Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 59 dk.
Sayfa Sayısı:
211
Basım Tarihi:
Haziran 2021
İlk Yayın Tarihi:
Haziran 1973
Yayınevi:
Sel Yayıncılık
Orijinal Adı:
Crash
ISBN:
9789755708072
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Teknolojik Fetişizmin Cinsellikle Buluşması: ÇarpışmaDistopya
“20. yüzyılı egemenliği altına alan kabusun akılla evliliğinden her zamankinden daha belirsiz bir dünya doğdu. İletişim dünyası içinde teknolojinin kötü ruhları ve paranın satın alabileceği düşler kol geziyor. Termonükleer silah sistemleri ve alkolsüz içecek ticareti, reklamcılığın ve uydurma olayların, bilimin ve pornografinin yönettiği ışıltılı bir dünyada varlığını aynı anda sürdürüyor. Yaşamımız 20. yüzyılın o büyük, ikiz ana temasının egemenliği altında: seks ve paranoya.” – James Graham Ballard.
1930 Şanghay doğumlu Ballard, aslen bir İngiliz vatandaşıdır ve ömrünün büyük bir bölümünü Londra’da geçirmiştir. 2. Dünya Savaşı’nda yaşadıklarının etkisi zaman zaman eserlerine yansımıştır. En bilinen yapıtları arasında 
Güneş İmparatorluğu, 
Gökdelen ve Çarpışma gelmektedir. 1996’da 
David Cronenberg tarafından aynı isimle sinemaya uyarlanan ve ardından Cannes Film Festivali’nde Jüri Özel Ödülü’nü alan Çarpışma, büyük tartışmaları da beraberinde getirmişti. Erotizm dozu bir hayli yüksek olan bu romanı yine aynı dozu kullanarak filme uyarlayan Cronenberg de böylece sinema tarihine büyük bir iz bırakmayı başarmıştı.
Türkiye’deki ilk baskısı Cannes Film Festivali’nden sonra 1997’de Ayrıntı Yayınevi tarafından yapılan kitap, daha sonra aynı yayınevinin “Yeraltı Edebiyatı” dizisine taşınmıştı. Uzun zamandır yeni baskısı olmayan kitabın yeni adresi ise Sel Yayınları olmuştu. 2015’te 
Nurgül Demirdöven‘in gözden geçirilmiş çevirisiyle yeniden yayımlanan roman, filminin de etkisiyle tüm dünyada Ballard’ın en çok okunan yapıtları arasındadır.
“Bizi birbirimize teknolojideki yeni birtakım öğeler bağlıyordu.”
J. G. Ballard‘ın 1973’te kaleme aldığı “Crash”, modern edebiyatın en çarpıcı metinlerinden biri olma özelliğini taşıyor. Bilimkurguda teknoloji tapınmacılığına karşı çıkan “Yeni Dalga” akımının kurucusu ve en
Güneş İmparatorluğu, Gökdelen ve Çarpışma gelmektedir. 1996’da David Cronenberg tarafından aynı isimle sinemaya uyarlanan ve ardından Cannes Film Festivali’nde Jüri Özel Ödülü’nü alan Çarpışma, büyük tartışmaları da beraberinde getirmişti. Erotizm dozu bir hayli yüksek olan bu romanı yine aynı dozu kullanarak filme uyarlayan Cronenberg de böylece sinema tarihine büyük bir iz bırakmayı başarmıştı.
Türkiye’deki ilk baskısı Cannes Film Festivali’nden sonra 1997’de Ayrıntı Yayınevi tarafından yapılan kitap, daha sonra aynı yayınevinin “Yeraltı Edebiyatı” dizisine taşınmıştı. Uzun zamandır yeni baskısı olmayan kitabın yeni adresi ise Sel Yayınları olmuştu. 2015’te Nurgül Demirdöven‘in gözden geçirilmiş çevirisiyle yeniden yayımlanan roman, filminin de etkisiyle tüm dünyada Ballard’ın en çok okunan yapıtları arasındadır.
“Bizi birbirimize teknolojideki yeni birtakım öğeler bağlıyordu.”
