Batı-Doğu Divanı
Johann Wolfgang Von GoetheÇevirmen:
Gürsel Aytaç
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 54 dk.
Sayfa Sayısı:
208
Basım Tarihi:
Ekim 2018
İlk Yayın Tarihi:
2000
Yayınevi:
Hece Yayınları
ISBN:
9786056864551
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Daha Sonra Dönüp Bakmak için Kitaba Dair Aldığım Birkaç Not
*Aruzla yazılmış.
*Hâfız Hâtem etkisi.
*Doğu'ya dair imgeleri kullanıyor.
*İslami kavramlara yer veriyor.
*Batılı birinin Divan yazması bakımından önemli bir eser.
*Faust'un yazarının bu eseri kaleme almış olması değerini arttırıyor.
Her saat beni böyle sıkan nedir?
Hayat kısa, gün uzundur.
Ve kalp daima ilerlemeyi özler,
Göğe doğru mu, tam olarak bilmiyorum;
Ama hep ilerlemek ilerlemek istiyor.
#goethe #batıdoğudivanı
Faust öncesi okumam gereken kitaplar arasında yerini alan bu kitap, Goethe'nin yaşlılık eserleri arasında yer alıyor. Hâfız'ın Hatem adlı, yaşını başını almış ama gönlü genç kahramanı, Goethe'nin kendi hayatıyla benzer yanlarını keşfederek adeta bir filizlenme gerçekleşiyor.
Goethe, Doğu Batı Divanı üzerinde çalışırken, Wiesbaden kentinde, kendinden otuz beş yaş küçük Marianne von Willemer’e aşık olur. Goethe’nin Züleyha şiirlerinin ilham kaynağı olan Marianne, ayrıca bizzat Doğu Batı Divanı için şiirler de yazmıştır.
Hatem'in sevgilisi olan Züleyha'da Goethe'nin aşık olduğu Marianne'ye olan içsel duyguları bir anda çiçek açmaya başlar; ve Goethe nin mısralarında can bulmasının sebebi de ona duyduğu aşkın tarifi olsa gerek. Kendi üslubunu koruyan Goethe, devrik cümlelerle yine kendini farklı kılmayı başarmış. İçerik olarak Şark edebiyatında karşılaştığımız gül, bülbül, tutku, aşk motifleri ilmek ilmek işlemiş. Leyla Mecnun gibi aşk hikâyelerinin de yer aldığı eser, Antik Roma -Yunan mitolojisinin kırıntılarını da içinde barındırıyorBana göre Goethe'nin İslam'a karşı duyduğu özel ilgi de, ona ilham kaynağı olmuş
Severek okuduğum bu eser, meraklıları için farklı bir deneyim olacaktır.
Okunacak çok, paylaşılacak daha çokkk kitabımız var
Evet kitap bir Geothe kitabı. Aslında Doğuya gitmeyen ama duyduklarından esinlenen bir şiir kitabı. Ülkemizde bu kadar az okunmasının sebebi umarım şiir kitabı olmasıdır. Batının gözünden Doğuya yapılan tespitler ve verilen değer şaşılacak cinsten. Batıdan kastımız Geothe ise eğer. Keyifli okumalar
Batı-Doğu Divanı
Goethe'nin iç dünyasını anlayıp onunla aynı duyguları hissediyorsunuz.Bu kitapta,onun gönlünden akan manzum deryada seyahat ediyorsunuz.
Ebusuud Efendi'ye yıllar önce verdiği bir fetva için teşekkürünü şiiriyle belirten Goethe,başta Hafız'ınki olmak üzere şarkın edebi diline aşık olduğunu okuyucularına gösteriyor:
Mübarek Ebusuud,isabet etmişsin!
Şair böyle mübarek adamlar ister kendine.
Çünkü tam da bu ayrıntılar
Yasa sınırının ötesinde,
Bunlar onun çok cesur olduğu mirasıdır,
Sıkıntıda bile neşe içinde hareket ettiği alandır.
...
(Alman'ın Teşekkürü/Sayfa:41)
9/10
2025 41. kitabı
Genç Werther de dahil olmak üzere okumuş olduğum von Goethe kitapları içinde en beğendiğim kitap "Batı-Doğu Divanı" oldu. İranlı şair Hâfız'ın (Muhammed Şemseddin) Divan'ını okuyan Goethe, Şark dünyasını incelemeye alır. Kitaptaki şiirler, bu derin incelemenin izlerini yansıtmakta. Şairin şark ve İslam algılayışını da öğrenmiş oluyoruz böylelikle.
“Doğu ve Batı arasında
Gider mânâlar peşinde;
Kısacası iki dünya ikliminde
Dolaşmak yaraşır en iyi bize."
Goethe gibi dev bir batılı yazarın islam dini hakkında çok ilginç sözlerinin olduğu islami motiflerle süslenmiş güzel bir eser okudum. Manevi şiirlerin yoğunlukta olduğu kitabın 170 sayfası mütercimin takdimi ile başlıyor. Okunması faydalı bilgiler içeriyor.
