Başlangıç ve Son
Necib MahfuzYazar:
Necib Mahfuz
Çevirmen:
Işıl Alatlı
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Fransız edebiyatının Hugo'su, Rus edebiyatının Dostoyevski'si varsa Arap edebiyatının da Mahfuz'u var. Bu kitap da Mahfuz hayranlarına hiç de yabancı gelmeyecek bir konuya sahip. Kitaplarında genelde benzer konular ağırlık kazanmasa da yazar her şekilde kendini zevkle okutmayı başarıyor. Pek çok kitabında olduğun gibi bu kitapta yine merkezde orta sınıf Mısırlı bir aile var. Mahfuz'un romanlarında genelde aileler ön plandadır. Aile içi ilişkiler, bireylerin toplumla ilişkileri ön plana çıkan unsurlardır yazar için. Hugo ve Dostoyevski gibi Mahfuz'un karakterleri de özellikle ezilen, fakir, zulüm gören, sıradan insanlardan seçilir. Yazar, herkesin başına gelebilecek sıradan olayları tercih eder çoğunlukla.
Bu kitapta Kahire ve çevresindeki yaşam ve insanlar yine çok güzel anlatılmış ve detaylandırılmış. Diyaloglar, ilişkiler, sosyal ve ekonomik olaylar çok gerçekçi ve romanın değerine değer katmış. Kader, ahlak, özgür irade yine kitaba damgasını vuran temalar arasında.
Kitabın içeriğine gelecek olursak, yer yine Kahire ve çevresi, zaman 2. Dünya Savaşı sonrası. İngiliz İmparatorluğu ülkeye bağımsızlık tanımıştır ama Mısır'daki sefalet bitmemiş, fakirlerin yaşamında bir değişiklik söz konusu olmamıştır. Milli Eğitim Bakanlığında bir memur olarak çalışan Kamil Efendinin ölümüyle başlayan roman bir ailenin ahlaki çöküşüyle sona erer. Evi tek başına geçindiren Kamil Efendi ardında dört çocuk ve bir eş bırakır. Bundan böyle ailenin her ferdi kendilerince fedakarlık yapmak zorunda kalır. Aile masrafları karşılayabilmek adına daha küçük bir eve taşınır, çocukların okul harçlıkları kesilir, evdeki fazla eşyalar satılır ve büyük kardeşler çalışmaya başlarlar. Ekonomik sıkıtılar her zaman sorun olur ve bunun üstesinden tam olarak bir türlü gelmeyi başaramazlar. Evin büyük oğlu
Necib Mahfuz. Doğu’nun Altın Çocuğu. Akdeniz ülkelerinde görülen o samimi tavrın ve ailenin öneminin, aile yapısının vurgulandığı romanlarıyla biliriz onu. Her dünya ülkesinin edebiyat alanında bir yazarı vardır işte Dosyevski, Goethe gibi. Araplar için de Mahfuz var. Okudukça da bunun çok haklı bir düşünce olduğunu görüyoruz.
Misalen bu kitapta yine orta sınıf bir aile ve onun yaşamı ele alınarak aslında insanların yaşam mücadelesi ve biraz da günlük koşuşturmaları anlatılıyor. Son dünya savaşı sonrasında yaşanan hikayede de aslında gelen bağımsızlık ama geçmeyen fakirlik üzerine kaleme alınmış bir kitap okuyoruz. Ahlak konusuna epey detaylıca inen yazarın bu konuda bir ailenin çöküşünü anlatıyor oluşunu da belirtmek gerek. Kitabın ismi bile içerikle epey alakalı görülüyor.
Tavsiye ediyor, iyi okumalar diliyorum..
1930'ların Mısır'ında, Kahire'de yaşayan küçük bir memur ailesinin başına gelen felaketlerin anlatıldığı Başlangıç ve Son, Mahfuz'un diğer romanları gibi küçük insanların sıradan dünyalarını anlatmaktadır.
Kamel ailesinin reisi, baba Ali Kamel beklenmedik bir anda kalp krizi geçirir ve vefat eder. Bu ölümün ardından lisede okuyan iki oğlu Hüseyin ve Hasaneyn, evlilik çağına gelmiş kızı Nefise ve ailenin hayırsız işsiz güçsüz en büyük oğlu Hasan ile anne Samira ortada kalırlar zira hiç akrabaları yoktur onlara sahip çıkacak. Kamel ailesini başta yoksulluk olmak üzere zor ve ağır hayat şartları beklemektedir.
Anne Samira güçlü, otoriter ve tutumlu bir kadındır ve ailesinin dağılmasına izin vermeyecektir. Bunun içinde elinden geleni yapar.
