!!! DİKKAT !!! SPOİLER İÇERİR
Merhabalar, başlangıçtaki açıklayıcı-eleştirel kısmı oldukça faydalı bulduğumu söyleyebilirim. Okurken daha dikkatli ve alıcı gözle bakabilmemi sağladı.
Yıllar önce yazılsa da hâlâ hiçbir şeyin değişmediğinin ve aynı devam ettiğinin bir temsili gibi olmuş . Dük'ün uzaklaşmayla ne amaçladığını anlayabilsem de tek uygun çözümü bu muydu diye sormadan edemedim; sorumluluktan kaçmaktı benim açımdan. Çok da mantıklı gelmedi.
Angelo karakteri "sosyal medyada ahlak bekçiliği yapıp arkada her türlü işi çeviren" bir tip gibiydi. Gücü ona ver ve arkana yaslanıp gerisini izle...
Isabella'ya bakarsam durumu oldukça sıkıntılıydı. Kardeşinin hayatı ve kendi ilkeleri arasında sıkışıp kalması duygusaldı. Aşırı dindarlığı beni biraz sıksa da toplum yüzünden köşeye sıkışması çok canımı sıktı.
Claudio'nun başına gelenler de üzücüydü fakat beni asıl sinirlendiren, ölüm korkusuyla kız kardeşinden yardım isteyip tüm yükü onun üstüne yıkması sinirlendiriciydi. Yaşadığı strese ve korkuya hak verebildim ama ikiyüzlü bir davranış olarak gözüme gözüktü. Biraz omurgalı olaydın keşke...
Başlangıç olarak adalet, ahlak, merhamet kavramlarını yazar, bayağı önümüze çıkarmış gibiydi; güzel sorgulattı, düşündürdü. Bu açıdan oldukça beğendiğimi söyleyebilirim. İnsanın içinde kalan gizli tarafları açısından da inceleyiciydi. Günümüz bakış açısıyla baktığımda, hâlâ çok da ilerleyemediğimizi net olarak söyleyebilirim. Bulunduğumuz yerden çok da öteye gidememişiz; ahlak açısından vaaz verilmekten başka ötesi de olmamış. Ayrıca ikinci yarıdaki Angelo'nun ikiyüzlülüğü gerçekten çok gerçekçiydi, çöküşünü izlemek tatmin ediciydi. Ama açıkçası finali biraz havada kaldı bence — Isabella'ya karşı yapılanların üzerinden öyle kolayca geçilmesi ve herkesin bir anda affedip evlenmeye
hoş bir temenni ve vaaz kitabı.Hayata Dair
Hayatın içinden sosyal konulara dair pek çok konuda yazarın "beklentilerinden", "temennilerinden" ve "buyuruklarından" oluşan kitap, kemal sayar'ın kişisel ajandasının ötesinde geçebilecek argümantasyon derinliğinden uzak.
Eğer kemal sayar'ı kemal sayar olduğu için her dediğini ciddiye alacağınız bir aile büyüğü olarak görerek okuyacaksanız tavsiyeler kitabı olarak faydalı olur. Ancak; isminden ve kimliğinden bağımsız bir yazardan böyle bir kitapta fikirlerini okurken daha ciddi neden sonuç ilişkileri, ispatlar, anti-tezler beklenir.
Yazar konuları ele alırken insanın doğuştan iyi olduğuna dair bir temel varsayım üzerine tüm fikirleri kurgulamış. Yine bu temel varsayımla muhtemelen (insanı kendi tabiri ile)"meleksi" bir canlı olarak yaratan bir yaratıcıyı da varsayıyor. Aslında insan doğası tüm iyi şeylere muktedir ancak bir şeyler bozulmuş ve işler yolunda gitmemiş gibi bir kurgu var. İnsan doğası "meleksi" yanı, hatta "şeytansı" yanından öte asla çözülemeyecek ve birer tabii veri olarak kabul edilmesi gereken bir sürü çelişkiyi de içinde barındırır. Kitap bu çelişkilerden, kaderimizdeki çıkmazlardan bahsetmiyor. Yapılması gereken iyilikler ve yapılan kötülükler var. Yazarın kişisel bir dikotomi rehberi olarak görüyorum böyle bir yaklaşımı. Üstelik yüzyıllar boyu her nesil kendinden önceki nesillere dair bir sürü haklı gerekçe ile "çok bozdular" söylemini dile getirmiştir. Bu anlamda bir yenilik ya da özgünlük barındırdığı söylenemez.
Bu haliyle bilge bir aile büyüğünüzün bana güvenin sizlere güzel sözlerim var kitabı.
