Yazar:
Emeric Pressburger
Çevirmen:
Filiz Çakır
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 48 dk.
Sayfa Sayısı:
240
Basım Tarihi:
3 Haziran 2023
İlk Yayın Tarihi:
1966
Yayınevi:
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Orijinal Adı:
The Glass Pearls
Orijinal Dil:
İngilizce
ISBN:
9786254294464
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Ciltli
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Taze bitti. Onsözü ve sonsözü hep kitap bittikten sonra okurum. Yazarın bi yahudi
olduğunu bitince öğrendim bi tık hayal kırıklığı çünkü yahudilerin yazdığı, yaptığı
hiçbişeye güvenmiyorum artık. Onu dışlayarak bakarsak önsöz ve sonsözle anlam
kazanmış bi kitap çünkü yazarın bir yahudi olması akrabalarının naziler tarafından
öldürülmesi ancak kitaptaki nazi doktora kendi anılarını vermesi gerçekten
dramatik bi yaklaşım. Yazar nazilerle faşist olmayan almanları hep ayrı tutmuş öyle
diyor önsözde. Kitap soykırım yapan biriyle size empati kurduruyor değişik bir
deneyim gerçekten ve soykırım yapan birinin kafasının bize nasıl benzeyebileceğini
görüyoruz bu kısmı biraz tüyler ürpertici. Önsözde şu cümle beni çok etkiledi:
"Eichmannla ilgili sorun tam olarak, pek çok kişinin onun gibi olması ve çoğunun ne sapkın ne de sadist olması; o zaman da, şimdi de korkunç derecede normal olmalarıydı"
Eichmann dediği kişi Otto Adolf Eichmann, Hitler'e sunduğu "Yahudi Sorununun Nihai Çözümü" önerisiyle Holokost'un en büyük organizatörlerinden biri olmuş Alman-Avusturyalı asker.
Yani soykırımı yapabilecek kafadaki insanların aramızda, etrafımızda olabileceğinin en büyük kanıtı bana göre.
Yahudilerin soykırımla alakalı dünyaya empoze ettikleri hiçbişeye son 1 senedir güvenmiyorum. Çünkü bu kadar iğrenç bi devletin nasıl soykırımcı nasıl yalancı nasıl manüpülatif olabileceğine son 1 senedir hepimiz şahidiz. Belki de anlatıldığı gibi değildi çünkü dünyada tarih diye bize anlatılan şeylerin çoğu yalan. Yine de kurgu olarak kabul etsem bile beni etkileyen bi kitap oldu.
Londra’da yaşayan, piyano akortçusu Karl Braun… hem göçmen hemde sıradan bir göçmen değil. Gerçek ismi Dr. Otto Reitmüller, Nazi döneminde insanlık suçları işlemiş.
Roman’da karakterin iç dünyasına giriyoruz.
aslında hikâyesi aslında üç katmanlı:
Gündelik Maskesi, Londra’da sıradan bir hayat kurmuş gibi görünür; sessiz, kibar, piyano akortçuluğu gibi “zararsız” bir meslek seçiyor. Bu, geçmişini saklamak için bilinçli seçtiği bir maske. İç Çatışması, Ne kadar sıradan görünmeye çalışsa da gazetelerde çıkan Nazi haberleri, yakalanan eski subayların hikâyeleri, Braun’un aklını sürekli meşgul ediyor. komşusunun fazla merakı, bir müşterinin fazla dikkatli bakışı bile onu tetikliyor. Geçmişin Gölgesi ve vicdanı, yazarın ustalığı burada Braun’u şeytanlaştırmıyor. Onun da korkuları, özlemleri, yalnızlığı olduğunu gösteriyor. Ama işte bu sıradanlık, daha da korkutucu. Çünkü “kötülük” devasa canavarlardan değil, böyle sıradan yüzlerden çıkıyor. Braun’un geçmiş deneylerini hatırlarken kurduğu soğukkanlı cümleler, insanın vicdanıyla arasına koyduğu buz gibi mesafeyi hissettiriyor.
yakalanma korkusu, gündelik hayatta sıradan görünme çabası, geçmişinin gölgesi. Her sayfa biraz daha gerilim, biraz daha vicdan muhasebesi.
Bir yanda “yakalanacak mı?” sorusuyla ilerleyen polisiye-gerilim. Öte yanda insanın kötülüğü nasıl normalleştirdiğine dair sorgulama yapıyorsunuz. severek okudum
Bir insanın geçmişiyle yüzleşmemesi onu gerçekten masum kılar mı?
Bir insanın geçmişiyle yüzleşmemesi, onu gerçekten masum kılar mı? Bazı suçlar zamanla silinmez; sadece daha iyi saklanır.
