Yazar:
Jerzy Kosinski
Çevirmen:
Aydil Balta
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 22 dk.
Sayfa Sayısı:
154
Basım Tarihi:
1972
İlk Yayın Tarihi:
1970
Yayınevi:
e Yayınları
Orijinal Adı:
Being There
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
HOŞ BİR HİKAYE , TANINMASI GEREKEN BİR YAZAREdebiyat
Kosinski : Musevi ve Polonya Asıllı, Amerikalı Yazar
Böyle yazıyor tanıtımda. Bu dünyaya gelmiş hüzünlü adamlar kervanından sadece biri.. 2. Dünya savaşını çocukluk yıllarında yaşamış ve bir Yahudi olarak çilesini çekmiş bir adamdır. En dipten en yükseğe kadar çıkmış , 58 yaşında da intihar etmiş.
En çok okunan kitabı Boyalı Kuş işte bu çocukluk yıllarından otobiyografik izler taşımaktadır bildiğim kadarıyla , henüz okumadım ama kısa bir süre önce filmini izledim bir film festivali vesilesiyle. 3 saate yakın süren ve siyah beyaz çekilmiş olan bu muhteşem film sizi bir an olsun sıkmadan içine çekiyor , izlemenizi tavsiye ederim.
Bir Yerde , bu kitabı çok sevdim , bu kitap da uzun yıllar önce filme çekilmiş ve çok ilgi görmüş , izlemeyi düşünüyorum.
........
Biraz kitaptan bahsedelim , spoiler olur mu bilmiyorum , ben pek takılmıyorum bu ipucu meselesine , tabi herkes kendisi bilir.
Kim olduğunu bilmediğimiz , ismi Chance olan bir bahçıvanın hikayesini okuyoruz. Bahçıvanı olarak çalıştığı ve aynı zamanda yaşadığı evin sahibi ölür ve kahramanımız için yeni bir yol çizer hayat..
Ev sahibinin ölümü üzerine resmi makamlar evi ziyaret ederler ve bu bahçıvanın kim olduğunu merak ederler. Fakat onun bir kimliği bile yoktur , doğduğu kayıtlara geçmemiştir , kendini bildi bileli bu evdedir. Bir şekilde ev artık el değiştirir ve Chance kapı dışarı edilir.
Elinde bir bavul nereye gideceğini bilmeden yollarda yürürken bir araba çarpar ona ve hafif yaralanır. Arabanın sahibi kadın ve şoförü hemen yardımcı olurlar ve onu evlerinde dinlenmek üzere davet ederler , zaten adam sokakta kaldığı için bu daveti geri çevirmez. Zengin bir ailedir , kadının kocası hem varlıklı hem mevki sahibidir. Chance ile dostluğa varan bir noktaya gelirler , kara komedi bir durum söz konusudur. Bu
Zihinsel engelli, oldukça saf bir adam olan Chance, "İhtiyar Adam" lakabını taktığı zengin bir adamın konağında yaşamaktadır. Chance'in başlangıcına dair bilebildiğimiz tek bilgi, annesinin de kendisi gibi zihinsel engelli olduğu ve onu doğururken öldüğüdür. Burada İhtiyar Adam'ın kimliği konusunda bir belirsizlik vardır. Chance'in babası mıdır, yoksa ona sahip çıkmış bir hayırsever midir; belli değildir.
Chance'in kırk yıllık ömrünün her günü bu konağın bahçesi ile ilgilenmek ve kalan zamanlarda odasında televizyon izlemekle geçer. Dış dünyaya dair hiçbir anısı yoktur çünkü ihtiyar adam onun konaktan dışarı çıkmasına asla izin vermemiştir.
" Burada Aziz Nesin'in ünlü tiplemesi Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz eserindeki Yaşar'ın durumu aklıma geldi. "
İhtiyar Adam ölünce Chance'in geleceği tamamen değişir. Çünkü adamın veraset belgelerinde, çalışanları için tuttuğu evraklarda Chance'in adı geçmez. Avukatlar onun konağı terk etmesini ister.
Konaktan ayrılan Chance, bir araba kazası geçirir. Ona çarpan ise ünlü bir holdingin yöneticisinin karısıdır. Bayan Rand, yaşadığı vicdan azabı ile Chance'i evine alır.
Hayata dair hiçbir bilgisi olmayan, tüm deneyimleri ilgilendiği bahçesinden gelen, hatta okuma yazma bile bilmeyen Chance; bir anda derin aforizmalar üreten ekonomi üstadı muamelesi görmeye başlar.
Buradan sonra da devreye medya girer. Medya Chance'den bir deha yaratır.
Amerikan basın ve televizyon dünyasına dair bir kara mizah da sayılabilecek kitabı çok beğendim. Kitap filme de uyarlanmış, en kısa zamanda izlemeyi düşünüyorum. Tavsiye ederim.
Puan vermedi·154 syf.··
Beğendi
·2018 60. kitabı
·4 saatte okudu
·Okunma: 04 Mayıs 2018 20:40
Kosinski'nin yaşamı çok çarpıcıdır.Özellikle, havaalanında kaybolan bavulunu araması nedeniyle, Charles Manson ve çetesi tarafından gerçekleştirilen katliamdan kurtulması hayatın küçük tesadüflere bağlı olduğunu hatırlatır bana.
