Gen Bencildir - Richard DawkinsBiyoloji
Richard Dawkins’in Gen Bencildir eseri, popüler algının iddia ettiği gibi sadece biyolojik bir mekanizmayı tasvir eden kuru bir bilim kitabı değildir; insan eylemlerinin en derin, en karanlık ve en rasyonel kökenlerine inen deterministik bir başyapıttır. Kitabın ortaya koyduğu çıplak gerçeklik nettir: Bizler, genlerin kendilerini kopyalamak ve korumak adına inşa ettikleri birer "hayatta kalım makinesiyiz." Ancak bu mekanizmanın dış dünyaya yansıması, bireyin ve toplumun bilinç filtresine göre sarsıcı kırılmalara uğrar.
Kitap boyunca evrimsel kararlı stratejiler ve rasyonel detaylar üzerinden anlatılan bu sistem, insan zihninin ve kültürün devreye girdiği noktada devasa bir deterministik kumar alanına dönüşür. Gen, istisnasız her insana aynı temel ve ilkel donanımı yükler: Açlık, cinsellik, kabileye ait olma arzusu, ödül (dopamin) mekanizması ve her şeyin ötesinde bir "sonsuz olma/hayatta kalma" dürtüsü. Sistem, bu ham kodların çevreyle etkileşimi üzerinden yürür. İşte tam bu noktada, bireyin algı, zeka ve sorgulama kalitesi, genin nihai kaderini belirleyen en büyük filtre haline gelir.
Bu deterministik ağın en radikal ve uç örneği, kör inancın pençesindeki bir intihar bombacısının eylemidir. Nesnel ve biyolojik gerçeklik açısından bakıldığında, kendini patlatan bir birey kendi genlerini saniyeler içinde küle çevirerek mutlak bir evrimsel başarısızlığa imza atar. O, Dawkins’in tabiriyle "Mem" adı verilen zihinsel bir inanç virüsü tarafından hacklenmiş, sistemi çökertilmiş bir robottur.
Ancak olaya eylemi gerçekleştiren öznenin içsel ve algısal gerçekliği açısından bakıldığında, mekanizmanın motoru yine genin yüklediği o ham "sonsuz yaşama ve üreme" kodudur. Düşük bilinç ve dogmatik algı filtresine sahip bir zihin; cennet, ebediyet ve huriler gibi soyut vaatlerle
Hediye kitap alan arkadaşlarıma sesleniyorum ne olur ya benim için kitap almadan önce sorun. Ben size okumak istediğimin listesini vererim.Kitap diğer kitaplarından pek farklı değildi.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Asla ortam yok ya günlerce kitap okumayıp, bi anda kitap bitirebiliyorum. İnanılmaz uykum var ve kitap beni yordu ama bi kaç bir şey demek istiyorum.
Serinin ilk iki kitabı asla ilgimi çekmiyor Öteki Gelini okuyacaktım ama bu kitabı yarısındayken vazgeçtim bile. Hoşuma gitmeyecek bir konuydu. Zaten Zorunlu Bağlılık üçünü kitap olduğu için diğer kitaplardan da spoi yiyorsunuz. Neyse gel gelelim kitabımıza.
Çocukluklarından beri nişanlı olan başrol karakterlerimizin evlenmesine 6 ay kala ile başlıyor kitap. Ben Faye'yi sevdim genel olarak bazı konularda ne kadar sinir olsam da. Dion da aynı şekilde. Aralarındaki ilişki güzeldi ve duygusal olarak yavaş ilerledi ki ben slow burn severim.
Onların ilişkisinde de hoşuma gitmeyen şeyler oldu elbet ama tek tek yazmaya üşeniyorum. Bu Babaannenin acilen torunlarını salması lazım bu arada aşırı can sıkıcı yani. Tüm çocukları kendi seçtiği kişilerle evlendirmeye çalışıyor. Ay birde Faye'nin mide bulandırıcı ucube bir babası vardı ki, elimde olsa bir kaşık suda boğazlardım. Neyse ki layığını buldu. İlk iki kitabı okumama konusunda eminim ama sonrakilere bakabilirim. Dördüncü değil ama beş ve altıncı kitabı merak ediyorum. O kardeşler ilgimi çekti gibi.
Kitap genel olarak güzeldi. Zoraki/Anlaşmalı evlilik temasını seviyorsansanız kitap hoşunuza gidebilir.
Çok daha güçlü işlenebilirdi ama...Kitap Simyacıları
KİTABIN ÖZÜ
Yazar şehirler üzerinden kültürü, toplumsal belleği ve insan hikâyelerini anlattığı; gezi yazısı, deneme ve kültürel gözlem arasında duran ilginç bir eser.
Yazar, farklı kentleri sadece mekân olarak değil o şehirlerin taşıdığı hafıza ve kimlik üzerinden okumaya çalışıyor.
GÜÇLÜ YÖNLERİ
İlginç tema
Şehirleri sadece coğrafi alanlar değil de yaşayan kültürel varlıklar olarak ele alması oldukça dikkat çekiciydi.
Kültürel perspektif
Kentlerin tarih, insan ve toplumsal hafıza ile ilişkisini göstermesi açısında değerli buldum.
Farklı şehirler üzerinden düşünme fırsatı
Mekân ve kimlik ilişkisine dair farkındalık yaratıyor.
