Aşk ve İrade
Rollo May
Tahmini Okuma Süresi:
12 sa. 28 dk.
Sayfa Sayısı:
440
Basım Tarihi:
Nisan 2019
İlk Yayın Tarihi:
Mart 2008
Yayınevi:
Okuyan Us Yayın
ISBN:
9789756287989
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Aldırmak Bir Seçimdir
Bazen insan sever ama kalmaz; hisseder ama derinleşmez. Rollo May’in söylediği tam da burada başlar aslında: Aşk, gelip geçen bir duygu değil, insanın varoluşuna değen bir cesaret halidir. Çünkü sevmek, yalnızca istemek değil; kalmayı, sürdürmeyi, sorumluluk almayı da göze almaktır. Bu yüzden aşk, irade olmadan eksik kalır. İnsan birini sevebilir ama onu gerçekten “görmek”, onun iyiliğini istemek, onun varlığına özen göstermek başka bir şeydir. May’in “care” dediği o ince yer… Sevmek biraz da orada başlar.
Modern insanın en büyük çıkmazı ise belki de bu: incinmemek için kayıtsız görünmek. Oysa kayıtsızlık insanı korumaz, sadece yavaş yavaş boşaltır. Aşk ise tam tersine, insanı riske atar; kırılma ihtimalini kabul ettirir ama aynı zamanda canlı kılar. Çünkü gerçek aşk, birini tüketmek değil, onunla birlikte çoğalmaktır. Eros dediği o derin bağ da budur zaten: Karşındakini büyütmek, onun varlığını ciddiye almak, ona dokunurken aslında kendini de yeniden kurmak…
Belki de bu yüzden aşk ile özgürlük arasında hep ince bir gerilim vardır. Ne tamamen kaybolmak ister insan, ne de tamamen uzak kalmak. Ama gerçek sevgi, tam o dengede durabilmektir: bağ kurarken kendini kaybetmemek. Çünkü sadece iradeyle yaşanan bir hayat sertleşir, sadece duyguyla kurulan bir bağ ise dağılır. İkisi birleştiğinde, yani sevgi ve irade birbirine değdiğinde, işte o zaman insanın içinden daha sahici, daha derin bir şey geçer.
Aşk o zaman bir his olmaktan çıkar; bir duruşa dönüşür. Ve insan, belki de ilk kez, gerçekten bir başkasına “aldırır.”
7/10
2020 14. kitabı
(Öncelikle yoğun bir ödev dönemi esnasında okuduğum bir kitaptı ve bitirmem haftalarımı aldı. O yüzden ne kadar nesnel bir inceleme olur bilemiyorum.)
Kitap 3 bölümden oluşmaktadır. Bunlar "Aşk", "İrade" ve "Aşk ve İrade" başlıklarıyla anlatılmış.
"Aşk" bölümü kitabın yarısını kapsamakta ve kitabın en beğendiğim bölümü "Aşk ve İrade" başlıklı sentez bölümü. Kitapta bol bol alıntı yapılarak haddinden fazla tanımlamaya yer verilmiş. Kitabı okurken çoğu zaman karşımdaki bir sözlükmüş gibi hissettim.
Kitapta vaka örnekleri bulunuyor. Rollo May, psikoloji alanının mensuplarına vakalarla birlikte, seanslarda karşılaşılabilecek bu durumlarda neler yaptığını anlatarak önerilerde de bulunmuş.
Varoluşçu ekolün önemli isimlerinden olan yazar, ekol gereği felsefenin konularına ve bilinen filozofların düşüncelerine kitapta büyük bir yer ayırmış. Aynı zamanda yine ekolün en önemli kavramlarından olan "Anlam" kavramının tanım ve açıklamalarını da kitabına eklemiş.
Kitap dil ve anlatım açısından basit ve okunaklı. Kavramları bilenler için -özellikle PDR ve Psikoloji bölümünden kişiler için- okunması kolay olacaktır. Aşk ve İrade konularına ilgi duyanlar için yeni bir perspektif oluşturma yolunda kaynak olabilir.
Rollo May
Aşk ve İrade
"Geleceğin değerlerinin yalnızca tarihimizin değerleri tarafından ekildiğinde meyve verebileceğine inandığımdan, benim arayişım sürekli içimizdeki gerçeğe doğru olmuştur. İçsel değerlerimizin iflasının tüm sonuçlarını gördüğümüz bir geçiş dönemi olan yirminci yüzyılda, aşk ve iradenin kaynaklarını aramamızın özellikle önemli olduğuna inanıyorum."
