Yazar:
Francis Bacon
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 4 dk.
Sayfa Sayısı:
320
Basım Tarihi:
2017
İlk Yayın Tarihi:
1597
Yayınevi:
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Orijinal Adı:
Essayes: Religious Meditations. Places of Perswasion and Disswasion. Seene and Allowed
ISBN:
9786052952436
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
9 diğer baskı · Tümünü Göster
Denemeler
1.044 okunmaYapı Kredi Yayınları · Ocak 2018 · 223 s.
Denemeler
309 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2017 · 320 s.
Denemeler
258 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 13 Şubat 2019 · 320 s.
Denemeler
38 okunmaİnkılap Yayınevi · 1994 · 286 s.
Denemeler
16 okunmaMorpa Kültür Yayınları · 2003 · 255 s.
Denemeler
8 okunmaİlgi Kültür Sanat Yayıncılığı · Ocak 2021 · 224 s.
Yorumlar ve İncelemeler
Saygı duydum ama sevmedim.Deneme
"Bazı kitaplar vardır, kısım kısım göz atılır; bazı kitaplar vardır, baştan aşağı okunur, sayfaları bir çırpıda çevrilirken; çok az kitap vardır ki, sayfaları dikkatle çevrilir ve her sayfasına özenle göz atılır." diyor İngiliz filozof, devlet adamı ve yazar Francis Bacon. Yalnız o kadar heves ve ilgiyle okunacak ve insanı kendine hayran edecek bir kitap olamadı benim için.
Montaigne'in Denemeler eserini okurken ufkumun genişlediğini hissetmiş, okuduklarımı beğeniyle onaylar veya önemli gördüğüm satırların altını çizer halde bulmuştum kendimi. Belki de o zaman küçüktüm diye daha çok hayran kalmıştım ama yine de damağımda daha iyi bir tat bırakmıştı.
Yazar çok fazla konudan bahsetmesine bahsetmiş fakat neredeyse hiçbir yerde demiyorsunuz ki: "Aa evet. Ne kadar güzel düşünmüş ve dile getirmiş burayı." Genellikle 16. ve 17. yy. şartlarının etkilerini ve anlayışını çok net hissediyorsunuz. Zaten kitaptan önemli bir bilgi, bakış açısı veya kavrayış yetisi kazanmadım. Kazandığım tek şey o dönemin İngiltere'sinde aklı başında bir düşünür ve devlet adamı olaylara nasıl bakar, diğer devletlere, uluslara karşı tavrı ve düşüncesi nedir, dönemin politik ve düşünsel havası ne yönde esiyor... bu gibi şeyler.
Eski ve Yeni Ahit'ten, Roma İmparatorluğu'ndan, yeni dünya sömürge yerlerinden, çevre ülkelerden, bazen Türklerden vs. bahsettiği yerler aslında en çok ilgimi çeken anekdotlar oldu. Söz arasında geçen örnekler olmasına rağmen ufak tefek önemli hikâyeler, sözler ve yorumlar görebildim bu sayede. Fakat deneme yazmanın asıl amacının çeşitli konular ve kavramlar hakkında görüş bildirmek olduğu düşünülürse:
1) Ya nakledilen görüş zaten herkesin malumu olan (en azından günümüzde) ve etkileyici olmayan bir şekilde,
2) Ya gereksiz ve sıkıcı konular hakkında ve ilgi çekmiyor (Örnek:
Kitapta bahsedildiğine göre, Bacon'un Denemeler'i 1612 ve 1625 yıllarında İngilizce, 1638 yılında da Latince olarak basılıyor. Okuduğum bu nüshanın çevirisine 1638 yılındaki Latince baskı temel olmuş. Çevirmenler her bir denemede, İngilizce baskılardaki farklılıkları belirtmişler. Böylelikle, diğer baskılar hakkında bilgi sahibi olunabiliyor. Denemeler denilince akla ilk gelen Montaigne'nin Denemeler'i oluyor. Onun da ilk baskısı 1580 yılında yapılmıştı. Bacon'un Denemeler'i Montaigne'ye göre daha az kapsamlı ve başlıktaki konuya daha çok odaklanmış olarak karşımıza çıkıyor. Montaigne'nin, kendisinin de itiraf ettiği üzere, konuları dağıtan bir üslubu vardı. Kitapta 56 farklı konu ele alınmış. Birkaç tanesi dışında diğerleri ilgi çekici. Kitabın Sunuş ve Latince baskısıyla ilgili açıklamalar da kitaba giriş açısından başarılı olmuş. Eserin sonunda yer alan, "Kişiler Sözlüğü" de kitapta adı geçen şahsiyetleri kısaca açıklıyor. Hızlı okunan, üzerinde düşündüren iyi bir kitap. Hasan Âli Yücel Dizisinde çok hoş kırmızı bezli bir ciltli baskısı da mevcut.