J. G. Ballard‘ın 1973’te kaleme aldığı “Crash”, modern edebiyatın en çarpıcı metinlerinden biri olma özelliğini taşıyor. Bilimkurguda teknoloji tapınmacılığına karşı çıkan “Yeni Dalga” akımının kurucusu ve enabdest bozan kitap :D
pornografik roman adeta..ama bunu okumak yerine izleyin :/kişiye hiçbir şekilde genel kültür ve hayatında kullanabileceği olumlu anlamda yaratıcılık katmayan bir kitap.zaman israfı.gereksiz göz yorgunluğu.hiç de bir adamın sex fantezilerini kazalara bağlamış vauv diye gereksiz edebi sanata bağlayamayacağım konuyu malesef..
DEĞİŞİK BİR DENEYİM…·211 syf.·Edebiyat
7/10
2021 172. kitabı
Aslına bakacak olursanız, edebi bir porno okudum. Bunu zaten kitabın başında J. G. Ballard belirtmiş ve neden bunu yapıtlandırdığını da açıklamış.
Tarz olarak elbette ki herkesin hoşuna gitmeyebilir fakat ben beğendim. Porno, teknoloji ve arabalar üzerinden çok fazla anlam çıkartılabilir. Hoşuma gitmeyen ve benim asıl önemsediğin konu ise kurguydu. Tartışmasız çok daha vurucu bir sona doğru sürüklenme yaratılabilecek bir zemini sanki daha elverişli değerlendirebilirdi.
Betimlemeler ise gerçekten etkileyici. Fakat 
Ludwig Wittgenstein dediği gibi “Dilimin sınırları dünyamın sınırlarıdır.” dan yola çıkarsak, kullanılan kelime zenginliğinin (herhalde böyle söylesek daha iyi olur) belirli kalıpların tekrarından oluşması, pornonun çok fazla altının çizilmesine neden olmuş.
Hepsi bir yana, bu tarz bir okuma benim için ‘değişik’ bir deneyimdi. Sıradışılığı hoş bir tad bıraktı. Ha bir tane daha Ballard okur muyum? Bu tarzın en güzel örneğini okudum, yeraltını seviyorum ama 
Chuck Palahniuk tarzı sanki bana daha çok hitap ediyor.
J. G. Ballard belirtmiş ve neden bunu yapıtlandırdığını da açıklamış.
Tarz olarak elbette ki herkesin hoşuna gitmeyebilir fakat ben beğendim. Porno, teknoloji ve arabalar üzerinden çok fazla anlam çıkartılabilir. Hoşuma gitmeyen ve benim asıl önemsediğin konu ise kurguydu. Tartışmasız çok daha vurucu bir sona doğru sürüklenme yaratılabilecek bir zemini sanki daha elverişli değerlendirebilirdi.
Betimlemeler ise gerçekten etkileyici. Fakat Ludwig Wittgenstein dediği gibi “Dilimin sınırları dünyamın sınırlarıdır.” dan yola çıkarsak, kullanılan kelime zenginliğinin (herhalde böyle söylesek daha iyi olur) belirli kalıpların tekrarından oluşması, pornonun çok fazla altının çizilmesine neden olmuş.
Hepsi bir yana, bu tarz bir okuma benim için ‘değişik’ bir deneyimdi. Sıradışılığı hoş bir tad bıraktı. Ha bir tane daha Ballard okur muyum? Bu tarzın en güzel örneğini okudum, yeraltını seviyorum ama Chuck Palahniuk tarzı sanki bana daha çok hitap ediyor.
1/10
2019 7. kitabı
Teknoloji ve insan arasındaki ilişkiyi aşırı bir erotizm betimlemesi ile anlatan tavsiye etmek istemediğim bir kitap. Muhakkak öğrenilecek şeyler vardır ama farklı yolları, farklı anlatımları tercih ederim, bu kadar erotizm fazla..
