“Kendimiz yine kendimize karşı zafer kazandık.”
İllər əvvəl bu möhtəşəm əsəri məktəb vaxtı qısa variantını dərslikdən oxumuşdum. O vaxtlar da çox bəyənmişdim. Və özümə söz vermişdim ki, bir gün tam halını oxuyacam. Həqiqətən də 
Cengiz Aytmatov u
ayaqda alqışlayıram. Sadəcə möhtəşəm. Əsərin mövzusuna keçməzdən əvvəl, bu dahi yazıçının çox kiçik həyat hekayəsindən danışmaq istəyirəm.
Aytmatov həm qırğız, həm də rus dilində yazıb oxumağı bildiyindən 14 yaşında kənddə maliyyə işlərinə baxırdı. Həmçinin məktəbdə rus dilində müəllimlik edərək dərs belə verirdi.
Aytmatovun atası repressiya qurbanı olmuşdur. Millətçilik bəhanəsilə atasını güllələmişdilər. Aytmatov atası ilə 9 yaşında bir qatar stansiyasında vidalaşmışdı. Atası çox qəşəng müəllim və dövlət xadimi idi. Xalq arasında sevilən şəxs idi. Bəlkə də ona görə əsərin bir hissəsində Aytmatov bu cümləni işlədirdi.
“En işe yaramaz ama hayatta olan bir baba, en ünlü ama ölmüş bir babadan bin kere daha iyidir.”
Gələk romanımıza, əsər Aytmatovun atası ilə son vidalaşdığı yer olan qatar stansiyasında başlayır. Əsərin başlanğıcında görürük ki, Qazanqap adlı bir kişi vəfat edib. Və bir əsrə bərabər olan günümüz başlayır.
Qazanqapın bir istəyi vardı, o da Ana-Beyit qəbirstanlığına dəfn edilmək. Baş qəhrəmanımız olan Yedigey, Qazanqapın ən yaxın dostudur. Və onun bu istəyini yerinə gətirmək istəyir.
Qazanqapın oğlu olan Sabitcan şəhərdən atasının halının pisləşdiyini eşidib, gəlmişdir. Sabitcan atasının səyləri sayəsində oxumuş, savadlı, dövlətə işləyən bir gəncdir. Amma bu gənc öz adətlərini, keçmişini unutmuş bir manqurtdur.
“Bir ölüyü oraya ya da şuraya gömmüşsün ne farkeder?”
Cahil kəndlilərin yanında ağzını yummur, özünü şir kimi göstərib, elə hey danışıb, özünü və vəzifəsini göstərir. İş dövlətin adamlarıyla danışığa gələndə isə susur, çaqqaldan fərqlənmir.
Sabitcan öz istəyilə
Cengiz Aytmatov u
ayaqda alqışlayıram. Sadəcə möhtəşəm. Əsərin mövzusuna keçməzdən əvvəl, bu dahi yazıçının çox kiçik həyat hekayəsindən danışmaq istəyirəm.
Aytmatov həm qırğız, həm də rus dilində yazıb oxumağı bildiyindən 14 yaşında kənddə maliyyə işlərinə baxırdı. Həmçinin məktəbdə rus dilində müəllimlik edərək dərs belə verirdi.
Aytmatovun atası repressiya qurbanı olmuşdur. Millətçilik bəhanəsilə atasını güllələmişdilər. Aytmatov atası ilə 9 yaşında bir qatar stansiyasında vidalaşmışdı. Atası çox qəşəng müəllim və dövlət xadimi idi. Xalq arasında sevilən şəxs idi. Bəlkə də ona görə əsərin bir hissəsində Aytmatov bu cümləni işlədirdi.
“En işe yaramaz ama hayatta olan bir baba, en ünlü ama ölmüş bir babadan bin kere daha iyidir.”
Gələk romanımıza, əsər Aytmatovun atası ilə son vidalaşdığı yer olan qatar stansiyasında başlayır. Əsərin başlanğıcında görürük ki, Qazanqap adlı bir kişi vəfat edib. Və bir əsrə bərabər olan günümüz başlayır.
Qazanqapın bir istəyi vardı, o da Ana-Beyit qəbirstanlığına dəfn edilmək. Baş qəhrəmanımız olan Yedigey, Qazanqapın ən yaxın dostudur. Və onun bu istəyini yerinə gətirmək istəyir.
Qazanqapın oğlu olan Sabitcan şəhərdən atasının halının pisləşdiyini eşidib, gəlmişdir. Sabitcan atasının səyləri sayəsində oxumuş, savadlı, dövlətə işləyən bir gəncdir. Amma bu gənc öz adətlərini, keçmişini unutmuş bir manqurtdur.
“Bir ölüyü oraya ya da şuraya gömmüşsün ne farkeder?”
Cahil kəndlilərin yanında ağzını yummur, özünü şir kimi göstərib, elə hey danışıb, özünü və vəzifəsini göstərir. İş dövlətin adamlarıyla danışığa gələndə isə susur, çaqqaldan fərqlənmir.
