Yazar:
Murathan Mungan
Tahmini Okuma Süresi:
7 sa. 29 dk.
Sayfa Sayısı:
264
Basım Tarihi:
6 Ekim 2023
Yayınevi:
Metis Yayınları
ISBN:
9786053162933
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Murathan Mungan’dan bu kez sürükleyici bir kara polisiye. Hiçbir şeyin göründüğü gibi olmadığı
ama karmaşık görünenin de sonuçta su gibi açık olduğu bir siyasi/psikolojik ortam yaratıyor Mungan. Edebiyatımızda ender rastlanan, beklenmedik bir başkahramanın peşinde, ülkenin yakın geçmişinden tanıdık gelebilecek karmaşık ağların izini sürüyor. Kimi düğümleri çözüp yeni düğümler atarken okuru da nefes nefese bir yolculuğa davet ediyor. 995 Km. Alışılmış Murathan Mungan kitaplarından değil. Bambaşka bir kurgu, detaylı çalışılmış bir eser. Yine yazarın akıcı dili muhteşem. Keyifli okumalar, kitapla kalın.
Yani?
Özür dilerim böyle başlamak istemezdim ama yani?
Epey bekleyip Murathan Mungan yeni bir roman yazmış dediklerinde epey heyecanlanmıştım ama olmadı, anlatacak bir şey bulamıyorum. Bana ne anlatım güçlü geldi ne de anlattıkları yeni!
Yeni bir şey değil yazdıklarım sadece hatırlatmak mealinde bir cümlesini okumuştum bir yerde ve fakat ne yalan söyleyeyim bir Mungan dokunuşu bulurum diye okudum. Son sayfayı okuyup kapağı kapatınca “kapandı “
Linç edebilirsiniz fakat durum bu . Üzgünüm ve de hayal kırıklığı yaşıyorum …
Selametle…
"Bu memlekette adalet belli bir azınlığın imtiyazı sadece."
90'lı yıllar Türkiye'si dendiğinde ilk akla gelenlerdendir faili meçhul cinayetler, beyaz toroslar, derin devlet- örgüt bağlantıları ve yıllardır süren adalet arayışları.
Murathan Mungan'ın son romanı 995 km adından da tahmin edileceği üzere bir yol hikayesi. Ama öyle bildiğimiz yol hikayelerinden değil. Yolun yolcusu Diyarbakır'da bir cinayet işleyerek yola çıkan dini bir örgüt üyesi tetikçi ve onunla çıkılan ve Alanya'da son bulan bir yolculuk. Kitap da zaten Diyarbakır Alanya arası mesafeden (995 km) alıyormuş adını.
Aslında 90'ları yaşayanlar için çok farklı, bilinmedik bir hikayesi yok kitabın, belki bir nevi bellek tazeleme de denebilir. Kitap hikayesiyle 90'lı yıllardan bugüne derin ilişkilerle birbirine bağlanmış devlet ve örgütlerin bağlantılarını ve faili meçhul cinayetler tarihini anlatan bir roman. Her ne kadar bir tetikçinin hikayesi gibi görünse de aslında Türkiye'nin yakın tarihini anlatıyor.
Kitabı ben severek okudum, sadece sonunu biraz zayıf bulduğumu söylemeden geçemeyeceğim. 90'ların üzerinden otuz yıldan fazla zaman geçmesine rağmen hala failleri bulunmayan bir sürü cinayet var. Gerçi faili bulunanlar da ne kadar cezalandırılıyor o da tartışılır. Bu ülkede kendini vatansever zannedenler, bu ülkenin esas vatanseverlerini hala katletmeye, 'bebeklerden katiller yaratmaya' devam ediyor.
Adnan Yücel'in dediği gibi
"Barış dedik bunca yıl
Kardeşlik dedik-sevgi dedik" demeye de devam edeceğiz.
"Yeryüzü aşkın yüzü oluncaya dek"
Keyifle okunsun....