Bir Yerde, yıllar sonra okuduğum ikinci kitabı oldu Kosinski'nin.Dün gece yarısı elime alıp, bitirmeden bırakamadığım kitapta, Boyalı Kuş'tan çok farklı bir okuma deneyimi yaşattı bana Kosinski.Benim naçizane düşüncem şu ki bir yazar hangi kaynaktan beslenirse beslensin sadece beslendiği kaynak etrafında dönüp dolaşıyorsa bana kendini tekrarlıyor gibi geliyor.
İşte Bir Yerde'de bambaşka bir dünya buldum Kosinski'nin yarattığı.Ve diğer kitaplarını da ekledim okunacaklar listeme.
Öncelikle Bir Yerde'yi okurken çok eğlendim.
Zaten kısacık olan kitabın konusuna girip okuma iştahını kaçırmak istemiyorum kimsenin.Şunu söyleyebilirim ki Amerikan kültür, medya dünyasının basmakalıplığına, yüzeyselliğine sağlam bir eleştiri var kitapta.
Bir Yerde ( Being There) Hal Ashby yönetmenliğinde, sinemaya uyarlanmış.Senaryosunu yine Kosinski yazmış.Başrollerini de Peter Sellers ve Shirley Maclaine paylaşmış.
Bu filmi, kitabını da okuduktan sonra izlememek olmaz.️
Bir YerdeEdebiyat
Jerzy Kosinski genelde Sovyet eleştirisi ile tanınan bir yazar fakat Bir Yerde adlı eserinde bir Amerikan toplumu doğru bir deyişle kapitalist toplumun yari mizahi bir çözümlemesini yapıyor.Doğduğu günden edendisi ölene değin yıllarca evden ve o evin bahçesinden çıkamayan hatta resmi bir kimligi ve adı dahi olmayan Gardner'in hikayesi.Amerikan topumundaki köleci kökeni de arka planda deşifre eden bu eser bir bakıma kapitalizmin alt yapı ve üst yapı ilişkisinin insanı ve hatta toplumi getirdiğı hastalıklı hal çürümüş aile ilişkileri ve bireyin tıpkı Sosyalizmin Sovyet deneyiminde olduğu gibi geçmişsiz ve köksüzün ancak değer sayılabileceği bir çözülüşü gözler önüne seriyor.Bir de filmi olduğu söyleniyor fırsat bulursam muhakkak izleyeceğim Bir Yerde.
Hiçbir şeyden haberi olmayan, sıradan hatta resmi olarak var olmayan bir insanın, ülkenin, ülkelerin; politik, ekonomik, kültürel konularda geleceklerini şekillendirebileceği nasıl mümkün olabilir?
Çok önemli sayılan bir insanın, en basit birinin adını anması ile tüm ilgileri bu basit insanın üzerine çekip, ülkedeki en önemli kurum ve kuruluşların merkezine yerleştirmesi ile bu mümkün olabilir. Kosinski, en doğal haliyle yaşayan birini; çirkinlikler, çamur ve pislik içinde yaşamaya alışmış insanlara sunarak onların aklını başından alıyor.
Bir yerde doğmuşsunuz. Ne kimliğiniz var ne de o evin bahçesinin ardını biliyorsunuz.
Hayır zorunlu bir tutsak değilsiniz, gönüllü bir tutsaksınız. Öyle yetişmişsiniz ve normalin bı olduğunu sanmışsınız.
Kitap çok kısa, akıcı ve giriş, gelişme ve sonuç itibariyle güzel işlenmiş.
Bu hikayeyi iki farklı açıdan ele almak mümkün: hem yetkin olmayan kişilere yüklenen anlam hem de gerçek hayat bilgisinin en basit bir şekilde ele alınabileceği gerçeği olarak. Buna ek olarak görsel dünyanın büyüsü ve gerçekliğin yitimi de güzelce eleştirilmiş, kısacık bir hikayeye bütün dünya sığmış adeta.
Kosinski “mülk” algısını Chance (kelime anlamı olarak ‘şans’) karakteri üzerinden oluşturmuş. Gerçekten de dünyayı ve insanı gerçek kılan şeyler nelerdir? Kafamda hala dönüp duruyor bu soru. Etkileyici bir hikayeydi. Özellikle de son zamanlarda okuma yorgunluğu yaşayan okurlara ilaç gibi gelecek bir kitap olduğunu düşünüyorum. Tavsiye ederim.
Düşünsenize küçüklüğünüzden beri bir adamın yanında yaşıyorsunuz, dış dünya ile bir bağlantınız yok. Sadece kaldığınız evin bahçe işleri ile ilgileniyorsunuz ve tek aktiviteniz televizyon izlemek. Sizin yaşadığınıza dair bir kaydınız bile yok. Günün birinde yanında kaldığınız yaşlı adam ölüyor ve ilk defa dış dünyaya çıkmak zorundasınız.
