Çakırdikenlerinden Doğan İsyan: İçimdeki İnce Memed
Yaşar Kemal’in İnce Memed’ini okurken içimde uyanan ilk duygu, o kavurucu Çukurova sıcağının tam ortasında, boğazımı düğümleyen o derin çaresizlik oldu. Kitap boyunca kendimi Değirmenoluk köyünün çakırdikenleri arasında, Memed’le birlikte yalınayak koşarken, onun can acısını kendi tenimde hissederken buldum. Yaşar Kemal öyle bir dil yaratmış ki, sayfaları çevirdikçe o toprağın kokusunu duyuyor, rüzgarın uğultusunu işitiyor ve insanın insana ettiği zulmü gördükçe içten içe büyük bir öfke büyütüyorsun. Abdi Ağa’nın o doymak bilmez gücü, köylünün üzerindeki o sindirilmiş, kabullenilmiş korku içimi daralttı; "Neden kimse ses çıkarmıyor?" diye isyan etmek isterken, aslında o korkunun insanı nasıl felç ettiğini çok derinden hissettim. Memed’in dağa çıkışı, sevdiklerini koruma çabası ve Hatçe’ye olan o saf sevdası içimdeki o karanlığı biraz olsun dağıttı ama her darbede, her kayıpta onunla birlikte benim de yüreğim kanadı. O gencecik çocuğun omuzlarındaki yükün ağırlığı altında ezilirken, aslında onun hırslarından değil, tamamen mecburiyetten, başka hiçbir çaresi kalmadığı için o tüfeği eline aldığını görmek canımı çok yaktı. Memed dağlarda izini kaybettirip o efsanevi mavi duman olup uçtuğunda, içimdeki o öfke ve hüzün yerini garip bir hafiflemeye, göğsümü kabartan bir umuda bıraktı. Kitabın kapağını kapattığımda anladım ki, içimde yankılanan şey sadece geçmiş bir dönemin hikayesi değil; haksızlığa karşı ne zaman boyun eğecek gibi olsam içimde uyanacak olan o hiç sönmeyen adalet ateşi ve "Hayır!" diyebilmenin o asil, insanı insan yapan gücüymüş.
Gülü güle aristokrasi hoş geldin açgözlü burjuva
Daha önce çok fazla oyun okumadığım için olsa gerek konuşmalar çok kopuk geldi. Biri bir şey söylüyor diğeri alakaya maydanoz başka bir şey :)
Bir noktada asıl meseleyi, hikayede neler olduğunu falan anladım ama akıcılık yoktu.
Aslında bir dönem değişiyor biz de buna şahitlik ediyoruz. Eski toprak sahipleri yerlerini yeni yükselen ticari sınıfa bırakıyor. İçinde pek çok güzellik, hatıra olan vişne bahçesi de bundan nasibini alıyor.
Toprak sahipleri; nezaketin, inceliğin, doğanın ve eskinin önemini biliyor fakat o kadar aciz ki oturup ah vah çekmekten başka bir şey yapamıyorlar.
Burjuva parayı kazanmayı biliyor ama onu ruhunu besleyeceği şekilde kullanmayı bilmiyor.
Umarım biz burjuva gibi para kazanıp aristokrat gibi anlamlı yaşayabiliriz :)
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Spoiler içerir!!
Kitabı bitirdiğimde aklımda en çok kalan şey, insanların anlamadıkları şeyleri ne kadar kolay dışlayabildiği oldu. Hikâye bir doktorun akıl hastanesindeki bir hastayla yaptığı konuşmalar üzerinden ilerliyor. Ama bu konuşmalar ilerledikçe aslında deli diye görülen kişinin birçok insandan daha çok düşündüğünü ve daha çok hissettiğini görüyoruz.Doktorun onu gerçekten dinlemesi ve anlamaya çalışması bile çevresindekilere garip geliyor. Bu kısım beni düşündürdü açıkçası. Çünkü bazen bir insanı anlamaya çalışmak yerine ona bir etiket yapıştırmak daha kolay geliyor. Sonra doktorun da aynı sistemin içine düşmesi bana hayatın bazen ne kadar sert olabildiğini hissettirdi.
Okurken en çok şunu düşündüm; belki de insanı asıl yoran şey yaşadığı acı değil, o acıyla baş başa kalması.Bazen ne kadar kalabalığın içinde olsak da anlaşılmadığımız yerde yalnız kalıyoruz.
Okurken en çok burada durup düşündüm:
“Acı, acı hakkındaki canlı düşüncedir; bu düşünceyi değiştirmek için irade gücü göster, onu silip at, şikayet etmeyi bırak; acı kaybolup gidecektir.”
Bu cümle kitabı bence tek başına özetliyor.
Toprak, Vicdan ve İnsan: Tolstoy’un Efendileri Üzerine Bir Okuma
Lev Tolstoy’un Efendi ile Uşağı kitabı, aynı ciltte yer alan Bir Toprak Sahibinin Sabahı ile birlikte okunduğunda, yalnızca iki ayrı hikâye değil; yazarın insan doğasına, sınıflara ve ahlaka dair düşüncelerinin farklı yüzlerini gösteren bütünlüklü bir eser hâline gelir. Bu iki metin arasında yıllar ve üslup farklılıkları bulunsa da, ikisinin de merkezinde aynı soru vardır: İnsan, sahip olduklarıyla mı tanımlanır, yoksa başkalarıyla kurduğu ilişkiyle mi?