995 KM,MURATHAN MUNGAN,255 sayfa
Murathan Mungan’dan bir dönem kitabı…Kurgu ve gerçek iç
İçe.Faili meçhul cinayetler, tarikatlar,cemaatler, derin devlet,ajanlar,CIA,hizbullah,kod adla bahsedilen
995 km her ne kadar kapağıyla olsun adıyla olsun bir yol hikayesi gibi görünse de bir sürecin hikayesi anlatılıyor. 90’lı yıllarda kentlerin karanlık sokaklarındaki faili meçhul cinayetleri tetikçilerin, gazetecilerin, örgütlerin bakış açılarıyla ele alıyor. Kapsamlı bir araştırma ile yazılmış olması kitabın aynı zamanda o döneme yönelik yaşanmış zorlukları da ele alması başarılı olmuş.
Murathan Mungan’ın masalsı dili bu kitapta romancı diline dönüşmüş. Güçlü monologlar, durum aktarımları kitabı soluksuz okunur bir hale getiriyor. Keyifli okumalar
9/10
2024 1. kitabı
Kirli ve kanlı bir yaşamın gözler önünde sergilenen ve bir dönem bu ülkenin gerçekliğini yansıtan onursuz bir yaşam hikayesini anlatıyor. Roman gibi anlaşılsa da roman aslında gerçekten gerçekleri
Murathan Mungan mı?Murathan Mungan’ın son eseri 
995 km 1990’lar ve dehlizler .Cihadın askerleri,JEM,MİT’in başına geçecek yetenekte ki Nihat Astsubay halkın çok sevdiği dürüst Diyarbakır Emniyet Müdürü,faili meçhuller,kaybolan insanlar,gazeteciler,Bilinen ve yaşadığımız yıllar.Adsız bir baş kahraman.Yazı dilinin tam bir devlet karşıtlığı üzerinden ilerlemesi ise oldukça manidar.Ülkenin Güneydoğusunu,bölgedeki yasadışı yapıların durumunu büyük bir tarafgirlikle anlatmış.Üstelik günümüze de ciddi ve açık gönderme yaparak.Bunu biraz da Kurtlar Vadisi tadında yapmış.Adsız baş karakterin sonu ise yine Ortadoğu toplumlarının tercih ettiği bir metot olmuş.O kadar bilginin arasına sıkıştırdığı puslu söylemler.Diyarbakır’dan Alanya’ya uzanan 995 Km,faili meçhullerin tetikçisinin faili meçhule uğramasını özensizce tamamlaması da cabası.Edebiyat
Murathan Mungan’ın son eseri 995 km 1990’lar ve dehlizler .Cihadın askerleri,JEM,MİT’in başına geçecek yetenekte ki Nihat Astsubay halkın çok sevdiği dürüst Diyarbakır Emniyet Müdürü,faili meçhuller,kaybolan insanlar,gazeteciler,Bilinen ve yaşadığımız yıllar.Adsız bir baş kahraman.Yazı dilinin tam bir devlet karşıtlığı üzerinden ilerlemesi ise oldukça manidar.Ülkenin Güneydoğusunu,bölgedeki yasadışı yapıların durumunu büyük bir tarafgirlikle anlatmış.Üstelik günümüze de ciddi ve açık gönderme yaparak.Bunu biraz da Kurtlar Vadisi tadında yapmış.Adsız baş karakterin sonu ise yine Ortadoğu toplumlarının tercih ettiği bir metot olmuş.O kadar bilginin arasına sıkıştırdığı puslu söylemler.Diyarbakır’dan Alanya’ya uzanan 995 Km,faili meçhullerin tetikçisinin faili meçhule uğramasını özensizce tamamlaması da cabası.
