Saramago'nun insanların peş peşe kör olduğu kaotik bir ortamda hayatta kalabilmek için ne kadar vahşileşebildiklerini anlattığı Körlük adlı eserindeki son cümleleri sanırım bugüne çok uygun: "Neden kör olduk? Bilmiyorum, belki bir gün nedenini öğreniriz. Ne düşündüğümü söyleyeyim mi sana? Söyle. Bence biz kör olmadık, biz zaten kördük. Gören körler mi? Gördüğü halde görmeyen körler." Post-modern ve post-truth dünyasında da böyle bir körlük söz konusu; bu aldanmayı, avunmayı da sağlıyor; bir yanda kendi dünyamız, öte yanda "ne yapabilirim" çaresizliği varken körlük zor da olmuyor! Ne var ki, biz gerçeklere kör kalıp yabancılaşırken, hoşumuza gitmeyen acı gerçeklerin daha büyüdüğünü unutuyoruz.
Örneğin bu körlük olmasa, İkinci Bölüm'de tartışacağımız gibi, çölleşen dünya gerçeğini, eğitimden, sağlıktan, barınmadan kesip silahlanmaya harcanan milyar dolarları, Silahlı İnsansız Hava Araçlarıyla (SIHA) evinde, yolunda vurulup ölmeyi, vergi cennetinde toplanan paralarla bakımsızlıktan dökülen hastane ve okulları, birkaç dolar milyarderinin dünyanın yarı nüfusunun servetine sahip oluşunu, küresel salgın karşısında bile ancak "parayı verenin düdüğü çaldığını" kabullenmek kolay olur muydu diye sormadan edemiyorum.
Sayfa 72 - İletişim
Tekno-modern insanın problemi, inanmaktan önce bakmayı unutmuş olmasıdır. Çünkü post-truth çağ, insanın hakikatini, rikkatini ve dikkatini parçaladı. İnsan artık hakikati tefekkür edecek derinliği kaybetti. Her şeye dokunuyor ama hiçbir şeye nüfuz edemiyor.
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Post'lar devrinden: yani post-modern, post-hakikat (truth) dönemlerinden geçerken "bence"ler, artık küçük tanrılara dönüşür. Eline sosyal medya verilen her idrak fukarası, "bence"sini rahatlıkla ifade edebilir. Bu "bence"ler, "bence"si eksikler tarafından hızla benimsenir, içselleştirilir ve bazen yaygın bir "görüş"e bile dönüşebilir. En ayıp, en insan içine çıkamaz denen hezeyanlar bile "ifade" edilebilir, taraftar bulabilir, etkin ve etkili argümanlara dönüşebilir. Herhangi bir ünvanla desteklenen "bence"ler ise en tehlikeli olanlardır. Bir doktorun, bir profesörün, bir liderin, bir popüler simanın "bence"si, bazen hepimizin cehennemine dönüşebilir.
Baudrillard özellikle medya üzerine yaptığı çalışmalarla bütün dünyada ün kazandı. Simülasyon kuramıyla günümüz toplumuna ve "postmodern" dünyaya radikal eleştiriler yöneltti. Ona göre gerçek dünya ile imgeleri arasında herhangi bir ayrım yapabilme kabiliyetine sahip değiliz. Bütün reklamlar 'şey'lerden çok imgeleri pazarlamaktadır. "Chanel", "Calvin Klein" veya "GAP" gibi markaların temsil ettiği nitelik veya değerden çok etiketleri veya göstergeleri satın alınmaktadır. Baudrillard'ın önemli tespitlerinden biri de Körfez Savaşı'nın "gerçekten yaşanmadığı" ile ilgiliydi. CNN izleyicileri savaşı bir 'medya olayı' olarak rahat ve geniş koltuklarında cips yiyerek izlediler. Baudrillard, füze bombardımanı ile imge bombardımanı arasında bir ayrımın yapılamadığı dünyada, artık eleştiri gücünü tamamen yitirdiğimizi öne sürdü.
Gerçek ÖzgürlükDuygu ve Düşünce
Paylaştığınız bu metin, modern çağın getirdiği varoluşsal belirsizlik, kurumsal güven kaybı ve entelektüel kriz temalarını işleyen oldukça derinlikli bir tespit.Bu analiz, bireyin sığınacağı "mutlak" doğruların yok oluşunu ve zihnin sürekli bir arayış/huzursuzluk içinde kalmasını tasvir ediyor. Bu durumu birkaç başlıkta açabiliriz:Dogma ve Kurumların Çöküşü: İnsanlık tarihinde huzur, geleneksel yapılarda (din, aile, devlet) bulunurdu. Ancak modern çağda bu kurumlar, bireysel sorgulamanın ve rasyonel eleştirinin karşısında sarsılmıştır. Bahsettiğiniz gibi, en köklü yapılar bile içsel çatışmalarla "güvenli sığınak" olma özelliğini yitirmiştir.Entelektüel Belirsizlik: Siyasetten ahlaka, sosyolojiden bilime kadar her şeyin yeniden tartışmaya açılması, zihni nihai bir "hakikat"ten mahrum bırakıyor. Bu durum, sürekli değişen, akışkan bir bilgi çağında (post-truth) insan zihnine sürekli bir uyum sağlama zorunluluğu yüklüyor, bu da huzursuzluğu (anksiyeteyi) tetikliyor.İradesiz Eğitim ve İkilem: Orta öğretimin sadece teknik/akademik bilgiye odaklanıp, "irade" ve karakter eğitimi (etik) konusunda yetersiz kalması, teknik olarak donanımlı ama varoluşsal olarak pusulasız nesiller yaratıyor.Geçmiş ve Gelecek Arasında Sıkışma: Ahlaki açıdan "faydasız uzlaşma" ifadesi çok güçlüdür. Bu, geçmişin değerlerini tam terk edemeyen ancak geleceğin getirdiği belirsizliği de kucaklayamayan, köksüz ve pragmatik bir "ara dönem" insanını betimliyor.Özetle; bu metin, epistemolojik (bilgiye dayalı) ve ontolojik (varlığa dayalı) bir boşlukta sürüklenen modern bireyin trajedisini özetlemektedir.Bu düşünceler, özellikle Friedrich Nietzsche'nin "nihilizm" tespiti veya Albert Camus'nün "absürt" kavramlarıyla paralellik gösteriyor.
