Aiaie cadısı sürgün Kirke’nin hikâyesiMitoloji
Güneş tanrısı Helios’un Okeanos’un nympha kızı Perseis’ten olma dört çocuğunun üçüncüsü: Kirke. Diğer üç kardeşi gibi ilahi güçlere, erdemlere, nymphaların güzelliği ve zarafetine sahip değildir ve bundan dolayı tabiri yerindeyse annesi dahil herkes tarafından sürekli hor görülür. Aşkı yüzünden ölümlü bir balıkçıyı tanrılaştırır, kıskançlığı yüzünden rakibi bir nymphayı canavara dönüştürür ama bunlarla sınırlı kalmaz. Bu cadılığından ve suçundan ötürü Zeus tarafından Aiaie Adası’na sonsuza dek sürgüne gönderilir.
Ama yanılıyorlar, yanılıyorsunuz: Cadılık illa nefret, kıskançlık ya da başka türlü bir kötülükten doğmaz; ben ilk büyümü aşkımdan yapmıştım.
Aiaie’de kendini cadılık konusunda her geçen gün daha da geliştirir. Bitki kökleri, özsular, efsunlar, malü çiçeği, yabani otlar… Adada tabiri yerindeyse izole bir hayat sürer. Zaman zaman ukala Hermes ziyaretine gelir, kehanetler getirir. Zaman zaman yolunu kaybeden taşkın denizciler adayı ziyaret eder; yedirir, içirir, sonra da onları domuza dönüştürür ve böylece Kirke’nin ünü yayılır…
Kehanetler, Troya Savaşı, Akhilleus ve Patroklos, Odysseus, Skylla, Daidalos ve İkaros, Minotaurus ve daha fazlası…
Ben, Kirke, yazar 
Madeline Miller’ın ilk kitabı 
Akhilleus’un Şarkısı’ndan fikrimce daha derli-toplu, akıcı fantastik bir eser. Tıpkı ilk eserinde olduğu gibi yazar, bu eserinde de okuyucuyu sıkmayan bir anlatımla Yunan mitolojisinin sevilen kahramanlarının hikâyesini bize yalın, sade bir şekilde sunuyor. Yunan mitolojisi ilgililerinin seveceği Ben, Kirke her okurun değil ama fantastik, mitik her okurun kütüphanesinde yer edinmeli.
Ben, Kirke, yazar Madeline Miller’ın ilk kitabı Akhilleus’un Şarkısı’ndan fikrimce daha derli-toplu, akıcı fantastik bir eser. Tıpkı ilk eserinde olduğu gibi yazar, bu eserinde de okuyucuyu sıkmayan bir anlatımla Yunan mitolojisinin sevilen kahramanlarının hikâyesini bize yalın, sade bir şekilde sunuyor. Yunan mitolojisi ilgililerinin seveceği Ben, Kirke her okurun değil ama fantastik, mitik her okurun kütüphanesinde yer edinmeli.
Kirke; Güneş Tanrısı Helios’un kızı. Annesi, babası kardeşleri ve akrabaları tarafından ‘sevilmeyen’, herkesten farklı olduğu için dışlanan Kirke’nin hikayesini kendi ağzından okuyoruz. Homeros’un Odesa’sında Kirke beyaz atlı prensini bekleyen, Odysseus’un kurtarmasına muhtaç bir kadın olarak anlatılırken, Madeline Miller’ın versiyonunda Kirke Zeus’a bile başkaldırabilen bir karakter. Bu anlamda, erkek egemen tanrılar topluluğunu sürekli erkeklerin ağzından dinlemektense kadın bir anlatıcımızın olması, kendi yaşamını kendi ağzından dinlememiz, merkezde hep Kirke’nin olması çok ayrı bir bakış açısı kazandırıyor. Bütün bildiğimiz efsanelerin pürüzsüz bir şekilde birbirine bağlanıp yeniden kurgulanması diyebiliriz hikaye için.
