Çevirisi tek kelimeyle kusursuz. Dilin tüm inceliklerinin sergilendiği, büyük bir titizlik ve sabırla işlendiği her satırından belli olan muazzam bir emek ürünü. Geçmişi dondurma ve tekrar canlandırma müzesi gibi kurgulanmış bir eser. Bu tekrar ettirme arzusu; bir ölümsüzlük çabası mı, yoksa geçmişe hapsolmuş bir melankoli mi, çözemedim.
Locus Solus
Kitap boyunca Canterel’in bahçesinde geziniyoruz ama bu bahçe, doğallığın sıfırlanıp insan zekasının soğuk, titiz icatlarına dönüştüğü bir sahne. Roussel’in nesneleri, makineleri, bedenleri ve anıları birbirine bağlama biçimi, bana okumanın sınırlarını hatırlattı.Bir şeyin “anlamlı” olması gerekmiyor sadece var olması bile yeterli. Her icadın arkasından çıkan uzun, katmanlı hikayeler, sanki bir mücevherin içindeki başka bir mücevheri açmak gibi bitmeyen bir açıklama zinciri.
Reklam
Locus Solus (Latince: "Yalnız Yer"), mucit ve eksantrik bilim insanı Martial Canterel'in evinde geçer. Canterel, arkadaşlarına büyük ve gizemli malikanesini gezdirir. Roman boyunca, bilimsel buluşlarını ve deneysel icatlarını misafirlerine gösterir.
Okur, onun yarattığı garip makineleri ve simülasyonları izler:
- Dans eden saç telleriyle çalışan cam küreler,
- Su altı mozaikleri oluşturan makineler,
- Diriltilmiş cesetlerin tiyatral temsiller yaptığı odalar...
Roman, olay örgüsünden çok bu buluşların görsel ve kavramsal sunumları üzerinden ilerler. Her sahne, uzun açıklamalarla ve detaylı tasvirlerle betimlenir. Müzeciliğin tarihsel gelişiminin ilk örnekleri olan kabine ve stüdyoları geziyor gibi hissetim.
Locus Solus klasik bir roman olmaktan çok, bir fikir laboratuvarı. Okuru gerçekliğin sınırlarında gezdiren, bilimle fanteziyi harmanlayan, dili deneysel bir araç olarak kullanan bu eser, 20. yüzyılın avangart edebiyatı için temel taşı sayılmaktadır.
Okuması kolay değil ama felsefi ve estetik olarak zengin bir keşif sağlar. Özellikle Borges, Calvino, Perec, Nabokov gibi yazarları seven okurlar için okunması gereken bir eserdir.
Masal diyarından sesleniyorum size sesime ses,sesime güç olurmusunuz.
1914 yılında bir malikanede geçiyor bu masal.Masal diyorum ama sizi yanıltmasın masal gibi bir anlatım demem daha doğru olurdu sanırım.
Çünkü öyle,sürrealist akımının bu kadar yoğun olarak anlatıldığı bir hikayeyi daha önce hiç okumamıştım.Çeviri harika,kelimeler muazzam,noktalama işaretleri ve yazım hatası zaten yok peki okuru zorlayan nedir?
Çok zekice yazılmış bu eseri okurken icatları,buluşları gözünüzde canlandırmak ve yazarın hayal dünyasının seviyesine çıkmakta zorluk yaşıyorsunuz.Başka bir yazardan böyle bir hayal dünyasının olduğu bir metin hiç okumadım.Yazarın özgünlüğü de orada saklı.
Çok özel,kendine has olan bu hikayeyi okurken sakin bir beyin şart.Ve hikayede olay örgüsü yok çünkü.İlk sayfalar nasıl biliyor musunuz yüzme bilmeyen birisinin suyun üzerinde durmaya çalışırken ki çabası ve mücadelesi gibi....
