Çukurova'dan Yükselen Bir Destanİnceleme
İnce Memed serisinin son kitabını da bitirdikten sonra birkaç söz söylemek istedim.
İnce Memed, her kitabında bizi Çukurova'nın köylerine götürüyor. Her köyde başka bir zalim ağa, bey ya da güç sahibinin zulmüne boyun eğmek zorunda kalmış insanlarla karşılaşıyoruz. Serinin belli başlı karakterleri kitaplar boyunca yeniden karşımıza çıkıyor; bu yüzden hikâyeler birbirinden kopuk değil, aksine aynı coğrafyanın ve aynı mücadelenin farklı yüzlerini anlatıyor. Özellikle kitaplar arasındaki geçişlerin ve olay örgüsünün bu kadar sağlam kurulmuş olması, seriyi benim gözümde daha da değerli kıldı.
İnce Memed bir roman olsa da bana göre aynı zamanda bir tarih, bir sosyoloji ve bir toplum kitabı. Sayfalar arasında ilerledikçe Yaşar Kemal bize yalnızca bir hikâye anlatmıyor; cesareti, zulmü, kitlelerin hafızasını, acıyı, hüznü, sevinci, sabrı ve metaneti de gösteriyor.
Ama bence bütün bunların merkezinde tek bir mesele var: Ezilenlerle ezenlerin yüzyıllardır süren ve hâlâ sona ermeyen mücadelesi.
Belki de İnce Memed'in bugün hâlâ okunmasının nedeni budur. Çünkü değişen isimlere, değişen zamanlara rağmen o mücadele hiç bitmedi.
Bir diğer nokta da kitabın akıcılığıydı. Dört kitap boyunca neredeyse hiç kopmadan, merakımı kaybetmeden okudum. Yaşar Kemal'in dili, betimlemeleri ve insan ruhunu anlatış biçimi beni her zaman etkiledi. İnce Memed serisi benim için yalnızca bir roman serisi değil, uzun süre hafızamdan silinmeyecek, dönüp dönüp hatırlayacağım bir okuma yolculuğu oldu.
Kaç ağaç daha bu saçmalık yüzünden canından oldu?
Psikopat kitabını okuduktan sonra serinin neden bu kadar ilgi gördüğünü anlamaya çalışmış, ancak edebî açıdan oldukça yetersiz bulmuştum. Buna rağmen eleştiri yapabilmek için ikinci kitaba da şans vermek istedim. Belki karakterler gelişir, olay örgüsü derinleşir, ilk kitapta eksik kalan yönler tamamlanır diye düşündüm. Ne yazık ki beklentilerimin hiçbiri gerçekleşmedi.
İlk kitapta başlayan sorunların büyük kısmı Psikopat 2’de de devam ediyor. Hikâye ilerliyor gibi görünse de aslında sürekli aynı duygu döngüleri ve benzer çatışmalar tekrar ediliyor. Karakterlerin yaşadığı olaylar okuyucuyu etkilemek yerine yalnızca sayfa sayısını artırmak için uzatılmış hissi veriyor.
Kitabın merkezinde yine yoğun bir şekilde takıntılı ilişkiler, kıskançlıklar, dramatik çıkışlar ve sürekli büyütülen duygusal krizler yer alıyor. Ancak bunların hiçbiri gerçek bir karakter gelişimine dönüşmüyor. Kahramanların yaşadıkları olaylardan ders çıkardığını, olgunlaştığını ya da değiştiğini görmek yerine aynı davranış kalıplarını tekrar tekrar okumak zorunda kalıyoruz.
Öğrencilerimin bu seriyi neden sevdiğini anlayabiliyorum. Dili son derece basit, bölümler kısa ve merak unsuru sürekli canlı tutulmaya çalışılıyor. Fakat bir kitabın kolay okunuyor olması onu iyi bir kitap yapmıyor. Okuma alışkanlığı kazandırmakla edebî değer taşımak arasında önemli bir fark var.
