Yazar:
Muazzez İlmiye Çığ
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 26 dk.
Sayfa Sayısı:
192
Basım Tarihi:
1 Ocak 2019
İlk Yayın Tarihi:
1996
Yayınevi:
Kaynak Yayınları
ISBN:
9786056898525
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
10/10
2023 7. kitabı
Sümerli öğretmen ve ismi bugüne ulaşan 3 şairden biri olan ludingirra'nin ağzından sumer kültürünü anlatıyor ilişki tarzı ve yaşam şartları bakıldığında günümüzle benzer olduğu "tarih tekerrürden ibarettir" dedirtiyor. Kitabın bu kadar az kişinin kesfetmesi üzücü herkesin okuması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum sanki 4000 bin yıl öncesini değil de günümüzü okuyormuş gibi oluyorsunuz böyle güzel bir kitabın okunmasını sağlayan Muazzez İlmiye Çığ 'a çok şey borçluyuz.
Öncelikle bu güzel eseri tavsiye eden @afrart arkadaşımıza teşekkür ediyorum.
Tarihe olan durağanlığımı hareketlendiren bir eserdi. Tanrıları, ülkeleri, kralları halkı, dönen oyunları, hiçbir şeyin kendi kendine gerçekleşmediğini, her sonucun bir nedeni olduğunu ve en önemlisi insanın bozulan, bozuk olan korkunç karakterini çok iyi açıklamış...
Sadece anlatılanlar, olanlar değil, olması gereken bilgiler üzerine mesajlar da verilmiş...
En başa dönüyoruz her şeyin başlangıcına..
Kolay değil bu..
Çünkü hiç kimse hakikatin işine gelmediğinden araştırılması, öğrenilmesi taraftarı değil...
İnsanız işte...
Neye dönüşüyoruz neden dönüşüyoruz anlamak mümkün değil...
Sümerlileri tanımanız gerekiyor...
Tarih orda başlamadı mı!?
M.Ö 2000 ler...·179 syf.··Tarih
10/10
Beğendi
·2019 102. kitabı
·4 günde okudu
·Okunma: 02 Temmuz 2019 23:40
·4000 yıl önce şehir parkı mı? Hem de Fırat'ın kıyısında, balıkçı lokantaları da cabası... Vay be diyerek başladığım bir kitap.
Kitabı okurken aklımda hep "4000 yıl, koskoca 4000 yıl önce Sümer denilen bu halk nasıl bir toplumdu ki biz geçen bu 4000 yılda üzerine hiç birşey katamamışız?" sorusu vardı.
Bu kitap otobiyografi özelliği de taşıyabilir, üniversitelerde ders olarak da okutabilir. Bu kadar yalın bir dille yazılan ders kitaplarını kim sevmez?!
Sayesinde 15 yıllık eğitim hayatım boyunca kazanamadığım birçok bilgiyi şu 179 sayfada kazanmışımdır.
Kitap özet olarak 4000 yıl önce Nişuppur denilen, daha çok sofist ailelerin yaşadığı yerde emekli bir öğretmen olan Ludingirra'nın
Dillerine ( Sümerce)
Geleneklerine ( anne- baba-kadın-erkek ilişkileri, erkekliğe ilk adımları, kız isteme, evlenme, boşanma, mal edinme, dava açma, tazminat, tıp- tedavi yöntemleri, dini inançları, bayramları, şiir gelenekleri...)
Sosyal yaşantılarına ( geçim kaynakları, eğitim hakları, bayramları, emeklilik, geçim kaynakları, savaşları, aşkları..)
dair verdiği bilgilerdir.
Öyle bilgiler ki okuyana "Evet, aynen... Evet hala öyle... Nasıl yani bu şimdi Sümerlerden mi gelmiş ?" ve eğer medeniyet bu ise biz neyiz şimdi dedirten bir kitap.
Bitti ve ben burdan koşarak İstanbul Arkeoloji Müzesi'ne gitmek ve tabletleri gözlerimle görmek istiyorum.
Sanki bundan dört bin yıl önceyi değil de, günümüzü okudum. Sumer tarihi, hayranlık uyandırıcı, ayakta alkışlanılası. Yıllarca tarih dersi gördüm, Muazzez İlmiye Çığ'ın bu eserindekilerin onda biri öğretilmedi yine de bana. Sumerli şair Ludingirra' nın yalın açıklayıcı dilinden, Sumer tarihine dair oldukça fikir sahibi olabileceğiniz, geçmişinizi öğrenebileceğiniz öyküler dolu.