Puan vermedi·264 syf.·
2024 36. kitabı
DİPÇE :
"Ben Türkiye gibi hafıza kayıpları girdabında kaybolan, üstüne üstlük bilmem kaç yıldır sistemli biçimde hafızası silinmeye çalışılan bir toplumda bu anlamda bu romanın hatırlatma, merak ettirme, dönüp bakma ihtiyacı uyandırma gibi bir misyonu kendiliğinden yüklendiğini düşünüyorum. Roman olarak okunmasının hazzı yanında siyasi bir farkındalık efekti de uyandırsın istedim. Bizim toplum olarak kendi tarihimizle sahte bir ilişkimiz var." Bir röportajında böyle bahsediyor Murathan Mungan ...
995 Km, Musa Anter cinayetine telmihle başlıyor 90'lı yıllara hakim bir okurun isimsiz karakterlerden oluşan bu roman kahramanlarına,vakalarına ve oluşumlarına
gerçek adlarını vermesi hiç zor değil. Yazar, her ne kadar olay ve kişileri sembollere dönüştürmeyi amaçlasa da okur bir dönemin belgeselini okumaktan kendini alamıyor.
Kanımca, Murathan Mungan bir vefa kitabı yazmış, yazmazsa borçlu kalacağını hissetmiş ancak motamot bir tablodan uzak durmanın da mücadelesini vermiş olacak ki bu durum akışta dirençlere yol açmış. Murathan Mungan'ın romanlarındaki şiirsellik konunun azizliğine uğramış.
Eserin sonu ise; faillerin, meçhullerin ve yanılgıların hiç bitmeyeceğinin altını çizmek ister gibi açık ucuyla kalakalmış.
Hülasa, bizim toplum olarak kendi tarihimizle olan sahte ilişkimiz ve göz göre göre bir şeylere inandırılmaya çalışılmamız daha da sürecek gibi görünüyor.
Elizabeth Harmon
Klasik Sever
Maurote
Sengulun kitapligi ile grup okumamızdı
Elizabeth Harmon
Klasik Sever
Maurote
Sengulun kitapligi ile grup okumamızdı“Beyaz Toroslar”Edebiyat
Hrant Dink davasında gerekçeli karar çıktığında eşi olan Rakel Dink benim de canlı canlı izlediğim bir basın açıklaması düzenleyerek kamuoyuna şöyle seslenmişti “Bir bebekten katil yaratan karanlığı
995 Km hayal kırıklığı oldu. Konusu ilgi çekici olmasına ve gerçek olaylara dayanmasına rağmen üsluptaki klişeler heyecanla okunabilecek bir konuyu heba etmiş. Yeni bir yazar olsa, ilk kitabı olsa hatalar kabul edilebilir. Ancak "oyun bitince şah da piyonlar da aynı kutuya konur" cümlesini de görünce yok artık dedim. Bir şeyi açıklamak için birden çok aynı anlama gelen cümle kurulmuş. Resmen Türkçe öğretiminde A2 seviyesi hikaye anlatımı gibiydi. Cümlelere özenilmemesinin yanında kahramanlar da çok karikatürize edilmiş. Yazarın sesini çok duyuyoruz romanda . Aradan asla çekilmiyor. Teknik yönden çok zayıf bir roman olmuş.
Yazar Hakkında
Murathan MunganYazar · 94 kitap
Murathan Mungan, 21 Nisan 1955'te İstanbul'da doğdu.
Çocukluğu ve ilk gençlik yılları, memleketi olan Mardin'de geçti. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü'nü bitirdi. Aynı bölümde master'ını tamamladı.
Ankara'da Devlet Tiyatroları'nda ve Istanbul'da Şehir Tiyatroları'nda 'Dramaturg' olarak çalıştı. 1987'de günlük gazete olarak yayımlanan Söz gazetesinde,'Kültür-Sanat Sayfası' editörlüğü yaptı.
1988'ten beri serbest yazar olarak çalışmakta ve halen Istanbul'da yaşamaktadır.
1991'de Remzi Kitabevi'ne 'Çilek' amblemli kırk kitaplık özel bir koleksiyon dizisi hazırlayarak bu diziyi yönetti.
Mungan, çeşitli dergi ve gazetelerde şiirler, öyküler, metinler, deneme, eleştiri ve incelemeler yayımlayarak adını duyurdu.
