Abdalın Bir Günü
Mehmed UzunYazar:
Mehmed Uzun
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 33 dk.
Sayfa Sayısı:
196
Basım Tarihi:
2015
İlk Yayın Tarihi:
2010
Yayınevi:
İthaki Yayınları
Orijinal Adı:
Rojek Ji Rojên Evdalê Zeynikê
Orijinal Dil:
Kürtçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9789752731820
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Mehmed Uzun'un okuduğum her romanında kendimi o dönemin içinde yaşamış tarihi kişiliklerin dünyasında görüyorum. Yaşamak isteyip yaşayamayanlar, yaşayıpta özlem duyanlar için bir yolculuk halini alır. Her okuduğumda Kürt Tarihi'nin önemli kişilikleri hakkında yeni bilgiler öğrendiğim, onları tanıdığım, onları tanımakla kendimi de bulduğum biri oluyorum.
Okuyun.
Her kim olursanız olun. Okuyun. Kürt Toplumunu, kürtlerin yaşadığı acıları ve mutluluklarını, coğrafyasını, kültürlerini, stranlarını tanıyın.
"Dostlar... kardeşler... gelenek ve görenek, tarih ve zaman, milletlerin ve ülkelerin çadırının direğidir.
Bedbahtlar ve sahtekarlar bunun düşmanıdırlar. Buna sahip çıkan halklar şen olur, buna sahip çıkmayan halklar ise mahcup. Mahcubiyet uzak dursun bizdan amacımız şenlik olsun. Yurdumuzda âdet şudur ki, Memê Alan destanından beri yas, ancak yas ağacıyla yas sayılır. Yas ağacı süslenir ve ahali yasa oturur. Bu yüzden acele edin, ağaç kesin, doğanın renkleriyle süsleyin... Ve siz gençler, vatanımın tutkunları... siz de atları hazırlayın, koşumlarını sırtlarına vurun, yas ağacını elinize alın, güneş doğup başımızda dikilinceye kadar Sîpanê Xelatê'nin doruğu ve çevresinde koşturun; güneş bizi geçince de bu sefer yüzünüzü ovalara çevirin ve yasımızı, yüreğimizin feryadını bütün yurda ve dünyaya yayın..."
İyi okurlar.
Kürt edebiyatının en önemli isimlerinden biri olan Mehmed Uzun, sürgün yıllarında kaleme aldığı eserlerle hem dilini hem de köklerini yaşatma mücadelesi veren bir yazar. Edebiyatının temeline Kürt sözlü geleneğini, özellikle de dengbêjlik kültürünü yerleştirir. Hikâyelerinde halkın susmuş sesine yeniden hayat verir; acıyı, yoksunluğu, göçü ama aynı zamanda dayanışmayı ve barışı anlatır. Her satırda hem bireysel hem de toplumsal bir hafızayı diri tutar.
Abdalın Bir Günü ise tam bu geleneğin izini sürer. Bir günün kısacık zaman aralığına, koskoca bir halkın tarihsel acıları sığar. Başkahraman Abdal; yalnızlığı, umut kırıklıkları ve kayıplarıyla toplumun görünmeyen yüzüdür. Gule’ye duyduğu sevda ve Temo’ya duyduğu babalık hissiyle, hayatın yorgunluğunu omuzlarında taşır. Eserde, dengbêjlik geleneğinin büyük temsilcilerinden Evdalê Zeynikê önemli bir sembol olarak karşımıza çıkar; onun sesi, halkın susan hafızasıdır. Bengin, Tavbanu gibi karakterler; sürgünlüğün, yersiz yurtsuzluğun ve kimliğini sahiplenme mücadelesinin farklı yüzlerini temsil eder. Uzun, Abdal’ın iç sesiyle okuru bir yolculuğa çıkarır: Şam’dan Bağdat’a, İstanbul’dan Serhat topraklarına uzanan sesler yankılanır. Mazlumlarla zalimler arasındaki kadim çatışma, turnaların kanatlarında taşınan umut metaforuyla birleşir; kırılmış kanatlar, yeniden uçma arzusuyla doludur. Bu bir gün, hem Abdal’ın hem de bir milletin karanlığa karşı aydınlığı savunduğu bir direniş günüdür.