Sabitcan öz istəyilə
Puan vermedi·590 syf.·
Beğendi
·2024 1. kitabı
Varlığı on sekiz bin alem için katkısız bir rahmet,
Yokluğu, İslam’la şereflenmiş gönüller için yakıcı bir hasret,
Her sözü, her tavrı, her hali ümmet için emsalsiz bir servet,
İnsalığın yüzakı , gönül aydınlığı, ahlakını bizzat Allah'ın övdüğü Hz. Muhammed…
Ne şiirler söylendi uğruna sevgisi kalpleri diriltsin diye, ne yaşlar aktı gözlerden aşkıyla yanan kalpler yatışsın diye, ne kitaplar yazıldı hakkında örnek hayatı herkesçe bilinsin diye. O hayat ki her anı vahyin onayından geçmiş ve her hali insanlık için irşaddı, Allah’ın rızasını kazanmak için ne yapmalı sorusuna verilmiş en güzel cevaptı. O hayatın sahibi Hz. Muhammed (s.a.v) , İslam tarafından kıyamete kadar model insan olarak sunulmuş ve böylece O'nu gelecek kuşaklara tanıtmak dini bir vecibe olmuştur.Bu nedenle asırlar boyu söz ustaları, sözlerini onunla güzelleştirenler kervanında yer almayı şeref bilmiştir. Kimileri siyer kitapları yazarak anlatmış o güzeli, kimileri megazi. Kimileri uzun kasideler yazmış O'nun için, kimileri şemail. Ne var ki şimdiye kadar hiç kimse O'nu modern bir yazım tekniği olan roman türüyle anlatma yolunu benimsememiştir. Zira bu yazım türünde ayrıntılı psikolojik tahlillerin ağırlıkta olması ve kişisel yorumlara sıkça yer verilmesi gibi durumlar, romanlara konu olan kutsal imgelerin zarar görmesi tehlikesini doğurmaktadır.
Divan Edebiyatını sevdiren adam olarak tanınan ve şimdiye kadar çok okunan onlarca kitaba imza atan İskender Pala’nın kaleminden ‘Bülbülün Kırk Şarkısı, bu alanda yazılmış öncü bir kitap olmuştur. Nitekim yazar da kitabını, roman tadında bir siyer olarak takdim etmiştir. İskender Pala, doğru bilgi vermek amacıyla hazırlanmış olan siyer kitaplarından farklı olarak, sadece tarihi bilgiler vermekle yetinmemiştir. Kitapta
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
O kadar çok hoşuma gitti ki, 
Didem Madak 'ın 
Ah'lar Ağacı kitabını benim için geride bırakan türden oldu, beni tanıyanlar Ah'lar Ağacını ne kadar çok sevdiğimi de bilirler.
Okursanız pişman olmayacaksınız. Muhakkak ki okuyun. Benim en beğendiğim Kitabe-i Seng-i Mezar oldu:
I
Hiçbir şeyden çekmedi dünyada
Nasırdan çektiği kadar;
Hatta çirkin yaratıldığından bile
O kadar müteessir değildi;
Kundurası vurmadığı zamanlarda
Anmazdı ama Allah'ın adını,
Günahkâr da sayılmazdı.
Yazık oldu Süleyman Efendi’ye.
II
Mesele falan değildi öyle,
To be or not to be kendisi için;
Bir akşam uyudu;
Uyanmayıverdi.
Aldılar, götürdüler.
Yıkandı, namazı kılındı, gömüldü.
Duysalar öldüğünü alacaklılar
Haklarını helal ederler elbet.
Alacağına gelince...
Alacağı yoktu zaten rahmetlinin.
III
Didem Madak 'ın Ah'lar Ağacı kitabını benim için geride bırakan türden oldu, beni tanıyanlar Ah'lar Ağacını ne kadar çok sevdiğimi de bilirler.
Okursanız pişman olmayacaksınız. Muhakkak ki okuyun. Benim en beğendiğim Kitabe-i Seng-i Mezar oldu:
I
Hiçbir şeyden çekmedi dünyada
Nasırdan çektiği kadar;
Hatta çirkin yaratıldığından bile
O kadar müteessir değildi;
Kundurası vurmadığı zamanlarda
Anmazdı ama Allah'ın adını,
Günahkâr da sayılmazdı.
Yazık oldu Süleyman Efendi’ye.
II
Mesele falan değildi öyle,
To be or not to be kendisi için;
Bir akşam uyudu;
Uyanmayıverdi.
Aldılar, götürdüler.
Yıkandı, namazı kılındı, gömüldü.
Duysalar öldüğünü alacaklılar
Haklarını helal ederler elbet.
Alacağına gelince...
Alacağı yoktu zaten rahmetlinin.
III
Gün Var Əsrə Bərabər : “Bu yerlərdə qatarlar şərqdən qərbə, qərbdən şərqə gələr gedər... gedər gələrdi” cümləsinə əsərdə tez-tez rast gəlinir. Əsərdə insanların daimi yaşayış yeri Sarı-Özək düzüdür. Qırğızıstanda yerləşən minlərlə yaşayış yerlərindən biri kimi görünə bilər bizlərə. Orada yaşayan insanların sevinc və kədərləri bizim də yaşadığımız yerlərin sevinc və kədərlərinə çox oxşardır.
