Orhan Kemal'in yazarken ağladığı o kitap:El Kızı
Bu kitap tıpkı bir Yeşilçam romanı gibi, ama sonu mutlu değil buruk bitenlerden.
Sigmund Freud bizim toplumumuz tarafından hep çok başarılı ve haklı bulundu. Çünkü bizim toplumumuzda belki de yüzyıllarca yer etmiş gelin-kaynana gerçeği var. Aslında sorunlu olan gelin-kaynana değil asıl sorun olan annesinin ve eşinin konumunun ayrımını yapamayan, Ağa, paşa gibi sözlerle büyütülmüş, babasından gördüğünü aynen eşine ve annesine uygulayan evin oğulları.
İşte kitabımızda böyle karakterlerle başlıyor. Zalim anne Hacer, onu yücelten oğlu Mazhar, ve kaynana eziyeti altında zulüm gören Nazan.
Ah Nazan! Öncesinde kitap başladığında öyle çok kızdım ki sana. "Neden hakkını aramıyorsun, neden sesini çıkarmıyorsun" diye sonra anladım ki meğer büyültüldüğün sözler çok da farklı değildi. Senin büyütüldüğün sözler "Erkek kadının küçük tanrısıdır" sözleriydi.
Bizim toplumumuzun en büyük cehaletinin ve putunun "elalem" olduğunu kitapda bir kez daha görüyoruz. Kadınlar bu toplumda hep eziyet çekti çekmeye de devam ediyor. Sanmayın ki kitapta yaşananlar günümüzde yaşanmıyor. Belki kadınlar kaynanasıyla aynı evde yaşamıyor ama iş hayatında yaşadığı mobinglerin pek de farklı yok esasen. Yahut daha kötüsü olan tacizler, tecavüzler sonucunda suçluya gereken cezayı vermeyen hakimler, suçlunun takım elbise giyince cezasının hafiflemesi bize toplumun geliştiğini mi gösteriyor yahut bir arpa boyu yol gidemediğimizi mi? Bazı şeyler bitmiyor yalnızca şekil değiştiriyor.
Umutsuz muyuz peki? Elbette hayır! Kitaptaki Haldun karakteri tam da bunu simgeliyor. İyi ve saygılı, gereken değerlerin verildiği gelecek nesilin bizlere umut ışığı olduğunu.
Bu çarkın değişmesi için yeni nesile gereken eğitimin ve manevi değerlerin öğretilmesi ve eğitilmesi şart.
Yetişkinler yıllardır, yetiştirdikleri çocuklara bağırarak bir şeyleri anlatabileceğini düşündüler. Çocukken bize de çok bağırıldı. Peki bağırmaları neyi değiştirdi? Yine yapacağımızı yaptık ama kalbimiz kırıldı. Bu aynen, bir turiste bağırarak konuşan, dilini bilmeyen ama bir şeyleri anlattığını sanan insanlara benzemiyor mu? Çocukların davranışını değil, onunla olan iletişiminizi, kurduğunuz bağı düzeltin. Aydınlatıcı bir kitaptı. Aileler ve eğitimciler hatta çocukla ilişkisi olan herkes okumalı.
Reklam
Eskiler kemâle erme sürecini kısaca füsûn, cünûn ve sükûn olarak formüle ederlermiş. Yani önce etkilenir insan, sonra bu etkiyle sahip olduğu aklı terk eder/değiştirir...son olarak Yeşilçam filmlerinden bildiğimiz deliliğin ardından gelen sessizlik. Kemal'in sonu suskunluk/sessizliktir. Çünkü kemal'de her şey yerli yerindedir... yerini bulmuştur, arayışın sesleri kesilmiştir...
Baş karakterimiz Füsun sanırım böyle bir güzergâhın koşucusu olarak bu isimle hikayeye konu olmuş. Kitabın gelişme bölümünde ibn Arabi ve Mevlana'dan bunca dem vurulması sanırım bu düşüncemi destekliyor. Nereden nereye'si bu idi kitabın.