Distopya Severlere Tavsiye
İnsanoğlunun yarattığı nesnelliğinde hastalıklı bir varlığa dönüşerek kendinde koybolması ve yavaş yavaş feci bir şekilde yok oluşunu akıcı,basit ama bir o kadarda romanın ismi gibi okuyucuya çarpan bir dille öykülenir ve betimlenir.Arabalara,aşırı hıza,kazalara ve yaralanmalara duyulan arzu içerisinde aranan cinsellik,haz fakat kendi bedenleri ve bedenleri üzerindeki derin yara izleri,arabanın deri koltuklar,direksiyon,vites,döşeme,ayna ve torpidosu içerisinde ulaşılabilen erotizm,ponografide tam bir doyuma ulaşamayan romanın kahramanları daha fazla hız,araba kazası ve yaralanmaya ihtiyaç duyarak arzularlarını hiç dindiremezler.İçsel dünyalarında sürekli üzerlerindeki yara izlerini,yaralanmayı ve yaralamanın sadistik ve mazoşist imgelemleriyle hastalıklı dünyaları gözler önüne serilir.Geçmiş yıllarda araba kazalarında ölen ünlülerin yaptıkları bu kazalar aynı olay örgüsüyle kurgulanarak alkışlayan izleyiciler önünde gerçekleştirilerek toplumsal maşoşist ve sadistik dünyayı gösterir.Aslında yazarın bu toplumsal çürümede vermek istediği mesaj;insanoğlu makine üreterek hayalini kurtuğu gelişen mutlu insanın ütopik bir dünyaya ulaşamadığı,tam tersi makine-erotizm doruklara ulaşarak doğallığımızdan uzaklaşarak makine-erotizmle asla doyurulamadığımız mide bulandırıcı mutsuz distopik bir dünyadır.
J. G. Ballard'ın hayal dünyasıyla geçtiğimiz yaz okuduğum birkaç kitabı vesilesiyle tanışmış, onun bir kitabını sezon içinde Mert'in Kitap Kulübü'nde konuşmayı kafamda tasarlamıştım. Bu kitabın o zaman henüz okumadığım Çarpışma olacağını da kitabın konusuna bakarak sezmiştim. İşte 18 Nisan'da Kadıköy’deki kitap kulübü buluşmamızda konuşacağımız romanın bendeki ön hikayesi bu.
Kitap hakkında daha önceki yazılarımda değindiğim kısımları geçerek söylemek isterim ki, Ballard bu romanında distopik kurgu ve yeraltı edebiyatının yasak ilişkisinden doğan aykırı bir evlat olan oto-erotizmi literatüre kazandırırken, bizi uç noktalarda gezinen karakterlerle tanıştırıyor.
Yazarla aynı adı taşıyan James Ballard, karısı Catherine Ballard, James’in araba kazasıyla tanıştığı Helen Remington ve bir başka araba kazasından kurtulup tuhaf mı tuhaf düşünceler geliştiren Robert Vaughan, kitaptaki dört önemli karakter olarak öne çıkıyor. Fakat bana kalırsa romanda iki ana karakter var: James ve Vaughan. Kitabın konusunu açık etmemek için haklarında pek fazla şey söylemek istemiyorum.
Vaughan’ın, hepsi de en az bir kez kaza geçirmiş ve kafası onunla aynı tuhaflıkta (detay yok) çalışan kişilerden oluşan küçük, tekinsiz bir topluluğun adeta lideri olması, bu gruptakilerin bir çeşit ötekiler (ve hatta “ucubeler”) oluşu, yazar için son derece iyi bir malzemeydi. Bu haliyle de gayet iyi ama Ballard bundan çok daha katmanlı bir roman bile çıkarabilirdi. Hem mecazen hem de manen, yarası olan insan, kendiyle aynı yaraya sahip diğer insanları arar.
Boş yaşamlarını garip hazlarla doldurmaya çalışan karakterlerimiz giderek daha, daha ve daha fazlasını istiyor. Bu, ancak ölüm geldiğinde son bulacak bir arzu.
Romanın konusu gereği Elizabeth Taylor da karakterlerden biri. James Dean, Albert Camus,
Kitabı bitirdiğimde ne düşüneceğimi bilemedim. Düşüncelerimin netleşmesi için biraz bekledim. Okuduğum ilk yeraltı edebiyatı örneğiydi. Tuhaf bir evreni vardı. Yaralara ve araba kazalarına dayanan cinsellik benim için rahatsız ediciydi biraz. Yaralara bile bakamayan biri olarak betimlenen yaranlamaları okurken zorlandım bazen. Ne sevdim ne de sevmedim diyemem.
