Borges'in Evinde
Alberto ManguelYazar:
Alberto Manguel
Çevirmen:
Cem Akaş
Tahmini Okuma Süresi:
1 sa. 56 dk.
Sayfa Sayısı:
68
Basım Tarihi:
Kasım 2013
İlk Yayın Tarihi:
Eylül 2002
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
Orijinal Adı:
With Borges
ISBN:
9789750826658
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Manguel le Edebiyat ve Borges ÜzerineEdebiyat
Alberto Manguel in "Borges in Evinde" kitabı yazarla tanışma kitabım olup Borges ve edebiyat üzerine güzel1kısa anlatıydı.
~~~...Borges için gerçeğin çekirdeği kitaplardaydı; kitap okumakta, kitap yazmakta, kitaplar hakkında konuşmaktaydı~~~
Arjantinli deneme ustası Manguel'den, Borges'e kitap okuduğu yıllarda onunla yaşadıklarını aktaran, edebiyat ustasının dünyasından bilinmeyenleri ile okura ulaşan bu kısa metin Arjantinli fotoğraf ustası Sara Facio'nun, yine o yıllarda Borges'in evinde çektiği özel fotoğraflarla kitapta sunulmaktadır.
"1kaç yıl boyunca, 1964'ten 1968'e kadar, Jorge Luis Borges'e okuyan pek çok insandan 1i olma şansına erişmiştim" der Manguel zira Borges gezmeyi seven ama gittiği yerleri göremeyen 1iydi...
~~~"Bu devasa düşgören için her düş sonsuzluğa eşittir, bu sonsuzluk da her düşü ve her düşgöreni içerir"~~~
Yazarların edebiyat üzerine olan kitaplarını hep sevmişimdir bu kitap hem edebiyat hem de Borges olunca yeri bambaşka oluyor tabiki de, okurken yaşadıklarından aktardığı cümlelerde Borges kitabindan kesitler okur gibi oldum bazı bölümlerde, ozellike kütüphane ve sonsuzluk kavramında ki söylemleri benim en sevdiğim cümlelerdir Borges de, en kısa zamanda 1 Borges kitabı daha okumam gerektiğini anladım bu kitabı okurken...
~~~...Evrene kütüphane demiş ve Cennet'i "bajo la forma de una biblioteca" (1kutuphane şeklinde) olarak hayal ettiğini itiraf etmiş~~~
Borges in yazarlar hakkında söyledikleri ve yaşadıklarıyla da bilgiler veren Manguel yine hiç çevirisi yapılmamış yazar çıkmış olması karşıma yazarı daha çok merak etmeme neden olmuştur...
~~~Bu yüzyılda, Gabriel García Márquez'den Julio Cortázar'a, Carlos Fuentes'ten Severo Sarduy'a kadar, İspanyolcadaki önemli yazarların hemen hepsi, Borges'e olan borcunu dile getirdi~~~
Bu kısımda
Jorge Luis Borges, Latin Amerika’nın ve dünya edebiyatının en önemli yazarlarındandır. Kalıtımsal bir rahatsızlık sebebiyle ellili yaşlarının sonunda görme yetisini tamamen kaybeder. Başta annesi Dona Lenor olmak üzere sekreterleri, dostları, hatta onunla söyleşi yapmaya gelen gazeteciler bile kendisine kitap okur ve noktalama işaretlerine kadar dikte ettirdiği öykülerini yazarlar. Bu okumaları yapan ve hayatının bir dönemine tanıklık edenlerden biri de Arjantinli yazar Alberto Manguel’dir.
Okumuş olduğum ‘Borges’in Evinde’, Alberto Manguel’in Buenos Aires’te bir kitapçıda çalışan henüz genç bir adam olduğu 1964 - 1968 yılları arasında Borges’e kitap okumak üzere konuk olduğu dönemin anlatımıdır.
Manguel, kitap okumak üzere haftada üç-dört gün kitapçıdaki işinden çıkıp Borges’in evine gitmeye başladığında on altı yaşındadır. Yazar Borges’e sadece evde kitap okuma seanslarında değil, Borges’in eski dostu yazar Adolfo Bioy Casares ve eşi Silvina Ocampo ile haftada birkaç kez yaptıkları yemekli sohbetler ve edebiyat çalışmalarında, Calle Florida’da yürüyüşlerinde, sinemada da eşlik etmiştir.
Manguel, Borges için “Başına buyruk bir okuyucuydu” demiş. Ne müthiş bir tanımlama.