Ludingirra tam 4.000 yıl önce yaşamış Sümerli bir öğretmen ve şair idi.
Yazma tutkusuyla büyüyen Ludingirra'nın en büyük korkusu da şüphesiz Sümer halkının bir gün unutulup yok olmasıydı. Bu yüzden de "Söz uçar, yazı kalır." mantığıyla tam 74.000 çivi yazılı 23 kil tablet üstünde Sümer halkının yaşam tarzını, tanrılarını, eğitimlerini, atasözlerini, hukuk ve adalet anlayışlarını, cinselliklerini, aşklarını anlatarak "Sümer" adını günümüze kadar ulaştırmayı başarmış ve "Söz uçar, yazı kalır." sözünün derinliğini bize bir kez daha fark ettirmiştir.
Muazzez İlmiye Çığ'ın (1914-.... / Sümerolog) emeği doğrultusunda tarihin derinliklerine inme fırsatı bulduğunuz zevkli bir yolculuğa çıkacaksınız.
Keyifli okumalar.
Muazzez İlmiye Çığ hayranlığımı beni tanıyan herkes bilir. Atatürk tarafından görevlendirilmiş ilk Sümerolog olması da hep ayrı bir heyecanlandırır beni. Yaşayan bir efsanedir, ben kendisinin
Puan vermedi·152 syf.··
Beğendi
·2020 6. kitabı
·15 günde okudu
·Okunma: 17 Şubat 2020 17:03
Sümerli Ludingirra İstanbul Arkeoloji Müzelerinde bulunan ve Sümer, Akad, Hitit dillerinde yazılmış 74000 belge üzerinde 33 yıl çalışan araştırmalarını bugunde surduren Sümerolog Muazzez İlmiye Çığ ın bir ömür çalışmalarının özü.
Ludingirra adı bugüne dek ulaşan üç Sümer şairinden biri onun şiirleri günlük hayatı kaleme aldıgı notları ile tabletler üzerinden Nippur sokaklarında yürüyüşe çıkıyorsunuz
10/10
2020 8. kitabı
Sümerli bir yazar, şair ve öğretmen olan Ludingirra tarafından kil tabletler üzerine yazılmış olan yaşam öyküsüdür.
Hâlâ İstanbul Arkeoloji müzelerinde bulunan tabletler Muazzez İlmiye Çığ tarafından çevrilip kaleme alınmıştır.
Eserde Ludingirra isimli şair otobiyografisini sümer kültürünün Akad kültürü tarafında yok edileceği endilesi ile gelecek kuşaklara aktarma kaygısından ötürü kaleme aldığı görülmektedir, aynı zamanda dönemin dinsel ritüelleri, kültürü, ticaret sistemi ve eğitim sisteminden de bahsedilmiştir.
Atatürk Türklerin Sümerlerden geldiğini düşünüyormuş. Bunun için tarihçilerden araştırma yapmalarını istemiş. İşte Muazzez İlmiye Çığ bundan dolayı araştırmalar yapmış. Hem Ata'ya sevgisinden hem de kendisinin de bu konuyla ilgili merakından. Muazzez İlmiye Çığ'ın, Sümerlilerle ilgili pek çok eseri var. Hiçbirini okumadım ama Ludingirra'yı okuyunca onları da okumaya karar verdim. Kendisinin de söylediği gibi kendisi bir edebiyatçı değil. Bu nedenle kitaplarda edebi bir dil aramıyorum. Ludingirra şair olmasına rağmen onda da aramadım. Neyse girişi çok uzattık. Kitap Ludingirra'nın ailesini ve ülkesini anlattığı bir kitap. Ludingirra ülkesinin Akadlar tarafından işgalinden dolayı hem kültürlerinin hem de ülkelerinin yok olma tehlikesi olduğunu görüp, gelecek kuşaklara Sümerlileri anlatmak istemiş. Sümerlilerin; iktidar kavgaları, eğitim sistemi, aile ilişkileri, hastalıkları, kullandıkları takvimi ve tanrıları... hepsini anlatıyor. Beni en çok şaşırtan ailelerin çocuklarını okula yazdırırken öğretmenlere "eti senin kemiği benim" demeleri. 4000 yıldır değişmeyen bir söz, çok şaşırdım. Öğretmenlere büyük saygı duyuluyor. Çocukların cinsel eğitimi ise tapınak rahibeleri tarafından veriliyor. Aileler bu eğitim için tapınağa yardım ve destek de bulunuyorlar: Kurban kesmek, para bağışı yapmak gibi. Okulda öğretmen ücretlerini de aileler veriyor. Bu nedenle Sümerlerde öğretmenler düşük maaş alıyorlar ( yine 4000 yıldır değişmeyen bir durum). Neyse... Kitap hem akıcı hem de merak uyandırıcı. Okumanızı tavsiye ederim.
