Yazarımız sonunda üçüncü kitapta bize bir harita sunmayı düşünmüş. İlk iki kitapta okuyucuların yaptığı haritalardan faydalanmıştım bol bol. Bu sefer harita için telefona bakıp durmak yerine hemen kitabın başında yer alan haritaya baktım lazım olduğunda.
Serinin üçüncü kitabını okumam uzun sürdü. İlk kitapta Arlen, Leesha ve Rojer’ı çocukluklarından itibaren okurken ikinci kitapta Jardir’in geçmişine detaylı bir yolculuk yapmıştık. Bu kitapta ise Inevera’nın küçüklük ve gençlik yıllarına döndük. Ama ben bu kısımları okurken sıkıldım açıkçası. Hem bu yüzden hem de günlük hayatın koşuşturmasından kitabın ilk yarısını zor okudum. Kitaba biraz ara verince Krasia diline ait kelimelerin anlamlarını da unutuyorsun tabi. Ama kitabın sonunda bir Krasia sözlüğü varmış. Bunu da kitabın başına koysalarmış keşke.
Kitabın ikinci yarısı ise ilk iki kitap gibi güzel ve akıcıydı. İlk kitabı okurken hiç tahmin edemeyeceğim şeyler gelişti. Tahminimce bir müddet sonra insanlık aralarındaki problemleri geçmişte bırakıp iblislere karşı birlik olacaklar.
Son iki kitapta değişir mi bilmiyorum ama bu serinin bence şu ana kadarki en büyük problemi ana kahramanlardan herhangi birinin ölmemesi. Gerek insanlar arası gerekse iblislere karşı bu kadar çok savaşın, mücadelenin olduğu bir ortamda daha fazla kayıp olması gerekmez mi mantık olarak ?
Həqiqətin paradoksundan çıxış ederək onun həll yoluna qarşı yaranmış vəziyyətlər silsiləsi. Yazıçı bu kitabında “qəddarlığı” sadist bir hərəkət kimi deyil, reallığın ən çılpaq və dəyişməz forması kimi müəyyən edir. Həyatın ən adi həqiqətləri belə, insanın rahatlıq zonasını pozduğu üçün bu prinsip altında qəbul edilir. İnsanın elə bir zaman dönümü olur ki, bəzən həmin "qəddarlıq" stiuasiyasından kənara çıxmadan həyatın mənasını dərk edir və ondan nəticə çıxarır. Bəzən isə belə bir nəticəni əldə etməyən insanlar vardır.
Bu araşdırmada Clement Rosset, insanların həqiqətə göz yummağını və onunla üzləşməkdənsə, təsəlliverici yalanlara əl atmağı üstün tutduqlarını tənqid edir. Baxın, həmin o "qəddarlıq" stiuasiyasını özünə bəraət qazandıranların paradoksu tam şəkildə elə budur. Kitabın ilk girişində həmin bu mövzuya uyğun belə bir sitat verilmişdir;
"Hakikatin zalimliğini, gerçeğin pürüzlerini gidermeyi amaçlayan her şeyin kaçınılmaz sonu; nedenlerin en muhteremi olarak girişimlerin en dâhiyane olanının saygınlığını yitirmesidir." səh.7
Bu fəlsəfi kitabı mən, Sigmund Freud-in Uygarlığın Huzursuzluğu əsərinə çox bənzətdim. Orada isə əksinə olaraq, ümitsizliyin paradoksu öz əksini tapır. Bir çox filozoflardan sitatlar gətirilən bu kitabda ən çox Paul Valery -nin sitatını bəyəndim, deyir ki;
"Ruhumdan bir idol yarattığımı itiraf ediyorum, lâkin başka bir idole hiç rastlamadım.” səh.40
Qısa amma dərin fəlsəfi mahiyyətini qoruyan bir kitabdır. Oxumanızı tövsiyyə edirəm.
Əsərdə elmsizliyin, kor-koranə inancın gətirdiyi fəlakət və çarəsizlik elə bir səviyyədə təsvir olunub ki, insan oxuyanda dəhşətə gəlir. Bütöv bir kütlənin bir fırıldaqçının yalanına necə qurban getdiyini, insanların öz iradəsini və ağlını necə heçə saydığını oxuyuruq.
Əgər bir insanın düşüncəsi, elmi və sorğulamaq qabiliyyəti yoxdursa, o yaşayan ölüdür.
İnsanı sarsıdan çox ağır bir kitabdır. Mütləq oxunmalıdır.
İnsanların həyatı ciddi qəbul etdiyi, seçimlərini diqqətlə ölçüb-biçdiyi bir dünyada Meursault kimi bir obrazın anlaşılmazlığı həm romanda, həm də oxucular arasında dərin suallar yaradır.
İnsanı dəyərli edən həqiqətən onun hissləri və seçimləridirmi?