Chance karakteri ile mutlaka tanışmalısınız. Sıra dışı bir öykü, keyifli ve aynı zamanda düşündürücü olaylar içerisinde bulacaksınız kendinizi.
Jerzy Kosinski'nin Bir Yerde isimli kitabını okumadan geçmeyin.Sonsuz sevgilerimle.
Okurken Boyalı Kuş'tan bambaşka bir dünya ile karşılaşıyoruz. Eserdeki karakterimizin ismi "tesadüf" kelimesinden geliyor. Varlığını ispatlayan bir belge, kazaya karışana kadar daha önce yaşadığını gösteren kanıt, kısaca geçmişi yok karakterimizin.Sanki ömür boyu tesadüfi bir şekilde yaşamış gibi.Ve kendisinin hiçbir şey söylemeden insanları etkilemesine, haberlere konu olmasına hatta önemli bir pozisyonun başkanlığına dahi aday gösterilmesini okuyoruz. İçerdiği eleştirileri ve duru anlatımıyla müthiş keyifle okudum.
Kitabın orijinal adı olan being there in bir anlamı da doğru zamanda doğru yerde olmakmış.Zaten adı kitabı özetliyor denilebilir.Bahçıvanlık dışında başka bir iş bilmeyen;daha doğrusu bahçıvanlık dışındaki hayat hakkında hiçbir şey bilmeyen ve bugüne kadar ev sahibinin evinden dışarı çıkmayan,kimliksiz ve resmiyette hiç bir belgesi olmayan Chance'in ev sahibi öldükten sonra zoraki olarak dışarı çıkması ve bundan sonra başına gelecek tuhaf ve komik hikayeden bahseder kitap.Ufak bir kaza sonucu ABD'nin en etkili adamlarından birinin evine misafir olur ve bahçıvanlık terimlerini kullanarak yaptığı sohbetler(çünkü başka bir şey bilmiyordur) elit zümre tarafından derin siyasi ve ekonomik mesajlar olarak algılanır ve Chance bir anda herkesin ilgi odağı olur.Kitap Peter Sellers'in başrolünde oynadığı "merhaba dünya" adında bir filme de uyarlanmış,en kısa zamanda filmi de izlemeyi düşünüyorum.
Reklam
Yazar Hakkında
Jerzy KosinskiYazar · 9 kitap
Jerzy Kosiński, Polonya'nın ikinci büyük şehri Łódź'da doğdu. II. Dünya Savaşı sırasındaki bir çocukken, Doğu Polonya'da Katolik bir Polonyalı ailenin yanına sahte bir kimlikle sığındı. Bir Katolik rahibi sahte bir vaftiz sertifikası çıkarmıştı, savaş sırasında Polonya Katolik Kilisesi'nin yaptığı olağan bir uygulamaydı. Kosiński ailesi, Yahudi Polonyalılara büyük bir risk altında (Nazi işgali altındaki Polonya'daki Yahudilere yardım etmenin cezası ölümdü) yardım eden yerel köylüler sayesinde Holokost'tan sağ çıktı.
II. Dünya Savaşı'ndan sonra, Kosiński Polonya'da ailesiyle birlikte kaldı, Jelenia Góra'ya taşındı ve Łódź Üniversitesi'nde tarih ve siyaset bilimi diplomaları aldı. Polonya Bilimler Akademisi Tarih ve Sosyoloji Enstitüsü'nde asistan olarak çalıştı. 1957'de bazı sahte referanslar kullanarak Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti.
Kamyon sürmek gibi ufak tefek işler yaptıktan sonra, Kosiński 1962'de, kendisinden 10 yaş büyük olan Mary Hayward Weir ile evlendi. 1966'da boşandılar. Weir, 1968'de beyin kanserinden öldü. Kosiński'ye vasiyetinde hiçbir şey bırakılmadı. Daha sonra bu evliliği, Mary-Jane Kirkland takma adı altında Weir'den bahseden Blind Date adlı romanında kurguladı. Bu arada Columbia Üniversitesi'nde Psikoloji doktorası yaptı ve 1965'te Amerikan vatandaşı oldu. Amerika'da Yale, Princeton, Davenport Üniversitesi ve Wesleyan'da öğretim görevlisi olarak görev yaptı.
İlk yazılarını 1960 yılında Joseph Novak takma adıyla yayımladı. Kosiński'nin en bilinen romanları arasında 1965 tarihli Boyalı Kuş ve 1971 tarihli Orada Olmak sayılabilir. Baş rolde Peter Sellers'ın ve filmin yönetmeni Hal Ashby 1979 yılında Orada Olmak romanından bir film çevirdi. Senaryosu Kosiński tarafından yazılmış ve 1980 yılında British Academy of Film and Television Arts (İngiliz Film ve Televizyon Sanatları Akademisi) tarafından en iyi senaryo ödülüne layık görülüp, Amerika Yazarlar Derneği tarafından en iyi Another Medium'dan uyarlanmış komedi ödülünü de aldı.
Kosiński 3 Mayıs 1991 günü intihar etti. İntihar öncesi yazdığı ayrılma notunda "Her zamankinden daha uzun bir süre uyuyacağım. Buna sonsuzluk deyin."
