Evrak Çantası
Murathan MunganYazar:
Murathan Mungan
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 51 dk.
Sayfa Sayısı:
136
Basım Tarihi:
2022
Yayınevi:
Metis Yayıncılık
ISBN:
9786053162568
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Murathan Mungan 21 Nisan 1955 İstanbul doğumlu Mardin asıllıdır. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü'nü bitirdi. İlkin çeşitli dergi ve gazetelerde yazıları ve şiirleriyle görünen yazarın ilk kitabı 1980'de yayımlanan Mahmud ile Yezida'dır. Şiirleri, hikayeleri, roman ve oyunlarıyla bilinen Mungan şarkı sözleri, film senaryoları da yazdı.
Evrak Çantası kitabı da yazarın belirli dönemlerde yazdığı yazılarının, dergilere yolladığı yazıların seçkisinden oluşmaktadır. Ve deneme formatında değerlendirilmektedir.
Mungan kitabın önsözünde kitabını şöyle tanımlamıştır : ''Elinizdeki kitap önceki deneme, düzyazı kitaplarım içinde bir yanıyla Tuğla'yı, bir yanıyla Güne Söylediklerim'i, kitaplaştırma biçimiyle de Hayat Atöylesi'ni andırıyor olabilir. Saydığım her kitabın hem kendi içinde, hem de diğerleriyle aralarında bir iç dikiş sürekliliği, bir astar benzerliği görülebilir. Hayat Atölyesi'ndeki ''İstediler Yazdım'' başlığı altında yer alan yazılar gibi bu kitaptaki bölümde de bir istek üzerine yazılan yazılar yer alıyor. Bu kitabın üçüncü bölümünde yer alan, iki soruşturmaya verilen yanıtlar Hayat Atölyesi'ndeki ''Sordular Söyledim'' bölümüne benzer bir bölüm oluşturuyor. Kitabın ''Edebiyat Mutfağı'' başlığı taşıyan bölümü Tuğla'da aynı başlık altında yer alan yazıların devamını içeriyor. Gene Tuğla'nın son bölümünün adı ''Sonraki Adımlar''dı. Evrak Çantası'nın aynı başlığı taşıyan son gözündeki yazılar da öyle. Kitaptaki her göz yaşamla kurduğum ilişkide başka bir tanıklığımı belgeliyor.''
Mungan'ın da dediği gibi Evrak Çantası yazarın hayatında önem verdiği kişilere, ideallere, şiirlere, yazarlara dair görüşlerini anlatıyor. Yazarın çocukluk günlerinde kendinde fark ettiği eşçinselliğe, o günlerin Mungan'ın nasıl da olayın farkında olduğuna
Bu kitap, yazarın farklı dergilerde yayımlanmış yazılarından oluşan; deneme türünün ağırlıkta olduğu, okurla samimi bir bağ kuran çok katmanlı bir çalışma. Beş bölümden oluşan yapı, hem düşünsel hem de edebî anlamda zengin bir iç yolculuk sunuyor.
“Çantanın Gözleri / Sokak Gezen Şiirler” başlıklı bölüm, kitabın en dikkat çekici duraklarından biri. Özellikle Gülten Akın üzerine yapılan kapsamlı değerlendirme, yalnızca bir şair portresi çizmekle kalmıyor; aynı zamanda Akın’ın şiir dünyasını, toplumsal duruşunu ve edebiyatımızdaki yerini derinlemesine anlamamıza olanak tanıyor. Yazarın bu bölümdeki araştırmacı titizliği, okuru güvenli bir düşünsel zemine taşıyor.
“İstediler Yazdım” bölümünde ise yazarın kişisel düşünceleri, edebiyata ve hayata dair duruşu daha belirgin hâle geliyor. Bu metinler, yazının bir zorunluluktan çok içsel bir çağrı olduğuna dair güçlü bir izlenim bırakıyor.