Puan vermedi·68 syf.·
2021 49. kitabı
✍DİPÇE :
Çok donanımlı bir kitapçının (Bayan Lili) yanında çalışan Alberto Manguel, 1964-68 yılları arasında yani 16-20 yaş aralığında Borges'e kitap okuma fırsatını yakalar.
Bilindiği üzere Borges genetik bir körlüğün mağdurudur. Kitabı ve geceleri çok sevdiği için bu körlüğü Tanrı’nın bir ironisi olarak kabul eder ve bu mirasın onu psikolojik bir yıkıma itmesine de belki bu yaklaşımıyla izin vermez.Onun dünyasının ışığı kitaplardır ve Borges yazar kimliğinden önce okurdur iflah olmaz bir okur.Okuyamadığı yerde de annesinin ve sonra da bazı kişilerin sesini kendisine göz tayin eder.
Manguel o yıllar için der ki: Borges'le geçen o geceler (ergenliğin verdiği küstahlıkla) hiç de olağanüstü bir şeymiş gibi, hep bana ait olduğunu sandığım kitaplar dünyasına yabancı bir şeymiş gibi gelmiyordu :)) bu doğallığından dehşete kapılan Manguel'in teyzesi, yine de onun bu günlerden notlar almasını ve günlük tutmasını salık vermiş :))
Evet kitap o dört yıldan arda kalan gözlemleri anlatıyor bize 16 yaşındaki Manguelin gözünden yetişkin Manguel'in kaleminden sınırlı bir döneme ait sihirli bir anlatı. Okudukça keşke uzayıverse bu sohbet dedirten türden bir eser. Öyle tatlı ve içten! Borgesin karanlık dünyasından geçen göz kamaştırıcı anekdotlar :) Mevzu bahis Borges olunca okur tatmin olmuyor daha fazla tanımak istiyor haliyle:) Anlatıcının da Manguel olması doyumsuz kılıyor bu eseri... Bir kez daha ikisine birden hayran oluyorum.
Borges yaşami boyunca iki karabasandan kurtulamadı: aynalar ve labirent. Ilk kez küçük bir çocukken, Dünyanın Yedi Harikasının bakır bir gravüründe keşfettiği labirent, merkezinde bir canavarın beklediği "kapısız bir ev"in korkusuyla dolduruyordu içini; aynalar ise bir gün onun olmayan bir yüzü yansıtacakları, daha da kötüsü hiçbir yüz
Alberto Manguel kısa anlatısında okurlarını Borges ile geçirdiği günlere götürüyor. Borges artık 90 yaşını geçmiş annesinin yerine bir okuyucu gereksinimi duyar herkese sorduğu gibi Manguel'e de sorar ve Manguel haftanın 3-4 günü Borges'e kitap okumaya gider.
Bu anlatılarda Borgesyen bir tavır var. Görme yetisi olmayan bir yazar Borges ve onun çırağı Manguel.
Öte taraftan gözlem metni; Borges'in evinin içinde dolandırıyor okuyucuları. Borges'in düşünce dünyasına dahil oluyorsunuz, yazın hayatının incelikleri önünüze seriliyor, Borges'in etkilediği yazarları görüyorsunuz.
Anıları aktarma ile bilgileri aktarma arasında Manguel müthiş bir denge kurmuş bence. Kitabın bir diğer naifliği ise kesinlikle içinde bulunan Sara Facio'ya ait Borges resimleri. Ben anlatı kitaplarındaki resim detaylarını ayrı bir seviyorum :)
Puan vermedi·68 syf.·
2022 135. kitabı
Okumak v&okumak
Mutluluğun da, nedenini açıklayamasa bile, kitaplarda bulunabileceğini düşünürdü.
Kitaptan (S: 58)
30 yasından 58nyadına kadar gecen surecte görme yetisini kademeli olarak kaybeden Borges’e
1964-1968arasında
Kendisine kıtap okuyan Manguel'in anılarını kaleme almış..
Manguel‘in kendi tabiriyle: “Ama bunlar birer anı değil, anının anısının anısı; onları ateşleyen olaylar çoktan yok olup gitti, geriye yalnızca birkaç imge, birkaç sözcük kaldı, ama bunları bile doğru anımsadığıma emin olamıyorum.“ der.
