Histerik Bilinç, Saffet Murat Tura’nın bilinç problemine odaklanan; psikiyatri, nörobilim, fenomenoloji ve zihin felsefesini birlikte kullandığı teorik bir çalışmadır.
Kitabın merkezindeki temel soru şudur:
“Atomlardan oluşmuş maddi varlıklar olmamıza rağmen neden öznel yaşantılarımız ve fenomenal bilincimiz vardır?”
Kitap, klasik anlamda “histeri”yi anlatan bir klinik psikiyatri kitabı değildir.
“Histerik” kelimesi bu kitapta popüler anlamıyla değil; bilinç ile beden arasındaki ilişkinin çözümlenmesinde kullanılan teorik-klinik bir kavram olarak kullanılmaktadır.
Saffet Murat Tura bu eserinde yalnızca psikiyatrik bir meseleye değil, insan zihninin ontolojik yapısına yönelir.
Kitap, “bilinç nedir?” sorusunu popüler psikoloji düzeyinde değil; nörobilim, fenomenoloji ve psikanalizin kesişiminde ele alır.
Eserin en güçlü tarafı, bilinç problemini yalnızca biyolojik indirgemecilikle açıklamaya çalışmamasıdır.
Tura, beynin fiziksel süreçlerini ciddiye alırken aynı zamanda öznel deneyimin gizemini de korur.
Özellikle fenomenal bilinç meselesini işlerken, insanın yalnızca nöronal devrelerden ibaret olmadığını hissettiren bir düşünsel gerilim kurar.
Bu yönüyle kitap, katı materyalist bilinç teorilerine karşı eleştirel bir mesafe taşır.
Eserin önemli yönlerinden biri de Sigmund Freud ile kurduğu eleştirel diyalogdur.
Tura, Freud’un bilinçdışı ve bastırma kavramlarını tamamen reddetmez; fakat bunları çağdaş nörobilim ve bilişsel süreçlerle yeniden yorumlamaya çalışır.
Böylece kitap, psikanaliz ile modern bilim arasında köprü kurma girişimi hâline gelir.
Dil bakımından eser kolay değildir.
Yer yer yoğun kavramsal tartışmalar içerir ve dikkatli okuma ister.