“Kötülüğün Sarışın Doğası”, toplumsal önyargıları edebiyat üzerinden sorgulayan çarpıcı bir deneme. Sarışın kadınların belli bir dönem “kötülük” kavramıyla özdeşleştirilmesini irdeleyen yazar, kültürel kodların nasıl inşa edildiğini ustalıkla gözler önüne seriyor. Bu bölüm, okuru rahatsız eden ama tam da bu nedenle düşündüren bir metin olarak öne çıkıyor.
“Edebiyat Mutfağı” başlığı altında ise metinler bambaşka bir tat kazanıyor. Halit Refik Karay’dan yapılan alıntılarla ilerleyen bu deneme, edebiyatın arka planına, yazının pişme sürecine odaklanıyor. “Pisboğazlar” meselesi üzerinden mutfak ve edebiyat arasında kurulan bağ, hem keyifli hem de özgün bir okuma deneyimi sunuyor.
Son bölümde yazar, kendi hayatına daha da yaklaşıyor; cinsel kimliğine dair farkındalığını, çocukluğunda izlediği bir filmin bıraktığı derin etkiyle birlikte anlatıyor. Bu metinler, yalnızca bir itiraf ya da kişisel
“Evrak Çantası” yazarın çeşitli dönemlerde kaleme aldığı yazılarının ve notlarının toplandığı bir derleme kitabıdır. Kitap, Mungan'ın edebi kariyerinin farklı evrelerine ışık tutan ve okuyuculara onun düşünce dünyasına dair derinlikli bir bakış sunan zengin bir içeriğe sahip.
Mungan’ın kişisel notlarından denemelere, anılardan kısa öykülere kadar geniş bir yelpazede metinler içerir. Kitapta, yazarın içsel yolculuklarına, edebiyat ve sanat üzerine düşüncelerine, toplumsal ve kültürel meseleler hakkındaki görüşlerine yer veriliyor.Mungan’ın keskin gözlemleri ve edebi üslubu, kitabın her sayfasında hissedebilirsiniz
Bu kitabında da kendine özgü şiirsel ve akıcı dilini kullanmış.
Ayrıca, yazar geniş edebi birikimini ve düşünce dünyasını yansıtırken, okuyucuya farklı perspektifler sunmuş. Mungan’ın kaleminden çıkan derleme, benim gibi yazarın sadık takipçilerini memnun edecek hem de yeni okuyucular için keşfedilmeyi bekleyen bir hazine niteliğinde.
Yazar Hakkında
Murathan MunganYazar · 94 kitap
Murathan Mungan, 21 Nisan 1955'te İstanbul'da doğdu.
Çocukluğu ve ilk gençlik yılları, memleketi olan Mardin'de geçti. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü'nü bitirdi. Aynı bölümde master'ını tamamladı.
Ankara'da Devlet Tiyatroları'nda ve Istanbul'da Şehir Tiyatroları'nda 'Dramaturg' olarak çalıştı. 1987'de günlük gazete olarak yayımlanan Söz gazetesinde,'Kültür-Sanat Sayfası' editörlüğü yaptı.
1988'ten beri serbest yazar olarak çalışmakta ve halen Istanbul'da yaşamaktadır.
1991'de Remzi Kitabevi'ne 'Çilek' amblemli kırk kitaplık özel bir koleksiyon dizisi hazırlayarak bu diziyi yönetti.
Mungan, çeşitli dergi ve gazetelerde şiirler, öyküler, metinler, deneme, eleştiri ve incelemeler yayımlayarak adını duyurdu.
İlk kitabı 1980'de yayımlandı. Aynı zamanda ilk oyunuydu bu:Mahmud ile Yezida.
Şehir Tiyatroları'nda çalışırken, 'Gençlik Günleri' adını verdiği daha sonra her yıl tekrarlanacak olan kapsamlı bir şenliğin yöneticiliğini yaptı; programlar sundu, yönetti.
Murathan Mungan'ın sahnelenen ilk oyunu, Orhan Veli'nin şiirlerinden kurgulayarak oyunlaştırdığı Bir Garip Orhan Veli'dir. İlk kez 1981'de sahnelenen bu oyun, yirmi küsur yıl boyunca sahnelendi ve 1993'te kitap olarak basıldı.
