Şimdi kendi cümlesini arıyordu: hayattan beklediği şeyleri elde ettiği anda hepsinin budalaca olduğunu anlamış, yalnız bir adam... Belki. Bir cümle olabilir miydi bir hayatı değerli kılan? Yoksa, tek cümleye sığdırılmış hayat çok mu boştu?
"Bazen hayatta hiç beklemediğin bir anda karşına bir şey çıkar ve parmağını uzatıp bir şey gösterir sana." "Neymiş o şey?"
"Bir roman kahramanı mesela. Kitapta bir laf eder. Altı çizilecek cilalı cümlelerden değil ama, kendi halinde bir cümle. Bir tek sen cımbızlarsın onu kitabın kalabalığından. Sırf sana bir şey anlatır o cümle. Başka herkese susar."
Tek cümle ile, Osmanlı'da hayat "muavenet", yani yardımlaşma idi.
Sanki benimle ortak bir acının içindeymişcesine hüzünle baktı gözlerime. Ve hiç unutamayacağım bir cümle döküldü dudaklarından.
“Yaralı bir kalbi sarmayı en iyi ben bilirim,” dedi. “Kendiminkini yıllarca bir başıma sardım.”
“Gerçekten tek başına mı sardın?” dedim ortamın hüznünü kırmak isteyen alaycı bir ses tonuyla.
Başını çevirdi, gözleri gözlerime uzun baktı.
“Yanındaki insanlar yaralarını sarmayı bırak, nerenin nasıl yaralandığını bile görmüyor bazen,” dedi Aziz Ata
Zloty ondan ırkçılığı açıklamasını istedi. Irkçılık onun dilinde söylenmeye çalışıldığında ortaya şöyle yetersiz bir cümle çıkıyordu: Tek bir dalın meyveleri arasındaki renk tonlarının yarattığı nefret.
Margoliouth'a göre(158) Müseylime Hazret-i Muhammed'den en az yirmi yıl önce peygamberlik iddialarına başlamıştır. Bunu da)ibni işhak'ın başka raviler tarafından bir kere daha teyid edilmeyen tek cümlesine dayanarak ileri sürmektedir. O cümle ise Hirschfeld ve Frants Buhl'ün işaret ettikleri (159): "Biz. şuna kani olduk ki •... bunları... sana Yemame'den Rahman denilen bir adam (öğretiyor..: fakat biz rahmana hiçbir zaman inanmayız" cümlesidir. Bu cümleyi bir Kureyşli, Hazret-i Muhammed henüz Mekke"de iken kendisine söylemiş.
158. Margoliouth, JRAS, 1903, S. 484.
159. lbni İshak (lbni Hişam, 1., Kahire 1938, S. 3 1 8); Hartwing Hirschfeld, New researches into the comperative and exegesis of the Qoran, London 1902. S. 25; Fr. Bulh, das Leben Muhamrneds, s. 99.