Ballard'dan Otomobil Fantezisi Üzerine Enteresan Bir GüzellemeEdebiyat
Önce uyarı: Kitap bir miktar pornografik. Kitabın içeriği için erotik diyemeyiz ancak yazar "çeşitlilik" arz eden erotik sahneleri doğallıkla ve başarıyla betimlemiş. Bu da nahif ruhlar için rahatsız edici oluyor. Belki bir Fransız için yazması-okuması sıradan olan o satırlar, benim gibi bir Orta Doğu mensubu dinozor için birkaç sıklet ağır geldi. Kapalı, ortalama bir ahlak (ahlak elbette çok derin bir kavram, burada "cinsel anlamda toplumumuz genelinde ayıplanan şeyler" anlamında maddeci bir ahlakı kastediyorum) seviyesindeki okurları zorlayacak seviyede bir anlatım yakalanmış. Bu tarz cinsel yoğunluktaki anlatımı en son Pascal Bruckner'in "Hınç Ayları"nda okumuştum sanırım.
Kitabın "Giriş" bölümünde yazarın, romanına dair üç sayfalık arzı mühim. Genellikle kitaptaki asıl metne dair ön metinleri sıpoylır yeme korkusuyla okumam ancak bu kitabın giriş bölümünde yazar kitapta ne yapmaya çalıştığını iyi anlatmış. Hatta üç sayfalık "giriş" başlıklı yazı romanın bütününden daha çok hoşuma gitti diyebilirim.
İkinci uyarı da kitabın genel olarak bilim-kurgu türüne ait oluşu söylentisine dair. Kitaba bilim-kurgu demek, hem bilime hem kurguya hem gerçeğe aykırı. Kitap çılgın bir adamın fantazyalarından başka bir şey değil ve hem yazıldığı dönem hem günümüz koşullarına bakılırsa gerçekdışı/bilim-kurguiçi hiçbir şey göremedim. Kitap bilim-kurgu değil ama yeraltı türüne dahil edilebilir.
Bu iki uyarı dikkate alınıp da okunduğu zaman kurgu ve alt metin anlamında başarılı bir roman okunmuş olabilir. Benim gibi Ballard'ı merak edenler için de iyi bir başlangıç kitabı olabilir. Peki ne anlatılıyor kitapta. Yüzeysel olarak düşünülünce kitaba şöyle bir alternatif isim koysak kitabı özetlemiş kadar oluruz: "Arabada Sevişenler". Kitap büyük oranda otomobilin cinsel bir objeye hatta
"Dürtüleri, ön yargıları, psikopatolojisi de dahil anlamazlıktan geldiği herşeyi bir kenara bırakabilir mi?" Ballack sormuş önsöz kısmında. Peki biz okuyucular; açık görüşlü olan, kendini tanımaya çalışan, okudukça ön yargılarını-tabularını yıkabilen, entelektüel açıdan donanım potansiyeline sahip olan (elbetteki bu söylediklerim tırnak içinde, maalesef) bu soruya nasıl bir cevap verebiliyoruz?
Korkularımız, endişelerimiz, hatta bunların tetiklediği reaksiyonlarımız, gölge tarafımızdaki bizler, kabul edemediğimiz bizler olabilir mi? Ah Jung seni andım!
Elbetteki gölge tarafımızı aydınlatmamız prangalarımızı kırmak zor. Bir dönüşüm, bir tekamüldür.
Sevgili Ballard senin de belirttiğin gibi teknolojiye dayalı pornografik roman ama sen de kılıcını okuyucuların bilinçaltlarına acımasızca saplamış ve döndürmüşsün.
#okudumbitti Tam bir yeraltı edebiyatı, çokça pornografik sahneler ve pislik var :) herkesin sevebileceği bir kitap degil. İnsanoğlu nasıl bir yaratılmış, nasıl böyle şeyler geliyor aklına dedirten bir kitap. İnsanın sınırı yokmuş, pisikomanyaklığın sınırı da yokmuş.Anlatım tarzı fena değil, ne çok durağan nede çok hareketli. Bir kadının bu kitabı çevirmiş olması da farklı geldi.