Cam İnciler, bir yorum üzerine karşıma çıkan ve İkinci Dünya Savaşı sırasında toplama kamplarında doktor olarak görev yapan Dr. Otto Reitmüller’in İngiltere’ye kaçtıktan sonraki hayatını ele almasıyla ilgimi çekerek aldığım bir kitaptı.
Dr. Otto Reitmüller sıradan bir doktor değildir. İnsan beyni üzerine çalışmış, insanlar üzerinde deneyler yapmış bir savaş suçlusudur. Bir savaş suçlusunun bakış açısından bir roman okuyacak olmak beni hem heyecanlandırdı hem de beklentimi oldukça yükseltti.
Roman, 1965 yılının Londra’sında bir taşınma hikâyesiyle başlıyor. Karl Braun, kendi halinde bir piyano akortçusu; tiyatro izlemeyi seven, bu konuda bilgi sahibi, dışarıdan bakıldığında oldukça sıradan biri. Ancak bu, onun kendini gizlemek için yarattığı bir persona. Aslında alanında uzman bir doktor ve çok iyi bir keman çalıcıdır. Savaşın bitimiyle birlikte yaptıkları nedeniyle yargılanacak olan Braun, bir arkadaşıyla kaçarak kendine yeni bir hayat kurar ve adeta yeni bir kimlik yaratır.
Kitabı okurken en çok zorlayan şeylerden biri, karakterin bu “sıradanlığı” oldu. Çevremizde görebileceğimiz herhangi bir insan gibi… Karısını ve çocuğunu savaş sırasında bir hava bombardımanında kaybetmiş, hâlâ onların yasını tutan bir eş ve baba. Ancak insanın aklına şu sorular takılıyor: Üzerinden 20 yıldan fazla zaman geçmişken hâlâ ilk günkü gibi yas tutan bir adam, tüm bu zalimliğin içinde nasıl bu kadar kritik bir rol oynayabildi? Hiç mi pişmanlık duymadı? Ya da duymadıysa neden? Bunları yaparken motivasyonu neydi?
Ben kitapta biraz daha bu soruların derinleştiği, karakterin kendiyle daha fazla yüzleştiği bir anlatı bekledim. Evet, kitap akıcıydı ve kendini okuttu;
Öncelikle ön sözü kitap bittikten sonra okumalısınız bence. Karaktere karşı hem sempati duyup hem de duyduğunuz sempati yüzünden vicdan azabı hissedeceğiniz, sizi karmaşık duygulara sevk edecek ve empati yapmak için zorlayacak bir kitap. Kitapta en çok beğendiğim detay da sonlara doğru olan olaylar ve yazarın hayatındaki bir detay ile kitabın daha da anlam kazanması. Mutlaka okunmalı diye düşünüyorum, sürükleyici ve kurgusu güzeldi.
EMERIC PRESSBURGER-CAM İNCİLER
.
.
.
Yaşadığı dönemde Almanya nazilerinin başa gelmesiyle birlikte Yahudi kişiler tedirgin olmuştu o insanların içinde Emeric de vardı ve nazilerin başa gelmesiyle ülkeyi terk etti ve terk ettikten sonra hayatı hep tedirginlik için de geçti ve o üzerindeki izleniyor hissinden bir türlü kurtulamadı.
Karakterimiz Doktor Otto Reis Müller olan kar Almanya'da İnsan zihni üzerinde araştırmalar yapar insanları dinler onların anılarını kayıt eder ve beyin ameliyatı yapar iyileşmelerini bekler tekrar onlarla konuşur anılarını yazar ve tekrar ameliyat eder Hangi anılarını hatırlayıp hatırlamadıklarını anlamaya çalışır kimine göre kar bir suçludur kimine göre de gaz odalarında ölmekten kişileri kurtaran onlara 3 ay hastane ortamında bakan besleyen yemeklerini veren sonra da onları ameliyat edip anılarını kaydedip hayatlarını kurtaran bir kurtarıcıdır Kars savaş sırasında eşini ve çocuğunu kaybetmiş ailesinin yasını tutan müzikten tiyatroya kadar ilgisi ve alakası olan bir beyefendedir geçimini piyano akort ile sağlamaktadır bir yandan da adı insanlığa karşı işlediği suçtan ötürü aranan bir doktordur.
Kurgusu gerçekten çok dikkat çekici karakterin hayatını böyle film izler gibi okuyorsunuz.
Ama kitabın başındaki adam mı sonrasında öğrenmiş olduğunuz gerçeklerle aynı kişi mi olduğu arasında gerçekten çok büyük bir şok yaşıyorsunuz.
