• Tarihsel metinlerden direkt olarak çeviri yapılmış. Anlatım gayet hoş, yer yer ürpertici derecede etkiliyor. Tarihin ilk kahramanı olan Gılgamışı, dinler tarihinde önemli bir yeri olan Tufan hakkında bilgi edinmek isteyenler kesinlikle okumalı
  • ,insan oğlu tek tanrılı dinlerden önce inancı hakkında; özellikle ortadoğu mitolojisinin belgelerle karşılaştırılmalı bağlantılarını çok samimi olarak anlatıyor. yorum okuyucya ait.
  • Öğretmenlik mesleğinin ne kadar eski olduğunu kanıtlayan tabletler ışığında yazılmış, Muazzez İlmiye Çığ'ın 56 yıllık birikiminin bir ürünü olan bu kitabı geçmişte Sümerlerin hayatı hakkında fikir sahibi olmak isteyenlere tavsiye ederim . 45 yıl sevgiyle öğretmenlik yapmış şair Ludingirra' nın dilinden Sümer'i dinleyin. Keyifli okumalar.
  • Kitapda İbrahim Peygamber hakkında Tevrat ve Kuran’da yazan dini bilgiler ile , Sümer belgeleri, arkeolojik bulgular gibi bilimsel belgeler karşılaştırmalı olarak bilim merceği altında inceleniyor. Bilimsel bir araştırma olarak ele alındığında aslında bulgular bölümü Sümer belgeleri ile dinsel inanışlar arasında bir çok konuda uyumluluk ya da benzerlikler olduğunu gösteriyor. Ancak yorum bölümüne gelindiğinde yazarın bulguları dinsel inanışların Sümer efsanelerinin ve tarihsel olaylarının bir versiyonu olarak yorumlanıp gerçek olmadığı şeklinde yapılıyor. Kanımca aynı bulgular, dinsel inanışların öne sürdüğü savların gerçek olduğu ve aynı kökten geldiği halde başka yazıtlarda yazılması şeklinde de yorumlanabilir. Örneğin göbeklitepedeki MÖ 10.000 yılına dayanan çok tanrılı dine ait olduğu düşünülen tapınak, İbrahim’in insanları tek Tanrı inancına çağırması gerekliliğinin bir kanıtı olamaz mı? Bunun gibi hala cevaplanmayan sorular var olduğunu düşünüyorum ve bu kitapta yanıtını bulamadım.
  • Tarihin Babası Herodot'un Halikarnas'ta (Bodrum) M.Ö 490 yıllarında doğduğu,M.Ö 468-467 yıllarında tanınmaya başladığı ve 425 yıllarında öldüğü kabul edilir. Kitabında aktardıkları V.yy ortalarında dünyanın farklı ülkelerine şöyle bir gezinti imkanı sunar bizlere :
    Gezdiği yerlerdeki gözlemlerini ve duyup dinlediklerini kendi yorumlarıyla, şiirsel ve akıcı bir dille anlatırken tarihe keyifli bir yolculuk yaptırır.
    Anlatımındaki felsefi yaklaşım ve şiirsellik bazen onu konudan uzaklaştırır.
    Bazı tarihçiler anlattığı olayların bir kısmına şüpheyle yaklaşır ama bu şüphe, onun tarihçi kimliğine arada gölge düşürse de ''Tarihin Babası'' unvanını korumasına ve hala kitabının kaynak kitap olarak kullanılmasına engel olamamaktadır.
    Herodot yaptığı yolculukta, Babil'deki izlenimlerini aktardığı bölümde, Asurya'da en şaşırdığı, en beğendiği ve tasvip etmediği geleneklerden örnekler sunmuş. Bizde göz atlım bakalım.

    ''Bu ülkede bence kentin kendisinden sonra en şaşılacak şey
    anlatacaklarımdır. Asurya'nın üst yanında oturan halkın (Erzurum-Ağrı tarafını tarifliyor) ırmaktan (Fırat Nehri) babil'e inmek için kullandıkları kayıkları yuvarlak ve deriden yapılmışlardır. Söğüt ağaçlarından kesip, gemiler için kaburga çatalı yaparlar, bunun üzerini de deri ile kaplarlar. Eni, boyu, kıçı, başı belirsiz yuvarlak bir gemi çıkar ortaya. İçine saman yayıp, üzerine eşyayı doldurup suyun akıntısına bırakırlar. Belli başlı yükleri içi şarap dolu, palmiye ağacından yapılmış fıçılarıdır. Geminin düz gitmesi iki tane kürekle sağlanır. Ayakta duran iki kişi biri küreği bu yana çekerken diğeri suyu tersine iter. Bu gemiler kimileri pek büyük, kimisi küçüktür. En
    büyükleri beş bin talent ağırlığa kadar yük alabilirler. Her birinde bir canlı eşek bulunur. Büyüklerinde daha çok
    sayıdadır. Böylece su üzerinde giderek Babil'e varırlar, taşıdıkları öte beri malı, sonrasında bağıra çağıra geminin tahtalarını ve samanını da satarlar. Geminin derisini ve aldıkları malı eşeklere vurup şehirlerine geri dönerler, zira ırmağı akıntı nedeniyle ters yönde çıkmak düşünülemez. Yurtlarına varınca aynı şekilde tekrar gemiler yaparlar.''