İlk 70 sayfa bu mücadele ile geçiyor ve bu mücadeleyi rahatlıkla geçen okurun büyük bir engeli geride bırakacağını düşünüyorum.Sonra ki yapılması gereken ise hikayeye kendinizi bırakmanızı ve anlamak için çaba göstermemenizi tavsiye ediyorum.
Ve diyorum ki,insan aklının ve insanı hayal dünyasını zorlayan bir metin okumaya hazır mısınız?
Onu da siz bileceksiniz artık.
Sevgiler
Puan vermedi·235 syf.··
Beğendi
·2023 53. kitabı
·14 günde okudu
·Okunma: 29 Nisan 2023 23:45
Locus Solus herhalde bugüne kadar okuduğum en acayip, en tuhaf, en anlaşılmaz ama bütün bu ilginç özelliklerine rağmen çok ilginç, elimden bırakamadığım bir kitaptı. Kitap, ultra zengin, tuhaf Canterel’in, Locus Solus adındaki evinde konuklarını ağırlaması ve onları evinde, daha doğrusu malikanesinde gezdirerek, kendisinin dizayn ettiği ve yaptığı, birbirinden ilginç, karmaşık ve kesinlikle anlaşılmaz makinelerini gezdirmesi, bu arada da hikaye içinde hikaye şeklinde gelişiyor. Her ne kadar, Canterel’in yapmış olduğu bütğn mekanizmalar, en ince detayına kadar anlatılıyorsa da, anlaşılamıyor. Tahsin Yücel’in dili de zor.
Ben kitabı özellikle akışına bıraktıktan sonra, çok büyük bir zevkle okudum.
Fransız yazar Raymond Roussel’in başyapıtı Locus Solus, sürrealist (gerçeküstücü) bir eser ve kesinlikle benim de okuduğum en tuhaf, sıra dışı ve ilginç metin.
Eser, Martial Canterel isimli zengin ve alışılmışın oldukça dışında araştırmalar, bilimsel çalışmalar yapmaktan hoşlanan ve yine çok sıra dışı bir koleksiyona sahip bir bilim insanının, Locus Solus adlı malikanesinin bahçesinde topladığı çalışmalarını ve koleksiyonunu bir grup dostuna tanıtıp anlatmasından oluşuyor. Aklınıza hayalinize gelmeyecek, hatta tüm detaylarıyla anlatıldığında dahi zihninizde canlandırmakta çok zorlanacağınız ve muhtemelen asla yazarın kastettiği şekilde canlandıramayacağınız, fantastik ve hakikaten çok çılgın Canterel’in çalışmaları ya da koleksiyonunun parçaları. Daha önce gördüğünüz, duyduğunuz hiçbir şeye benzetemiyor, kendinizce zihninizde şekillendirmeye çalışıyorsunuz. Kitabın ortalarına doğru bambaşka ve çok daha uçuk bir boyut kazanıyor üstelik bu çalışmalar ve kendinizi acayip bir evrende bulurken biraz Frankestein’ı da anımsatan şekilde ölüm, ölümsüzlük ve hayat üzerine düşünüyorsunuz.
Eserin zorluğu da yazarın dilinden ziyade onun hayal gücüne erişmenin zorluğundan ve hatta imkansızlığından kaynaklanıyor. Kendine has, uçuk kaçık, tuhaf bir evren onunki. Luis Bunuel ve Terry Gilliam bir araya gelip bir film çekseler ortaya Locus Solus’un beyaz perde uyarlaması çıkar sanki. Salvador Dali’nin de çok sevdiği, hatta yangından tek kitap kurtaracak olsa seçeceği kitapmış Locus Solus; okurken benim de aklıma sık sık Salvador Dali müzesinde gördüğüm eserleri -özellikle Yağmurlu Taksi çalışması- geldi ve gerçekten kafası benzer çalışan iki isim diye düşündüm Dali ve Roussel için.
Anlatması zor, çözmesi pek muhtemel değil ama buna boşverip teslim olduğunuzda adım adım ilerlemesi
Reklam
Reklam