Reklam
Ayşe Eser’in Neden Neden’i 80 sayfalık ince bir kitap — ama bu incelik hem gücü hem de zayıflığı. Yazar, modern insanın “neden?” diye sormayı nasıl bıraktığını, otoritelere, dogmalara ve “asıl hayat birazdan başlayacak” avuntusuyla nasıl uyuştuğunu anlatıyor. Bu tez, doğru ve yerinde. Sosyal medya çağında hazır anlatılara yaslanmanın ne kadar kolay, sorgulamanın ne kadar zahmetli olduğunu herkes bir şekilde hissediyor — Eser bunu dürüstçe ve akıcı bir dille kâğıda döküyor
Eleştirel bir gözle bakıldığında ise kitabın zaman zaman vaaz sınırına yaklaştığı hissediliyor. “Neden?” sorusunu sormak özgürlüktür mesajı, bazı sayfalarda o kadar doğrudan tekrarlanıyor ki okur bunu kendisi keşfetmek yerine söylenmiş buluyor. Kişisel gelişim türünün genel tuzağı bu zaten: okuru düşündürmek yerine zaten düşündüğünü onaylamak. Eser’in en güçlü olduğu yerler, bu tuzaktan kaçıp somut ve kişisel gözlemlere indiğinde açılıyor.
Yine de kitabın varlığı kendi başına anlamlı. Türkiye’de kişisel gelişim raflarına bakıldığında motivasyon klişeleriyle dolu kitaplar arasında, sorgulamayı merkeze alan bir ses bulmak sık rastlanan bir şey değil. Neden Neden bir solukta okunuyor, zihin açıyor ve bazı sayfalarda gerçekten duraksatıyor. Daha uzun, daha riskli, daha derinden yazılabilirdi — ama var olması, olmaktan iyi.
Misail Poloznev’in yaptığı şey aslında çok basit: babasının mimarı oğlu olarak belirlediği hayatı reddedip işçi olmayı seçiyor. Ama Çehov’un elinde bu basit tercih, taşra Rusya’sının tüm katmanlarını yerinden oynatan bir sarsıntıya dönüşüyor. Çünkü buradaki asıl mesele sınıf değiştirmek değil, insanın kendi doğasına sadık kalma inadı — ve toplumun bu inadı nasıl affetmediği. Misail ne bir kahraman ne de bir devrimci; sadece yalan söylemeyi beceremeyecek kadar dürüst biri. Ve bu, etrafındakileri düşündüğünden çok daha fazla rahatsız ediyor.
Çehov burada uzun uzun açıklamıyor, vaaz vermiyor. Sahneyi kuruyor, karakterleri konuşturuyor, sonra geri çekiliyor — ve tam da o çekilme anında okur, söylenmeyen şeyin ağırlığını hissediyor. Misail’in babası, karısı Maşa, kız kardeşi Kleopatra; hepsi farklı biçimlerde aynı tuzağın içindeler: toplumun kendileri için çizdiği çerçeveyi gerçeklik sanmak. Yalnızca Misail o çerçevenin dışına çıkmayı deniyor — ve bunun bedelini hem fazlasıyla ödüyor hem de garip bir huzurla taşıyor.
Hayatım adı ilk başta sıradan geliyor, belki biraz da mütevazı. Ama kitabı bitirince bu başlığın ne kadar doğru seçildiğini anlıyorsunuz: bu gerçekten bir hayat — büyük zaferler ya da çöküşler değil, sabahları kalkmak, çamurda çalışmak, sevilmek, terk edilmek ve yine de burada olmaya devam etmek. Çehov’un olgunluk dönemi eserlerinin en karakteristik özelliği bu zaten; hayatın içindeki o sessiz, inatçı onuru görme becerisi. Hayatım da bu becerinin en yalın ve en sarsıcı örneklerinden biri.
İnsan ve Herkes içinde Ben ve Öteki Hatta TOPLUM!
José Ortega y Gasset 
İnsan ve ''Herkes'' bireyin kendiliği ve ötekinin bakışının fırlatılışındaki konu hakkında ben ve herkes olmakla birlikte; 
Friedrich Nietzsche'nin 'sürü insan' ve 'üst insan' kavramlarından hareketle bir ben ve herkes algısının ve olgusunun neliği hakkında bir tanıtlama ve açıklama sunmuştur. Bu bağlamda eser hem felsefi hem de sosyolojik bir çözümleme sunmuştur.
José Ortega y Gasset İnsan ve ''Herkes'' kitabında hem bireyin kendi içindeki tikel ve tümel yanlarını hem bireyin kendilik şuurunu hem de toplum olma ve toplumsal kodların bireyin oluş-bozuluş ve evrimselleşmesindeki neliğini, nasıllığını eklemleri dışsallayarak kökten yani ana ve saf halinden hareketle tanıtmalama ve tanıtmaya çalışarak; okuyucunun kendi ve herkes dualitesindeki mekan-zaman ikil boyuttaki alanını vaaz etmiştir. Bu vaaz edişin olgusallığı ve algısallığı düşünüldüğünde sosyolojik bağlamda 'insan olmanın' denklemlerini hem tartışmış hem de düşüce dünyasından hareketle sonuçlarını ortaya koymuştur. Yine kendi düşüncesinden harektle ortaya koyduğu varsayımları da aktarırken eylemsel ve duygusal örneklem uzayı sunarak kabul edilebilirliğini artırmaya çalışmıştır.