Eser; şiirsel dili, akıcı anlatımı ve derin karakter yapıları ile kısa sayfa sayısına rağmen güçlü bir etki bırakır. Mehmed Uzun, destansı bir atmosfer yaratırken aynı zamanda insanın en kırılgan duygularına dokunur. Anlatımındaki sadelik, yoğun bir duygu dünyasıyla birleşir ve kitabı bir solukta okunur hâle getirir. Hem edebi hem kültürel
Puan vermedi·196 syf.·
2021 4. kitabı
Mehmed Uzun lise yıllarımda kitap okuma alışkanlığımın mimarı olan bir yazar. Yazı dilini sade ve bir o kadar yoğun duygu akışı içinde o kadar güzel kullanıyor ki…O dengbejlerin yazarı, sesi , Kürt kültür ve tarihinin koruyucusu.Onu okudukça bir Kürt olarak kendi tarihime ne kadar yabancı kaldığımı ne kadar bilinçsizce uzaklaştığımı- uzaklaştığımızı atalarımızı dedelerimizi asırlık gelenek ve göreneklerimizi nasıl da kulak arkası ettiğimizi anlıyor ve içim açıyor kendi halime ve halimize.. Geleneksel bir kültürün tanığı bir o kadar da çağdaş bir yazarın bu eserinde Evdale Zeynikenin trajik bir yaşamını tüm yaşamların özeti haline getirerek, ustalıkla betimleyerek bizlere sunuyor dırej meheme. Kitaptan şu muazzam cümleyi paylaşmak istiyorum özellikle : Kürtlerin ülkesindeki âdet ve usûl şudur ki, kimse yaşlılara, kocakarılara, yaralılara çocuklara, dullara, düşkünlere ve yetimlere el kaldırmaz. Hele aşıklara, sevdalılara asla." Cümlesiyle kitabın akışını ancak bu denli aciz cümlelerle ifade edebilirim bir kitabını okuyunca diğer hepsine elinizin gideceğine emin olduğum bir yazar. O Yaşar Kemal’ in izinden ; biz onun izinden…
8/10
2016 29. kitabı
Mehmed Uzun' u yakın dostu Yaşar Kemal sayesinde tanıdım. Bir paylaşım sitesinde hakkında söylediği sözler beni çok etkilemişti. " Bir edebiyatçının cenazesine bu kadar kalabalığın gelmesi ilk defa oluyor. Siz hepiniz sağ olun. Mehmed her şeyimdi. Bu adam büyük bir adamdı. Mehmed için kitaplar yazılacak, destanlar, şiirler yazılacak. Bunca zorluklar içinde başeserler yazmayı başardı. Mehmed bir halkın gözbebeği olacaktır. Buna inanıyorum. Mehmed modern Kürt romanını yaratmış bir ustadır..." Yaşar Kemal gibi değerli bir yazarın takdirini almış insan da en az onun kadar iyi olmalı dedim ve kesinlikle umduğumdan çok daha fazlasını buldum.
Mehmed Uzun, yok edilmeye çalışılan bir dili ayakta tutmak için kendi savaşını vermiştir. Kürtlerin toplumdan izole edilmeye çalışıldığı, Kürtçe kitap ve kasetlerin yakıldığı, gömüldüğü, sırf Kürtçe konuştuğu için, insanların hapishanelerde işkence gördüğü bir dönemde, dilinin arkasında durmuş, asimile olmamış bir insandır. Sırf bu yüzden ülkesinden sürgün edilmiş, vatanına hasret bırakılmış olması da davasının ardında dimdik durmasına mani olmamıştır. Ve yaşadıklarının, azminin karşılığını da sadece ülkemizde değil, dünyanın birçok yerinde almıştır. Ben bu kitabı bir Kürt olarak değil, Yunan göçmeni olarak okudum. Ve kitaplarında sadece Kürtleri değil bu topraklarda daha önce yaşamış uygarlıkları, halkları da anlatması, bize zamanında bu insanlar da burada yaşadı diye hatırlatması, onu daha da sevmeme, takdir etmeme sebep oldu.
Kısacası Uzun hakkında yapmak istediğim çok fazla yorum var. Bitmeyeceği için onu bırakıp kitap hakkında konuşmalıyım. Kürtlerde dengbejler çok kıymetlidir. Dengbej Kürt sözlü edebiyatında kilam ve stran (şarkı ve ağıt karışımı parçalar) söyleyen sanatçılardır. Mehmed Uzun da bu kitabında Kürt dengbejlerin
Evdalê Zeynikê, dengbêjlerin piri, Kürtlerin Homeros'u.Edebiyat
Bir kılamında söylediği gibi o dünyanın şairi, yeryüzünün arıkuşu, gün ışığının bülbülü, atların süvarisi.
