesiyle. Toplatılır ve satışı yasaklanır. Sonrasında Asena, bu duruma itiraz eder, dava açar ve 1991'de bu davayı kazanır. Kitaplarını geri alır. Kitabı sonradan dünyanın her yerinde okunmaya başlanır. Sevgi Soysal da yazdığı bu eşsiz
Böyle kudretli yazarlara "Batı" Nobel veriyor biz ise gerici, yobaz kafalarımızla yargılıyor mahkum ediyoruz.
Kısacık ömrüne sığdırabildiklerini okudukça gördüğü muamele nedeniyle bu ülkede yaşamaktan utanıyorum.
Bu mesaj bu kadar...
Yürümek..
Sevgi Soysal.
Okuduğum 2. Kitabı yazarın. Hızlıca okunsa da zor bir okuma oldu benim için. Öyle yoğun olaylar silsilesi değildi. Derin düşüncelere sevk eden sorgulayan sorgulatan cümlelerdi.
Ela ve Mehmete ait hayatları, başka şehirlerden alarak ortada birleştirmiş ancak bir araya gelene kadar toplum, etraflarındaki insanlar onları nelere maruz bırakmış onu okuyorsunuz.
Biz kadınların kafaları gereksiz yere kendini yorduğu düşüncelerle ve bizlere yüklenen yüklerle doludur. Tıpkı çantaları gibi. Ela da böyle bir aydınlanma yaşıyor. Çantası yere düşüp herşey etrafa dağılınca. Sonrası sancılı ve zor.
Kitap 1970-74 arası müstehcen olduğu gerekçesiyle toplatılmış. Ama mahkeme kararıyla aklanmış ve bu aklanmanın ispatıyla başlıyor.
Okuyalım mı derseniz olay yoğunluğu fazla bir kitap istiyorsanız hayır, olayların arasındaki satır aralarında hayatı okumak istiyorum diyorsanız kesinlikle evet.
Okuyup onunla yürüyelim....
Geriye bakmadan,kimseye aldırış etmeden,hayatın bütün zorluklarına ve engellerine direnerek, kararlı ve emin adımlarla ileriye yürümek, yeniden başlamak için yürümek, sevgiyle yürümek... Yürümek, yürümek,yürümek... "Yürümek, dönüp bakmamak arkaya.
Yürümek yazarla tanıştığım kitabı.
Beni derinden etkiledi.Roman bana yalnız olmadığımı hissettirdi. Kadın olmanın ağırlığını, kendini ararken yaşanan iç çatışmaları, bastırılmış duyguları öyle gerçek bir dille anlatıyor ki.
Dili sade ama sarsıcı; düşündürüyor, hissettiriyor, yüzleştiriyor.
Bazen yürümek, sadece bir adım atmak değil; arkana bakmadan kendine doğru ilerlemekmiş.
Ben çok etkilendim, sizlerle de paylaşmak istedim.
Yürümek yazarla tanıştığım kitabı.
Beni derinden etkiledi.Roman bana yalnız olmadığımı hissettirdi. Kadın olmanın ağırlığını, kendini ararken yaşanan iç çatışmaları, bastırılmış duyguları öyle gerçek bir dille anlatıyor ki.
Dili sade ama sarsıcı; düşündürüyor, hissettiriyor, yüzleştiriyor.
Bazen yürümek, sadece bir adım atmak değil; arkana bakmadan kendine doğru ilerlemekmiş.
Ben çok etkilendim, sizlerle de paylaşmak istedim.
Sevgi Soysal'ın "Yürümek" romanını pek severek bitirdim. Oldukça zengin gözlemlere yaslanan mekan tasvirleri ile başlıyor kitap. Cümle mahlukatın gözünden anlatıyor derdini. İnsanlar cinsel rollerinin altında ezilip dururken bir romancı gözünden hazırlanmış, bir fareyi, bir yılanı anlatan bir kartpostal gibi romanı arada bir kesen bölümler çok hoşuma gitti. Erkeğin cinsellikle tanışması, genelev, bir eşeğe edilen tecavüzün bir şaka nesnesi haline gelmesi, eşeğe edilen tecavüze kâh kah gülmeler; öte taraftan babasının ölümünü Aleko'yla öpüşmesine bağlayan bir kızın üstünden kadının cinsel kimliği, türlü dayatmalar, "eve atmalar", evlenmeler. Karakterleri konuşturmakta, düşündürmekte, hatta bana bilinç akışı gibi görünen sahneleri yaratmakta da oldukça mahir. 12 Mart Darbesi'nin gaddarlığını en çok çeken yazarlardan biri Sevgi Soysal. Bu kitap "müstehcen" olduğu gerekçesiyle toplatılmış bir dönem, sonra aklanmış elbette. Güzel bir roman. #sevgisoysal #yürümek #iletişimyayınları #roman #bookstagram #instagram #neokusam #neokudum #kitaplık #türkiyeedebiyatı #kadın #erkek
YürümekEdebiyat
Yürümek... Hiç ardına bakmadan geleceğe yürümek.
