Hz. Peygamber de en kötü ve alçaltıcı iki huyun cimrilik ve korkaklık olduğunu (Ebû Dâvûd, Cihad, 21; Müsned, II, 302, 320), cimrilik duygusuy-la îmânın bir arada barınamayacağını Nesai, Cihad, 8; Müsned, II/256, 340, 331) söy-leyerek cimriliğin çirkinliğine dikkat çekmiş, kendisi de cimrilikten Allah'a sığınmış (Buhârî, Cihad, 74), geçmiş kavim-lerden bir kısmının cimrilik yüzünden birbirlerinin mallarına saldırmak, kan-larını akıtmak sûretiyle helâk oldukla-rını belirtmiş (Müslim, Birr, 56) cimriliğin, bencilliğin doğurabileceği sosyal buna-lımlara dikkat çekmiştir. Cimriliğin psikolojik temelinde mal sevgisi yat-maktadır. Malı yaratılış gayesinin dışında harcamak israf, bu gaye için harcamaktan kaçınarak elde tutmak cimrilik, yaratılış gayesine uygun ola-rak harcamak ise cömertliktir.
Cimrilik, ahlâkî ve psikolojik bir hastalık olduğundan bunun ilim ve amel yoluyla tedavi edilmesi gerekir. Cimriliğin ahlâkî, dinî ve toplumsal zararlarını ve bunlardan kurtulma yol-larını araştırıp öğrenmek ilmî yolunu, insanların dertleriyle ilgilenmek, insan-lara yardım etmeye kendini zorlamak da amelî yolunu teşkil etmektedir. (M.C.)