Yazar:
Marquis de Sade
Çevirmen:
Neslihan Özakıncı
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 15 dk.
Sayfa Sayısı:
150
Basım Tarihi:
Nisan 2013
Yayınevi:
Kafe Kültür Yayıncılık
Orijinal Adı:
Eugénie de Franval
ISBN:
9786051430775
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·150 syf.·
2024 90. kitabı
Ensest ilişki her toplumda çok sıkı bir tabu olsa da yine her toplumda tarih boyu kendine yer bulmuş bir konu. Sade, bu konu üzerinden iyilik, kötülük, mutluluk, ahlakın kaynağı gibi olguları tartışmaya açmış. Ahlaksal eylemin belirleyicisi olarak etik değerleri değil de içgüdüleri eylemin ilkesi görerek, insanın sahip olduğu onuru bir yana bırakıp arzu ve hazları ölçüsünde davrandığında,insanın doğasında olan ve içine bastırdığı davranışların ortaya nasıl çıktığının göz önüne serildiği, okuması rahatsız edici, psikolojik açıdan ise sarsıcı bir kitap.
ENSESTİN KÖTÜ OLMASININ TEMELLENDİRİLMESİ MÜMKÜN MÜ?Edebiyat
Eski Mısır'da ensest ilişkiler hükümdar ailesi içinde oldukça sık görülürmüş. Nedeni ise hükümdar ailesinin kanının kutsal kabul edilmesi. Tevrat'ta ise şehirleri meşhur felaketle yok olduktan sonra Lut ile iki kızı bir mağarada cinsel ilişkiye girerler. Bu esnada Lut'un içkili olduğu için bilincinin yerinde olmadığı savı var olsa bu, mantıklı değildir; zaten insanların hatalarını sarhoş olmalarının arkasına gizlemeleri bana öteden beri mantıklı gelmez. Çünkü ben de çok sarhoş oldum lakin ne ayıkken zihnimden hiç geçirmediğim bir şeyi söyledim ne de tamamen kontrolüm dışında bir cinsel ilişkiye girdim. Alkol, sadece cesaret vererek, ayıkken otokontrolünüzü sağlayan bariyerleri daha kolay aşmanızı sağlar. Neyse, kısaca ensest ilişki her toplumda çok sıkı bir tabu olsa da yine her toplumda tarih boyu kendine yer bulmuş bir konudur. Sade, bu konu üzerinden iyilik ve kötülük, mutluluk, ahlakın kaynağı gibi olguları tartışmaya açmış bu eserinde.
Sokrates'ten itibaren erdem felsefenin üzerine eğildiği temel mesele oldu. Erdem mutluluktur ve bunun yolu da bilgiden geçer. Ancak insanlar henüz neyi bilip bilmediklerinin farkında bile değillerdir; bundan dolayı at sineğimiz Atina meydanında insanları taciz eder. Nihayetinde de "kendini bil" diyerek mottosunu ortaya koyar. Yetmez ve ekler "Tek bildiğim hiçbir şey bilmediğimdir," der. O halde öğrenmek gerekir der öğrencileri Platon ve Aristo, onun açtığı yoldan devam ederler.
Öte taraftan fırtınanın havaya kaldırdığı çölün kumları görüş mesafesini epeyce kısıtlamışken Musa adlı bir kişi elinde on emrin yazılı olduğu bir tabletle, altından bir buzağıya tapan halkının yanına gelir; tek tek okumaya başlar, tabi önce kardeşi Harun'u fırçalayıp buzağıyı kırdıktan sonra. Öldürmeyeceksiniz, çalmayacaksınız... Aradan zaman geçer
Sade yakılmalı mı yoksa savunulmalı mı?
Sade yakılmalı mı yoksa savunulmalı mı..?
Erotik filozofun orjinleri ve hikayeleri erotik edebiyatın temelini atmıştır. Edebiyata bir bütün bakıyorum bir ressamın tablosuna bakıldığı gibi, eleştirirsin ya da etmezsin ama bakmak bir bütünlük gerektiriyor.