Yazar Hakkında
Muazzez İlmiye ÇığYazar · 22 kitap
Muazzez İlmiye Çığ, Türk sümerolog, kütüphaneci ve yazardı. Türkiye'de laiklik ve başörtüsü yasaklarının önde gelen savunucularından biriydi. Akademi kökenli olmadığı için unvanı yoktu. Ancak 2000 yılında İstanbul Üniversitesi kendisine fahrî doktor unvanı vermişti.
Muazzez İlmiye Çığ, en popüler eserlerinden kabul edilen Kuran, İncil ve Tevrat’ın Sümer’deki Kökeni başlıklı kitabında, Arap kadınlarının taktığı başörtüsünün Müslüman dünyasında ortaya çıkmadığı, aslında beş bin yıl önce Sümerli rahibeler tarafından takıldığını iddia etti. Ayrıca, Kur'an'da yer alan birçok hikâyenin aslında Sümer efsanesi olduğunu da iddia etti. 2007 yılında halkı kin ve düşmanlığa tahrik etmek suçuyla yargılandı, ancak ilk celsede beraat etti.
Çığ, sonradan 8 yıl Topkapı Sarayı müdürlüğü de yapan eşi Kemal Çığ'ın çalıştığı Eski Şark Eserleri Müzesi'nin Çiviyazılı Belgeler Arşivi’nde, Sümer ve Hitit dillerinde yazılmış eski tabletleri sınıflandırıp katalogladı.
Sümer Medeniyeti hakkındaki en yetkin isim, dünyaca ünlü Sümerolog Samuel Noah Kramer, History begins at Sumer: thirty-nine firsts in man's recorded history (Türkçesi: Tarih Sümer’de Başlar) başlıklı eserinde, Muazzez İlmiye Çığ’dan “tablet koleksiyonu uzmanı” ifadesi ile bahseder.
Alman Arkeoloji Enstitüsü ve İstanbul Üniversitesi Tarih Öncesi Bilimler Enstitüsü'nün onursal üyesidir. 2002 yılında, gazeteci Serhat Öztürk ile gerçekleştirdiği nehir söyleşi, Çivi Çiviyi Söker başlıklı bir otobiyografi olarak Türkiye'nin önde gelen finans kuruluşu Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları tarafından yayımlandı.
İlk yılları ve eğitimi;
Muazzez İlmiye İtil'in anne ve babası Kırım Tatarıdır ve her ikisi de Türkiye'ye göç etti; baba tarafı Merzifon'a, anne tarafı ise Türkiye'nin dördüncü büyük şehri olan ve o dönemde Osmanlı İmparatorluğu'nun önemli bir bölgesel yönetim merkezi olan kuzeybatıdaki Bursa'ya yerleşti.
Muazzez İlmiye, I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesinden birkaç hafta önce Bursa'da doğdu. 1919'da beşinci yaş gününü kutladığı sırada Yunan Ordusu tarafından İzmir'in işgal edilmesi üzerine öğretmen olan babası, ailesinin güvenliğini sağlamak için Çorum'a taşındı ve genç Muazzez burada ilköğrenimini tamamladı. Ayrıca Fransızca ve keman dersleri aldı. 1926'da sınavla Bursa Kız Muallim Mektebi'ne girdi ve 1931'de, 17 yaşına geldiğinde ilkokul öğretmeni yetiştiren bu okuldan mezun oldu.