Güvenilir öğütler ya da meselelerin özü.Felsefe-Sosyoloji
Francis Bacon; İngiliz filozof, devlet adamı ve XVII. yüzyılın en önemli düşünür filozoflarından birisidir. Yasama ve yönetme konularında yazmış olduğu eserleri günümüzde halen İngiltere'de ders kitaplarında yer alır.
İngilizlerin tarihinde önemli bir yere sahiptir Bacon. Lakin bir Türk okuru, filozofun biyografisini ve eserlerini okuyup incelediğinde aslında ne kadar da Türk düşmanı, daha doğrusu Müslüman düşmanı, fikirlerinin aydın ama yaptığı işlerin ne kadar karanlık olduğunu hemen fark edecektir.
Bu eseri 56 adet denemeden oluşur. Yazarın din, devlet, insan ve ahlâk konularında ki görüşleri, dediğimi yapın ama yaptığımı yapmayın gibidir. Öyle ki; kitabın üçte biri ahlâk ve güven konularını içermesine rağmen Francis Bacon tüm ömrünü saraya yaranabilmek, kraliçenin gözüne girip statü sahibi bir aristokrat olabilme hırsıyla geçmiştir. Kendisine sarayda iş ayarlayan, kraliçe ile iyi ilişkiler kurmasını sağlayan Essex kontunu kraliçeye ihanet ettiği gerekçesiyle krala ispiyonlayıp Essex kontunun idam edilmesini sağlamış, o da yetmemiş, mahkemeye onu yargılayan yargıç olarak katılmıştır. Essex kontu ve adamlarını idama götürdükten sonra kraliçenin saygısını kazanıyor böylece ancak işler istediği gibi yürümüyor. Kraliçeye yakınlığı, Ulusal meclis kongre üyelerince rahatsız edici olarak nitelenince sarayda ki işine son veriliyor. Bir an da gözden düşen Bacon ise milletvekili olarak kraliçenin yakın çevresiyle dostluklar kurmuş ve yeniden itibar kazanmaya başlamıştır. 1597'de Kraliçe I. Elizabeth, onu hukuk danışmanı olarak tutmuş ve kendisine Kraliçe'nin danışmanı" ünvanı verilmiştir.
Denemelerine gelecek olursak, Türkleri barbar, kaba ve saygısız olarak sürekli nitelemesi, Müslümanların dini lideri Hz. Muhammed'i ise Hristiyanlığı bölücü mezhepler kurmakla suçlamakla
Okuyun, yani bence.Felsefe-Düşünce
Kendimi bulmaya yakın bir kitaptayım. Farklılık yaratan bir kitap ayrıca bir sayfada şayet merak edersiniz diye söylüyorum 75. sayfada - Aziz Bernard’ın Sermones ad Pastores adlı yapıtından olan “Artık halk nasılsa din adamı da öyledir, denemez, zira halk din adamı gibi değildir” alıntısı beni hem düşündürdü hem de yeni bir yorum kazandırdı.
Uzun zamandır elimde dönen bu kitabı, belki iki kitabı okuyan pek çok kişinin yaptığı gibi, Montaigne’nin Denemeler’iyle kıyaslayarak okudum, istemsiz. Ve onun kadar tat vermedi bana. Bunun ilk nedeni Bacon’un günümüzde geçerliliğini yahut önemini yitirmiş, kendi dönemine özgü konuları ele almış olmasıydı. İkinci nedeni ise ele aldığı her konuyu mantık, akıl süzgecinden geçirerek, öğüt verir şekilde yazması. Oysa Montaigne okurken, onun duygulardan sıyrılmamış cümleleri, hayatı algılayışı ile tüm bunları dile getirişi bana çok daha evrensel ve samimi gelmişti.
Bilgi güçtür ya da güç bilgidir.Deneme
Puan vermedi
Francis Bacon, Deneme türünün öncülerinden biri olarak kabul edilir. 16. Yüzyılda kaleme aldığı Denemeler: Güvenilir Öğütler ya da Meselelerin Özü eseriyle hayatın etikliği, politika, insan doğası başlıklarında birleşen gözlemlerini tümevarım biçeminde ele alır ve çağdaşı Montaigne gibi bilgiyi birikimsel olarak ifade eder. Birçok konuda genelleyici çıkarsamaları alıntılarla destekleyen bir yazım ürünü olması, deneme türünün yapısal başlangıcı olarak görülebilir. Saf bir yenilikçi ya da akılcı (rasyonalist) olarak nitelenen Bacon, tanrısal büyüklüğe indirgenen Tolstoyvari evrenselliğiyle -böyle nitelenir- Machiavelli politikasını özümser. Anglo-sakson modelinin temelini atan isimlerden biri olmasıyla, günümüz dünyasının kapitalist -ben merkezci- yapısının büyük mimarlarından biri olarak 21.yüzyıl düşün dünyasındaki etkilerini net bir şekilde gösterir.
