Onur Biçer
@Tolkien_
Kitap içerikleri paylaştığım YouTube kanalıma ulaşmak için:
youtube.com/@OnurunKitapligi
Instagram hesabıma ulaşmak için:
instagram.com/onurun_kitaplig...
Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni
Yüksek lisans
İstanbul
İstanbul, 5 Mart 1990
334 okur puanıEkim 2020 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Reklam
Din-Eğitim-Siyaset Üçgeninde Bir Roman: Kara Ahmet Destanı
Yılanların Öcü üçlemesinin son kitabı Kara Ahmet Destanı. Yılanların Öcü ve Irazca’nın Dirliği daha çok köy merkezli romanlar olarak karşımıza çıkarken üçlemenin son kitabında zaman da mekân da anlatılanların yönü de epey değişiyor. Üçlemenin en farklı kitabı da bu sebeple Kara Ahmet Destanı diyebilirim.
Irazca’nın Dirliği’nde en son, Bayram Kara ve ailesi köyden şehre göç eder. Anaları Irazca inadından köyde kalır, diğerlerine küser. Roman bu son sahneyle biter. Kara Ahmet Destanı ise 5 yıl sonrasından başlar. Kara Bayram’ın oğlu Ahmet, ilkokulu bitirmek üzeredir. Ortaya başlayacaktır ve çok başarılı bir öğrencidir. Fakat baba Bayram Kara içinde bulunduğu koşullar sebebiyle farklı düşüncelere kapılmaya başlar. Çalıştığı hastanedeki işini sağlama alma kaygısıyla bazı kişilerden etkilenir. Daha önceki romanlarda dinle pek de ilgisi olmadığını bildiğimiz Bayram, çevrenin etkisiyle dine yönelir. Namaz kılmaya başlar, bununla da yetinmez karısı Haçça ve çocuklara da namaz kılmaları konusunda baskı yapar. Hatta işi daha da ileri götürerek çocukları bir hocanın yanına vermeye kalkar. O olmayınca imam hatipte ısrarcı olur. Burada kilit karakter ise Bayram’ın eşi Haçça’dır. Onun dik duruşu ve çabaları sayesinde bunlar yaşanmaz.
Romanın ilk yarısında daha önceki romanlarda gördüğümüz karakterlerin hemen hepsini yine görürüz. Zaman zaman gözlerimizi köye çevirir, Irazca ve muhtar çekişmesini okuruz. Bu ilk bölümde özellikle din ve eğitim konularının ağır bastığı söylenebilir. Ahmet Kara ortayı da başarıyla bitirir, bu sefer de lise telaşı başlar. Baba, kısa yoldan para kazansınlar, meslek okuluna yönelsinler diye diretse de Haçça yine ‘‘beyliğini’’ yapar ve Ahmet’in arkasında durur. Ahmet liseye yazılır. Kız kardeşi Şerfe içinse işler daha zorlu olur. Bayram, karısına söz
Tanpınar'ın Rüya gibi Hikâyeleri
Daha önce üniversite yıllarımda okuduğum Tanpınar’ın hikâyelerini yıllar sonra tekrar okudum. Özellikle Abdullah Efendi’nin Rüyaları adlı hikâyenin yeri benim için ayrıdır. Dergâh’ın bu baskısında aslında Tanpınar’ın iki ayrı hikâye kitabı, tek bir kitap olarak yayımlanmış. Bu kitaplar Abdullah Efendi’nin Rüyaları ve Yaz Yağmuru adlarını taşımakta. Bunun dışında da ‘‘Kitapların Dışındaki Hikâyeler’’ başlığıyla 4 hikâye daha bulunuyor. Aslında 3 hikâye, 1 piyes dememiz daha doğru olacaktır. Kitabın son hikâyesi olarak görünen Son Meclis, bir tiyatro metni.
