"Ağrıdağının yamacındaki Küp gölünün kıyısında çobanların birikip kaval çaldıklarıdır."
"Yer götürmez bir kalabalığın sarayın üstüne yürüdüğüdür."
gibi ifadelerle Abidin Dino'nun çizimleri hikâyenin perçinleyici bölümleriyle buluştuğunda aklıma küçükken alıp incelediğim şıpsevdi çizimleri ve altlarındaki ifadeler geldi. Onlar da görselindeki hikayeyi doğrudan aktarıp dümdüz mesaj verirken tatlı bir his bırakırdı.
Abidin Dino'nun her zaman, çizimlerinin nizamını bozmayacak bir tarafına attığı parafını bi çiziminde atın gözlerini çizmek için kullandığını gördüğümde büyülendim, bu yaratıcılık; insanı bu üretken insanlara dair daha fazla merak ettiriyor. Çizimlerine ayrıca bakıp Yaşar Kemal üzerindeki etkisini daha fazla okuyacağım.
Abidin Dinoyla Yaşar Kemal'in fikir ve yol arkadaşlıklarının meyvesini verdiği bu efsaneyi okumak baştan sona sürükleyiciydi. Doğu mitolojisinin Batıdan farklı unsurlarını yakalamak isteyenler için epey epik bir hikayesi var.
'Ahmet'in Gülbahar'a aşkının ötesinde Memo'nun yürek dağlayan fedakârlığı mı dersiniz, Demirci Hüsonun paganımsı tavrıyla yiğitliği mi dersiniz, geleneklerine atadan bağlı Kürt beylerinin yaman tavırları mı dersiniz' bitmek tükenmek bilmeyen bir içine çekiş gücü var bu incecik kitabımızın.
Ayrıca araştırdığımda öğreniyorum ki Moğollar da harika bi beste yapmış bu epiğe.
Dengbejlik: (Kürtçe: Dengbêjî دەنگبێژی), Kürt sözlü edebiyatında kilam ve stran söyleme sanatıdır. Türk edebiyatındaki türküye karşılık geliyor.
Bilurvan; Kürtçede kavalcı demekmiş, anlamdan çıkaramadığıma üzüldüm.
Münadiler; tellal demekmiş, Arapça kökenli. Unutmazsam sağda solda kullanırım diyeceğim ama tellal demeye bile yerim olmadı, develer münadiler iken bundan kelli.
Abanoz; tahtadan yapılmış olanı belirtmek için denir.
Yalıma kesmek: yanan
Mamikên Botane1000Kitap
Zargotina Kurdî yên wekî çîr û çîrçîrok, stran û qewlêrk, qewl û destan dihatin gotin. Mamik jî yek ji van cureyan e û ji nava wan şêwazeka xweser a mamikê heye. Ji ber ku mamik karê êqil e, dema ku mirov bersiva mamikekê digere, divê mirov wê mamikê ji hev veçirîne û her peyveka mamikê di bîra xwe da bigerîne. Gava mirov li mamikan dimeyzîne, mirov rastî hiş û bawerîya gelî, kêf û şahî û fam û feraseta wî tê. Ji ber vê honandina mamikê divê gelek hostane be.
Her mamik, bi denglêkirinê dest pê dike, li ser meselê hin mamik bi van denglêkirinan dest pê dikin, "Mamikê mino!", "Tiştekî min heye!" Carna ji bo qafiye xweştir bibe, peyveka din lê tê zêdekirin, li ser meselê, “Mamikê mino mamanî!" an jî "Tiştekî mino tiştanî!" Mamik, bêhtir ji aliye kesên zirek, çavbel, xwezanas û tîyatral va hatine gotin û van kesan hiş û bawerîyên gelî kirine nava gotinê. Ji ber vê yekê mirov dikare bibêje, mamik di heman demê da pêşketina asta zimanî û nêrîna gelî ya li ser jîyanê nîşanî me dike
Reklam
Rojen Barnas!
