Şu hayatta hiç kimse mükemmel değil. En başarılı işa-damları, en muktedir siyasetçiler, en âlâ sanatçılar ya da bi-lim insanları... Dışarıdan bakınca gayet akıllı, bilgili görü-nenlerimizin bile görünmeyen bir "gölgesi" var. Balkona vu-ran güneş ışığının ulaşamadığı bir köşe mevcut her zaman.
Sınırlı görü olması afallatan. Herşeyi görmek gerekir mi
Doğa hiçbir şeyi kör, gözü kapalı ve rastlantıyla yapmaz.
"İnsan ne kadar zavallı" diye geçirdi gönlünden, "ne kadar çirkin, ne kadar hırıltılı, gizli utancı ne kadar çok! Bana, insan kendini sever diyorlar: ah, ne kadar büyük olmalı bu öz sevgisi! Bu sevginin karşısında ne büyük bir hor görü var!"
Bizi oluşturan hücrelerden ibaret olduğumuz yolundaki aşırı indirgemeci görü, insan davranışlarını anlamaya çalışan biri için yanıltıcı bir başlangıç noktası olacaktır. Bir sistemin çeşitli parçalardan oluşması ve bu parçaların da sistemin işleyişi için kritik önem taşıması doğru bir betimleme için uygun bir çıkış noktası oluşturdukları anlamına gelmez.
Gerçekten akıllı ve iyi insanlar, kusurlarından yakınmadan, bu kusurları düzeltmeye kalkışmadan, insanları da olayları da olduğu gibi kabul ederler. Dostlarının, akrabalarının, ya da tanıdıklarının kusurlarını yüzlerine çarpmadan, başkalarına da sezdirmeden, görebilirler. Üstelik kusurlu kişiye sevgileri de azalmaz çoğu zaman. Aslında sezgi yeteneğimize bu hoş görü eğilimi eklenmediği sürece, hiçbir kimseyle dostluk kurmaya yanaşmamalıyız. Kusursuz bir tek kişi tanımadığımı söylersem, dostlarımın beni bağışlayacaklarını umarım. Benim kusurlarımı göremeyecek bir tek dostum bulunduğu düşüncesi ise, beni üzer. Dostlarımızla biz, karşılıklı bağışlarız ve bağışlanırız hep. Bir dostluk gōrevidir bu; hem de en hoş dostluk görevlerinden biridir. Üstelik dostlarımızı bağışlarken, onların kusurlarını ille düzeltmelerini istemekten de çekinmeliyiz. Sevdiklerimizin doğuştan gelen sakat yanlarını düzeltmeye yeltenmek, çılgınlıktan başka bir şey değildir. En güzel porselenlerde bir çatlak olabileceği gibi, en güzel insanda bir kusur bulunabilir. Porselende de insanda da bunu onarmanın çaresi yoktur ne yazık ki. Ama çatlak ya da kusurlu olsalar da, paha biçilmez değeri vardır her ikisinin de.
“Bir eleştiri ve hor görü topu gibi yuvarlanıp duruyor , değdiği yerlere zararı olmadığı halde her yanı ağrıyordu.”