May böyle başlıyor kitaba...
Aşk ve İrade kitabı, Rollo May'ın varoluşsal temel sorunları ele aldığı; irade, özgürlük, varoluş, cinsellik, anlam arayışı, aşk, ilişkiler ve ölüm gibi konulara felsefi ve psikolojik bir perspektiften çok yönlü yaklaştığı kapsamlı bir eser.
May, insanın özgürlüğüne, iradesine ve kendi hayatının anlamını yaratma yeteneğine ve bunun temel yaratıcısı arzuya odaklanıyor. İnsanın hayatta ne kadar özgür olduğunu edebiyat ve felsefe klinik örnekleri üzerinden tartışıyor ve kişisel özgürlüklerimizin önemi üzerinde duruyor. İnsanların kendi hayatlarının anlamını yaratma sorumluluğunu taşıdıklarını ve bunu yaparken irade ve özgürlüklerini kullanmaları gerektiğini savunuyor.
May, aşkın sadece romantik bir duygu olmadığını, aynı zamanda kişisel büyüme ve varoluşsal keşif için bir araç olduğunu söylüyor. Kitapta, aşkın bizi nasıl değiştirdiği, bizi daha bütünsel bir insan yaparak varoluşsal krizlerimizle nasıl baş edebildiğimizi açıklıyor. May, aşkın doğal olarak kaygı ve acı da içerdiğini kabul ediyor, ancak bu duyguların, insanı daha yüksek bir varoluşa taşıyabilecek bir lütuf olduğunu belirtiyor.
"Aşk, insanların hayatında her zaman beklenmedik bir şekilde ortaya çıkabilen, kendine özgü bir deneyimdir."
"Aşkın yaralayıcı yönlerine rağmen, insanlar genellikle aşkın getirdiği pozitif hislerin bu olumsuz yönlerini telafi edebildiklerini düşünürler."
"İrade, özgürlüğümüzün bir parçasıdır.
Rollo May psikanalitik kuramın temsilcilerinden olup Freud'un izinden gidenlerden.
Kitabı, çok beğendiğim bir kitapta çok fazla atıf yapıldığından dolayı not almıştım.
Ve psikoloji alanında okuduğum kitaplar içerisinde genellikle doyurucu ve kafa açıcı olarak nitelendirebileceğimiz kim kitapların psikanaliz ekolünden gelen insanlar tarafından yazıldığını gözlemledim.
Arthur Schopenhauer dan sonra aşk üzerine yapılan tahlil ve tesbihler konusunda çok zengin bir kitap olduğunu söyleyebilirim.
Dili biraz ağır ama Freud kadar değil. Kitap üç bölümden oluşuyor bir kısım aşk üzerine ve kitabın neredeyse yarısını oluşturuyor 2. Kısım irade üzerine 3. Kısım ise irade ve aşk kavramlarının birbirleriyle olan ilişkisi ve birbirlerine etki şekilleri üzerine yazılmış.
Bu konuya ilgisi olan herkesin mutlaka okumasını tavsiye edeceğim kitap.
Kitaba 10 üzerinden 10 veriyorum.
9/10
2018 21. kitabı
Rollo May okuduğuma bir kez daha pişman olmamanın mutluluğunu yaşıyorum.
Kitaptan beklentim çok yüksekti ve beklentimi karşıladığını her sayfayı okurken deneyimledim.
Öncelikle kitap Viktorya döneminden, püritenlikten, daimonlardan, erostan, aşk, irade ve arzudan bahsediyor. Ve her birinin detaylı açıklamasını ele alıyor.
Viktorya dönemindeki anlayışın seks olmadan aşkı aradığını günümüzde ise aşkın sekse bağlı bir olgu olduğu dönemi değişimine doğru ilerlediğini açıklıyor. Sistemin ve teknolojik imkanların aşkı, seksi mekanikleşen ve insanların hızla tükendiği bir döngünün içine ittiğini açıklamış. Günümüz iliskilerini biraz gözlemleyecek olursak; aşk olgusunun sosyal medya ve çabucak gelişen imkanlar dahilinde zamanında ve sindirerek yaşanmadığını yine aynı şekilde seksin belirlenmiş bir görev veya anlık haz gibi algılandığını hatta kişilerarası sohbette güç göstergesi olarak konuşulduğunu çok çabuk fark edebiliriz. Almak ve vermek arasındaki karşılıklı iliskiyi hiçe sayarak sadece vermek ve iktidari bunun üzerinden bir zemine oturtmak EGO’nun kaçınılmaz tatminine yol açtığını söylememe gerek yok diye düşünüyorum.