Sadenin hemen hemen çoğu eserini okudum, sert yazıyor diyip edebiyatı basite indirgemek saçma olur. Edebiyatın temelinde zaten huzursuzluk olmalı…Sade huzursuz bir filozof:))
Sade kitaplarında kişilerarası ilişkilerde insanın insansal yanı bir kez yitirildiğinde, neler olabileceğinin bilgisini verir. Kişilerarası ilişkilerde insanın sahip olduğu onur bir yana bırakıldığında, ortaya çıkan yeni ilke kendi yararını koruma sonuna kadar götürülecek olursa; zorunlu olarak “sadizm”e varılır. Yani insandaki insansal olan tek şey doğaysa, doğrudan doğa nedenselliği insan türünün yapıp etmelerini belirliyorsa, insan olmak cani olmayı da beraberinde doğal olarak taşır. Eserlerinde ahlaksal eylemin belirleyicisi olarak etik değerler değil de, içgüdüler ya da “koşullu buyruklar” eylemin “ilkesi” yapılırsa neler olacağını anlatır.
Erotik edebiyat kitabında kısa bir anlatı::Cinsel cinayet nedeniyle tutuklanan sadist bir İngiliz çiftin evinde Sade'ın bütün eserleri bulunmuştur; ama bu eserler, entelektüel merak nedeniyle bunları okuyan normal insanlara bu cinayetlerin dehşetini hissettirmektedir. Bunu, aşk davranışının kılavuzu yapmak için deli olmak gerekir. Sade, Juliette'i bitirirken, "felsefe her şeyi söylemelidir," diyordu; bununla birlikte, ancak felsefeyi iyi bilenlerin herhangi bir riske girmeden okuya bileceklerini kabul ediyordu.
Bir de erotik filozofun kısa öyküsünü de yazalım ve bir dahaki eserinde görüşmeyi dileyelim.:)
Donatien Alphonse François le Marquis de Sade (d. 2 Haziran 1740 - ö. 2 Aralık 1814), Fransız
Sert...
Marquis de Sade ve Chuck Palahniuk kadar kalemi sert kullanan hiçbir yazar sanırım dünya tarihinde yoktur. Hayır cinselliği ve cinsel şiddeti konu alan pek çok yazar var elbette edebiyat camiasında ama çoğu bunu bayağı bir şekilde yapıyor şekerim. yani okurken "hmm evet sapıkça bir şeyler" diyorsunuz içinizden ama Sade ile Chuck öyle değil. Size hissettiriyorlar, empati kurduruyorlar ve gerçekten sapkınlığın yazarın kafasının içinde olduğunu hissettiriyorlar.
Bir babanın kızına karşı duyduğu şehveti okumak mide bulandırıcı ama bunu öyle bir ustalıkla yazıyor ki Sade, okumaya devam etmek zorunda hissediyorsunuz. Okuru taciz ediyor ve bu tacizden merakla karışık bir zevk almasını istiyor resmen yazar. Kitabı bitirdiğimde yazardan gerçekten nefret ettim ama yazı dilinden değil. yazı dili çok ustaca, çok çarpıcı ve kesinlikle okumaya değer. tekniğin, konuyu nasıl ezebileceğini bu kitapta görebiliyorsunuz. konunun gerçekten neresinden baksanız elle tutulur yanı yok ama tecavüz gibi bir kitap. okumaya mecbursan, zevk almaya bakıyorsun ve o zevki sana tattırıyor. hassas ruhlar için hasar verici olabilir o yüzden herkese önerebileceğim bir kitap değil. biraz kafayı dumanlayıp okursanız çok acayip dünyalara sürüklüyor sizi.
Kitabın ismi zaten kitabın konusu hakkında bilgi veriyor. Sade için hiçbir ahlaki sınır yoktur, ama yine de yazmış olduğu eserlerde derin düşüncelere ve fikirlere rastlıyoruz. İnsanlar arasında gerçeklesen diyaloglar çok ilgi çekici ve ikna ruhlu. Yani yapılan işler ister kötü olsun ister iyi olsun kendini savunma sanatını bu iki durumda da ortaya koyuyor. Bu eserinde de sapık düşünceye sahip olan bir babadan bahsediyor. Yaptığı yanlışı sadece görmezden gelmiyor, bu yolda önüne çıkan engellere karşı da savaşıyor. Sapık babanın ve onun etrafında olan insanların fikir dünyalarını okumanızı tavsiye ederim.