Spor lisesinde görev yaptığım dönemde öğrencilerimin akademik açıdan çok güçlü olmadığını ve matematiğe ilgilerinin sınırlı olduğunu gördüğüm için en azından kitap okumalarını teşvik etmeye çalışıyordum. Öğrenciler arasında elden ele dolaşan bu seriyi de bu yüzden okudum. Çünkü gençlerin yalnızca izledikleri değil, okudukları da düşünce dünyalarını şekillendiriyor. Elbette herkes klasik okuyacak diye bir kural yok. Gençlik romanları,
Reklam
Olmamış.
Yani emek var evet… Asssla emeğe saygısızlık etmek istemem ama kitap baştan aşağı OLMAMIŞ. Bir kere ellerinde müthiş bir konu var, arka kapağı okuyunca “Vaaay inanılmaz duruyor” diyorsunuz ama o konu nasıl hiç edilir onu da görüyorsunuz. Yazarın yazarlıkla uzaktan yakından alakası olduğunu düsünmüyorum. Oturmuş da aklına eseni karalamış sanki. Hiç beğenmedim. O kadar akmadı ki okumakta zorlandım. Kitabın bir bölümünde de çok fazla cinsellik var. Fakat bu sağlıklı bir ilişki değil. Sapkınlıklarla dolu. Yani koca koca adamların ortaokullu kızlara hayran olmasını veya liseli kızların bir kız arkadaşlarını “prens” diye idealleştirmelerini okuyorsunuz ve ne alaka diye sorup duruyorsunuz. Sürekli tekrara düşmesi de bayıyor. Bir cinayetler dizisi var ama asla bunun üzerinde durulmuyor. Sanki ortada ölen 3 insan yokmuş gibi yemekler, seks ve katilin ne kadar seksi bir kadın olduğu konuşulup duruluyor. Kitabın sonlarına doğru da Ortadoğulu, kimyon kokan bir kadın tasviri var. Evet baya böyle anlatılıyor. Kendisi Türk’müş. Tam bir komedi… Ortadoğu söylemi bile politik ama yazarımızın bunu bildiğinden şüpheliyim.
Gercekten konunun güzelliğine yani bir kadın katil ve 3 kurbanı konusunun hatrına 4 puan veriyorum ama anlatım çok kötü ya. Hani yazar cidden anlatmak istemiş de anlatamamış gibi. O kadar yavaş ki her şey… Hiç heyecanlanmıyorsunuz, asla heyecan yok. Bolca bel altı, bolca yemek var. Karakterlerin derinliğine inme çabası bile zayıftı. Karakterlerin sadece yan karakter kalmayıp hepsine hikaye yazılmasını takdir ediyorum ama asıl meselemiz olan katilin derinliği çok az. Asla zeki, sizi şaşırtacak bir katil karakteri yok. Olayı anlatan gazeteci de asla öyle biri değil. Şaşırtmayacak yani sizi. Hiçbir olaya “Aaaa nasıl?” Diye heyecan duyamayacaksınız. Hele polisiye
Kılavuzu karga olanın pusulasının sağlam olma şansından bi kupleDuygu ve Düşünce
"Kim bilir daha kaç kış görürdü bu kentin sokaklarında." Çok karamsar bir giriş... Sevdim mi? Tabii ki. :) Sever içim böyle karanlıkları.
Baştan sona bir takip, baştan sona merak ve 'ee şimdi nolcak' hissi ile kopukluk yaşatmayan bir olay örgüsü. Biraz Türk filmi romantizmi, öz mitolojimizden ve tarihimizden harmanlanmış bize has bir hava... Kaderin cilvesinin kitap sonu dokunuşu ve son.