İntihara giderken Meryem ile karşılaşır Efsun. Meryem bir oğul sahibi. Çocuğun adı Ali. (Neredeyse İsa olacakmış diye düşünmedim değil. Her iki isim de üç harfli ve a-i harflerini içeriyor) Yeni bir hayata tutunur Efsun bu karşılaşmanın ardından. Ali'ye kısmî annelik yapar. Çok sevdiği eski erkek arkadaşından ayrılır. Yeni yaralar edinir kendine ve ilk olarak 'terk etme'yi hedefler. İlk yerli eski sevgilisine dairdir. Sonra işi. Sonra evi...
Katmanlarına ayırarak okunduğunda derinleştirilebilecek bir kitap olduğunu hissettim ben. Tasavvuf çerçevesinde okunursa daha bir lezzet alabileceğini düşünüyorum okuyucunun.
Diger yandan dikkat çekici bir karakter kurgulamayi başarmış yazar. Çok konuşan, çok düşünen ve çok hisseden bir karakter. Biraz uç boyutlarda olmuş sanki. Ahmet Mithat efendi gibi kitapta didaktik yerleştirmeler çoktu ki yazar da aynen yazmış bunu kitaba. Bir özeleştiri olarak okudum bunu.
Çok uzadı. Buralarda bu kadar uzun yazılar okunmuyor. Bu kitap okunsun bence.
Ama doğru ana fikri vermedik. Feminizm nedir? Niçin karşı çıkmalı?
Puan vermedi·104 syf.··
Beğendi
·2026 76. kitabı
·14 saatte okudu
·Okunma: 12 Haziran 2026 14:12
LÜZUMSUZ ADAM-SAİT FAİK ABASIYANIK,104 sayfa
Yazarın 1948 yılında yazdığı bu kitabında 14 öykü bulunmaktadır.Kitap,toplum içinde silik,yalnız,içe dönük,kendi dünyasında yaşayan,tabiri caizse etliye sütlüye karışmayan “küçük insanları” anlatmakta.Hikayelerdeki karakterlerin büyük çoğunluğu yalnızlık duygusu içindeki insanlardır.Kalabalıklar içinde ama insanlarla bağ kuramayan,kaçmak isteyen aynı zamanda da karşı tarafa sevgi duymak isteyen insanlar.Yazar bu duyguları çok güzel işlemiş öykülerinde.
Kitaba adını veren ve aynı zamanda ilk öykü olan “Lüzumsuz İnsan” tüm öykülerin özeti gibi…
Kitaba ismini veren "Lüzumsuz Adam" karakteri (Mansur Bey), 7 yıldır İstanbul'un dar bir mahallesinden dışarı çıkmamış, günlerini hep aynı şekilde geçiren yalnız biridir. Günlerini kahvehanelerde, meyhanelerde ve sokaklarda yürüyerek geçiren tam bir “aylak".Toplumun gözünde bir baltaya sap olamamış, "lüzumsuz" biridir. Ancak Sait Faik, bu lüzumsuzluğu bir acizlik olarak değil; modern hayata, toplumsal kalıplara, paranın ve statünün getirdiği sahteliğe karşı sessiz bir direnç, bir özgürlük alanı olarak işler.
Hikayelerin hepsi İstanbul’da geçtiği için yazar bize adeta bir İstanbul nostaljisi yaşatmakta. Şehrin kokusu, kahvehanelerdeki tütün dumanı, meyhane gürültüleri ve sokak sesleri, hikâyelerin arka planı olmaktan çıkıp adeta birer kitap karakteri gibi gerçeğe dönüşmektedir.Eski Yeşilçam filmlerini izler gibi o sahneler okuyucunun gözleri önünden birer film şeridi gibi geçmekte.Benim aynen öyle oldu…
Genç, idealist ve haksızlığa boyun eğmeyen bir makine işçisi olan Etienne Lantier, işsiz kaldığı bir dönemde Montsou’daki Voreux maden ocağına gelir. Burada, yeraltının karanlığında, insanlık dışı şartlarda, açlık sınırında çalışan madencilerin dramına tanıklık eder. Maheu ailesi başta olmak üzere maden işçilerinin sefaleti, Etienne’in içindeki adalet duygusunu ve güçlü liderlik potansiyelini harekete geçirir. Çevresindekileri etkileme yeteneği sayesinde işçileri örgütler ve büyük bir grevin fitilini ateşler.