Yazarın Mezopotamya Üçlemesi adını verdiği ve üç oyundan oluşan üçlemesinin ilk oyunu Mahmud ile Yezida yurtiçinde ve yurtdışında birçok topluluk tarafından sahnelendikten sonra, profesyonel olarak ilk kez 1993'te Ankara Devlet Tiyatroları tarafından oynandı. Üçlemenin ikinci halkası olan Taziye ise, ilk olarak 1984'te Ankara Sanat Tiyatrosu tarafından sahnelenmiştir. 1992'de, halkanın üçüncü oyunu olan Geyikler Lanetler' in tamamlanmasıyla birlikte, Metis Yayınları, üçlemeyi oluşturan bu oyunları, üç ayrı kitap olarak aynı anda yayımlamıştır. 1994'te bu üç oyun bir yıl boyunca Devlet Tiyatroları tarihinde ilk kez olmak üzere arka arkaya Antalya Devlet Tiyatroları tarafından sahnelenmiş, gene aynı yıl Istanbul Uluslararası Tiyatro Festivali'nde, üç oyun ardı ardına tam 'on bir saat süren bir gösteri' olarak iki kez tekrarlanmıştır. 1999 yılında Ankara Devlet Tiyatroları yapımı Geyikler Lanetler, aynı yıl Berlin'de, uluslararası bir tiyatro şenliği olan 'Theater der Welt'e çağrılmış ve Schaubühne'de gösterilmiştir. Aynı oyun 2003 yılında Yunanistan'da Selanik Devlet Tiyatrosu'nda sahnelenmiştir.
Geyikler Lanetler oyununa kaynaklık eden yazarın Cenk Hikayelerikitabındaki 'Kasım ile Nasır' adlı öyküsü, 1994'te İtalya'da 'La Mamma Umbria'da sahnelenmiştir. Aynı öykü 2004'te farklı bir yorumla Diyarbakır Sanat Merkezi tarafından sahnelenmiştir. Gene aynı kitapta yer alan 'Şahmeran'ın Bacakları' adlı uzun hikayesi, çeşitli topluluklar tarafından sahneye uyarlanmıştır.
Yazarın Lal Masallar adlı öykü kitabındaki 'Muradhan ile Selvihan ya da Bir Billur Köşk Masalı' adlı öyküsü, 1987'de, ilkin Fransa'da, Lulu Menase yönetiminde Théater Des Arts de Cergy-Pontoıse'da, ardından Nurhan Karadağ yönetiminde Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü Sahnesi'nde sahnelenmiştir. Aynı öykü, Amerika'da Penguen Books'un 'Dünya Hikayeleri Antolojisi'ne seçilmiştir. Bosna-Hersek'te yayımlanan Türk öykücülerini içeren bir seçkideyse bu öykünün Boşnakça çevirisi yer almıştır.
Yazarın gene Cenk Hikayeleri kitabında yer alan'Binali ile Temir' adlı bir diğer öyküsü, 1991'de Ankara Deneme Sahnesi tarafından, 1999'da ise Adana Tiyatro Atölyesi tarafından sahnelenmiştir.
2000'de yazarın bir öyküsü daha sahneye aktarılmış, bu kez de Beşinci Sokak Tiyatrosu, 'Dumrul ile Azrail'i, İstanbul Festivali'nden sonra, dünyanın önemli tiyatro festivallerinde, Avusturya, Almanya ve Tunus'un yanı sıra Hollanda'nın çeşitli kentlerinde sahnelemiştir.
2003 yılında Kopenhag'daki 'Bette Nansen Theater'da, yazarın 'Sayfadaki Gibi'adlı kısa oyunu, bazı Doğulu yazarları bir araya getiren ortak bir proje olan 'Bin Bir Gece' içinde yer almış, aynı oyun 2005 yılında İngiltere'de '1001 Nights now' adıyla Nottingham Playhouse'da sahnelemiştir.
Murathan Mungan 1989'da, İngiliz yazar Nell Dunn'ın 'Steamin' adlı oyununu 'Kadınlar Hamamı' sahneye koymuştur.