Aşk ve seks gibi kavramların kısırlaştığı ve biricik duygular olmasına rağmen her bireyde bir öncekinin benzeşmesini artık normalleştiren bir hayata adapte olduk. Bunun normalizasyonunu; ergenlerin seksi ebeveynlerini cezalandırma yolunda birincil amaç olarak görmeleriyle ve daha sonra uyuşturucu ile birleştirmeleri somut bir örnektir.
Kitle iletişim araçlarının seksi bir iktidar ve güç olarak yansıtması ve buna dayalı reklamlarla algımızda yanılsamaya sebep olmaları kaçınılmazdır. Örnek verelim dergilerdeki muhteşem vücutlar, kusursuz erkekler ve kadınlar. Hepsini karşılaştırdığımız zaman yüzlerindeki donuk ifadenin aynı olduğunu ve hepsinin aynı
Aşk üzerine yazılan kitaplarının temeli roman olmadığında o kitap ilgimi çekiyor. Aşk artık duygusal değil bilimsel bir konu. Hoş, gerçek bir aşk kalmadı. En sevdiğim, her şeyim dediğiniz insanlar bile ‘aşk’ adı altında anlamsız ‘taktikler’ üzerine ilerliyor ve bunu doğru buluyor. Sevgiden bir şey görmeyince, geç gördüğünüz olayları dile getirince de suçlu oluyorsunuz. Bunun adı aşk mı gerçekten de? Saçma.
Rollo May bu durumun içine bayağı değiniyor aslında. Aşk’a, İrade’ye yönelik araştırmaları ve bu konunun temeline inmeleri çok güzel. 3 bölüme ayırırsak Aşk ve İrade ilk iki bölümü oluştururken, son bölümde bu ikisini tartışıyor yazar. Güzel bir eser çıkarmış ortaya da haliyle.
Çok güzel bir soru var aslında temelde. Kitabın da tanıtımında kendine yer ediniyor. Aşk’ı neden kaybettik ve neden bulamıyoruz. İki çeşit insan var. Biri aşkı kaybetmekten yakınır ve onun gerçek olduğunu defalarca hissetmesine rağmen (aynı kişide) bir karşılık alamamasından, sürekli incinmesinden, kendi görmezden geldiği kocaman şeyler varken ufacık şeylerin problem edilmesinden ve istenmemesinden yakınır.
Neden bulamıyoruz diyenler ise ikiye ayrılır. Biri aşkından kör olmuş ve gerçekten kendini seveni göremeyen ve değmeyecek insanlar için duygularını feda edenler iken; diğeri ise çok fazla sevilen ama hayalindeki kişi ile karşısındaki kişinin arasında beklentisi ve gururu yüzünden çizgiler çeken ve bu çizgileri ‘beyaz atlı prens’ veyahut ‘İngiltere Kraliçesi’ gelmeden kimseye aştırmayan ve aşkı bulamıyorum diye yalan yere konuşan, vicdanını çoktan öldürmüş, ot gibi yaşayan ve zaman geçtikçe yaptıklarına itten pişman olan grubu oluşturuyor.
Kitap güzel bir ilerleme yapmış. Çoğu şey aklıma yatıyor. Her şeyi de olduğu gibi kabullenecek değiliz be ya. Hepimize iyi okumalar dilerim..
Aşk ve İradePsikoloji
Ünlü psikanalist Rollo May, bu eserinde kitabın başlığının hakkını vermiş. Ona göre Batı geleneğinde dört çeşit aşk var. Birincisi şehvet ya da seks diye isimlendirilen libido, ikincisi üretme ya da yaratma dürtüsü olan eros, üçüncüsü dostluk ya da kardeş sevgisi, dördüncüsü ise bir başkası için adanmış sevgi, bir nevi Tanrı aski. Ve yazar, insanın her gerçek aşk deneyiminin bu dördünün değişen oranlarda karışımı olduğuna inanıyor.