YabancıAlbert Camus · Can Yayınları · 2025137,2bin okunma
Bayram Ali Öztürk... Hayatını Allah ve Resulü'nün (s.a.v.) yoluna adamış bir Allah kulu. Kendisini Allah'ın yoluna kurban etmiş mübarek bir hoca. Gelin size de hayatını kısaca anlatayım.
Bayram hoca, Sakarya Karasu'nun Konacık köyünde doğmuştur. Henüz 5 aylık iken babasını kaybeder. İki yıl sonra tekrar evlenip evden ayrılan annesi de onu bırakınca 2-3 yaşından itibaren halası ve babaannesi'nin himayesi altına girmiştir. 12-13 yaşına basınca şehirde okumak için amcasının yanına yerleşir. Evlenene kadar amcasıyla kalan Bayram hoca, yüreğinde ki yetimlik duygusunu her daim taşır. Bu yüzden sakin bir mizaca sahiptir. Başı bükük, kendi hâlinde, suskun...
Okuduğu için hep ders çalışırmış. Kendisine "Kütüphane mi olacaksın" derlermiş. Gerçekten de dedikleri gibi oldu hocamız...
Evlenip askerliğini yapan Bayram hoca, üniversiteyi bitirmeye yakın Mahmut Ustaosmanoğlu'na (k.s.) danışarak bundan sonra nasıl bir yol izlemesi gerektiğini sorar ve böylece İstanbul'a gelir. Bir süre imamlık yaparak, sonrasında ise kadrolu olarak göreve başlar. Çektiği yokluk bir yana, marul-ekmek yiyerek hafızlığını tamamlar. Emekli olana kadar da camii görevine devam eder.
İlköğretimden itibaren okuduğu kitapları biriktirir. Okuma, ilim, kitap aşkı ile 20.000 ciltlik bir kütüphanesi vardır. Bu kütüphane ile hoca ve öğrencilerin müracaat kaynağı olmuştur. Kendisine "Kürsüde kükreyen, sokakta kedi gibi olan" lakabı takılmıştır. Canım hocam... Verdiği sohbetler içime işledi okurken. İnsanlara karşı koruduğu mizacı ise çok başka... O ise bu cümlenin ezikliğini hep hissetmiştir.
Kitapta ise hocamızın hayatı, notları (bu kısımda çok güzel bilgiler vardı), sevdiği şiirler, beyitler, onu tanıyanların gözünde ki yeri ,albüm (şehadet elbiselerinin resmi de dahil) bölüm bölüm aktarılır. Sağolsunlar,
Bəzi romanlar var ki, janrı ilə, ideyası ilə və qəhrəmanı ilə oxucunu dərhal təəccübləndirir. “Hastalık Hastası Kiralık Katil” də mənim üçün məhz belə bir əsər oldu.
Romanın mərkəzində Bay Y. adlı bir kirayə qatil dayanır. O, peşəkar şəkildə insanları öldürür, amma eyni zamanda ağır bir hipokondriya ilə yaşayır. Daim özündə ölümcül xəstəliklər axtarır, hər gün yeni bir diaqnozla özünü “son günlərini yaşayan insan” kimi görür. Ən maraqlısı isə budur ki, ölümə bu qədər yaxın yaşadığını düşünən biri, başqalarının ölümünü təşkil edən bir insandır. Bu ziddiyyət romanın əsas gücünü təşkil edir.
Əsər təkcə kriminal süjet deyil, eyni zamanda fəlsəfi bir mətn kimi də oxunur. Müəllif ölüm qorxusu, varoluş narahatlığı və insanın öz bədəni ilə münasibəti kimi mövzulara toxunur. Roman boyu Dekart, Şopenhauer, Nitşe və qismən də Kamyu kimi filosoflara göndərmələr hiss olunur. Xüsusilə insanın ölüm qarşısında mövqeyi və qorxunun həyat üzərindəki təsiri bu fəlsəfi qatın əsasını təşkil edir.
Kitabın dili qara yumorla doludur. Absurd vəziyyətlər, ironik hadisələr və qəhrəmanın öz daxili monoloqları oxucunu həm düşündürür, həm də bəzən gülümsədir. Bu balans əsəri sadə bir kriminal romandan çıxarıb daha dərin bir psixoloji-fəlsəfi mətnə çevirir.
Oxuyarkən diqqətimi çəkən əsas məqamlardan biri də budur ki, Bay Y. nə qədər güclü və təhlükəli biri olsa da, öz bədəni və qorxuları qarşısında son dərəcə zəif görünür. Bu isə insanın nə qədər paradoksal bir varlıq olduğunu göstərir: bir tərəfdən nəzarət edən, digər tərəfdən isə öz içində dağılmaqda olan.
“Hastalık Hastası Kiralık Katil” qısa, amma ideyaca çox qatlı bir əsərdir. Həm qara yumor, həm də fəlsəfi dərinlik axtaran oxucular üçün maraqlı bir təcrübə təqdim edir.
9/10