Ancak bu direniş, sadece açlıkla değil, sistemin acımasız duvarlarıyla da çarpışır. Kitabın en büyük kırılma noktasında, burjuvaziyi koruyan askerler işçilerin üzerine ateş açar; aralarında çocukların ve Maheu’nun da bulunduğu trajik ölümler yaşanır. Bu büyük yıkım, grevin başarısızlıkla sonuçlanmasına ve işçilerin boyun eğerek yeniden yerin altına dönmesine sebep olur.
Her şeyin yerle bir olduğu, kaybedilmişlik hissinin ve buhranlı havanın zirveye ulaştığı bu trajik atmosferin sonunda Etienne, Montsou’dan ayrılır.
Etienne tüm hatalarına, hırslarına ve içindeki öfkeye rağmen başarılı ve güçlü bir ruhtu. Çünkü o, Montsou madencilerine sadece grev yapmayı değil, insan gibi yaşamayı talep etme hakkını öğretti. Bilincin uyanışı, somut bir zaferden çok daha kalıcıdır.
Askerlerin ateş açtığı, çocukların ve Maheu gibi direnişçilerin öldüğü o kırılma anıydı. Kitap fazlasıyla boğucu ve daraltıcıydı. Zola, okuyucuya konforlu bir alan bırakmadı; madenin karanlığı, açlığın kokusu ve çaresizlik insanın üzerine çöktü. Ve bu buhran esere muazzam bir gerçeklik hissi katıyor.
Tarihin ve sömürünün bir döngüden ibaret olması. Zola, 19. yüzyıl maden işçilerini anlatırken aslında insanlığın değişmeyen makus talihini, iyinin ve kötünün birbirini takip eden o ezeli döngüsünü
Bu eseri ikinci kez okudum hem de büyük keyifle...Edebiyat & Roman
Günaydınnnn
Herkese merhabalar, güzel bir gün olmasını dileyerek #gabrielgarcíamárquez den #kırmızıpazartesi demek istiyorum.
Yazarımızı zaten tanıyoruz. Ben bugün birazcık Latin Edebiyatından bahsetmek istiyorum.
Latin edebiyatı ya da Roma edebiyatı , Antik Roma yazılı kültürünün oluşturduğu edebi birikimdir, denir. Eski Yunan edebiyatının devamlılığı niteliğinde olup Batı uygarlığının temsiliğini teşkil eder. Birçok şiir , tiyatro , tarih, felsefe gibi alanlarda insanlık tarihine çok büyük eserler kazandırmıştır. Eserimizi İspanyolca dan çeviri olan Can Yayınları'ndan İnci Kut Hanım'ın çevirisi üzerine okudum. Güzel bir çeviriyidi beni rahatsız eden tezat bir cümle yoktu. İkinci kez keyifle okuduğum bir eserdi.
Kurguya birebir değinmektense bazı önemli noktalara değinmeyi daha doğru buluyorum. Yazar bize eseri sunarken okura aynen şu izlenimi vermekte. Bu bir ölüm eseri ve kahraman ölecek! Zaten eserin ilk cümlesi kitabı tamamen anlatmakta. İlk cümle aynen şudur; "Santiago Nasar ,onu öldürecekleri gün, psikopozun geleceği gemiyi karşılamak için sabah saat 05.30'da kalkmıştı." der olay bir sabah başlar ve gün içinde devam eder. Eser'in kurgusu hayatın ta gerçeğidir. Eser içindeki durum ise o ülkede yaygın bir durumdur değer yargısını ve kişilerin hayatlarını irdeleyerek özenle ve o üstün kelime kurgusuyla bizlere sunar. Eserimiz içerisinde insanların sessizliğini toplumun işlediği bir cinayet olarak anlatmaktadır. Bireyden ziyade toplum yapısını irdeleyen, bozukluğu sunan aslında insanın her yerde aynı olduğunu belirten bir eser olmuş.
Marquez eserlerinin içerisinde ya bireyin toplumla çatışmasını anlatır ya da toplumun genelinde olan bozukluğu ifade eder Bu yüzden Marquez'in eserlerini çok seviyorum. Kelimelerinde ve kaleminde usta bir isim diyebilirim.
Latin
Reklam
Reklam