Yazar:
Francis Bacon
Çevirmen:
Uğur Gülsün
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 21 dk.
Sayfa Sayısı:
224
Basım Tarihi:
Ocak 2021
İlk Yayın Tarihi:
1597
Yayınevi:
İlgi Kültür Sanat Yayıncılığı
Orijinal Adı:
Essayes: Religious Meditations. Places of Perswasion and Disswasion. Seene and Allowed
ISBN:
9786054977468
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Diğer Baskılar
9 diğer baskı · Tümünü Göster
Denemeler
1.044 okunmaYapı Kredi Yayınları · Ocak 2018 · 223 s.
Denemeler
309 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2017 · 320 s.
Denemeler
258 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 13 Şubat 2019 · 320 s.
Denemeler
38 okunmaİnkılap Yayınevi · 1994 · 286 s.
Denemeler
16 okunmaMorpa Kültür Yayınları · 2003 · 255 s.
Denemeler
8 okunmaİlgi Kültür Sanat Yayıncılığı · Ocak 2021 · 224 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Denemeler, Bilimsel deneycilik düşüncesinin öncülerinden, İngiliz edebiyat tarihinin önemli isimlerinden, İngiliz filozof, denemeci, bilim insanı, avukat, hukukçu, devlet adamı ve yazar olan Francis Bacon tarafından yazılmıştır
Türün kurucusu 
Montaigne'den farklı olarak Denemeler'inde sadece kişisel tecrübe ve duygulara odaklanmamış, geçmişin geleneklerini bilginin gücüyle birleştirmiş, yeni, evrensel ve çağlar aşan düşünceler ortaya
koymuştur. Bu sebepledir ki, yazılışının üstünden 400 yıldan fazla geçmesine rağmen Denemeler ışıltısını ve yol göstericiliğini korumaktadır.
Bacon, Denemeler’inde, değişik alanlardan edindiği gözlemler ve deneylere dayanarak kurduğu bilgelik ile “ 
Denemeler ”nin isim babası Montaigne’den ayrılır. Montaigne gibi kendi benliğini anlatmaz, yaşama uygulanabilecek bir bilgelik ortaya koyar. Bunu yaparken yarattığı zengin imgelerle bir dil ustası olduğunu da kanıtlar.
5/10
2024 89. kitabı
' Ruhum uzunca zamandır yalnız başına.. '
...Francıs Bacon...
İlk kez okuduğum İngiliz filozof Bacon, tıpkı Montaigne gibi deneme türünün öncülerinden sayılmaktadır. Kalemi oldukça başarılı.
Bacon’ın yetenekleri, ilgilerindeki evrensellik, düşüncesindeki esneklik, araştırıcılık, çağının pek az kişisinde vardır. Geçmiş gelenekleri ve yöntemleri tanır, çoğunu benimser, ama bununla kalmaz, o geleneklerle yöntemlerin hepsini umulmadık yeni gözlemlerle, kökten değişikliklerle aşmasını da bilir.
Bacon, Denemeler’inde, değişik alanlardan edindiği gözlemler ve deneylere dayanarak kurduğu bilgelik ile “deneme”nin isim babası Montaigne’den ayrılır. Montaigne gibi kendi benliğini anlatmaz, yaşama uygulanabilecek bir bilgelik ortaya koyar. Başlığından da anlaşılacağı üzre deneme şeklinde yazmış olduğu insan yaradılışı, övgü, çirkinlik, güzellik, okuma, yönetim gibi daha bir çok konunun yer aldığı başlıklar yer almaktadır. Vee aslında bana göre denemenin yanında bir öğüt kitabı olarak da nitelendirebiliriz diyerekten sonlandırmak isterim.
Keyifli okumalar..
Denemeler Üzerine Bir DenemeEdebiyat
Francis Bacon; İngiliz filozof, devlet adamı, hukukçu ve yazar. Babasının statüsünden faydalanarak iyi bir eğitim almış olan Bacon felsefesini deneyciliğe dayandırmıştır ve onu büyük üne kavuşturan eseri 'Denemeler'dir.