    Günümüzde telefonun önce cebimize girmesine, ardından bileğimize takılacak kadar küçülmesine nasıl ilgi ve şaşkınlıkla bakıyorsak, Herodot'un bu şaşkınlığını da çok görmemek gerek aslında. Aslına bakarsanız en az Herodot kadar ben de şaşırdım bu yazdıklarına. Çünkü büyük gemilerin aldığı yükü okuyunca, günümüz ağırlık ölçüsüne çevirmeye çalıştım. Bulduğum sonuca inanamadım.
    Talent, alışverişte kullanılan ağırlık ölçüsü olduğu gibi, para ile ilgili maden ağırlığı olarak da kullanılıyordu. Alışverişte kilograma denk gelen karşılığı 36.39 kilogram, maden ağırlığı ise 25.92 kilogram. Herodot'un burada alışverişte kullanılan ağırlığı kastettiğini düşünürsek,5000 Talent, 181 950
    kilograma, yani ortalama 180 tona tekabül ediyor ki bu hiç aklıma yatmadı.
    Bu transatlantik mi diye düşündüm:) Zira yaptıkları bu tek kullanımlık geminin 180 adet otomobili taşıyacak kapasitede bir araç olması demek.
    Bunu düşünürken de hemen aklıma otomobillerimiz geldi. Millet 2500 yıl önce katlayıp bir eşeğe yükleyecek gemiler yaparken, günümüzde biz hala araçlarımıza park yeri arıyoruz. Gideceğimiz yere ulaşınca katlayıp cebimize koyabileceğimiz otomobillerimiz olsa fena mı olurdu?

    EVLİLİK MÜZAYEDESİ ... TAPINAK FAHİŞELİĞİ ...

    ''Ülkelerinde yürürlükte olan ya da daha eskiden yürürlüğe konmuş olan yasalardan bana göre en akla yakın olanı şöyledir: her köyde yılda bir kez bir tören yaparlar; Evlenme çağına gelmiş kızları toparlayıp bir yere götürürler. Erkeklerde gelip çevrelerini sararlar.Tellal en güzellerinden başlamak üzere, hepsini teker teker satışa koyar, bu iyi bir paraya
    satıldıktan sonra, geri kalanlardan en alımlısını artırmaya çıkarır, bunlar satın alan adamın karısı olarak satılırlar. Evlenme çağına gelmiş olan bütün zengin Babil'liler en güzelini alabilmek için fiyatı üst üste artırırlar. Güzelliğe
    pek meraklı olmayan halktan kimseler ise, tersine çirkinleri almak için üste para da alırlar.

    Tellal güzellerin satışını bitirdikten sonra, en berbatını ya da sakat olanlarını kaldırır, üste verilecek parada, en ucuza bunlara razı olanlara gösterirdi. Bu sefer eksiltme usulü gitmiş olurdu kızlar. Para güzeller için ödenen paradan çıkıyordu. Böylece güzeller çirkinler ve sakatları evlendirmiş oluyordu. Hiç kimsenin kızını istediğine verme hakkı yoktu ve erkekler satın aldığı kızı bir kefil göstermeden evine götüremezdi. Karısı olarak aldığı kızla yatmayan olursa, yasa bu kişiyi para ödemeye zorlar. Bana göre en güzel yasaları buydu.''

    HASTALARA HALKIN DAVRANIŞI ...

    ''Şimdi bir adet daha var ki akla uygunluk bakımından ikinci sırayı veriyorum.
    Hastalananları getirip kentin orta yerine koyarlar, çünkü hekim yoktur.
    Gelen geçen hastaya hastalığı üzerine öğütler verir, kiminin kendi başından da böyle bir şey geçmiştir, kimisi bir başkasında görmüştür. Hastanın yanına gelirler, çareler gösterirler, kendilerinin o hastalıktan öyle kurtulmuş
    olduklarını ya da başka birisinin öyle kurtulduğunu gördüklerini söylerler. Hastaya bir şey söylemeden geçmek yasaktır. Yoluna gitmeden önce.derdinin ne olduğunu öğrenmek
    gerekir.''