Özgün mizah anlayışı olan karakterler kitaplarda favorimdir; neydi o söz, 'inceyi görmek'... hani bir değil iki değil her karakterin ayrı ayrı, farklı açılardan inceyi gördüğü ve nev'i şahsına münhasırlıklar... Keşke seri olsa da ikinci üçüncü kitabı okusak, bu karakterlerden uzak kalmasak dedirten bir içimizdenlik hissi verdi bana. Çünkü tadı 
Ateş , 
Su , 
Hava , 
Toprak dörtlemesi gibi geldi bana. Tabi ben böyle düşünürken yazarımızın bir ters köşesi ile karşılaşmadım değil. Ama söyleyemem başlarına gelenleri, okumanız lazım. :)
O zaman;
Keyifli okumalar. :)
Ateş , Su , Hava , Toprak dörtlemesi gibi geldi bana. Tabi ben böyle düşünürken yazarımızın bir ters köşesi ile karşılaşmadım değil. Ama söyleyemem başlarına gelenleri, okumanız lazım. :)
O zaman;
Keyifli okumalar. :)
Tıp dehası Ignaz Semmelweis'ın hayatını yazmış Louis-Ferdinand Celine, ki aslında bu, yazarın tıp fakültesindeki bitirme teziymiş... daha sonrasında edebi bir dille basılmış.
Çok ilginç, kadın doğumda 19. yüzyılın ortalarında lohusa humması denen bir salgın var ve ölüm oranları bayağı bir yüksek. %30-40 civarı bir risk var çoğu doğumhanede... kadınlar yok yere ölüyormuş. Doktorlar sürekli havadan, sudan ya da yenilen şeylerden deyip bir türlü çözüm getirememişler. Hatta mesele çan sesinden kaynaklanıyor, kadınların duygu durumunu etkiliyor demeye kadar gitmiş...
Semmelweis ise bunu sindirememiş ve parçaları zaman içinde birleştirip sebebini bulmaya çok yaklaşmış ama üslubu ve dehası yüzünden asistanı olduğu hocalar tarafından kıskanılmış hatta nefret edilmiş. Daha mikroskobik keşifler ortada yok, mikrobun ne olduğu bile bilinmiyor.
Buradan itibaren biraz spoiler olabilir. Semmelweis göremiyor ama art arda doğum yaptıran doktorların/ebelerin ellerini yıkamamasının yani dezenfekte etmemesinin bu enfeksiyon ve ölümlere sebep olduğunu öne sürüyor. Kıyametler kopuyor herkes onu suçluyor ve hatta görevinden alınıyor. Bu kadar basit bir gerçeği bile görememek... adam en son deliriyor tabii. Kendi çağında takdir edilmeyen yüzlerce dehadan sadece biri Semmelweis...
Celine'in Nazi sempatizanı olduğunu öğrenince biraz şok geçirdim fakat sanat için okuyacağızdır mecbur. Gecenin Sonuna Yolculuk ve Taksitle Ölüm. Bunlar aklımda.
Herkese iyi okumalar.
Algernon'a Çiçekler ,benim için bilinen anlamda bir bilimkurgu romanı olmaktan çok ötede; insan psikolojisinin ve varoluşun en kuytu köşelerine dokunan, insanı adeta sarsan bir metin.Kitap görünüşte zihinsel engelli Charlie Gordon’ın ve laboratuvar faresi Algernon’un cerrahi bir müdahaleyle dahi seviyesine çıkarılmasını ve sonrasındaki o kaçınılmaz, izlemesi bile can acıtan çöküşünü anlatıyor. Fakat okudukça fark ettim ki, bu romanın asıl başarısı bir bilimsel deneyi aktarması değil. 
Daniel Keyes ‘in ,Charlie’nin tuttuğu günlükler üzerinden insan doğasını, sevgi açlığını ve o korkunç yalnızlık hissini içime işlemesi oldu.
Hiç bilmemek mi daha büyük bir acı, yoksa her şeyi bilip, o zirveyi görüp sonra her şeyi yeniden kaybetmek mi?Bu sorunun cevabını düşünerek incelememi noktalıyorum .
Keyifli okumalar!
Reklam
Reklam