Kitapta toplam 15 hikâye mevcut. Açıkçası benim ilk okuduğum zamanlardan beri favorim, Abdullah Efendi’nin Rüyaları. Bunun dışında özellikle Geçmiş Zaman Elbiseleri ve Evin Sahibi adlı hikâyeleri çok beğendim. Her ne kadar yıllardır dönüp dolaşıp Abdullah Efendi’nin Rüyaları’nı okuyor olsam da bu, diğer beğendiğim hikâyeleri hafızamdan silmişim. İyi ki tekrar okudum da bu unutulmuş muazzam hikâyeleri hatırladım dedim.
Tanpınar okumak ayrı bir keyif. Üniversite yıllarımda Tanpınar’ı daha çok okusam da son yıllarda biraz uzak kalmıştım. Üslubunun ahengini ve şiirselliğini özlemişim, öncelikle bunu söylemek isterim.
Tanpınar’ın diline aşina olmayan okurlar için de birkaç şey söylemek isterim. Özellikle zaman, rüya, bilinçaltı gibi kavramlar onun edebiyatını besleyen ana damarlar diyebiliriz. Bu, şiirlerinden tutun da hikâye ve romanlarına kadar böyledir. Hikâyelerinde de buram buram rüya ve zaman kavramlarını görüyoruz. Özellikle rüya ile uyanıklık arasında sürüklenen kahramanlar, hayal ile gerçeğin birbirine karıştığı olaylar hikâyelerinde önemli yer tutar. Yine sembolik (alegorik) anlatım onun önemli özelliklerinden biridir. Zaten kendisi, saf şiir adı verilen ve sembolizmden beslenen anlayışın da önemli
Yılanlar Palazlanıyor
Yılanların Öcü’nün devamı niteliğinde olan Irazca’nın Dirliği’nde de ilk kitapta olan çatışmaların devamını okuyoruz. Olaylar hemen hemen bir yıllık bir aranın ardından olanlarla devam ediyor. İlk kitapta olduğu gibi ikinci kitapta da olaylar kısa bir zaman diliminde gerçekleşiyor.
Yılanların Öcü’ndeki çatışma unsuru, muhtar ve köyün ileri gelenlerinden Deli Haceli’nin Kara Bayram ve ailesiyle olan derdi üzerine kuruludur. Deli Haceli ev yaptırmak ister, muhtar da ona Kara Bayram’ın evinin önünden bir yer satar. Kara Bayram ve özellikle Kara Bayram’ın anası Irazca, buna şiddetle karşı çıkar. Bu hukuksuzluğa karşı çıkacak devlet adamı ise kaymakamdır.
Irazca’nın Dirliği’nde de çatışma unsuru yine aynı karakterler üzerinden ilerler gibi görünse de aslında durum biraz daha farklıdır. Muhtar ve Deli Haceli’nin yerini muhtarın oğlu Cemal ve Deli Haceli’nin kardeşi Boz Ömer alır. Onların Kara Bayram’ın oğlu Ahmet’e ettikleri bir kötülük üzerinden olaylar ilerler.
İlk kitaptaki hukuksuzluk sadece ev yerinden ibaretken ve belki de çözümü daha basitken ikinci kitaptaki hukuksuzluk daha ağır suçlar, karmaşık bir yapı üzerinedir. İşin içine bu defa sadece kaymakam dâhil olmaz. Bu defa köyün onbaşısı, savcı, Reis Bey olarak geçen belediye başkanı hatta Ankara’daki bürokratlara kadar uzanan bir bürokrasi silsilesi vardır.
Rüşvetin dayanılmaz cazibesi ve paranın gücü ile hukuksuzluğu hukuk belleyenlerin karşısında dimdik duran bir kaymakam vardır fakat onun da gücünün sınırları vardır. Genel hatlarını çizmeye çalıştığım olay örgüsünde daha fazla detaya inerek tat kaçırmak istemiyorum. Olaylar neticesinde Kara Bayram’ın da başından bazı tatsızlıklar geçer. Bir süre hastanede yatar. İşte bu süreçte bazı kararlar alır. Ailesi köyde yaşam mücadelesi verirken o da hastanede farklı