Ben kitabı genel olarak çok beğendim karakterin yaşamış olduğu savaş sırasında eşini ve çocuğunu kaybettikten sonraki doktorluğa evrilmesi ve oradaki insanların hayatlarını konu alarak anılarına varana kadar kayıt etmesi 3 aylık bu süre zarfında kişileri analiz etmesi çok çok etkileyiciydi Kitapta kk bilgiler yazarın torunu tarafından aktarılmıştır kısacık bir kitap olmasına rağmen ben sevdim ve konusundan çok
Savaş son zamanlarda gene malum kesimlerce başlatılmış iken bu kitaba denk gelmek benim için son derece manidar oldu. Romanın baş kahramanının insani yönüne daha çok kapıldım bu nedenle sanki. Biraz da Yahudiler söz konusu olduğunda zihnimde su yüzüne çıkan fikirlerin de bunda tesiri oluyordur diye düşünüyorum.
Kitaba gelince genel bakışta beğendim ancak eksik yanları kaldı diye düşünüyorum. Ben vicdan muhasebesi yerine yine kendi özgürlüğü ve garantisi için su gibi yalan söyleyen, kendi iç seslerini bastırmak için elalemden bir kadınla durmadan gezip tozmasini okudum. Gezi kısımları cokkopmama neden oldu. Mesela pişmanlık duygusu hiç yoktu. Savaş sahnelerine geri gidişler vardı ama bence yetersizdi. Belli ki yazarın vermek istediği mesajlardan biriydi bu. Zaman geçirmek için okunabilir.
Kitabı okurken kendimi sürekli bir sisin içindeymiş gibi hissettim. Hikaye, Londra’da yaşayan, son derece kibar, piyano çalan, işinde gücünde Karl Braun isminde bir piyano akortçusunu anlatıyor. İlk bakışta her şey ne kadar da huzurlu, değil mi? Ama sayfaları çevirdikçe bu huzurun aslında pamuk ipliğine bağlı olduğunu anlıyorsunuz. Çünkü Braun’un sırtında, geçmişinden gelen devasa bir kambur var: O, kimliğini gizleyen eski bir Nazi doktoru.
Pressburger burada çok tehlikeli ve bir o kadar da ustaca bir oyun oynuyor okurla. Braun’un günlük telaşlarını, korkularını, yakalanma endişesini o kadar "insani" bir yerden anlatıyor ki, bir noktada kendinizi bu adamın yakalanmamasını dilerken bulabiliyorsunuz. Sonra aniden kendinize gelip, "Bir dakika, ben şu an kime acıyorum?" diye sarsılıyorsunuz. Kitabın asıl başarısı da burada; sizi vicdanınızla baş başa bırakıyor.
Bu kitapta sokaklarda geçen büyük aksiyon sahneleri yok. Asıl kovalamaca Karl Braun’un beyninin içinde yaşanıyor. Geçmişi, bir gölge gibi her köşeden karşısına çıkıyor. Bir bakış, bir soru ya da radyoda çalan bir müzik bile onun sahte dünyasında devasa çatlaklar açmaya yetiyor. Yazara hayran kalmamak elde değil; o gerilimi yüksek perdeden bağıra çağıra değil, fısıldayarak vermeyi tercih etmiş.
Sonuç Olarak
Cam İnciler, kötülüğün her zaman "canavar" kılığında dolaşmadığını, bazen yan komşunuz kadar nazik ve sıradan olabileceğini yüzümüze çarpıyor.
~Cam İnciler~
Soykırım ve kötülük üzerine 1965 yazinda yazılmış romanda kendi halinde olan piyano akortçusu Karl Braun karakterine yer verilmis.
Bu adam bir taraftan da Nazi savaş suçlusu,iktidarın dayattığı deneyleri yapan Dr. Otto Reitmüller'dir. Okurken yakalanma duygusuyla birlikte karakterin paranoyasinın da arttığını görüyoruz. Braun, ne kadar sıradan bir yaşam sürmeye çaba gösterirse göstersin geçmişi yakasını bırakmaz ve gerilim artar. Gazetelerde kendinden "hirsli, acımasız, kibirli ve benmerkezci" bahsetmesinden üzüntü duyar.
Okumaya başlarken bir insanlık suclusuna empati duyacağımı düşünmemiştim. Ama kelimelerin gücü öyle yüksek ki karakterin yalnızlığına, kaybettiği ailesine,insanlara güven duyma isteğine üzüntü duyuyorsunuz. Üstelik yazarın kendi hayatıyla da baglantili olmasi, annesinin ölüme gönderildiğini savaş bittiğinde öğrenmesi ve kendisiyle ilgili özellikleri karaktere yuklemesiyle eser otoportre özelliği taşır. Üstelik zihni yavasladiginda dahi Nazilerin peşinde olduğu düşüncesinden kurtulamadı. Ben çok severek okudum tavsiyedir.