Əsərdə Əsrə Bərabər Olan gün, qəhrəman Yedigeyin dəvə belində dostu Kazangapın vəsiyyətini gerçəkləşdirmək üzrə tabutunu Ana Beyit qəiristanlığına aparmaq üçün yola çıxdığı gündür. Səhərdən axşama qədər davam edən qarlı və soyuq yol boyunca bir dəmiryolu işçisi olan Yedigeyin gənclik illərindən bu günlərə qədər keçən zamandan və xatirələrindən yola çıxaraq xalqların və müxtəlif toplumların problemlərinə toxunduğu görülür.
“..Əlindən varını, mülkün alsalar bu sənin ölüm səbəbinola bilməz. Amma sənin qürurunu qırar, ruhunu öldürərlərsə, bax buna heç bir çarə tapa bilməzsən..”
“Gün Var Əsrə Bərabər”Edebiyat & Roman
Sovetlər Birliyi dövründə qarşılaşdığımız müxtəlif sosial və mədəni problemləri Sarı-Özək düzündə yaşayan insanların timsalında əks etdirir. Sarı-Özək Qırğızıstanda minlərlə yaşayış yerlərindən biri kimi görünsə də, oxuduqca aydın olur ki, yaşadığımız yerlərin sevinc və kədərləri çox oxşardır. Əsəri oxuduqca anlayırsan ki, tarixi hadisələri dövrün tələblərinə uyğun xatırlamamağın cəzası ağırdır. Əminəm ki, hamımız bu romanda da bəhs edildiyi kimi başqa yerlərə getmənin arzusunu dərin hiss etdiyimiz anlar yaşamışıq. Əsrə Bərabər Olan gün isə, qəhrəman Yedigeyin dəvə belində dostu Qazanqapın vəsiyyətini gerçəkləşdirmək üzrə tabutunu Ana Beyit qəbiristanlığına aparmaq üçün yola çıxdığı gündür. Yedigey öz yüksək mənəvi borcuna sadiq olduğunu əsər boyu dəfələrlə sübut etmiş vicdanlı bir obrazdır.
Dê bibe Zehmet lê ji kerema xwe re bixwînin :)·354 syf.·Kurdî
10/10
2022 31. kitabı
Merheba hevalno, îro ez ê perçeyek girîng a ji Kûllîyata Ehmedê Xanî bi navê Eqîdeya 'Îmanê (bi Tirkî inanç risalesi) analiz bikim û lêkolînim. Di serî de ez dixwazim di derbarê Ehmedê Xanî de hin agahiyan bidim we. Helbestvanê Kurd ê hêja Ehmedê xanî, ji bilî navê xwe, nasnavên “Mela”, “Pepûk” û “Kurdî” jî bi kar aniye.Bi navê “çalê” (bi Tirkî Çukur) tê zanîn niha jî "Çelê" (Çukurca ) û îro di nav sînorên Colemêrgê de xanek hatibû çêkirin. Bi demê re li vir gundek ava bûye û jê re dibêjin Xan. Ehmedê Xanî ku bi eslê xwe ji Bazîd bû û eşîra wî Xanî li vir bi cih bûne û li gel eşîrên Pinyanîşî û Ertûşiyan re dijîn.Ehmedê xanî li Bazîdê ku lê ji dayîk bûye dawî li jiyana xwe ji li vir anî.Ji bo ziman, edebiyat û dîroka kurdî gelek ked da.
4 berhemên Ehmedê Xanî hene ku em wan teqez dizanin. ji van ya herî girîng Mem û Zîn e.
1-Nûbehara Biçûkan
2-Eqîdeya Îmanê
3-Dîwan
4-Mem û Zîn
Nûbehera Biçûkan ( Çocukların Yenibahar 'ı) wek ferhengekê ye û Ji berê ve li Iraqê di medreseyan de wek pirtûkek dersê ji zarokan re tê hînkirin.
û dema ku ev pirtûkên wî werin lêkolînkirin, tê fêmkirin ku ew mezheba fikhî da şafiî, mezheba Îtikadî da Sûnnî- Eş'erî û ji nava Tarîkadan da jî Neqşbendî ye.
Em werin ser naveroka pirtûkê. Pirtûk a Ehmedê Xanî ye lê analîz û şîrove ji aliyê Mamoste Kadri Yıldırım ve hatiye kirin .Eqîdeya Îmanê berhemeke helbestî ye ku ji 70 dubendiyan (beyit)pêk tê û li gor bîr û boçûna mezheba sunnî/eş'erî ku yek ji rêgezên baweriya îslamê ye hatiye nivîsandin.Di vê xebatê de ku di çarçoveya zanista Akaîd/kelamê de ye, li gorî metodolojiya vê zanistê prensîbên baweriyê (a îmanê ) di sê kategoriyan de hatine destgirtin.
Teolojî (mijarên îlahî): Hebûn, Yekîtî û Taybetmendiyên Xwedê; çarenûs (qeder) û azadiya mirovan, têkiliya bawerî-çalakiyê; rewşa gunehkarê mezin