Sümer, şimdilerde Irak olarak bilinen, Grekler tarafından 'Mezopotamya', Araplar tarafından ise dağların arasından geçerek İran Körfezi'ne dökülen Tigris ve Euprates nehirlerinin arasında olmasından dolayı sadece 'Ada' adı verilen bölgede kurulan gelişmiş bir uygarlığa verilen isimdir. Burası Babil adındaki masal kentinin yanı sıra, Kaldeliler'in Ur, Kiş ve daha kuzeydeki Ninova şehirlerinin bulunduğu yerdir. Sümer'in başlıca yedi site devletinin her biri, Sümerliler'in garip, semitik-dışı dilinde, Aryan ırkının diline yakın akraba olan, Sanskrit dilindeki (ve söylendiğine göre Çince'deki) pek çok kelimeye özdeş kelimeye sahip olan bir dilde tapılan farklı bir ilah tarafından yönetilirdi.
Sumerlilerin en önemli iki politik mirasından biri olan ve İÖ 3000 yıllarında kurdukları, şehir beylikleri, Hindistan'dan Akdeniz'e kadar olan alandaki ve ortaçağ Avrupa'sındaki şehir krallıklarının öncüleri olmuştur.
.
.
Alım, satım, borçlanma, kira, miras bölüştürme gibi her türlü hukuksal işlerin birer yazılı antlaşma ile yapılması ilk sumerlilerde başlamışıtır.
.
.
Vergi dengesizliğini, kırtasiyeciliği, zorbalığı, rüşveti önlemek, kadın ve erkeğin aynı işe aynı ücreti almasını sağlamak amacıyla ilk reform yapan yine sumerliler olmuştur.
Sümer’deki en eski ve saygın kentlerden birisi, bugün EbuŞehreyn höyüğünde gömülü olan Eridu kentiydi; bu önemli yerde tam anlamıyla yapılacak bir kazının, Sümer kültürü ve uygarlığı bilgimize her anlamda, özellikle tinsel açılardan, büyük katkılar sağlayacağı kesindir. Bir Sümer geleneğine göre bu, Sümer’deki en eski kentti, ilk beş kent taşkından önce kurulmuştu; diğer yandan, mitimiz Nippur kentinin ondan çağlar önce kurulduğunu söyler. Kadim devirlerde Basra Körfezi
üstüne kurulmuş olması gereken bu kentte, su-tanrısı Enki, Nudimmud olarak da bilinir, kendi “deniz-evi”ni kurar.
Hititler İ.Ö. yaklaşık 1610 yıllarında Kral Mursilis yönetiminde Babil'e saldırmıştı, ama Mursilis öldürülünce, yönetim Kassitlerin eline geçmişti. Mitanilerin kurduğu Hurri Devleti, sözü geçen dönemden başlayarak birkaç yüzyıl boyunca Asur'u yönetmiş. Bu arada Kassitler de eski Sümer kentleri Ur ve Erech'i ele geçirmiştir