ZAYIF YÖNLERİ
Dağınık yapı
Bölümler arasında güçlü bir bütünlük hissi yok.
Derinlik eksikliği ve sınırlı düşünsel yoğunluk
Kent sosyolojisi ya da şehir kültürü konusunda güçlü analiz bekleyenler için (benim gibi) aşırı yüzeysel kalıyor.
Anlatım temposu dalgalı
Bazı bölümler etkileyiciydi ancak çoğu bölüm sıradan gezi yazısı hissinden kurtulamıyordu.
KİMLERE HİTAP EDİYOR?
'Kendinizi dizginleme kaslarınızı güçlendirin.'Kişisel Gelişim
Hikâye 9 ay kıştan sonra sürekli evde olmaktan sıkılmış annemin bütün arkadaşlarını aramamla ve tek tek evlerinden alıp onları pikniğe götürmemle başlıyor. Yaş ortalaması yetmiş, rüzgar çıkınca olası firelere engel olmak için taşıdığım şallar da cabası :) Sonuç kikir kikir gülüşlerle ve -olmazsa olmaz- yaşaran gözlerle müthiş bir grup terapisi... Sözü edilen yaşamlara hiç bir kitapta denk gelemeyeceğimi, hiç bir anlatımın bu kadar keyif veremeyeceğini çok iyi biliyorum. Çünkü hâlâ içinde olduğumuz bu zihin bulanıklığına bulaşmamış, şanslı, ender, narin ve gerçekler... İnternetle tek bağları, gelen Cuma mesajlarında izledikleri videolar ve açabiliyorlarsa whatsapp görselleri, ses dosyaları, torunla torbayla görüntülü aramalar... Neyi kaybettiğimizi görmek isteyenlerin bunu tecrübe etmesini şiddetle tavsiye ederim. Onlardaki yaşam soluğu kimsede yok, maalesef artık dahasını istemekten başka bir şey düşünemeyen çocukları da dahil ederek söyleyebilirim ki; onlarda eksilmeyen bir şeyler var. Çocukların ve torunların ahvalini anlayamayacak kadar duru ve anlamlı bakıyorlar hâlâ...
Matt Haig internetin bize neleri getirdiğini ve bizde nasıl etkiler bıraktığını güzel izah etmiş. Bir psikoloji kitabı değil ama kendi psikolojik sorunlarını adım adım içtenlikle anlatıyor olması, kısmen bir vaka incelemesine dönüştürmüş eseri. Öneriler de oldukça mantıklı ve not edilesi. Yine de kendini kişisel gelişim kitaplarının, tekrara düşen, alıntılar ve mottolar defterine dönen, uzak doğu felsefesine ekmek banan atmosferinden kurtaramamış. Çok satanlar listesine giren kitaplardan uzak durmanın doğru bir karar olduğunu bir kez daha anlamış bulunuyorum :)
Yaşadığı ağır depresyonun, ekran başında geçirdiği süreyle ilişkisini çok iyi kavramış ve an an bunu aktarabilmiş olması okura çok şey
Puan vermedi
Değiştir – Cemile Kurtaş
Bazı romanlar, okuyucusuna nesiller boyunca süren sessizliklerin kapısını aralar.Değiştir de tam olarak böyle bir roman. Sevgili yazarımız Cemile Kurtaş, görünürde bir ailenin çatırdayan düzenini anlatırken, aslında kuşaktan kuşağa aktarılan travmaları, öğrenilmiş davranış kalıplarını ve değişimin ne kadar zor olduğunu sorguluyor.
Romanın merkezinde Agâh var. Öfkesini bir zırh gibi kuşanan, sevgiyi ve kırılganlığı sert tavırlarının ardına saklayan bir baba... Karşısında ise suskunluğu kader gibi taşıyan Âsi ve babalarının gölgesinde kendi kimliklerini oluşturmaya çalışan çocuklar bulunuyor. Her biri, geçmişin yüküyle mücadele ederken kendi yolunu bulmaya çalışıyor.
Kitap boyunca zihnimde tek bir soru dolaşıp durdu: İnsan, ailesinden miras aldığı yaraları gerçekten aşabilir mi? Birçoğumuz hayatımızın bir döneminde “Ben asla annem ya da babam gibi olmayacağım” demişizdir. Ancak geçmiş, çoğu zaman fark etmeden davranışlarımızı ve seçimlerimizi şekillendirmeye devam eder. Yazar da tam bu noktada okuru kendi hayatına dönüp bakmaya davet ediyor.
Romanda beni en çok etkileyen unsur ise “çamurdan baba” metaforu oldu. Bu güçlü imge, yalnızca otoriteyi ve sevgisizliği değil, aynı zamanda görünenden daha kırılgan bir yapıyı da temsil ediyor. Yazar; kadınların, çocukların ve sessiz kalmaya zorlananların iç dünyasını büyük bir ustalıkla yansıtıyor.
Değiştir, rahatlatan bir aile romanı değil; aksine düşündüren, sorgulatan ve zaman zaman insanı kendi geçmişiyle yüzleştiren bir eser. Kuşaklar arası travmalar, aile içi ilişkiler ve değişimin mümkün olup olmadığı üzerine güçlü bir anlatı okumak isteyenlere tavsiye ederim. Çünkü bazen değişim, geçmişten kaçmakla değil; onunla yüzleşmekle başlar.