Hafız, Sadi, Mevlana gibi birçok İslam mistiğini okumuş ve araştırmış olan Goethe, İslamın gizemli aşk anlayışını çok beğenmiş. Eserinde Züleyha ve Hâtem arasındaki şiirsel diyalogda bu İslam etkisi çok net anlaşılıyor. Leyla ile Mecnun gibi aşk hikayelerinin de yer aldığı eserin tek sorunu abartılı yapılan çevirisi. Mütercim maalesef kendi tarzını kitaba yansıtmış ve kullandığı ağdalı dil okurken zorluyor. Haliyle kitap da ağır ilerliyor.
Doğu-Batı Divanındaki şiirler; İster Batılı olsun, ister Doğulu, herkesin okuyarak hazzedeceği ya da hazzederek okuyacağı tam bir kültür esintisi.
Okuduğum ve incelediğim Kitap, İyi Adam Yayınevinin basımını yaptığı versiyondur. Bu basımı seçme sebebim, eserin ilk Türkçe çevirisi olmasıdır. Çevirmen Dr. Bayram Yılmaz, Goethe'ye ait bazı metruk şiirleri esere dahil etmemiştir. Bazı diğer yayınevlerinin çıkardığı versiyonlar daha fazla/az içerik barındırıyor olabilir.
Eserin içeriğine dönecek olursak, kitap İlk olarak 1819 yılında neşredilmiştir. Goethe eserinde, Doğu kültüründe yer alan tasavvufu ve İslam inancının vahdaniyet açısından ele alınmış şekli üzerine divan tarzında şiirler yazmıştır.
Goethe aslen doğu diyarlarını görmemiştir. Doğuya seyahat eden bazı gezginleri dinlemiş, tasavvufi eserleri okumuş ve bu bilgiler ışığında eserini kaleme almıştır. Bu yazımı sırasında da özellikle; Hafız, Şeyh Sadi Şirazi, Mevlânâ Celaleddin Rumi ve Nizami'ye yer vermiştir. Zuleyha konusuna pek çok şiirinde değinmiş, İslam inancı ve Hz. Muhammed s.a.v'e methiyeler etmiştir.
Eser Batı'da tanınsa da, Doğu kültür ve medeniyetlerinde hak ettiği ilgiyi görememiştir. Ayrıca tavsiye olarak: Alman diline hakim okurlar eseri kendi orjinal dilinde okurlarsa, sanırım harmoniyi daha iyi yakalayabileceklerdir. Keyifli okumalar dilerim.
Puan vermedi
Batı-Doğu Divanı”, Goethe’nin, hazırlıklarına 1814’de İranlı şair Hâfız’ın “Divanı”nı Hammer çevirisinden okumasıyla başlamış sayılmaktadır. Bu çeviriyle önünde açılan Müslüman Şark dünyasını Batı’nın orientalistik (Şarkiyat) araştırmalarıyla temellendirmiştir. Öte yandan Alman edebiyat dünyası da başta Herder olmak üzere kendisini dünya insanlık tarihine açılmak gibi bir ufuk genişletmesine hazırlamıştı.
Bilmediğimiz Goethe
Kitap önsözünden sonra gelen ve sayfalarca süren mütercimin takdimi kısmı Goethe hakkında okuyucuyu doyuruyor. Şiirlere gelince Senail Özkan'ın maharetli tercümesine rağmen şiir ahengini yakalayamıyorsunuz. Dil beceriniz varsa ana dilinde okumak daha iyi bir etki yaratabilir
Yazar Hakkında
Johann Wolfgang Von GoetheYazar · 51 kitap
Johann Wolfgang von Goethe (28 Ağustos 1749, Frankfurt - 22 Mart 1832, Weimar), Alman edebiyatçı. Aynı zamanda çeşitli doğa bilimleri alanlarında araştırmalar yapmış ve yayınlar çıkarmıştır. 1776 yılından itibaren, Weimar dukalığının bakanı olarak çeşitli idari ve siyasi görevlerde bulunmuştur.
Goethe, şiir, drama, hikâye (düzyazı ve dörtlük şeklinde), otobiyografik, estetik, sanat ve edebiyat teorisi, ayrıca doğa bilimleri olmak üzere birçok esere imza atmıştır. Bununla birlikte, zengin bir içeriğe sahip olan mektup çeşidi, önemli edebi eserlerindendir. Fırtına ve Coşku (Sturm und Drang) döneminin en önemli öncüsü ve temsilcisi olmuştur. 1774 yılında Genç Werther'in Acıları adlı eseri ile bütün Avrupa'da ün yapmıştır. Daha sonra, 1790 yılından itibaren, Friedrich Schiller ile birlikte ortak ve dönüşümlü bir şekilde, içeriksel ve biçimsel olarak, Antik kültür anlayışı üzerinde yoğunlaşarak, Weimar Klasik'in en önemli temsilcisi olmuştur. Goethe, aynı zamanda, yurtdışında da Alman Edebiyatı'nın temsilcisi olarak kabul edilmiştir.
Değeri, ölümünden sonra azalmaya başladığı sıralarda, Goethe, 1871 yılından itibaren, Alman ulusal kimliğiyle, Alman Kraliyet'inde taçlandırılmıştır. Sadece eserlerine yönelik değil, aynı zamanda örnek alınacak yaşantısına yönelik de bir hayranlık oluşmuştur. Goethe, bugüne kadar, en önemli Alman edebiyatçı olarak kabul edilmiş, eserleri ise dünya edebiyatı zirvesinde yerini almıştır.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Johann_Wol...