Mungan'ın döneminde Ankara İl Radyosu'nca seslendirilen iki tane de radyo oyunu vardır: Dört Kişilik Bahçe ve Öümburnu.
Mungan bir tanesi filme alınan üç tane de film senaryosu yazmıştır. 1984'te Atıf Yılmaz tarafından filme alınan Dağınık Yatak'ın yanı sıra Dört Kişilik Bahçe ve Başkasının Hayatı adlı iki senaryosu daha vardır. Bu üç senaryo 1997'de üç ayrı kitap olarak aynı anda yayımlanmıştır.
Gazete ve dergilerde İlk yazıları 1975'de yayımlanan Mungan, yirmi yıllık yazı serüveninin çeşitli ürünlerinden yaptığı bir derlemeyi kırkıncı yaşı nedeniyle Murathan'95 adlı bir kitapta toplamıştır.
Bu kitapla birlikte başlayan özel toplama kitapları, şiirlerinden kendinin yaptığı özel bir seçmeyi içeren numaralanmış tek baskı olarak yayımlanmış Doğduğum Yüzyıla Veda ile sürmüş, bunu,13+1'de şiirlerini, 7 mühür'de kimi öykülerini bir kutu içinde bir araya getirdiği toplamlar ve Türk şiirinde şimdiden bir 'kült kitap' olmuş olan Yaz Geçer'in onuncu yılı nedeniyle yapılan büyük boy özel baskı izlemiştir. Ellinci yaşı için hazırladığı ve yalnızca 2005'te yayımlanıp baskısı bir kez daha tekrarlanmayacak Elli Parça kitabı da bu özel kitaplardandır.
Beş bölümden oluşan ve her bölümü ayrı bir yazar tarafından kaleme alınan bir Bülent Erkmen projesi olarak 2004'te yayımlanan 5 peşe romanında da yer almıştır.
Murathan Mungan, bu arada yabancı yazarların öykülerinden ve yazılarından oluşan çeşitli seçkiler yayımlamayı sürdürmektedir. İlk öykü seçkisi Ressamın Sözleşmesi'ni, daha sonra Çocuklar ve Büyükleri, Yazıhane, Yabancı Hayvanlar, Erkeklerin Hikayeleri ve Kadınlığın 21 Hikayesi adlı öykü ve yazı seçkileri izlemiştir.
Bütünüyle özyaşamöyküsel bir malzemeden yola çıkan ilk anlatı kitabı Paranın Cinleri'ni 1997'de yayımlamıştır.
Şiir ve öykü arası bir dil ve kıvam tutturduğu yazınsal metinlerini bir araya topladığı Metinler Kitabı ise, 1998'de yayımlanmıştır.
Mungan'ın kimi şiirlerinin Kürtçeye çevirisinden yapılan bir toplam Li Rojhilate Dile Min (Kalbimin Doğusunda) adıyla 1996'da yayımlanmıştır.
Mungan, bugüne değin çoğu 'Yeni Türkü' topluluğu tarafından seslendirilmiş olan şarkı sözleri yazmıştır. Yazdığı şarkıların Türkiye'nin önemli şarkıcıları, toplulukları tarafından yeniden seslendirilmesiyle oluşan ve 'tribute' sayılabilecek Söz vermiş şarkılar adlı 'cover' albümü 2004'te yayınlanmıştır.
2006'da bugüne dek yazdığı tüm şarkı sözlerini gene aynı ad altında bir araya getirerek kitaplaştırmıştır.
Yazıları, şiirleri ve kimi kitapları bugüne değin İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca, İsveççe, Norveççe, Yunanca, Fince, Boşnakça, Bulgarca, Farsça, Kürtçe ve Hollanda diline çevrilerek çeşitli dergi, gazete ve antolojilerde yayımlanmıştır.
Murathan Mungan, 1985'ten bu yana İstanbul'da yaşamaktadır.
İlk kitapları farklı yayınevleri tarafından yayımlandıktan sonra, 1986'da Remzi Kitabevi'ne, 1992'de de Metis Yayınları'na geçmiştir. Halen aynı yayınevindedir.