İktidar ve onun çevresindeki faydayı temel alan bir yaklaşım Bacon’un ana felsefesi olsa da, insana, ilişkilerine ve topluma dair ele alınanlar geniş yer tutar. Montaigne Denemeler’inde kararsızlık ve savrukluk göze batarken, Bacon’da açıklamalar dizgesiyle kendinden emin ve net cümleler bulunur. Bacon’un temsil ettiği söylenilen evrensellik, çıkar çatışmasının gücüne tutulduğunda Montaigne’den uzaklaşır, bu yönüyle iki yazarın ayrıldıkları söylenebilir. Denemeler öğütler kitabı olduğu kadar ölçülülükler kitabıdır da. Ortalama bir insanın zaten bilmekte olduğu şeyleri atıf zenginliği ve tüm zamanlarda geçerliliğini koruyacak tespitleri ile ılıklaştırır. İnsan, devlet, dostluk, kurnazlık, hırs, aşk vb. gibi unsurları çok iyi tanımlar yazar. Kitabın yazılmasının üzerinden yüzyıllar geçse bile zamanın eskitemediği cümleler vardır. Machiavelli gibi siyasi kişiliği olmadan, siyasi olarak döneminde büyük etkiler yaratmış bir
Dostluk, güzellik, gençlik, mutluluk ve daha çok konu üzerine yazılan kendini okutan bir deneme kitabıydı. Montaigne kadar iyi olmamakla birlikte fena da değil,okunur.
Denemeler veya 56 başlıkta deneyimler bütünü
Deneme eserlerini severim. Sözlü olarak aldığım öğütler bende büyük bir etki ve heycan çoğunlukla uyandırmazken, yazarın belirli bir konu etrafında yazdığı kendi fikir ve düşünceleri aynı zamanda deneyim ve öğütleri bende daha fazla estetik haz uyandırır.
Francis bacon'un bu eserinden bahsetmek gerekirse özellikle dikkatimi çeken şey bu kadar rüşvet ve rüşvet alanlar üstünde durmasına ve bu durumun ne kadar aşağılık bir tutum olduğundan bahsetmesine rağmen 1621 yılında rüşvet ile yargılanıyor ve İngiliz kraliyetindeki Memuriyet hayatı sona eriyor ve hayatının bundan sonraki kısmında yazı yazmaya daha çok önem veriyor. Buradan aslında kavramamız gereken olgu bilginin eylemden güçlü olmadığı gerçeğidir.
Diğer yandan Türklerden ve Müslümanlardan bu kadar nefret söylemi ile bahsetmesinin arkasında saklı olan bir çok nedeni ve sebebi olabilir. Ama şimdi bütün bunları dile getiriyor diye bütün kavramları çöpe atmamalıyız. Nasıl ki tanecikli ve yapraklı bir çayı süzgeçten geçirmeden içmiyorsak, yazarın bazı düşüncelerini de akıl süzgecinden geçirdikten sonra fikir dünyamıza katmamız gerektiğini düşünüyorum.
İngiliz yazar Francis Bacon'a ait Denemeler"in, 1597-1625 yılları arasında İngilizce dilinde dört edisyon, 1638 yılında Latince edisyon olmak üzere beş ayrı edisyonu mevcut. Okuduğum baskı, 1625 yılındaki edisyon esas alınmakla birlikte, diğer baskılardaki değişikliklere de yer vermekte. Gördüğüm kadarıyla çevirinin kalitesi ve kitabın editoryal tasarımı gerçekten memnuniyet verici.
Bacon, zorluk içinde geçen çocukluk ve gençlik ve gençlik döneminden sonra tutkulu kişiliği sayesinde kariyerinde hızla yükselmiş; başsavcı, kralın özel danışmanı, başyargıç görevlerinde bulunmuş; Sir, Baron, Vikont payelerini almış bir isim. Memuriyet hayatı ise rüşvet ile yargılanması ve cezalandırılmasıyla son bulmuş. Kısacası, hayatında önemli iniş-çıkışlar yaşamış ve bu bir şekilde düşünsel ve felsefi açıdan kendisine önemli birikim ve tecrübeler kazandırmış.
Montaigne'in aynı isimli Denemeler'i ile karşılaştırıldığında; Montaigne'in aynı isimli eserinde daha mütevazi, daha fazla kendi iç dünyasını anlama ve anlatma çabası içinde olduğunu görmekteyiz. Bacon ise daha çok Pragmatist ve Makyevelist bakış açısı ile öne çıkıyor.