Bir Toprak Sahibinin Sabahı, genç bir idealistin dünyayı düzeltme çabasını anlatır. Tolstoy burada aristokrat sınıfın içinden konuşur; ancak onu yüceltmek yerine sorgular. Kahramanın köylülerin hayatını iyileştirme isteği samimidir, fakat gerçek hayatın karmaşıklığı karşısında bu iyi niyet sürekli duvara çarpar. Tolstoy, toplumsal sorunların yalnızca bireysel iradeyle çözülemeyeceğini gösterirken, insanın kendi doğrularına ne kadar kolay teslim olabildiğini de ortaya koyar. Metnin asıl gücü, idealizm ile gerçeklik arasındaki bu sessiz çatışmada yatar.
Efendi ile Uşağı ise aynı meseleleri çok daha sert ve sarsıcı bir düzlemde ele alır. Burada artık toplumu düzeltme hayalleri yoktur; insan, doğanın ve ölümün karşısında yapayalnızdır. Kar fırtınası yalnızca fiziksel bir tehlike değil, karakterlerin iç dünyalarını açığa çıkaran bir sınavdır. Tolstoy’un yalın dili, beyazlığın içinde giderek büyüyen bir psikolojik gerilim yaratır. Hikâye ilerledikçe okur, efendi ile uşak arasındaki toplumsal mesafeden çok, insanın kendi vicdanıyla arasındaki mesafeyi düşünmeye başlar.
İki metin yan yana okunduğunda dikkat çeken şey, Tolstoy’un toprak sahiplerine yönelik eleştirisinin giderek derinleşmesidir. İlk metindeki genç toprak sahibi, dünyayı değiştirmeye çalışan iyi
Allah'ım Allah'ım ben ne okudum öyleEdebiyat
Harry Potter serisi'nin üçüncü kitabı ile sizlerleyim Azkaban Tutsağı’yla birlikte Rowling bize şunu söylüyor: "Dünya siyah-beyaz değil Harry. Bazen canavar sandığın şey, senden daha insan."
Bu kitaptan sonra anlıyorsun ki asıl Azkaban dışarıdaymış. Hani şu "herkesin doğru bildiğini" sorgulamadan kabul ettiğimiz yer. Sirius Black, Lupin, hatta Snape... Hepsi birer önyargı dersi.
Şu snape ve malfoy olacak o şahsa çok sinirlendim çok sinir bozuculardı
Zaman Döndürücü kısmı en sevdiğim kısım oldu diyebilirim Herkesin bir Zaman Döndürücüsü olsa neyi düzeltirdin? Rowling cevabı veriyor: Hiçbir şeyi. Çünkü geçmişi kurtarmaya çalışırken bugünü kurtarıyorsun aslında.
Serinin en akıcı kitabı bu. Sayfalar uçuyor çünkü her bölüm "aa öyle miymiş" dedirtiyor. Marauder’s Map, Hippogriff, Patronus... Çocukken okuyup "keşke bende olsa" dediğimiz her şey burada.
Ama asıl sihir şu: Kitap bitince sen de Harry gibi anlıyorsun. Kimse masum değil, kimse tam suçlu değil. Herkesin bir hikayesi var. Hatta Azkaban’da bile.
Sınıfsal Duvarları Yıkan Bir Mecnun ve Aşka Adanmış Bir ÖmürAşk
Kitabı okurken, ana karakter Martin’in kalbindeki o devasa sevgiyi kıskanmamak neredeyse imkansız. Karşımızda modern bir Leyla ile Mecnun hikayesi yok belki ama, sevdiği kadın uğruna kendi çöllerini yaratan ve o çöllerde tek başına yürüyen upuzun bir "Mecnun" hikayesi var.
Kaba saba, eğitimsiz bir denizci olan Martin’in, burjuva sınıfından Ruth’u gördüğü an kalbine düşen o ilk kıvılcım, sıradan bir hoşlanmanın çok ötesindedir. Martin için Ruth bir kadın değil; ışığın, zarafetin, edebiyatın ve ulaşılmak istenen tüm güzelliklerin yeryüzündeki gölgesidir. Sırf onun dünyasına, onun zihnine layık olabilmek için uykusundan, sağlığından, açlığından vazgeçer. Kendini kelimenin tam anlamıyla küllerinden yeniden yaratır.
"Aşk mantıktan daha yücedir. O, hayatın ta kendisidir..."
Ancak kitabın asıl trajedisi, Martin bir dahi olup o hayran olduğu yüksek zümrenin içine girdiğinde acı bir gerçekle yüzleşir: Aristokrasinin parıltısı sahtedir ve ne yazık ki uğruna dünyaları karşısına aldığı Ruth bile, Martin’in ona duyduğu o devasa, o saf sevgiyi taşıyabilecek kadar büyük bir ruha sahip değildir. Martin’in aşık olduğu şey, aslında Ruth’un kendisi değil; kendi temiz ve saf ruhunun Ruth’un üzerine yansıttığı kusursuz bir illüzyondur.
Martin Eden, kalbindeki o saf ve sınır tanımayan sevgisiyle edebiyatın en hakiki Mecnun'larından biridir. Onun yükselişini izlerken imrenecek, saf sevgisini kıskanacak, düştüğü yalnızlıkta ise onunla birlikte üşüyeceksiniz. Sayfaları kapattığınızda aklınızda tek bir soru kalacak: Martin'i bitiren şey başarısızlık mıydı, yoksa o tertemiz aşkının karşılığında bulduğu o devasa sahtelik mi? 
Martin Eden
Martin Eden