İsminden başlayalım; kitap, anlatılan çok güzel bir hikayeden alıyor ismini. Hikaye bir grup erkeğin bir grup kıza yaptığı basit bir şaka, güzel deme sebebim ise benim buna yüklediğim anlam. Hikayede erkekler, istiridye yedikleri kızlarla dalga geçmek, onların tepkilerini gözlemlemek için istiridyelerin arasında cam inciler koyuyorlar ve kızlar da bunları gerçek sanıp değerli bir inci bulduklarını zannediyorlar. İşte ben kitaptaki karakteri de böyle bir cam inci olarak görüyorum. Kendisinin topluma gerçek bir inci olarak sunmak istiyor ama aslında o kadar kıymetli bir inci değil adamımız. Tabii bu benim yüklediğim anlam, yazarın böyle bir amacı olmayabilir.
Kitap Londra'ya yerleşen eski bir Nazi suçlusunun yeni kimliği ile var olma hikayesi. Kitabın başlarını çok sevdim. Ergenlik yıllarında da Fante ya da Bukoswki okumayı, bohem bir hayat yaşayan kahramanın odası ile, çevresi ile, kadınlar ile ilişkilerini okumayı çok severdim. Elbette bu hikaye öyle bir şey değil ama başları bana o tarz hikayeleri anımsattı. Sonra işin içine tiyatro, opera gibi fularlı şeyler giriyor. Yazar çok yoğun bir müzik kullanıyor kitapta, özellikle de belli bölümlerde. Buralar beni sıktı, açıkçası detaylı da bakmadım, ismi geçen eserleri de dinlemedim açıp. Sadece ''Sihirbazın Çırağı'' bir iki yerde geçince açıp o şiiri okudum, çok güzel şiir cidden, hele orijinal dilde nasıl lezizdir kim bilir...
Bunun haricinde sürükleyici bir kitap, empati yaptırıyor size karakterle ve siz de geçmişteki suçlarına -tartışmalı gerçi bu kısım- rağmen adamın kaçıp kurtulmasını arzu ediyorsunuz sonlara doğru. Kendi adıma kitabın cevap veremediği bazı sorular var; örneğin neden ilk başta Arjantin'e gitmeye bu kadar karşı? Ama kitabın asıl meselesi karşısında bu sorular çok önemli değil bence.
İki tema benim
Psikolojik hezeyan dolu okuması aşırı derecede kolay ama gerilim dolu bir yolculuk hikayenin başında Karl 'a empati yapmaya çalıştıkça haklı buldum bir an önce kaçmasını parasını alıp rahat huzur dolu bir yaşama kavuşmasını diledim
Baskı altında yaşamak her an tetikte bulunmak , rutin yaşamda dürtüsel olarak çok zordur hele ki savaş suçlusu olarak kaçıyorsanız ... enteresan bir roman yazarın muhteşem öngörüleri bana Stefan zewig ' sahaf mendeli'ni hatırlattı yazarıda bir Yahudi
Bugünlerde yapacaklarının zeminini hazırlamışlar sanki çok yazık kendilerini haklı göstermeye çalışma çabaları evet Almanlar insanlık suçu işlemiş ama bayrağı Yahudiler devralmış
Okuyun OKUTTURUN Emeric Pressburger 
Cam İnciler
Emeric Pressburger Cam İncilerYazar Hakkında
Emeric PressburgerYazar · 0 kitap
Macar-İngiliz senarist, film yönetmeni ve yapımcı.
Prag ve Stuttgart Üniversitelerinde eğitim gören Emeric Pressburger, Macaristan ve Almanya'da gazeteci, Berlin ve Paris'te yazar ve senarist olarak çalıştı. İkinci Dünya Savaşı'ndan önce Avrupa'da kovalanan (Berlin ve Paris'te UFA için filmlerde çalıştı) bir Macar Yahudisiydi, sonunda Londra'ya sığındı ama İngilizce bilmeyen bir senarist olarak. Bu yüzden sadece dilin inceliklerini değil, İngiliz halkını da anlamayı öğrendi. Birkaç şans eseri ve eski arkadaşları aracılığıyla tanıştığı "dönek" yönetmen Michael Powell ile tanıştı. İkili daha sonra "The Archers" bayrağı altında 1940'ların ve 1950'lerin en ilginç ve karmaşık filmlerinden bazılarını yapmaya devam etti. Pressburger, İngilizler hakkında ancak "dışarıdan bakanlara" nasip olan derin bir anlayışa sahipti. Her zaman "İngilizlerden daha İngiliz" olmakla övünürdü. Ne de olsa bazılarımız İngiliz DOĞMUŞTU ama o İngiliz olmayı SEÇMİŞTİ. Son günlerini Shoemakers Cottage, Aspall, Stowmarket, Suffolk'ta, çok sevdiği İngiliz kırsalında geçirdi.
