Sümerler, M.Ö. yaklaşık 4000'lerde Güney Mezopotamya bölgesine göç ettiler. Bu uygarlığın en önemli özelliğinden biri yazıyı icat etmiş olmasıdır. M.Ö. 3200 yıllarında çiviyazısını icat ettiler ve geliştirdiler. Ve böylece en eski uygarlık olarak günümüze ulaştılar.
Günümüze ulaşan Sümer destanlarından biri, Sümer Kral Destanları Enmerkar~Lugalbanda. Destan 4 bölümden oluşuyor. İlk bölüm Enmerkar ile Aratta kralı, ikinci bölüm Enmerkar ile Ensuhkesdana, üçüncü bölüm Lugalbanda dağ mağarasında, dördüncü bölüm ise Lugalbanda ile Anzud Kuşu.
Enmerkar Uruk Kralı. Kral Listesine göre Enmerkar, Uruk kentini kurtarmış ve Aratta'ya (nerede olduğu tam bilinmiyor) karşı bir sefer düzenleyerek Uruk'a bağlamıştır. Destanda da Enmerkar ile Aratta kralı arasında olan adamin'i ele alıyor. Adamin "atışma" anlamına gelir. İki tarafın sözlü atışmalarla akıl ve bilgi yarışmasıdır. Diğer taraf diğer tarafın üstünlüğünü kabullenince adamin sona erer. Destanda adamini kaybeden Aratta kralı olur:
"Enmerkar ve Ensuhkesdana arasındaki adamin'de,
Enmerkar üstün geldi,
Tanrıça Nisaba'ya övgüler olsun!"
Lugalbanda, Enmerkardan sonra tahta geçen Uruk Kralı. Enmerkar'ın kahraman uluklarından ve Aratta'yla mücadelesinde silah arkadaşlarından biri. Lugalbanda destanlarında ise, Enmerkar'ın Aratta'ya düzenlediği seferde Lugalbanda yolda ağır hastalanır. Asker olan arkadaşları tarafınan mağarada terk edilir ve orada yaşam mücadele verir. Efsanevi Anzud Kuşunu aramaya başlar. Anzud kuşu Tanrı Enlil'in dağların koruyucusu olarak görevlendirdiği büyük kuş. Sonradan Lugalbanda Anzud kuşunu bulur ve sağlığına kavuşur.
Doğrusu, destan anlaşılması zor kelimeler ve eksik dizeler mevcuttu. Ama millatan önceye ait bir destan olduğunu varsayarsak bu gayet doğaldı. Antik Çağa ait bir destanı