Çünkü geçmişi hep olduramadıklarımızı hatırlamakla, keşkeleri söylemekle geçiriyoruz.
Geçmişte verilen ya da verilemeyen kararların peşinden gitsek neler getireceğini merak ediyoruz.
Belki geçmişi hatırlamaktan korkuyoruz.
Ama yürümek ne olursa olsun geleceğe mutlu, umutlu yürümek lazım...
Reklam
Yazar Hakkında
Sevgi SoysalYazar · 13 kitap
Sevgi Soysal (d. 30 Eylül 1936, İstanbul - ö. 22 Kasım 1976, İstanbul) Türk yazar. Aslen Selanik'li mimar-bürokrat bir babayla Alman bir annenin altı çocuğundan üçüncüsü olarak büyüyen Sevgi Yenen, 1952'de Ankara Kız Lisesi'ni bitirdi. Bir süre Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi'nde Arkeoloji okudu.
1956 yılında şair ve çevirmen Özdemir Nutku ile evlendi, birlikte Almanya'ya gittiler. Göttingen Üniversitesi'nde arkeoloji ve tiyatro dersleri izledi. 1958'de Türkiye'ye döndü ve Korkut adını verdikleri bir oğlu oldu. 1960 ile 1961 tarihlerinde Ankara'da Alman Kültür Merkezi ve İrtibat Bürosu'nda ve Ankara Radyosu'nda çalıştı. Bu dönemde, toplum karşısında bireyin tedirginliğini öne çıkaran ''yeni gerçeklik'' akımından izler taşıyan öykü ve yazıları Dost, Yelken,Ataç, Yeditepe ve Değişim dergilerinde yayımlandı.
1961'de Ankara Meydan Sahnesi'nde Haldun Dormen'in yönettiği Zafer Madalyası adlı oyunda tek kadın rolünü oynadı. İlk öykü kitabı Tutkulu Perçem, 1962 yılında yayımlandı. Zafer Madalyası oyununda tanıştığı Başar Sabuncu ile 1965'te evlendi. Aynı yıl TRT'de program uzmanı olarak çalışmaya başladı. 1965-1969 yılları arasında Papirüs ve Yeni Dergi'de öyküleri yayımlandı. Bu arada tezini vererek arkeoloji diplomasını aldı. Teyzesi Rosel'in kişiliğinden yola çıkarak, birbirine bağlı öykülerden oluşan Tante Rosa'yı yazdı. Kadın-erkek ilişkisi ve evlilik temasını işlediği ilk romanı Yürümek'le TRT Sanat Ödülleri Yarışması Başarı Ödülü'nü kazandı.
12 Mart dönemi, Sevgi Soysal'ın hayatı ve yazarlığı üzerinde derin izler bırakan bir dönem oldu. Yürümek, müstehcenlik gerekçesiyle toplatıldı ve Sevgi Soysal, kısa bir tutukluluk ardından TRT'den ayrılmak zorunda kaldı. Anayasa profesörü Mümtaz Soysal'la, Soysal'ın komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle tutuklu kaldığı Mamak Cezaevi'nde evlendi. Siyasal nedenlerle tekrar tutuklandı ve sekiz ay Yıldırım Bölge'de, iki buçuk ay da sürgüne gönderildiği Adana'da kaldı. Cezaevinde yazdığı Yenişehir'de Bir Öğle Vakti adlı romanıyla 1974 yılında Orhan Kemal Roman Armağanı'nı kazandı. Kızları Defne Aralık 1973'te, Funda ise Mart 1975'te doğdu. Adana'da sürgünde bulunan bir kadının başından geçen olaylar etrafında 12 Mart'ı eleştirdiği romanı Şafak, 1975'te yayımlandı. Bu dönemde Anka Haber Ajansı ve Sosyalist Kültür Derneği'nin kuruluşunda rol aldı. Politika gazetesinde tefrika edilen cezaevi anıları Yıldırım Bölge Kadınlar Koğuşu başlığıyla kitaplaştırıldı (1976).
Yakalandığı kanser hastalığı nedeniyle 1975 sonbaharında bir göğsü alındı. Hastalık izlenimlerini ve 12 Mart sonrası değişimi anlatan öykülerini topladığı Barış Adlı Çocuk, 1976'da yayımlandı. Eylül 1976'da bir ameliyat daha geçirdi ve tedavi için eşiyle birlikte Londra'ya gitti. Üzerinde çalıştığı son romanı Hoşgeldin Ölüm'ü tamamlayamadan 22 Kasım 1976'da İstanbul'da 40 yaşında öldü. Yeni Ortam ve Politika gazetelerine yazdığı yazılar, Bakmak (1977) adlı kitapta toplandı.