Gulê isimli bir sevdası, Temo isimli bir oğlu bir de kendi gibi kanatları kırık bir turnası vardı.Serhat ülkesinde, Acem sınırında oturuyordu. Ve söylüyordu karanlık dünyası için, bahtsız oğlu Temo için, kanadı kırık turna için, artık gözlerini göremediği gönlünün aydınlığı Gulê için söylüyordu.
Arap elleri, Şam, Bağdat, İstanbul demeden sesi yankılanıyordu. Kederini, acısını, hüznünü çaresizliğini anlatıyordu, hem de Kürtçenin en özgün anlatımını kullanarak.
....
Mehmed Uzun halkının kısılmış sesini Dengbêjlerle, rindlerle, destanlarla bizlere ulaştırmaya çalışıyor. Kitaptaki her karakter bir mit, bir iz, bir damga aslında unutulmamak için. Bana göre en önemlisi yaralı turnaydı.
Turna, kanadı kırık turna.. Özgürlüğe, bahara hasret, haberci, bereketli, umudun, barışın göklerdeki gölgesi turna.. Kırılmıştı kanatların umutlar gibi, Bengîn ve Meyro gibi. Hasrettin uçmaya Evdal'ın aydınlığa olduğu gibi. Öyle çaresizce izliyordun gökyüzünü, Gulê'nin kederini uzaktan izlediği gibi. Kırılmıştı kolun kanadın yaralıydın,kanıyordun Ermeniler'in öldürülmesi gibi, Êzidilerin sürüldüğü gibi kimsesizdin.
Bu dünya böyledir bir yanda Sîpanê Xelatê gibi aydınlığı yüreğinde taşıyan Evdal, bir yanda Egit Beg gibi içinde kötülüğü durmadan parlatanlar vardır. Ama bir gün karanlık aydınlığı yenecektir..
MEHMET UZUN ABDALIN BİR GÜNÜ
Mehmed Uzun, yok edilmeye çalışılan bir dili ayakta tutmak için kendi savaşını vermiştir. Kürtlerin toplumdan izole edilmeye çalışıldığı, Kürtçe kitap ve kasetlerin yakıldığı, gömüldüğü, sırf Kürtçe konuştuğu için, insanların hapishanelerde işkence gördüğü bir dönemde, dilinin arkasında durmuş, asimile olmamış bir insandır. Sırf bu yüzden ülkesinden sürgün edilmiş, vatanına hasret bırakılmış olması da davasının ardında dimdik durmasına mani olmamıştır. Ve yaşadıklarının, azminin karşılığını da sadece ülkemizde değil, dünyanın birçok yerinde almıştır. Ben bu kitabı bir Kürt olarak değil, Yunan göçmeni olarak okudum. Ve kitaplarında sadece Kürtleri değil bu topraklarda daha önce yaşamış uygarlıkları, halkları da anlatması, bize zamanında bu insanlar da burada yaşadı diye hatırlatması, onu daha da sevmeme, takdir etmeme sebep oldu
Kısacası Uzun hakkında yapmak istediğim çok fazla yorum var. Bitmeyeceği için onu bırakıp kitap hakkında konuşmalıyım. Kürtlerde dengbejler çok kıymetlidir. Dengbej Kürt sözlü edebiyatında kilam ve stran (şarkı ve ağıt karışımı parçalar) söyleyen sanatçılardır. Mehmed Uzun da bu kitabında Kürt dengbejlerin en önemlisi olan Evdale Zeynike' nin acı hayatını, ajitasyon yapmadan, tek birgüne sığdırıp romanlaştırarak bize sunmuş.
Kürtçe diline hakimseniz, Kürtçe okumanızı tavsiye ediyorum. Her eserin orjinal dili, çevirinin tadını vermeyebilir. Orjinal dilde yazılan kitapta öyle tabirler var ki, Türkçe de bir karşılığı yok o duygunun. Sadece oldurmaya çalışılmış. Ama çeviri de fena değil, emek var ve akıcılık, duruluk bozulmamış. Abdalın Bir Günü, Evdalê Zeynike'nin tek bir gününü anlatıyor. Ve o kadar doyuyorsunuz ki o bir günde edebiyata.. keyifli okumalar
Eser Kürt dengbejlerinden en önemlisi olan Evlade Zeynike'nin hayatını anlatıyor.Beylerin ,paşaların huzurunda saz ve kavalı eşliğinde Stran dizişini ve çilelerle geçen bir ömre neler sığdırmış ,okuyucuya masal tadında aktarılıyor.Yazarın dili sade ve yalın sıkılmadan okuyacağınız bir eser...