Bu bağlamda Bacon'ın Denemeler"inde; bir taraftan ikiyüzlülük yapmanın belli durumlarda gerekli olduğu, sömürgeciliğin erdemleri, kendi çıkarını düşünme bilgeliği anlatılırken; diğer taraftan bazı bölümlerde Türk yönetimlerinin tiranlığı, Türk askerinin kabalığı ve bayağılığı iddia ediliyor. Türklerin askerlikte ve devlet sınırlarını genişletmede olağanüstü işler başardığı konusunda hakkı da teslim edilmiş.
Bunun dışında; ev seçiminden harcama yönetimine, sağlıktan eğitime, iş görüşmesinden yönetime, aşktan dostluğa, çevre dizaynından öğrenim ve kitap okumaya, yargıcın yükümlülüğünden öfke kontrolüne, siyasi partilerden faiz ve tefeciliğe pek geniş bir konu
Uzun sınav süreciden sonra tekrardan okumaya başlayacağım. 1 sene içinde sadece bir kitap okuyabildim bu sayıyı çok yukarılara çıkarmak istiyorum kitap bitimi incelemeyi güncelleyeceğim. Biraz okudum Monteigne'nin yazdığını okumuştum, bakalım bu nasıl.
Güncel
Kitabı genel olarak beğendim fakat konular güncel tarzda değildi. Yazarın yaşadığı dönemi de göz önüne alırsak bu durum çok normal. Denemelerin ayrıca zamanı aşan bir yanı da vardı. Kim olursanız olun size katacağı bir şeyler bulursunuz. Keyifli okumalar
Reklam
Yazar Hakkında
Francis BaconYazar · 16 kitap
22 Ocak 1561'de doğan Francis Bacon, Kraliçe 1. Elizabeth'in adalet bakanı Nicholas Bacon'ın oğludur. Her ne kadar Francis Bacon'ın ünü babasınınkini gölgede bıraksa da, babası, Nicholas Bacon da sıradan birisi olmaktan çok öte, döneminin ünlü isimlerindendi. Francis Bacon, oniki yaşında girdiği Trinity College, Cambridge'de skolastik felsefeyle tanıştı ve skolastik felsefeye karşıt görüşlerinin tohumları burada atıldı. 1576'da Hukuk okumaya başladıktan sonra, Fransa'daki İngiliz elçisinin yanında çalışması için bir teklif aldı. Teklifi kabul ederek, öğrenimine ara verdi ve Fransa'ya gitti. Bacon'ın felsefeye olan aşkının iyice filizlenmeye başladığı bu yıllarda, ansızın, 1579'da babasının vefat haberini aldı. Cepleri boş bir şekilde İngiltere'ye döndüğünde yapabileceği tek şey hukuk öğrenimine devam etmek oldu. Öğrenimini tamamladıktan sonra avukatlık yapmaya başladı. Çocukluğundan beri alıştığı lüks yaşama özlem çekiyordu, bu yüzden avukatlık yaparken bir taraftan da siyasi bir kariyer için çalıştı. Nitekim 1584'te Parlamento'ya seçildi.
Essex kontuyla yakın bir arkadaşlığı vardı. Fakat arkadaşlıkları, Essex kontunun Kraliçe 1. Elizabeth'i devirmek üzere kurduğu planlar nedeniyle bozuldu. Kraliçeye olan bağlılığının büyük olduğunu belirten Bacon, uzun süre arkadaşını fikirlerinden döndürmeye çalıştı. Kraliçeye yapılan başarısız bir suikast girişiminden sonra Essex kontu tutuklandı. Bacon'ın da çabalarıyla salıverilen kont, daha sonra Kraliçeyi devirmek için yeni bir girişimde bulundu. Bu sefer tutuklandığında, suçlu bulundu ve idam edildi. Bu sırada Bacon'ın yıldızı parlamaktaydı, her ne kadar Essex kontuyla olan bu ilişkileri sonucu onu hayatı boyu tehdit edecek düşmanlar edinmiş olsa da Kraliçeye olan bağlılığı hiç kuşkusuz ona kariyer açısından büyük fırsatlar vermişti.
1603'de Kraliçenin veliahtı olarak James I tahta geçince hızlı bir şekilde önemli mevkilere geldi. Önce "Sir" unvanı aldı, sonra 1606'da başsavcı, 1618'de ise İngiltere başyargıcı oldu. Kariyerinin zirvesindeyken, çöküşü kapıyı çaldı. 1621'de rüşvet suçuyla tutuklanıp yargılandı. Suçlu bulundu ve hapis cezasına çarptırıldı. Hapishanede fazla kalmadı ve salıverildi, fakat ne Parlementoda ne de herhangi bir politik konumda bulunması bundan sonra imkânsızdı. Siyasetten kopan Bacon hayatının geri kalan yıllarını felsefi düşüncelerine adadı. 1626'da zatürree olduğu varsayılan bir hastalık yüzünden vefat etti.