Denemeler isimli eserinde Bacon birçok konuda kendi hayat tecrübelerini ve gözlemlerini aktarmıştır. Konu başlıkları şeklinde yazılmış olan bu eser de Bacon kavramlara yeni anlamlar yüklemiş ve onları aktarmaya çalışmıştır. 56 konu da fikirlerini bizimle paylaştığı bu eserde bana göre en dikkat çekici konu başlıkları şöyledir:
1- Ölüm Üzerine
2- Hakikat Üzerine
3- İntikam Üzerine
4- Talihsizlikler Üzerine
5- Kıskançlık Üzerine
6- Soyluluk Üzerine
7- Öfke Üzerine
8- Boş Gurur Üzerine
9- Gençlik ve Yaşlılık Üzerine
10- Dostluk Üzerine
Hayatın içinde hep olmuş ve hep olacak bu kavramları incelerken Bacon daha realistik bir gözle bu kavramları işlemiştir. Olayların ve durumların duygusal taraflarından sıyrılarak mantıksal açıdan ele almıştır. Okuyana hayat tecrübelerini ve düşüncelerini net bir biçimde aktarmıştır.
Dili ağır olmayan bu eserin okuması kolay ve anlaşılırdır. Harcadığınız vaktin büyük bir çoğunluğuna değen bir eserdir. Büyük bir çoğunluğuna diyorum çünkü yukarı da nasıl ki bana göre en iyi 10 konu başlığını sıraladım bunların yanında bugünün şartlarında işimize yaramayacak veya o konu hakkında ki tecrübelerini artık kullanamayacağımız konu başlıkları da bulunmaktadır. Bunlardan birkaçına örnek verecek olursak; partiler üzerine (günümüz partileriyle karıştırmayınız), imparatorluğun sınırlarını genişletmek üzerine, bahçeler üzerine (saray bahçelerinden bahsediyor), yapılar üzerine (saraylardan bahsediyor) bu gibi konu başlıklarından pek fayda elde edemedim ama yazıldığı dönem düşünüldüğü zaman bu konu başlıkları önemini koruyor.
**Spoiler
Saygı duydum ama sevmedim.Deneme
"Bazı kitaplar vardır, kısım kısım göz atılır; bazı kitaplar vardır, baştan aşağı okunur, sayfaları bir çırpıda çevrilirken; çok az kitap vardır ki, sayfaları dikkatle çevrilir ve her sayfasına özenle göz atılır." diyor İngiliz filozof, devlet adamı ve yazar Francis Bacon. Yalnız o kadar heves ve ilgiyle okunacak ve insanı kendine hayran edecek bir kitap olamadı benim için.
Montaigne'in Denemeler eserini okurken ufkumun genişlediğini hissetmiş, okuduklarımı beğeniyle onaylar veya önemli gördüğüm satırların altını çizer halde bulmuştum kendimi. Belki de o zaman küçüktüm diye daha çok hayran kalmıştım ama yine de damağımda daha iyi bir tat bırakmıştı.
Yazar çok fazla konudan bahsetmesine bahsetmiş fakat neredeyse hiçbir yerde demiyorsunuz ki: "Aa evet. Ne kadar güzel düşünmüş ve dile getirmiş burayı." Genellikle 16. ve 17. yy. şartlarının etkilerini ve anlayışını çok net hissediyorsunuz. Zaten kitaptan önemli bir bilgi, bakış açısı veya kavrayış yetisi kazanmadım. Kazandığım tek şey o dönemin İngiltere'sinde aklı başında bir düşünür ve devlet adamı olaylara nasıl bakar, diğer devletlere, uluslara karşı tavrı ve düşüncesi nedir, dönemin politik ve düşünsel havası ne yönde esiyor... bu gibi şeyler.
Eski ve Yeni Ahit'ten, Roma İmparatorluğu'ndan, yeni dünya sömürge yerlerinden, çevre ülkelerden, bazen Türklerden vs. bahsettiği yerler aslında en çok ilgimi çeken anekdotlar oldu. Söz arasında geçen örnekler olmasına rağmen ufak tefek önemli hikâyeler, sözler ve yorumlar görebildim bu sayede. Fakat deneme yazmanın asıl amacının çeşitli konular ve kavramlar hakkında görüş bildirmek olduğu düşünülürse:
1) Ya nakledilen görüş zaten herkesin malumu olan (en azından günümüzde) ve etkileyici olmayan bir şekilde,
2) Ya gereksiz ve sıkıcı konular hakkında ve ilgi çekmiyor (Örnek:
Türk düşmanlığı
Kitabı hiç beğenmedim. Sıkıcı ve sürekli "şunu yap bunu yapma" dilinin yanı sıra Türklere ve Müslümanlara da her fırsatta saldırmış Bacon. İngilizleri de övmüş de övmüş. Ayrıca kitapta Latince, İngilizce cümle ve metinlerin yer alması da akıcı olmamasına yol açmıs.