Paradokslara yer veriyor. Aşk ve irade ile bağlantılı olabilecek bazi kavramları belirtiyor ve bu kavramları örneklerle ve düşünürlerin fikirleriyle harmanlayıp okuyucusuna açıklıyor. Misal; püriten kavramini, üç ögeden oluşmuş olarak tanımlıyor: bedene yabancılaşma durumu, duygunun akıldan ayrılması ve bedenin bir makine gibi kullanılması. Ve başka nice kavramlar.
Yazarın özellikle şu yorumu çok hoşuma gitti:
"Eros, insanı sadece diğer bir insanla aşkın cinsel ya da diğer biçimlerinde birleşmeye iten değil aynı zamanda insanın içinde bilgi özlemini alevlendiren ve onu gerçeklikle birleşmek istemeye teşvik eden dürtüdür. Eros sayesinde yalnızca şair ya da mucit olmayız, ahlaki iyiliğe de ulaşırız. Eros halinde aşk, üretici güçtür ve bu üretim “bir çeşit sonsuzluk ve ölümsüzlüktür” yani bu tür yaratıcılık insanın ölümsüz olmaya en çok yaklaştığı andır."
Biz insanoğlu olarak devamlı bir değişim içinde olduğumuzu da unutmamalıyız. Biyolojik olmasa da psikolojik ve duygusal olarak az bile olsa deneyimlerimiz mevcut. İşte buralarda dolaşan Erosmuş meğerse :) Eros, eşsiz bağlayıcı unsurmuş. Olma ve oluşma arasındaki köprü, gerçek ve değeri birbirine bağlayan şey ve ardından gelen ölümün farkındalığı.
Aşktan alınan hazzın gölgesinde ölüm, sürekli mevcut olacak. "Yeni ilişki, bizi yok edecek mi?” sorusu hep var olabilecek.
Yazar diyor ki: "Aşık
Bir insanın birine verebileceği en güzel şey; önceliktir.
Rollo May’in "Aşk ve İrade" kitabında ortaya koyduğu bakış açısı, aslında modern insanın ilişkilerde yaşadığı en büyük samimiyetsizliği ve yalnızlığı deşifre ediyor. May’e göre günümüz insanının en büyük yanılgısı, sevgiyi sadece içsel bir coşku, ilk görüşte aşk ya da hormonal bir çekimden ibaret sanmasıdır. Oysa gerçek sevgi, içinde çok güçlü bir niyet ve kararlılık barındırır. İşte bu noktada öncelik vermek kavramı, kuru bir duygudan çıkıp ahlaki ve psikolojik bir eyleme dönüşür.
Kitap sevginin zıttının nefret değil, kayıtsızlık olduğunu öne sürüyor. Birinden nefret ettiğinizde bile onunla bir bağınız vardır, ona öfkelenir, onun üzerine düşünür, yani ona bir şekilde zihninizde yer ayırırsınız. Ancak kayıtsızlık, bir insanı hayatınızda "olsa da olur, olmasa da olur" çizgisine çekmektir. Bir insana sürekli meşgul olduğunuzu söylemek, ona zaman ayırmamak ya da onu sadece kendi boş vakitlerinizin bir dolgu malzemesi haline getirmek, May’in bahsettiği o yıkıcı kayıtsızlığın modern maskesi haline gelmiş. Bu durum karşı tarafa, ikinci planda olduğunun mesajını verir ki bu, nefretten çok daha inciticidir. Burada devreye kitabın adındaki ikinci kelime, yani "irade" girer. Rollo May, iradeyi bilinçli bir seçim yapma ve bu seçimin arkasında durma gücü olarak tanımlar. Herkesin çok yoğun olduğu, iş hayatının, sosyal medyanın ve günlük kaygıların dikkatimizi bin parçaya böldüğü modern dünyada birine öncelik vermek kendiliğinden gerçekleşmez. Büyük bir irade savaşı gerektirir. Gerçekten öncelik vermek karşındaki insana tamamen teslim olabilmektir. Bu yüzden birine öncelik tanımak, sadece ona zaman ayırmak değil, kendi hayat alanından ve konforundan onun için fedakarlık yapmayı göze almaktır.
Yani bir insanı sevdiğinizi iddia ediyorsanız, bunun kanıtı hissettiğiniz güzel
Sevginin karşıtı nefret değil kayıtsızlıktır sözünü May in kitaplarında en iyi anlatan bu eseri olsa gerek.Çağımızın aşk ilişkilerine güzel ışık tutmuş.Tavsiye ederim.