Tüm tanrıların aksine Kirke güçleri olmayan, çelimsiz, çirkin sesli ve yalnız bir tanrıça olarak çıkıyor karşımıza. Ancak daha güçlerinden haberi yokken bile bir ölümlüyü tanrıya çevirmek ve ölümsüz birini canavara dönüştürmek gibi Olimposlu tanrıların bile güçlerinin yetmeyeceği şeyler başarıyor. Hepsini de var olmak için yapıyor. Sonrasında, Güneş tanrısı Helios ve karısı Perseis’in (Okeanos’un nympha kızlarından biri) çocuklarında öteki tanrılardan farklı güçlerin olduğu ortaya çıkıyor. Dünyada var olan malzemeler ve efsunlu sözleriyle büyü yapabiliyorlar, bu çocuklar bizim bildiğimiz anlamda ‘cadı’.
10/10
2026 11. kitabı
Marie France Hirigoyen , 1978 yılından beri tıp doktorluğu yapan, 1949 doğumlu bir Fransız psikiyatrist ve aile psikoterapistidir. ABD’de viktimoloji (mağdurbilim) eğitimi alan Hirigoyen, Fransa’da "manevi taciz" (harcèlement moral) kavramının gelişmesini sağlayan bir kişidir. Özellikle "psikolojik taciz (mobbing)" ve "narsisistik sapkınlık" konularındaki çalışmalarıyla tanınmaktadır.
"Manevi Taciz: Gündelik Hayatta Sapkın Şiddet (1998)" adlı incelemesi çok satanlar listesine giren ve 24'ten fazla dile çevrilen en temel eseridir. Bu eserinde psikolojik tacizin yıkıcı etkileri ve acı çekme, depresyon, travma konularını ele alınmaktadır. Bu kitabının hem Fransa'da hem de dünya genelinde büyük ses getirdiği bilinmektedir. Yazar, iş yerinde ve özel ilişkilerde uygulanan sinsi psikolojik şiddeti tanımlamış ve bu durumun hukuksal bir suç olarak tanınmasına öncülük etmiş. Genel anlamda mobbingin kurumsal boyutlarını incelemektedir. Çalışmaları Fransa'da iş yerinde psikolojik tacizi cezalandıran yasaların çıkarılmasında hukuki açıdan da etkili bir rol oynamış.
"Malaise Dans Le Travail (2001)" (İş Yerinde Sıkıntı), "Femmes Sous Emprise (2005)" (Baskı Altındaki Kadınlar) ve "Abus de Faiblesse et Outres Manipulations (2012)" (Zayıflığın Kötüye Kullanılması ve Diğer Manipülasyonlar) gibi diğer önemli eserlerinin henüz bir Türkçe çevirisi bulunmuyor fakat akademik çalışmalarda sıkça referans gösterilmektedir.
Yazarın narsisistik kişilik bozukluğu olan bireylerin, kurbanlarını nasıl manipüle ettiğini ve duygusal olarak nasıl tükettiğini detaylandıran çalışmaları da bulunmaktadır.
"
Narsisistler İktidarda (2019)" ise dilimize kazandırılan ikinci eseridir. Hirigoyen'in eserlerinin akademik derinliğe sahip olmasının yanı sıra halk tarafından da kolayca anlaşılabilecek bir dille yazıldığını belirtmekte fayda
Ben, Kirke: Güneş'in kızı ve Telemokhes'in biricik aşığı... Böyle başlamak isterim, bu güzel kitabın girişine.
"Ben doğduğumda, olduğum şeyin bir ismi yoktu."
Kirke, ailesinin en sevilmeyen ve işe yaramaz olarak görülen kişisi. Bunda diğer kardeşlerinin yetenekli olmalarının da etkisi olabilir mi yoksa bu aile Kirke dışındaki olan çocukları değerli, Kirke'yi de eleştirip, hakaret ederek mi bu duruma indirgiyor! Perses ve Pasiphae dayanılır gibi değiller kardeş de olsalar sevilmezler hani!
Babası Güneş Tanrısı Helios, annesi ise pınarların ve akarsuların koruyucusu bir naiad.
Kirke kendi yeteneğini şöyle küçümsüyor;
" Güçlerimiz o kadar mütevazıydı ki ölümsüzlüğümüzü güç bela sağlıyordu. Balıklarla konuşur, çiçekleri besler, bulut damlalarına ve dalgalardaki tuza tatlı diller dökerdik. O sözcük, nympha sözcüğü geleceğimizi enine boyuna belirlerdi."