Gerçek Üstüne
Ölüm Üstüne
Dinde Birlik Üstüne
Öç Üstüne
Mutsuzluk Üstüne
Yapmacık ile İkiyüzlülük Üstüne
Ana Babalarla Çocuklar Üstüne
Evlilik Bekârlık Üstüne
Çekememezlik Üstüne
Sevgi Üstüne
Yüksek Görevler Üstüne
Ataklık Üstüne
İyilikle Huy Güzelliği Üstüne
Soyluluk Üstüne
Ayaklanmalarla Toplumsal Kargaşalıklar Üstüne
Tanrıtanımazlık Üstüne
Boş İnanç Üstüne
Gezi Üstüne
Ülke Yönetimi Üstüne
Öğüt Üstüne
Gecikme Üstüne
Kurnazlık Üstüne
Bencilin Çıkarcılığı Üstüne
Yenilikler Üstüne
Tezcanlılık Üstüne
Bilge Görünmek Üstüne
Dostluk Üstüne
Para Harcamak Üstüne
Krallıklar ile Devletlerin Gerçek Büyüklüğü Üstüne
“Ruhum uzunca zamandır yalnız başına...”Felsefe
İngiliz filozof ve hukukçu olan Francis Bacon kaleme almıştır bu eseri. Bacon; “zenginlik ile yoksulluk, akıl ile boş inanç arasında dalganan bir çağda yaşamıştır.” Bütün bölümlerde yazar güzel bir şekilde anlatmıştır.Okurken bütün cümlelerin altını çizesim geldi. En çok; Ölüm üzerine, kıskançlık üzerine, aşk üzerine ve dostluk üzerineyi beğendim. Bazı yerleri sıksada güzel bir kitapdı...
9/10
2019 35. kitabı
Monteigne'nin Denemeler'inden sonra Bacon'ın Denemeler'i biraz geride kalmış geldi. Bu demek değildir ki Bacon'ın kitabı kötü, aksine güzel konulara değinmiş. Monteigne'den bir miktar daha uzundu bölümleri. Keyifle okudum, vaktim olmadığı zamanlarda bile iki- üç deneme okumak keyif veriyordu. Deneme okumak biraz da düşünce şeklimizi olgunlaştırıyor, eleştirel yaklaşmamızı sağlıyor. İnsan olabilmenin en temel noktası düşüncedir bence. Bunu da bu tür çok güzel geliştiriyor. Her gün bir sayfa okumak dahi biz fark etmesek de sorgulatıyor. Hâlâ deneme okumaya başlamadıysanız en kısa sürede başlayın derim.
her deneme kitabında olan konu başlıkları bu kitapta da var.fakat Bacon'da yadsınamaz bir Türk düşmanlığı var. Bazen çok sinir bozucu boyutlara çıkabiliyor bu. Her kötü davranış, barbarlık vs. Türkler üstünden örnekleniyor kitapta. o yüzden ister istemez insanın canını sıkabiliyor bazen.
İdealize Edilmiş Toplumlar ve Özlenen SistemlerEdebiyat
Denemeler serisi sanırım birbirinin tekrarı niteliğinde yazılmış. Bu başlık isminde yazan ilk yazarı peşi sıra gelenler taklit etmiş. Herkes kendi düşüncesine göre devlet yönetiminden en ufak insan ilişkilerine kadar bir takım öneri ve öğütler de bulunmuş. Devletler arasındaki ilişkileri ele alırken tarihe bir dönüşte söz konusu oluyor. Özellikle Antik Yunan ve Romalı yazarlardan çok yararlanıyorlar. Titus, Livus, Sokrates, Platon, Herodot vb gibi bu işin öncüsü olan üstadlarından izinden gidiliyor. Arka arkaya okuduğum devlet eksenli ilişkiler sistemi üzerine edindiğim birçok görüş olmakla birlikte ben de en kalıcı olan Thomas More'un Ütopyası oldu. İdealize edilmiş güzel bir toplum yapısı ile kusur oranı en aza indirgenmiş süper devlet organizasyonu yer alıyordu. Bacon'un eserinde yer yer Orta Çağ ve sonrasının mukayesini de göreceksiniz. Hepsinin ortak özelliği tüm toplumlar kusursuz devlet ve insanlar arasındaki ilişkiler ile bireylerin tatmin ve mutluluğu için verilen önemli tavsiyelerden oluşmakta. Seve seve okuyacağınız güzel eserlerden biri tavsiye ederim.
Francis Bacon'un (1561-1626) yaşadığı dönem gözlemlerinden ve kendi hayat tecrübelerinden yola çıkarak yazdığı denemelerini ay boyunca diğer okumalarıma ek olarak okudum. Ellinin üzerinde hemen hemen her konu ile ilgili yazdığı denemelerde, satırlarda yoculuk yapmak çok keyifliydi. Yıllar öncesinden gelen satırlarda, o dönemin bakış açısını okumak, satırlarda gezerken kendi fikrimi de söyleme ihtiyacı hissetmem, bazı yerlerde ara verip düşünmek için vakit ayırmam , kitabı verimli bir şekilde bitirmeme sebep oldu.