Yaklaşık beş yıl boyunca, bir başka kuzeybatı kenti olan Eskişehir'de öğretmenlik yaptı. Bu sırada kardeşi Turan İtil, beyin cerrahı olmak için Amerika'ya gitti. 1936'da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Hititoloji Bölümü'ne kaydoldu. Hocaları arasında, İkinci Dünya Savaşı'nı Türkiye'de profesör olarak geçiren, Hitler dönemi Alman-Yahudi mültecileri Hans Gustav Güterbock ve Benno Landsberger gibi dönemin en önemli Hitit kültürü ve tarihi uzmanları vardı.
Kariyeri;
1940'ta diplomasını aldıktan sonra, İstanbul Arkeoloji Müzeleri'ni oluşturan üç kurumdan biri olan Eski Şark Eserleri Müzesi'nde on yıl sürecek kariyerine, kurumun arşivlerinde tercüme edilmeden ve tasnif edilmeden saklanan binlerce çivi yazılı tablet alanında uzman olarak başladı. Meslektaşları Hatice Kızılyay ve Fritz Rudolf Kraus ile birlikte, müzenin deposunda bulunan Sümer, Akad ve Hitit dillerinde yazılan binlerce tableti temizlediler, sınıflandırdılar ve numaralandırdılar. Çığ, 74 bin tabletten oluşan çivi yazılı belgeler arşivini oluşturdu ve 3 bin tabletin kopyasını çıkarıp, katalog hâlinde yayımladı. Aradan geçen yıllarda, tabletlerin deşifre edilmesi ve yayınlanması konusundaki çabaları sayesinde müze, dünyanın her yerinden eski çağ tarihi araştırmacılarının baş vurduğu bir Ortadoğu dilleri öğrenme merkezi hâline geldi.
1957 yılında Münih'te gerçekleşen Oryantalistler Kongresi'ne katıldı. 1960'ta 6 ay Heidelberg Üniversitesi'nde bulundu. 1965'te Roma'da sergilenen Hitit sergisinin Londra'ya taşınması faaliyetinde görev aldı. 1972'de emekliye ayrıldı.
Emeklilikten sonra bir süre yurt dışında yaşayan Muazzez İlmiye Çığ, 1988'de Philadelphia'da Asuroloji kongresine katıldı. Samuel Noah Kramer'in History Begins at Sumer başlıklı kitabını Türkçeye tercüme etti. 1990'da Tarih Sümer'de Başlar başlığıyla Türk Tarih Kurumu tarafından yayımlandı. Kitabın çok ilgi görmesi üzerine 1993'te çocuklara yönelik Zaman Tüneliyle Sümerlere Yolculuk da dâhil, Sümer ve Hitit kültürlerini tanıtan 13 kitap yazdı. 2000 yılında İstanbul Üniversitesi tarafından fahri doktor ünvânı verildi. Muazzez İlmiye Çığ'ın özel arşivi Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı'ndadır.
Alman Arkeoloji Enstitüsü ve İstanbul Üniversitesi Tarih Öncesi Bilimler Enstitüsü'nün onursal üyesidir. Belleten, Bilim ve Ütopya gibi dergi ve gazetelerde yayımlanan kitaplarında, bilimsel makalelerinde ve genel ilgi alanlarına yönelik makalelerinde görülen özenli ve sistematik araştırmaları ile mesleğinde ün kazandı.
Özel hayatı ve ölümü;
Topkapı Müzesi Müdürü Mehmet Kemal Çığ ile 1940 ve 1983 yılları arasında evli olan Muazzez İlmiye Çığ'ın 2 kızı vardır, Oyuncu Zafer Ergin'in teyzesidir. Çığ, 20 Haziran 2014'te 100 yaşına ve 20 Haziran 2024'te 110 yaşına girdi. 13 Temmuz 2024'te, Yakup Satar'ın 110 yıl 22 günlük ömrünü geride bırakarak Türkiye'nin bilinen en yaşlı kişisi oldu, ve halen Türkiye'de bilinen en yaşlı kişi, 110 yıl 150 gün yaşamış olan Çığ'dır.
Muazzez İlmiye Çığ, Mersin’in Mezitli ilçesindeki özel bir hastanede bir müddet yoğun bakımda kaldıktan sonra, 17 Kasım 2024’te 110 yaşında öldü. Cenazesi yine Mersin'de 19 Kasım'da Akbelen Mezarlığı'nda toprağa verildi.
