Yasayı ihlal etmeyi en etkili biçimde önleyebilecek şey çalışmadır. Gerçekten cezalandırmaya kadir olan şey çalışmadır, o bunu diğer her şeyden daha iyi yapar.
1. Sebep ve araçların yetersizliği: "Esbab-ı maddiyenin elleri ve âletleriyle hiçbir cihetle yerleşemedikleri, belki tam zahirine de temas edemedikleri..." kısmında, maddeci sebeplerin (esbab) varlıkların yaratılmasındaki ince düzeni açıklamakta yetersiz kaldığı ifade ediliyor.
2. Küçük canlılardaki üstün sanat: "Küçücük zihayat, küçücük hayvancıklar, en büyük mahluklardan daha ziyade sanatça acib, hilkatça bedî bir surette oldukları halde..." Bu cümle, küçük canlıların (örneğin bir arı ya da sinek) yaratılışında, büyük varlıklardan daha fazla sanat ve düzen olduğu anlatılıyor.
3. Sebebe dayandırmanın mantıksızlığı: "...o camid, cahil, kaba, uzak, büyük ve birbirine zıt olan sağır, kör esbaba isnad etmek..." Yaratılışın kör ve sağır olan (bilinçsiz ve rastgele) sebeplere dayandırılmasının mantıksız olduğu vurgulanıyor.
Esbab-ı maddiyenin elleri ve âletleriyle hiçbir cihetle yerleşemedikleri, belki tam zahirine de temas edemedikleri küçücük zîhayat, küçücük hayvancıklar, en büyük mahluklardan daha ziyade sanatça acib, hilkatçe bedî’ bir surette oldukları halde; o camid, cahil, kaba, uzak, büyük ve birbirine zıt olan sağır, kör esbaba isnad etmek, yüz derece kör, bin derece sağır olmakla olur!
Esbab-ı maddiyenin elleri ve âletleriyle hiçbir cihetle yerleşemedikleri, belki tam zahirine de temas edemedikleri küçücük zîhayat, küçücük hayvancıklar, en büyük mahluklardan daha ziyade sanatça acib, hilkatçe bedî’ bir surette oldukları halde; o camid, cahil, kaba, uzak, büyük ve birbirine zıt olan sağır, kör esbaba isnad etmek, yüz derece kör, bin derece sağır olmakla olur!