Ozamn Buyurun okuyun
Jorge Luis Borges genetik bir hastalık yüzünden kademeli olarak körleşince, neredeyse önüne gelen herkesten kendisine kitap okumasını istemiş. Bu şekilde epey kalabalık bir okuyucu kadrosuna sahip olan Borges'in 64-68 yılları arasındaki okuyucularından biri de o sırada Borges'in sık sık gittiği kitapçıda çalışan Bay Manguel'miş. Bu kitapta Borges'le haftada 3-4 gün geçiren Bay Manguel'in Borges ile ilgili anılarını, (kendi görebildiği kadarıyla aktardığı) edebiyat ve hayata ilişkin görüşlerini okuyoruz. Şunu özellikle belirtmek istiyorum; her kitabı size vadettikleriyle değerlendirebilirsiniz ancak. Ben Borges hakkında daha detaylı bilgi almak istiyordum diyerek bu kitaba düşük puan veremem mesela, çünkü bana vadedilen sadece Bay Manguel'in bakış açısıdır. Bu durum göz önüne alındığında da gayet başarılı bulduğum bir kitap oldu Borges'in Evinde. Oldukça akıcı yazılmış olmasının yanı sıra Borges'e ve evindeki bazı objelere ait fotoğrafların olmasını da çok sevdim. Jorge Luis Borges sevenlerin kaçırmaması gerektiğini düşünüyorum. Tavsiyemdir. =)
Kitap okumayı, kitap yazmayı ve kitaplar hakkında konuşmayı gerçeğin çekirdeği olarak gören sevgili ‘Borges’in Evinde’ deyiz.
Alberto Manguel kalemiyle Jean Luis Borges…
Borges ile Manguelin nasıl tanıştığı ile başladığımız bu ince kitaba, Borges i tanıyarak ve hatta bilmediğimiz birçok yönünü keşfederek devam ediyoruz. Manguel bizi karşısına almış da Borges hakkında aklına gelenleri ayrı ayrı paragraflarda bize aktarıyor. (Anlatı kitaplarının şu karşılıklıymışız havasını çok seviyorum. Nerede bulayım sevgili Mangueli de sohbet edebileyimi bir kitap aracılığıyla sağlamak gerçekten çok özel) Kimi zaman bir anısını anlatırken bir sonraki paragrafta Borges hakkında bize yepyeni bir bilgi sunuyor.
Bana oldukça değişik gelen bir Borges özelliğini buraya da iliştirmek istedim. “Borges konuşmayı çok severdi ve yemeklerde dertsiz besin pirinç ve makarnayı tercih ederdi, böylece yeme deneyimi dikkatini bölmez, kendini konuşmaya verebilirdi.” s38
Dilimizde oldukça kitapları bulunan Manguel ‘in Borges ı konu alan kitaplarını sizin de okumanız çokça tavsiyemdir. Bu 64 sayfalık kitabı Borges ile tanışıklık olarak görüp ‘Hayali Bir Hayat’ kitabı ile devam etmeniz de naçizane önerimdir.
Manguel’in edebiyata dair yazdığı her şeyi büyük keyifle okuyorum. Hakkında “Onun kafa yorduğu şey edebiyattı ve bu çığlık çığlığa yüzyılda hiçbir yazar, edebiyatla olan ilişkimizi değiştirme konusunda Borges kadar önemli olmadı." diye yazılan bir yazarı yeterince okumamış olmanın yükünü hissettim bu kitapla. Ama diğer yandan da, Borges okumaya dair şevkimi kamçıladı.
Borges’in, gözleri görmediği için “bana kitap okumak ister misin?” diye sorduğu insanlardan biriymiş Manguel. 16 yaşındayken deneyimlediği şeyin müthişliğine bakın! Gerçi kendisi bunun müthişliğini kavramaktan uzakmış o zamanlar. Anlattıkları için “anı değil, anının anısının anısı” dese de, Borges’in “zamanla, her şiir bir ağıta dönüşür” demesi gibi bir şey olmuş. Anı, ellerini bir haritanın engebeli yüzeyinde dolaştırır gibi kitapların sırtında dolaştıran, karnını edebiyatla doyuran, dünyaya edebiyatın gözleriyle bakan birine yakışır bir anlatıya dönüşmüş. Anının anısının anısının anısına bile razı olabileceğimiz, çok kıymetli şeyler bunlar zira .
Jorge Luis Borges, hem Alberto Manguel'in hem de benim en sevdiğimiz yazarlardan biri.
Alberto Manguel ile bir başka benzerliğimiz ise beni kütüphanem onunkinin yanında cüce gezegen gibi kalsa da kütüphanelerimize olan düşkünlüğümüz.
Aramızdaki en büyük fark ise Alberto Manguel'in çok genç bir yaşta iken artık dünyayı kendi içinin aydınlığı ile gören Jorge Luis Borges için kitap okumuş olması.
İşte bu kitap o zamanları anlatıyor.
Alberto Manguel'in okuduğum ikinci kitabı. Manguel Borges ile tanışıp evine uğradığı onunla yaptığı sohbetleri, gözlemlerini, Borges'e okuduğu kitapları, Borges'in yazması için rica ettiği yazılardan bahsediyor.