Ji Kurda re helbestvanek hêja û neqandîye.
Pirtûkên wî li aliyên ziman û wêjeyê de wek axek pir dewlemend bi kar anîyê û nivîsandiyê.
Fêm kirin di;
her rûpelekê, her rêzekî û her çîrokekî dihewîne, diqewîne û ditewîne…
Hinek helbestên wî jî hatine wergerandin mîna Tirkî,
hin ji, Ciwan Haco kirinê stran. Û baş e ku kiriyê stran…
#HelbestBiKurdîXweşe
“Sokakta kimse kimsenin sahibi değildir.”
Bu cümle, yalnızca ana karakterin değil, romanın tamamının ruhunu özetliyor. Selahattin Demirtaş, cezaevinde kaleme aldığı Jamal’da, hikâyeyi sokakta kuruyor. Sokağın içine, görünmeyen hayatların, terk edilmiş duyguların kıyısına okuru davet ediyor. Romanın merkezinde, genç yaşta hayatını sokakta yeniden kuran bir adam yer alıyor. Ancak bu hikâye, bireysel bir hayatta kalma çabasının ötesine geçerek toplumsal bir yüzleşmeye dönüşüyor.
Demirtaş, edebiyatla kurduğu ilişkiyi başından beri politik kimliğinin ötesine taşıyor. Seher, Devran, Leylan, Efsun, Arafta Düet ve DAD ile şekillenen edebi çizgisi, Jamal ile birlikte daha da derinleşiyor. Önceki eserlerinde de sesi bastırılmış, kenara itilmiş, unutulmuş karakterlere söz vermişti Demirtaş. Bu kez hikâyeyi doğrudan sokaktan anlatıyor.
Roman, aile içi travmalardan, kimlik değişiminden, sokakta tutunma çabasından, seks işçiliğinden, sınıf geçişlerinden ve aşkın çeşitli görünümlerinden besleniyor. Ancak Jamal, yalnızca bu kavramlara yaslanmıyor. Aidiyetle özgürlük arasındaki ince çizgiyi sorguluyor, mülkiyet kavramını tersyüz ediyor. “İnsanın doğuştan gelen iki korkusu vardır” diyen karakter, düşme ve yüksek ses dışında tüm korkularını reddediyor; özgürlüğü sokakta buluyor.
Demirtaş, dört duvar arasında kaleme aldığı bu romanla dışarının sesini içeriye taşımıyor; içeriden bakarak dış dünyanın gölgelerine ulaşmaya çalışıyor. Jamal, yalnızca bir cezaevi romanı değil; yazar, mahkûmiyetin duygusunu karakterlerin içine işliyor. Dilini yalın ama yoğun kuruyor. Mizahla hüznü ustaca iç içe geçiriyor; okur, en ağır sahnede bir suaygırının üzüldüğünde kırmızı terlemesini öğrenip gülümsüyor. Bir başka yerde “taburcu olmak” fiilinin askeriyeden geldiğini duyup şaşırıyor.
Demirtaş,
Cegerxwîn helbesten pir xweş dinivîse. Li diwana wi de pirtuka seyemîn “Kî me ez” stranbej û hinek Kom gelek stran şîrove kirîye. Xwendin a Cegerxwîn mirov serbilind dike. Her dem li her derî ew pirtuk mirov dikari bixwuni û parve biki.
Lêkolînên Rohat Alakom rastî jî gelek balkêş in,
Nivîskarê me Qers Kaxizmanê dayikbûye.
Pirtûkê da behsa serdestiya jina dike gelemperî destan,stran û gotinan da.
Hîn pirsên min ne hatin bersivandin
Min dixwest wê pirtûkê Jinek binîvîse lê dîsa jî tê xwendin e.
8 puan dayê ji ber ku 50 rûpel behsa memika dike.
Wekî din em dibînin di civatê da jina Kurd serdest bûye, û înşalla her dem jî serdest û serbixwe bibe..
Reklam
Reklam