Sade’a yaraşır bir eser olmuş. Daha önceden okuduğum Sade kitaplarından farklı olarak bu kitapta herhangi bir seks sahnesi olmadığını belirtmem gerekiyor. Elimdeki kitap internettekilere baktığım zaman daha az sayfa sayısına sahip gözüküyor, muhtemelen bu sahneleri çıkartarak kitabı yayımlama girişiminde bulunmuşlar. İsminden de anlaşıldığı gibi roman bir ensest olgusunu ele almaktadır. Fransa’da yaşayan bir baba ve bir kızın birbirlerine aşık olmaları sonucu kendilerine engel olacakları düşüncesiyle anneleri olan bayan Franval’i ortadan kaldırma düşüncesi ile giriştikleri işler ele alınır. Ve giriştikleri işler sonucu işlerin arap saçına nasıl döndüğünü, insanın insansal yanını bir kez yitirdiğinde neler olabileceğinin bilgisini vermeye çalışmıştır. Sade’ın diğer kitaplarından özellikle Yatak Odasında Felsefe ile karşılaştırıldığında daha geniş bir mekanların söz konusu olduğu ama yine odakta olanın bireyler ve bireylerin aralarında geçen olaylar olduğunu söyleyebilirim. Ensest kitabında beni şaşırtan bir diğer şey Sade’ın diğer kitaplarına oranla bu kitabında edebi yönden oldukça başarılı olmasıdır. Olay örgüsü, olayların seyri sonunu az çok tahmin edebilseniz de (sonuçta yazarı Sade ne kadar tahmin edilemez olabilir ki) genel olarak başarılı olduğunu söyleyebileceğim bir eserdir. Okurken dikkatli olursanız Sade’ın etik açıdan erdeme dair nasıl düşünceleri olduğunu da görebilme imkanını bulabilirsiniz. Sadece bir roman değil, felsefi nitelikler de taşıyan güzel bir eser.
Kişilerarası ilişkilerde insanın sahip olduğu onur bir yana bırakıldığında, ortaya çıkan yeni ilke kendi yararını koruma sonuna kadar götürülecek olursa da zorunlu olarak “sadizm”e varılır. Yani insandaki insansal olan tek şey doğaysa, doğrudan doğa nedenselliği insan türünün yapıp etmelerini
Ahlakın Duvara Tosladığı NoktaEdebiyat
Marquis de Sade bu metni yazarken sanki “toplum neyi en fazla reddediyorsa, ben oradan başlayacağım” demiş. Ensest, sadece bir edebi metin değil; ahlakın, dinin, hukukun ve insan doğasının sınırlarını zorlayan bir felsefi provokasyon. Ama dikkat: Bu kitap ne sapkınlık övgüsü ne de pornografik bir fantezi. Bu, insanın kendi koyduğu kurallara karşı ne kadar ikiyüzlü olduğunu gösteren bir aynadır.
Marquis de Sade 18. yüzyılın sonlarında, Aydınlanma’nın “akıl” ve “erdem” söylemlerine karşı bir tür karanlık aydınlanma başlatıyor. Fransız Devrimi’nin özgürlük naraları atılırken, o “özgürlük nedir?” diye soruyor ama bunu cinsellik üzerinden yapıyor. Ensest, burada sadece bir tabu değil; ahlakın yapaylığını göstermek için seçilmiş en uç örnek ve işte burada metin derinleşiyor. Marquis de Sade, karakterlerine ensesti savundururken, bunu bir “doğal hak” olarak sunuyor. Kardeşiyle ilişki yaşayan karakter, bunu “doğanın buyruğu” olarak tanımlıyor. Toplumun yasakladığı şeyin, doğanın teşvik ettiği şeyle çeliştiğini iddia ediyor. Bu noktada Marquis de Sade, ahlakın doğaya değil, kültürel çıkar sistemlerine dayandığını ima ediyor. Bir başka sahnede, aile içi cinsel ilişkiyi lanetleyen dinî söylemlerle alay ediyor. “Tanrı’nın yasası” denilen şeyin, aslında Tanrı’dan çok rahiplerin arzularına hizmet ettiğini gösteriyor. Bu, Marquis de Sade’ın klasik taktiği: kutsal olanı dünyevileştirmek, dokunulmaz olanı sorgulamak ve en çarpıcı olanı karakterler, ensesti işlerken pişmanlık değil, felsefi tatmin yaşıyor. Bu, okuru rahatsız etmek için değil, düşündürmek için yazılmış. Çünkü Marquis de Sade’a göre “suç” dediğimiz şey, çoğu zaman toplumun bastıramadığı arzuların dışa vurumudur. Ensest, bu bastırmanın en uç noktasıdır.