Özellikle pek çok yerde yazarın Türklere karşı bakış açısını görmek, din ile ilgili konularda İslam inancıyla ilgili fikirlerini okumak ayrı dikkatimi çekti. Bazı konularda denemeleri okurken fikir ayrılığına düşsemde o dönemden bugüne gelen fikirleri okumak, bugünün anlayamadığım bakış açılarının temelinin nasıl oluştuğunu, hangi olayların etkili olduğunu görmek açısından çok keyifliydi.
Düşünce, deneme, felsefe kitapları okumayı seviyorsanız bu kitabı okumadan geçmeyin diyorum. Sonsuz sevgi ve saygılarımla.
" Tıpkı acımak bilmez bir ulus olmakla birlikte, hayvanlara iyi davranan, köpeklere kuşlara yem dağıtan Türkler de görüldüğü gibi. (Sayfa:64)
"Kendi çıkarına düşkünlük , her yönüyle aşağılık bir şeydir."(sayfa : 105)
Yazar Hakkında
Francis BaconYazar · 16 kitap
22 Ocak 1561'de doğan Francis Bacon, Kraliçe 1. Elizabeth'in adalet bakanı Nicholas Bacon'ın oğludur. Her ne kadar Francis Bacon'ın ünü babasınınkini gölgede bıraksa da, babası, Nicholas Bacon da sıradan birisi olmaktan çok öte, döneminin ünlü isimlerindendi. Francis Bacon, oniki yaşında girdiği Trinity College, Cambridge'de skolastik felsefeyle tanıştı ve skolastik felsefeye karşıt görüşlerinin tohumları burada atıldı. 1576'da Hukuk okumaya başladıktan sonra, Fransa'daki İngiliz elçisinin yanında çalışması için bir teklif aldı. Teklifi kabul ederek, öğrenimine ara verdi ve Fransa'ya gitti. Bacon'ın felsefeye olan aşkının iyice filizlenmeye başladığı bu yıllarda, ansızın, 1579'da babasının vefat haberini aldı. Cepleri boş bir şekilde İngiltere'ye döndüğünde yapabileceği tek şey hukuk öğrenimine devam etmek oldu. Öğrenimini tamamladıktan sonra avukatlık yapmaya başladı. Çocukluğundan beri alıştığı lüks yaşama özlem çekiyordu, bu yüzden avukatlık yaparken bir taraftan da siyasi bir kariyer için çalıştı. Nitekim 1584'te Parlamento'ya seçildi.
Essex kontuyla yakın bir arkadaşlığı vardı. Fakat arkadaşlıkları, Essex kontunun Kraliçe 1. Elizabeth'i devirmek üzere kurduğu planlar nedeniyle bozuldu. Kraliçeye olan bağlılığının büyük olduğunu belirten Bacon, uzun süre arkadaşını fikirlerinden döndürmeye çalıştı. Kraliçeye yapılan başarısız bir suikast girişiminden sonra Essex kontu tutuklandı. Bacon'ın da çabalarıyla salıverilen kont, daha sonra Kraliçeyi devirmek için yeni bir girişimde bulundu. Bu sefer tutuklandığında, suçlu bulundu ve idam edildi. Bu sırada Bacon'ın yıldızı parlamaktaydı, her ne kadar Essex kontuyla olan bu ilişkileri sonucu onu hayatı boyu tehdit edecek düşmanlar edinmiş olsa da Kraliçeye olan bağlılığı hiç kuşkusuz ona kariyer açısından büyük fırsatlar vermişti.
1603'de Kraliçenin veliahtı olarak James I tahta geçince hızlı bir şekilde önemli mevkilere geldi. Önce "Sir" unvanı aldı, sonra 1606'da başsavcı, 1618'de ise İngiltere başyargıcı oldu. Kariyerinin zirvesindeyken, çöküşü kapıyı çaldı. 1621'de rüşvet suçuyla tutuklanıp yargılandı. Suçlu bulundu ve hapis cezasına çarptırıldı. Hapishanede fazla kalmadı ve salıverildi, fakat ne Parlementoda ne de herhangi bir politik konumda bulunması bundan sonra imkânsızdı. Siyasetten kopan Bacon hayatının geri kalan yıllarını felsefi düşüncelerine adadı. 1626'da zatürree olduğu varsayılan bir hastalık yüzünden vefat etti.
