Merhaba arkadaşlar. Hepimize mutlu geceler. Yine muhteşem bir Dostoyevski eserinin –ne yazık ki- muhteşem olmayan bir anlatımıyla karşınızdayız. Hemen müjdeyi verelim. Aslında bu eseri İletişim veya Can yayınlarından okuyacaktım ama elimizde tazesiyle İş Bankası yayınları var artık. Okumak isteyenlerimize şimdiden duyurulur. Hemen esere geçelim istiyorum:
Hemen bir önceki eser olan Dostoyevski’nin mektuplarında hepimiz için iyi bir başlangıç kitabı olmadığını belirtmiştim. Oldukça uzun olarak da açıklamıştım. Bu eseri anlatmaya o kitapla başlamamın sebebi ise bu eserin, Dostoyevski için bir öfke patlaması olması, roman değil aksine 1950-1854 yılları arasında Batı Sibirya’da hapiste (Omsk Hapishanesi) geçen hayatının bir özeti gibidir. Yani onun hayatını daha derinden daha etkileyici ve neler yaşadığına dair daha iyi bir özet niteliğindedir. Okurken hissettiğimiz derin öfke ise, sanat için sanattan çok halk için sanat anlayışına yakın olduğundan duyguları çok daha derin ve yoğun olarak hissedebiliyoruz.
Bu psikolojik yaklaşımlar eserde yalnızca insanlara mahsus değildir. Yazar, burada geçen yıllarda hayvanları da gözlemleme şansı elde eder. Mesela bir köpeği gözlemlemektedir. Hem de ne gözlem. Bu köpek, neredeyse bütün mahkumlardan şiddet gören, tekme yiyen bir hayvandır. Hatta biraz dayak arsızı olmuştur ki kendi kendine mahkumların yanına gidip şiddet görmek için çabalamaktadır. Dayak yemezse kendi kendine eğilip tekmelenme pozisyonu da alır. Dostoyevski ise bunu yapmak yerine gider bir gün hayvanın başını okşar. Yani bildiğiniz anlamda köpeği sever. Köpek ise ona dik dik bakar ve yanından uzaklaşır. Bundan sonra yazarı her gördüğünde de ondan kaçmaktadır. Alın size hem bir deney hem bir psikoloji sorunu. Hem de ne sorun! Bir de biz çıkarım yapalım: Hayatı boyunca şiddetle karşılaşmış ve bunun dışında bir şey görmemiş birine sevgi verince ne olduğunu görme imkânı. Daha iyi nasıl özetlenirdi ki.
Kitapta bizlere hikâyeyi anlatan Aleksandr Petroviç Goryançikov, Dostoyevski’nin kendini düşünerek oluşturduğu bir karakterden başkası değildir. Yukarıda da bahsettiğimiz hayvan örneğiyle beraber kendisinin güzel bir bakış açısına sahip olmaya çalıştığını, iyilikle bir şeyleri başarabileceğini, aradığı iyiliği ve adaleti başkalarında da görmeye çalışan bir karakter olduğunu söyleyebiliriz. Bizler burada ahlaki çöküşün yahut çatışmanın nasıl konu edildiğini öğrendiğimiz gibi, ahlaki değer yargılarına olan bakış açısını da görme imkânı buluyoruz.
İnsanların çürümüşlüğü, yozlaşmışlığı, karaktersizliği de kitapta kendine yer bulurken aynı zamanda hapse düşen Yahudi bir mahkûm üzerinden Yahudiler ve para eleştirisi de dikkatlerden kaçmıyor. Bu noktada özellikle aksiyon beklemeyen, çok fazla hareket olmayan ancak bir sonraki sayfayı merak ettiren bir eser olduğunu da belirtebiliriz.
Büyük yazar Dostoyevski’ye ait daha önceki incelemelerimiz ve okuma listemiz ise şu şekilde:
#13515085
#81769718
#133546312
#133678186
#133688790
#133696828
#133706339
#133810021
#133824802
#133832302
#133855156
#133887623
#133963496
#257214091
#257393124
#257440564
#258487451
#258543876
#259424350
#259831333
#259865577
#259906286
#260175240
Okuma listemiz ise şu şekilde:
Amcanın Düşü (Amcanın Rüyası)
Başkasının Karısı
-Dokuz Mektupta Bir Aşk Öyküsü
-Başkasının Karısı ve Karyolanın Altında Bir Koca
-Bir Noel Çamı ve Bir Düğün
-Polzunkov
Bay Proharçin
-Bay Proharçin
-Dokuz Mektupluk Roman
Beyaz Geceler
-Beyaz Geceler
-Başkasının Karısı
-Noel Ağacı ve Nikah
-Haysiyetli Hırsız
-Yufka Yürekli
Budala
Delikanlı
Dostoyevski’nin Mektupları (Mektuplar)
Ebedi Koca
Ecinniler (Cinler)
Ev Sahibesi
-Ev Sahibesi
-Bay Proharçin
-Dokuz Mektupluk Roman
-Polzunkov
Ezilenler (Aşağılanmışlar)
Gülünç Bir Adamın Düşü
-Tatsız Bir Olay
-Timsah
-Gülünç Bir Adamın Düşü
İnsancıklar
Karamazov Kardeşler
Kumarbaz
Küçük Kahraman
-Küçük Kahraman
-İsa’nın Noel Çamındaki Oğlan
-Asırlık
-Mujik Marey
Netoçka Nezvanova
Ölüler Evinden Anılar (Notlar - Hatıralar)
Puşkin Üzerine Konuşma
Stepançikovo Köyü
Şerefli Hırsız (Dürüst Hırsız - Namuslu Hırsız)
-Sayın Proharçin
-Bobok
-Şerefli Hırsız
Suç ve Ceza
Yaz İzlenimleri Üzerine Kış Notları
Yeraltından Notlar
Hepimize iyi okumalar dilerim..
·
641 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Ben 'yeraltından notlar' kitabıyla başlamıştım.. ağırdı ve güzeldi fakat bilseydim onunla başlamazdım :) sonra internetten Dostoyevski okuma sırası listeleriyle karşılaştım. ne dersiniz? kronolojik sırayla okunmalı mı?
Aysima Arslan Okumadığınız ve okumak istediğiniz olursa, mail adresinizle birlikte paylaşırsanız istediğini, gönderimini sağlarım. 😊