Üzerinde düşünülüp sindirilerek okunması gereken bir kitap. Psikolojiye ilgisi olanların keyifle okuyacağı,altını çizdiği,üzerine çokça düşündüğü bir kitap olacağından eminim. Aşk,irade,tutku,algı,amaç,anlamlılık,daimonik gibi kavramları ele aldığı bu kavramların psikolojik alt yapısını açıkladığı güzel bir kitap.
Reklam
Yazar Hakkında
Rollo MayYazar · 10 kitap
Rollo May, ABD'li varoluşçu psikologdu. Varoluşçu felsefenin yanı sıra humanist psikolojinin de önemli isimlerinden biri olarak bilinir. Türkçe'ye Kendini Arayan İnsan ve Yaratma Cesareti isimli kitapları çevrilmiştir. Rollo May, teolog Paul Tillich'in yakın arkadaşlarındandır. Yaratma Cesareti (The Courage to Create) ismini Paul Tillich'in Varolma Cesareti (The Courage to Be) isimli eserine referansla koymuştur.
May, Ohio eyaletindeki Ada'da 1909 yılında doğmuştur. Ebeveynlerinin boşanmasından ve ablasının şizofreni hastası olduğunun anlaşılması gibi olaylar, zor bir çocukluk dönemi geçirmesine neden olmuştur. Klinik psikoloji alanında doktora Columbia Üniversitesi'ndeki Öğretmenlik Yüksekokulu'ndan 1949 yılında almıştır. May aynı zamanda San Francisco'daki Saybrook Lisansüstü Eğitim ve Araştırma Merkezi'nin kurucularından ve öğretim üyelerinden birisidir.
1994'ün ekimindeki ölümünden önceki son yıllarını San Francisco Körfez Bölgesi'ndeki Tiburon'da geçirmiştir.
Rollo May, Amerikan hümanizminden etkilenmiştir ve varoluşçu psikolojiyi başta Freud'unki olmak üzere diğer felsefi yaklaşımlarla birleştirerek yeni bir yaklaşım yakalamaya çalışmıştır.
Aynı zamanda Rollo May, Otto Rank'i varoluşçu psikoterapinin en önemli öncülerinden biri olarak görmüştür. Ölümünden kısa bir süre önce May, Rank'in derslerinin Robert Kramer tarafından derlendiği bir esere yazdığı önsözde, "Otto Rank'i, uzun bir süredir Freud'dan etkilenen büyük ama keşfedilmemiş bir dahi olarak görüyorum." demiştir.
May kişilik gelişiminde bazı "aşamalar" tespit etmiştir:
Masumluk - yeni doğanın ego ve öz bilinçlilik öncesi içinde bulunduğu aşamadır. Masumluk aşamasındaki biri yalnızca yapması gerekeni yapar. Buna karşın, gereksinimlerini karşılayacak seviyeye kadar etkin olan bir iradeye de sahiptir.
İsyankarlık - isyankar insan özgürlüğünü istemektedir; ancak özgürlükle birlikte gelecek olan sorumluluğa ilişkin yeterli bir kavrayış geliştirememiştir.
Karar verme - birey bu aşamada yaşamının, ailesinden daha bağımsız duruma gelmek ve "sıradan aşama"ya geçmek gereksinimini duyduğu bir geçiş aşamasındadır. Bu aşamada birey yaşamında ne istediğine karar vermeli ve isyankarlık çağında duyduğu isyan gereksinimini karşılamalıdır.
Sıradanlık - olağan yetişkin egosunun sorumluluk anlayışını geliştirdiği - yine de sorumluluğu fazla "ağır" bulduğu - ve bu yüzden de uyum sağlamakta ve geleneksel değerlerde bir güvenlik duygusunu aradığı aşamadır.
Yaratıcılık - bireyleşmiş yetişkinlik, varoluş aşaması; kendini gerçekleştirmenin ve basit egosantrikliğin ötesine geçilen aşama.
Yine de, bunlar alışageldiğimiz anlamıyla "aşama"lar değildir. Bir çocuk kimi zamanlar masumluğun, sıradanlığın ve yaratıcılığın niteliklerini taşıyabileceği gibi bir yetişkin de isyankarlık durumunda olabilir. Aşamaların yaşlarla ilişkilendirilmesindeki tek etken önemliliktir. İsyankarlık iki yaşındaki bir çocuk veya bir ergen için diğer yaşlardan daha fazla önem taşımaktadır.