Puan vermedi·196 syf.·
2021 214. kitabı
Mehmet uzun Samımı yalın Duru bir anlatımı var,
Acı,
Aşk
, Ortadoğunun yakarışı, İnsan Dengbejler, (şarkı, türkü, ağıt) bizim olanı bize yaktarıyo, yansıtıyor
Kürtlerin ülkesindeki âdet ve usûl şudur ki, kimse yaşlılara, kocakarılara, yaralılara çocuklara, dullara, düşkünlere ve yetimlere el kaldırmaz. Hele aşıklara, sevdalılara asla."
(s:140)
ozanligin,
gulenin, kocasinin gözlerinin kör olmasını , kanadi kırık turnanin yakın dostu olmasını oğlu temo, kızının yasayisini bir güne sığdırıp akicii ve sade bir dille okuyucuya sunuyor..
Mehmed Uzun, kürtlerin Yaşar Kemal 'i benzetmesini ben benimsedim sevdım sizde okuyunca Seversiniz
Buyrun okuyun
Puan vermedi·196 syf.·
2020 18. kitabı
İkinci defa okuduğum bir kitap abdalın bir günü ben biraz geri kafalıyım sanırım kitabın kokusunu hissetmeden elime almadan okuyamıyorum tadınıda alamıyorum içine giremiyorum okuduğum şeyi hissedemiyorun ...
Eeeee malum covit19 salgını var çıkamıyorum alamıyorum da neyse gene dağattım konuyu ...
Evet Kürtlerin içinde deyim haline gelen bir cümle var tü rengî êvdalî zeynî dıde ( abdalı zeynekeye benzemişsin ) lakin kaç kişi bu abdalın hikayesini bilir. Orası muamma . Belki bu hikayeyi başka bir yazar yazsaydı hikayeyi biliyor olmama rağmen okumazdım . Evet abdalın bir günün geleneksel bir hikaye ama moderın şekilde daha iyi ele alınamazdı . Okuyun arkadaşlar hayran kalacağınız bir kitap tek kelime mükemmel :)...
Yazar Hakkında
Mehmed UzunYazar · 27 kitap
1953 yılında, Viranşehir kökenli bir aşiret ailesinin çocuğu olarak Siverek'te doğdu. Mehmed'in, beş kardeşi daha vardı. Küçük yaşlarında ailesinden duyduğu sözlü anlatım örnekleri, edebi sanatının temelini oluşturmuştur. İlerde yazacağı romanların kökü, bu çocukluk anılarından beslenmiştir.
Kürt dilinin yasak olduğu bir dönemde, birçok Kürt yazarın aksine egemen dilde değil anadilinde yazmayı tercih etmiştir. Özellikle, zayıf olan Kürtçe yazı dilini geliştirmek, ortak bir edebi dil oluşturmak ve Kürt hikâye anlatım geleneğini canlandırmaya yönelik yaptığı çalışmalarla modern Kürt edebiyatında kurucu bir role sahiptir.
26 Ağustos 1977'de, sahte Tunus pasaportuyla Suriye üzerinden gittiği İsveç'e yerleşti. Kurmanci, Türkçe ve İsveççe yazdığı kitapları yirmiye yakın dilde yayınlandı. Hakkında, Türkiye'de çok sayıda dava açıldı. 1981'de Türk vatandaşlığından atıldı ve 1992 yılına kadar Türkiye'ye gelemedi.
Uzun yıllar İsveç Yazarlar Birliği yönetim kurulu üyeliği yaptı. Ayrıca İsveç Pen Kulübü ve Uluslararası Pen Kulüp'te aktif çalıştı. İsveç ve Dünya Gazeteciler Birliği'nin de üyesi olan Uzun'un bugüne kadar çok sayıda Kürtçe roman yazdı.
Mehmed Uzun, "Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık" romanı ve "Nar Çiçekleri" adlı deneme kitabı ile ilgili olarak 2001 baharında yargılandı.
Yakalandığı mide kanseri nedeniyle uzun süre tedavi gören ünlü edebiyatçı, 11 Ekim 2007 günü Diyarbakır'da yaşamını yitirdi. 13 Ekim günü Diyarbakır Ulucami'de kılınan cenaze namazı ardından, Mardinkapı Mezarlığı'na defnedildi.