    İşte binlerce yıldır değişmeden günümüze ulaşmış bir örnek. Geçmişte yasa imiş, günümüzde gelenek. Hiç hastalığından bahseden birine örnekleme ve öneride bulunmayan birini gördünüz mü? Günümüzde doktorlar var da durum değişti mi sanki? Bir istatistik yapılsa, tavsiye alma oranı, doktora gitme oranından eminim kat kat fazla çıkar.

    MYLİTTE ... AŞK TANRIÇASI KÜLTÜ ...

    ''Babillerin en yüz kızartıcı adetleri şudur: her kadın ömründe bir kez Mylitte tapınağında oturmalı ve kendini yabancı bir erkeğe vermelidir.Tapınağın duvarları içerisinde başları kurdele ile çatılmış bir çok kadın oturur. Kimileri gider yenileri gelir.Yabancılar önlerinde dolanır istediklerini seçerler.
    Burada oturan kadınlar biri gelip dizlerinin üzerine para atıp onunla beraber olmadıkça evlerine dönemezler. Parayı atarken ''senin şahsında tanrıça Mylitte'yi çağırıyorum'' der. Mylitte, tanrıça Aphrodite'nin Asurcasıdır. Kaç para verdiği önemli değildir, kadın ilk parayı verenin peşinden gider ve kim
    olursa olsun geri çeviremez. Yasalar bunu emreder. Birleşmeden sonra kadın tanrıçanın gönlünü yapmış olarak evine döner ve bundan sonra ona ne verseniz bir daha baştan çıkaramazsınız. Yaratılışın güzel bir yüz ve güzel bir endam verdiği kızlar evlerine çabuk dönerler. Ama çirkin olup tapınakta 3-4 yıl bekleyenler olur.

    Bu paragrafı okuduğumda önce dehşete düştüm. Doğruluğu ne derecedir diye şöyle bir araştırma yaptım ve sağ olsun Muazzez İlmiye ÇIĞ'ın bu konudaki detaylı araştırmasına ulaştım. Bereket Kültü ve Mabet Fahişeliği adlı kitabında Herodot'un bu sözlerine de atıfta bulunarak; böyle bir
    geleneğin olamayacağını, Sümerlerde ve doğal olarak devamı niteliğinde olan Asur'da evlilikte bekaretin önemli olduğu, hatta evlenirken bakire olmayan kadının, kocasından boşanırken, bakire bir kadının aldığı tazminatın yarısını alabildiğini yazıyor. Herodot'un sözünü ettiği geleneğin ise her kadın için değil, kendisini, tanrıçanın tapınağına gönüllü olarak adayan bir grup
    kadını kapsadığını, kadınların tapınakta bunu tanrıça adına, geliri tapınağa bırakılmak koşuluyla meslek olarak yaptığını belirtmiş. Bunun Tevrat'a ve İncil'e geçiş sürecini irdelemiş. Yani bu aslında günümüzdeki rahibelerin temeli. Rahibeliğin yüzyıllar içinde geldiği şekle bakar mısınız :))

    Herodot'un anlattıklarına şöyle bir bakınca, insanın aslında hiç bir şeyi geçmişte bırakmadığını, bir şekilde yanında taşıyıp günümüze getirdiğini görmek oldukça ilginç .....

    Alıntı
  • Sami dinlerine farklı bir bakış açısı ve kültürel kökenlerini üzerinde giriş niteliğin bir eserdir. Muazzez İlmiye Çığ tüm hayatı boyunca 60000 sümerlere kil tabletini tasnif etmiş. Yani konun uzmanından, akademik olmayan rahat okunan bir eserdir. Eserin en beğendim kısmı şüphesiz yazdıklarına kaynakların belirtilmesi ben bunu karşılaştırmalı okudum, gayet keyif aldım.
  • Çağlar çağlar önce yaşamış bu efsanevi kral ın sümerlerin çivi yazısıyla yazılan tabletlerinden çevrilen hikayesi diyebiliriz sanırım .kutsal kitplarımıza esin kaynagı oldugunu iddia edenler azınlıkta değil .ama bundan önce başka dünyalar olmadıgını bi kıyametin yada tufanın daha öncelerden kopmadıgını kim bilebilir .kısacık bir kitaptı şaşırarak okudum .bilgi edinmek öğrenmek için okunmalı ...