Kitapta insan, toplum ve herkes olmanın metafiziksel yörüngesi bağlamı düşünüldüğünde ruhsal yönden çok az bir alan verilmiş ancak verilen alanda da hıristiyan teolojisinin kavramları kullanılarak birey-toplum, birey-öteki ve öteki-toplum arasındaki etkileşim ve iletişim üzerinden de modern dünyanın teknolojik savları hakkında da kısmi oranda da olsa okuyucu olarak çıkarım yapacak alanlar bulunmaktadır.
Etnografik ve antopolojik bağlamda açıklamlar sunan José Ortega y Gasset karıncalar ve arılar üzerinden örneklem uzayı kurarak homosapiens ve biyolojik evrimselleşme sentaksında da 'insan, toplum, herkes ve öteki' kavramlarına yakınsal bir mercek tutar. Bu mercek bize bir yanda da
José Ortega y Gasset İnsan ve ''Herkes'' bireyin kendiliği ve ötekinin bakışının fırlatılışındaki konu hakkında ben ve herkes olmakla birlikte; Friedrich Nietzsche'nin 'sürü insan' ve 'üst insan' kavramlarından hareketle bir ben ve herkes algısının ve olgusunun neliği hakkında bir tanıtlama ve açıklama sunmuştur. Bu bağlamda eser hem felsefi hem de sosyolojik bir çözümleme sunmuştur.
José Ortega y Gasset İnsan ve ''Herkes'' kitabında hem bireyin kendi içindeki tikel ve tümel yanlarını hem bireyin kendilik şuurunu hem de toplum olma ve toplumsal kodların bireyin oluş-bozuluş ve evrimselleşmesindeki neliğini, nasıllığını eklemleri dışsallayarak kökten yani ana ve saf halinden hareketle tanıtmalama ve tanıtmaya çalışarak; okuyucunun kendi ve herkes dualitesindeki mekan-zaman ikil boyuttaki alanını vaaz etmiştir. Bu vaaz edişin olgusallığı ve algısallığı düşünüldüğünde sosyolojik bağlamda 'insan olmanın' denklemlerini hem tartışmış hem de düşüce dünyasından hareketle sonuçlarını ortaya koymuştur. Yine kendi düşüncesinden harektle ortaya koyduğu varsayımları da aktarırken eylemsel ve duygusal örneklem uzayı sunarak kabul edilebilirliğini artırmaya çalışmıştır.
Kitapta insan, toplum ve herkes olmanın metafiziksel yörüngesi bağlamı düşünüldüğünde ruhsal yönden çok az bir alan verilmiş ancak verilen alanda da hıristiyan teolojisinin kavramları kullanılarak birey-toplum, birey-öteki ve öteki-toplum arasındaki etkileşim ve iletişim üzerinden de modern dünyanın teknolojik savları hakkında da kısmi oranda da olsa okuyucu olarak çıkarım yapacak alanlar bulunmaktadır.
Etnografik ve antopolojik bağlamda açıklamlar sunan José Ortega y Gasset karıncalar ve arılar üzerinden örneklem uzayı kurarak homosapiens ve biyolojik evrimselleşme sentaksında da 'insan, toplum, herkes ve öteki' kavramlarına yakınsal bir mercek tutar. Bu mercek bize bir yanda da
Hikâyenin yaşandığı Pala, hayali bir ada, içimizde bir yerlerde sakladığımız, utanarak özlem duyduğumuz o çocuksu iyilik düşüncesinin coğrafyası. Adamımız Will Farnaby'yi takip ederken yazar sizi değil, sizin en yorgun, en kirlenmiş halinizi anlattığını görebilirsiniz. O bitkinsizlik, o suçluluk, o sevmeyi becerememe hali hepimize tanıdık gelen bir şeyler.
Doğu ile Batı'yı, bilim ile mistisizmi, beden ile ruhu tek bir hayali coğrafyada buluşturmaya çalışan iş bu gerçekleşemeyen ütopya romanı, bence mümkün olmayanı deniyor ve tam da bu yüzden okunmaya değer olduğunu düşünüyorum.
Kirli vicdanıyla, sevme korkusuyla, kendini küçük düşürerek yaşayan gazeteci Farnaby karakteri üzerinden yazar bize şunu soruyor: İnsan neyin içinde yaşadığını görmeye başladığında gerçekten değişebilir mi, yoksa bu da bir yanılsama mı?
Felsefi diyaloglar kimi zaman romanı -okurken rahatsız eden bir şekilde- bir seminer salonuna dönüştürür ama hemen ardından öyle bir sahne gelir ki, öyle bir sessizlik çöker sayfaya, tüm o rahatsızlık anlamsızlaşıyor.
Ada için eksiklikleriyle, ağırlığıyla, zaman zaman vaaz verir gibi konuşan sesiyle birlikte, insanlığa duyulan köklü bir sevginin ve derin bir üzüntünün kitabı diyebilirim.
Reklam
Reklam