..
Borges otuz yaşından başlayarak yavaş yavaş ilerlemiş ve elli sekiz yaşına geldikten sonra tamamen kör olmuştur. Doğumundan beri beklenen bu körlüktü bu. Çünkü İngiliz büyük - büyük babasından ve büyük annesinden kendisine böyle bir miras kalmış. Borges'in babası da aşağı yukarı kendisiyle aynı yaşlarda kör olmuş fakat Borges den farklı olarak ölümünden birkaç yıl önce geçirdiği bir ameliyat ile yeniden görmeye başlamış. Borges çocukken babasıyla birlikte Ulusal Kütüphaneye gitmiş bir kitap istemeyecek kadar çekingen olduğu için açık raflarda duran "Britannica'nın bir cildini alıp karşısına çıkan madde ne ise onu okumaya başlardı. Böylece ansiklopedi ve sözlük okuma alışkanlığı olmuş
Borges moda olan edebiyat akımlarına karşıydı. Özellikle Fransız edebiyatı kitapları değil de okulları ve çevreleri öne çıkarmakla suçlardı.
"Ben zevk peşinde koşan bir okuyucuyum, kitap almak şahsi ve muhterem bir konuda, görev duygumun işe karışmasına hiçbir zaman izin vermedim." Demiştir. Çok haklı bence edebiyatta moda olmamalı, popüler kültüre heba etmemeliyiz kitapları. Popüler olan yazar bu diye alıp okuduğumuz yazarlar bize ne kazandırabilir ki?
Borges'in en sevdiği edebiyat türü epikler, epik tema, gangster filmlerinde ve westernlerde, Buenos Aires'in yeraltı edebiyat dünyasının mitolojisinde, aynı cesaret ve savaş temalarını seviyordu. Dedektif romanlarını, Sherlock Holmes romanlarımdaki bütünsel gizemi çok severek okurmuş. Borges kesinlikle bencil bir adam değildi. Sadece kitaplara, okumaya aşık, dış dünyadan kendisini soyutlamaya çalışmış bir adamdı. Her insan gibi
Yazar Hakkında
Alberto ManguelYazar · 23 kitap
Alberto Manguel 1948'de Buenos Aires'te Arjantinli bir ana babanın çocuğu olarak doğdu. Çocukluğunu babasının diplomatik görevi nedeniyle İsrail'de geçirdi. Çek bakıcısından İngilizce ve Almanca öğrendi. Anadili İspanyolcayı, 1955'te Arjantin'e döndükten sonra öğrendi.
Öğrenciliğinde Jorge Luis Borges'e dört yıl süresince kitap okudu. Yaşamını Fransa, İtalya ve İngiltere gibi değişik ülkelerde sürdüren Manguel, 1988'den beri Kanada vatandaşı.
Yazarlığı yanında çok dilli bir çevirmen, antoloji yazarı ve yayıncı olarak uluslararası ün kazanan Manguel'in başlıca yapıtları arasında Hayali Yerler Sözlüğü (Çev. Sevin Okyay-Kutlukhan Kutlu, YKY, 2005), 1992'de McKitterick Ödülü'nü kazanan romanı News from a Foreign Country Came (Yabancı Bir Ülkeden Haberler Geldi) ve Kanada'da Kurmaca-Dışı dalında Genel Vali Edebiyat Ödülü'nü kazanan Reading Pictures: A History of Love and Hate (Resimleri Okumak: Aşk ve Nefretin Tarihi) sayılabilir.
Manguel'in Türkçeye çevrilen diğer kitapları şunlardır: Başka Ateşler: Latin Amerikalı Kadın Hikayeciler Antolojisi (Çev. Tomris Uyar, 1988); otuzdan fazla dile çevrilip uluslararası bir çoksatar olan, Times Literary Supplement tarafından Yılın En İyi Kitapları arasına seçilen ve Fransa'da Médicis Ödülü'nü kazanan Okumanın Tarihi (Çev. Füsun Elioğlu, YKY, 2001); Borges'e kitap okuduğu günlere ilişkin anılarını anlattığı Borges'in Evinde (Çev. Cem Akaş, YKY, 2002), Palmiyelerin Altında Stevenson (Çev. Cem Akaş, YKY, 2004), Okuma Günlüğü (Çev. Mehmet H. Doğan, YKY, 2007), Geceleyin Kütüphane (Çev. Dilek Şendil, YKY, 2008), Kelimeler Şehri (Çev. Esen Ezgi Taşcıoğlu, YKY, 2009).