Yazar Hakkında
J. G. BallardYazar · 19 kitap
James Graham Ballard (15 Kasım 1930 - 19 Nisan 2009) Şanghay'da doğan İngiliz asıllı bilimkurgu yazarıdır. Bilimkurgu edebiyatta teknoloji tapınmacılığına karşı çıkan Yeni Dalga'nın seçkin temsilcilerindendir.
Ballard ve ailesi Pearl Harbour baskınından sonra diğer yabancılarla birlikte bir sivil tutsak kampına gönderildi. 1942 yazından savaşın bitimine kadar burada kaldılar. Ballard, tutsak kampında yaşadıklarını temel alarak 1984'te Güneş İmparatorluğu (Empire of the Sun) adlı kurmaca kitabını yazdı. Bu kitap daha sonra Steven Spielberg tarafından beyazperdeye uyarlandı. Bilim ve teknolojiye karşıt tutumunun şekillenmesinde, bu dönemdeki tutsaklar kampı, savaşın meydana getirdiği yıkım ve felâket gibi dramatik tecrübelerin büyük etkisi olduğu düşünülür. Özellikle atom bombasının meydana getirdiği fâcia, Ballard'ın eserlerinde kıyamete özgü felâketlerle imgesini bulur.
1946'da İngiltere'ye yerleşen Ballard, 1949'da psikiyatri okumak amacıyla Cambridge'de üniversiteye gitti. Üniversitede ruhtahlili (psikanaliz) ve gerçeküstücülükten etkilenerek yazdığı öncü kurmaca hikâyelerle yazarlığı da bir meslek olarak düşünmeye başladı. İki yıllık üniversite yaşantısından sonra Kanada'ya giderek Kraliyet Hava Kuvvetleri'ne (RAF) katıldı. 1954'te Hava Kuvvetleri'ni bırakarak İngiltere'ye döndü ve bir yıl sonra evlendi. 1956'da üç çocuğundan ilki doğdu ve aynı yıl Prima Belladonna adlı ilk öyküsü Science Fantasy dergisinde yayımlandı. 1962'deki ilk romanına (The Drowned World) kadar öykülerle bu dergide adından söz ettirdi. Bu romanın diğer kıyamet sonrası kurmacalardan farkı başkarakterin, buzulların erimesiyle oluşan felâketi ve kargaşayı hoş karşılayan biri olmasıdır. Ardından yazdığı kitaplarla bu alanda kendini kanıtlayıp tam-zamanlı bir yazar olarak hayatına devam etmiştir.
En çok konuşulan romanlarından biri olan Çarpışma'da (Crash) cinsel arzular ve teknoloji harikası arabalar arasında ilişki kurarak olay yarattı. Bu kitap aynı adla 1996'da David Cronenberg tarafından sinemaya uyarlandı ve müstehcenlik uyarısıyla sansür tartışmalarına sebep oldu. Bu tartışmaların ardından film sansüre uğramadan gösterime girdi ve Cannes Film Festivali'nde Jüri Özel Ödülü'nü kazandı.
Ballard bilimkurgunun teknoloji merkezli konulara bağlılığını teknoloji tapınmacılığı ve basmakalıpçılık diye eleştirip, uzay ve zaman yolculuklarını "iç uzaylardaki yolculuklar"la yer değiştirdi ve "asıl yabancı gezegen dünyamızdır" dedi. Ayrıca bilimkurgunun 20. yüzyılın esas edebî geleneği olduğunu ve bilimkurgunun görevinin reklamlar, imajlar gibi içinde yaşadığımız çeşitli kurgular arasından gerçekliği yakalamak olduğunu ve geleceğin bugünü anlamak için geçmişten daha iyi bir anahtar olduğunu söyledi.
Eserleri Ayrıntı Yayınları tarafından Türkçeye kazandırılmaktadır.
Uzun süre prostat kanseri ile mücadele eden James Graham Ballard, 19 Nisan 2009'da 78 yaşında, Londra'da öldü.