Annenin Kirke için tek hayali ileride Zeus'un oğullarından birisiyle evlenmesi ama Herius böyle bir gelecek görmüyor kızının geleceğinde. Kirke annesinin teyzeleriyle olan görüşmelerine hiç dahil olmuyor. Sadece baba Herius ile birlikte onun yanında sessiz iletişimde bile huzurlu hissediyor. Ve onun gücünü sorguluyor daima.
Prometheus'un ölümlülere ateş vermesiyle Tanrılar savaşı başlıyor ve Zeus, Herius'un desteğiyle onu alt ediyor. Bu Herius ve amcalarının konuşmalarına şahit olan Kirke bu bilgiyi asla unutmuyor koz :)
Ölümlüler kim, neye benziyorlar ve Prometheus'un ateşi yani yapılan bu iyilik Zeus'u neden kızdırıyor? Nedeni belli güç sadece Zeus un olmalı ve Prometheus'un da ödemesi gereken bir bedel olacak. Tanrılar ölmüyor da :) Yaşadıkça bitmeyecek bir daimi ızdırap çekmeli: bir dağın tepesinde bir şahin cigerini deşecek, dumanı tüterken yiyecek. Ağza alınmaz bir ceza, kanlı gaga, parçalanan organ, yeniden
Tanrıların Gölgesinden Kendi Efsanesine: Ben, KirkeEdebiyat
Madeline Miller, yüzyıllardır sadece destanlarda "erkekleri domuza çeviren kötü kalpli cadı" olarak tek bir satırla geçiştirilen Kirke'yi alıp, ona nefes kesici bir ruh ve derinlik kazandırıyor. Bu kitap, mitolojinin tozlu sayfalarında kalmış bir yan karakterin, kendi destanının başrolüne geçiş hikayesi.
Sürgünde Filizlenen Bir Güç
Olympos'un kibirli tanrıları ve Titanların o devasa, ezici dünyasında sesi çıkmayan, silik ve dışlanmış bir nympha olarak başlıyor Kirke'nin serüveni. Ancak Aiaia adasına sürgün edilmesi onun sonu değil; doğayla, bitkilerle ve asıl önemlisi kendi içindeki o gizli büyüyle tanıştığı bir yeniden doğuş oluyor. O ıssız adadaki yalnızlığı içinde ilmek ilmek işlediği gücü ve doğaüstü yeteneklerini adım adım keşfetme süreci, kurgu dünyasında karakter gelişiminin nasıl yazılması gerektiğine dair harika bir örnek sunuyor.
Kahramanlık Mitosuna Başkaldırı. Kitabın en vurucu yanı, o çok övülen ve yenilmez sanılan Yunan "kahramanlarının" (Odysseus, İason, hatta Athena'nın bile) aslında Kirke'nin gözünden ne kadar defolu, bencil ve kibirli göründüğünü bize yansıtması. Kirke, tanrıların o soğuk ve hissiz kibrine karşı; acı çekmeyi, anneliği, aşık olmayı ve en nihayetinde kendi iradesiyle kaderini çizmeyi seçen inanılmaz güçlü bir figüre dönüşüyor.
Sadece bir Yunan mitolojisi uyarlaması değil; yalnızlık, kendi sesini bulma ve dayatılan kimlikleri reddetme üzerine yazılmış, dili su gibi akan büyüleyici bir modern fantastik eser.
Kirke: Aiaie Adası'nda yaşayan bir cadı, Helios'la nympha Perseis'in kızı. İsminin şahin ya da atmaca'dan türemiş olması muhtemeldir. Odysseia'da Odysseus'un adamlarını domuza çevirir ama Odysseus ona meydan okuduktan sonra onu kendisine sevgili olarak alır, adamlarıyla birlikte yanında kalmasına izin verir ve tekrar yola çıktıklarında onlara yardım eder. Uzun bir edebi yaşamı olan Kirke, Ovidius, James Joyce, Eudora Welty ve Margaret Atwood gibi yazarlara ilham kaynağı olmuş.
Müthişti. Son derece keyifli bir okuma oldu.