Felsefi olarak metin, radikal bireycilik ve nihilizmle yoğrulmuş.
Ensest kitabı, okuduğum ilk kitaptı. Eserde, adı üzerinde, aile içinde geçen ensest kavramı ele alınıyor.
Aslında bu durumun ne kadar tehlikeli, can alıcı ve aynı zamanda ahlaksız bir durum olduğunu anlatmak, okuyucuya aktarmak istediğini hissediyorum– ya da en azından öyle olmasını umuyorum.
Aile babası olan Franval, toplumsal kuralları reddeden, ahlaki normların dışına çıkan bir karakter ve kızını da bu şekilde yetiştiriyor, ya da öyle yetiştirmeye çalışıyor. Aralarındaki çatışmalar, aile içi kavgalarla dolu kurgu bu romanda işleniyor.
Puan vermedi·150 syf.·
2026 62. kitabı
Sade okumaya girince insan zaten konfor alanında kalmıyor, Ensest de bunun en net örneklerinden biri. Baştan söyleyeyim; kolay okunan ya da herkesin seveceği bir metin değil. Bazı bölümlerde rahatsız eden tarafı özellikle hissediliyor çünkü yazar yine ahlakı, toplumsal kuralları ve insanın karanlık tarafını en uç noktadan sorguluyor. Bana kalırsa burada asıl mesele şok etkisi yaratmaktan çok, sınırların neden var olduğunu ve insanların o sınırlara bakışını tartışmaya açmak. Edebi olarak merak uyandıran ama okurken mesafe de koyduran, ağır ve tartışmalı bir Sade metni diyebilirim.
Franval, ezberi ve öğretilmiş olanı yerle bir eder, toplumsal değerlere ve tabulara karşı bir başkaldırı hikâyesidir metnin tamamı. Soylu bir babanın kızını kendi tahayyül ettiği yaşam biçimine göre yetiştirmesi ve bunun doğurduğu trajik bir hikâyedir.
Yazar Hakkında
Marquis de SadeYazar · 27 kitap
Donatien Alphonse François le Marquis de Sade (Fransızca okunuşu:maʁki: dəsad) (d. 2 Haziran 1740 - ö. 2 Aralık 1814), Fransız aristokrat ve felsefe yazarı. Erotik edebiyat'ın önemli yazarlarındandır, genellikle sert pornografik yazılar yazardı. Yaklaşık 29 yılını hapishanede, 13 yılını akıl hastanesinde geçirmiştir ve en önemli eseri Sodom'un 120 Günü'nü hapishanede yazmıştır. Bir diğer önemli eseri de Justine'dir. Sadizm'in kökeninin onun yazdıklarına dayandığı bilinir. Yazılarında ahlakı, yasayı, dini öğeleri dikkate almadan aşırı özgürlüğü (hatta ahlaksızlığı) ve en iyinin zevk olduğunu savunuyordu. Sade, 32 yıl farklı hapishanelerde ve akıl hastanesinde hapsedildi; onbir yıl Paris'te (on yılı Bastille'de geçti), bir ay Conciergerie'de, iki yıl kalede, bir yıl Madelonnettes'de, üç yıl Bicêtre'de, bir yıl Sainte-Pélagie'de ve 13 yıl Charenton akıl hastanesinde. Yazılarının çoğunu tutuklu olduğu dönemde yazdı. "Sadizm" kavramı adından türetilmiştir. Sade kitaplarında kişilerarası ilişkilerde insanın insansal yanı bir kez yitirildiğinde, neler olabileceğinin bilgisini verir. Kişilerarası ilişkilerde insanın sahip olduğu onur bir yana bırakıldığında, ortaya çıkan yeni ilke kendi yararını koruma sonuna kadar götürülecek olursa; zorunlu olarak "sadizm"e varılır. Yani insandaki insansal olan tek şey doğaysa, doğrudan doğa nedenselliği insan türünün yapıp etmelerini belirliyorsa, insan olmak cani olmayı da beraberinde doğal olarak taşır. Eserlerinde ahlaksal eylemin belirleyicisi olarak etik değerler değil de, içgüdüler ya da "koşullu buyruklar" eylemin "ilkesi" yapılırsa neler olacağını anlatır.