İlk zamanlarda Hasan ailesine yardım edecekmiş gibi görünse de her zaman ki sorumsuzluğuyla, bencilliğiyle gittikçe aileden uzaklaşır ve kendi hayalleri doğrultusunda bir yaşam kurar.
Nefise ; evlilik çağına gelmesine rağmen o zamana kadar bir talibi çıkmaz. Çirkin olan Nefise şimdi birde babasız kalmış, yoksul bir kızdır buda evliliğe dair umutlarını tüketir genç kızın.
Hüseyin ; liseyi bitirip diplomasını alır, yüksek öğrenim görmeyi çok istemesine rağmen aileye destek olması gerektiğinden bu hayalinden vazgeçip iş hayatına atılır.
Ailenin en küçüğü Hasaneyn bencilce tutkulu bir gençtir, yaşadıkları zor şartlar ve yoksulluklarından utanırken, hayallerinden vazgeçmeye, ailesine destek olmaya niyeti yoktur.
Samira'nın tüm çabasına rağmen bu aile fertlerinin yokluk ve yaşamla mücadelesi her birini beklenmedik sonlar ve başlangıçlarla bir yana savurur.
Benden bu kadar. Sağlıcakla ve kitapla kalın.
Yazar Hakkında
Necib MahfuzYazar · 48 kitap
Necib Mahfuz, (Arapça: نجيب محفوظ) 1988 Nobel Edebiyat Öülü sahibi Mısırlı yazardır. Nobel ödülü kazanan ilk müslüman ve tek Arap yazardır. "Ortadoğu'nun Balzac'ı" olarak tanınır.
Hayatı Mahfuz, Kahire'nin Cemaliye bölgesinde 6 çocuklu bir ailenin en küçük çocuğu olarak dünyaya geldi. Bir tüccarın oğlu olan Mahfuz, adını kendisini doğurtan Profesör Necib Paşa Mahfuz'dan aldı. 70 yıllık kariyeri boyunca 34 roman, 350 küsur kısa hikaye yayımladı. Kitaplarının çoğunda, hayatının tamamını geçirdiği ve Nobel ödülünü almak için bile ayrılmadığı Kahire'nin tarihi mahallelerindeki yaşamı; modern ve geleneksel yaşam arasında denge kurmaya çalışan sıradan insanları anlattı; pek çok kitabı Arap filmlerine konu oldu.
Edebiyata olan ilgisi, 1920'lerde Mustafa Lutfi el-Manfuluti'nin makale ve şiirlerini okumasıyla başlanıştı. Abbas Mahmud el-Akkad, Taha Hüseyin, İbrahim el-Mazini, M. Hüseyin Heykel, ilk dönemde kendilerinden en çok etkilendiği yazarlar arasındadır.
Yazı hayatına, 1928'de Selame Musa'nın çıkardığı el-Mecelle el-Cedide dergisinde yayımladığı değini yazıları ve öykülerle başladı. Kahire Üniversitesi'nde felsefe öğrenimi gören Mahfuz'un ilk romanı Abes el-Akdar 1939'da yayımlandı. 1957'de yazdığı Kahire Üçlemesi ile Arap edebiyatının tanınmış bir ismi oldu. Bu üçlemede Kahire'de yaşayan bir ailenin üç kuşağının 1. Dünya Savaşı ve 1952'deki Nasır darbesine kadar olan dönemde yaşadıklarını ve Mısır toplumunun değişimini anlattı.
Değişik kurumlarda çalışan Mahfuz, en son Kültür Bakanlığında müsteşar olarak görev yaptı. 1971'de söz konusu görevinden emekli olmasından sonra, el-Ahram gazetesinde yazar olarak çalışmıştır.
Mısır Devlet Başkanı Enver Sedat'a İsrail ile yaptığı barış antlaşmasında verdiği açık destekten ötürü birçok Arap ülkesinde kitapları yasaklandı. 1988 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldıktan sonra bu yasaklar kalktı.
1989 yılında Mısırlı köktendinci Ömer Abdülrahman tarafından hakkında ölüm fetvası çıkartılan Mahfuz, 1994 yılında Kahire'deki evinin önünde bıçaklı saldırıya uğradı. Saldırıdan yaralı kurtulan Mahfuz, sağ kolundaki sinirler zedelendiği için yazmakta büyük güçlük çekmeye başladıysa da ilerleyen yaşına rağmen edebiyattan kopmadı ve kısa hikayeler yazmaya devam etti.
2006 Temmuz'unda düşerek kafasından yaralandı. 30 Ağustos 2006 günü Kahire'de 95 yaşında vefat etti. Mahfuz, ülser, böbrek ve kalp rahatsızlıklarından mustaripti. 31 Ağustos 2006 günü Kahire'de devlet töreniyle uğurlandı.