İlk kitabı 1980'de yayımlandı. Aynı zamanda ilk oyunuydu bu:Mahmud ile Yezida.
Şehir Tiyatroları'nda çalışırken, 'Gençlik Günleri' adını verdiği daha sonra her yıl tekrarlanacak olan kapsamlı bir şenliğin yöneticiliğini yaptı; programlar sundu, yönetti.
Murathan Mungan'ın sahnelenen ilk oyunu, Orhan Veli'nin şiirlerinden kurgulayarak oyunlaştırdığı Bir Garip Orhan Veli'dir. İlk kez 1981'de sahnelenen bu oyun, yirmi küsur yıl boyunca sahnelendi ve 1993'te kitap olarak basıldı.
Yazarın Mezopotamya Üçlemesi adını verdiği ve üç oyundan oluşan üçlemesinin ilk oyunu Mahmud ile Yezida yurtiçinde ve yurtdışında birçok topluluk tarafından sahnelendikten sonra, profesyonel olarak ilk kez 1993'te Ankara Devlet Tiyatroları tarafından oynandı. Üçlemenin ikinci halkası olan Taziye ise, ilk olarak 1984'te Ankara Sanat Tiyatrosu tarafından sahnelenmiştir. 1992'de, halkanın üçüncü oyunu olan Geyikler Lanetler' in tamamlanmasıyla birlikte, Metis Yayınları, üçlemeyi oluşturan bu oyunları, üç ayrı kitap olarak aynı anda yayımlamıştır. 1994'te bu üç oyun bir yıl boyunca Devlet Tiyatroları tarihinde ilk kez olmak üzere arka arkaya Antalya Devlet Tiyatroları tarafından sahnelenmiş, gene aynı yıl Istanbul Uluslararası Tiyatro Festivali'nde, üç oyun ardı ardına tam 'on bir saat süren bir gösteri' olarak iki kez tekrarlanmıştır. 1999 yılında Ankara Devlet Tiyatroları yapımı Geyikler Lanetler, aynı yıl Berlin'de, uluslararası bir tiyatro şenliği olan 'Theater der Welt'e çağrılmış ve Schaubühne'de gösterilmiştir. Aynı oyun 2003 yılında Yunanistan'da Selanik Devlet Tiyatrosu'nda sahnelenmiştir.
Geyikler Lanetler oyununa kaynaklık eden yazarın Cenk Hikayelerikitabındaki 'Kasım ile Nasır' adlı öyküsü, 1994'te İtalya'da 'La Mamma Umbria'da sahnelenmiştir. Aynı öykü 2004'te farklı bir yorumla Diyarbakır Sanat Merkezi tarafından sahnelenmiştir. Gene aynı kitapta yer alan 'Şahmeran'ın Bacakları' adlı uzun hikayesi, çeşitli topluluklar tarafından sahneye uyarlanmıştır.
Yazarın Lal Masallar adlı öykü kitabındaki 'Muradhan ile Selvihan ya da Bir Billur Köşk Masalı' adlı öyküsü, 1987'de, ilkin Fransa'da, Lulu Menase yönetiminde Théater Des Arts de Cergy-Pontoıse'da, ardından Nurhan Karadağ yönetiminde Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü Sahnesi'nde sahnelenmiştir. Aynı öykü, Amerika'da Penguen Books'un 'Dünya Hikayeleri Antolojisi'ne seçilmiştir. Bosna-Hersek'te yayımlanan Türk öykücülerini içeren bir seçkideyse bu öykünün Boşnakça çevirisi yer almıştır.
Yazarın gene Cenk Hikayeleri kitabında yer alan'Binali ile Temir' adlı bir diğer öyküsü, 1991'de Ankara Deneme Sahnesi tarafından, 1999'da ise Adana Tiyatro Atölyesi tarafından sahnelenmiştir.
2000'de yazarın bir öyküsü daha sahneye aktarılmış, bu kez de Beşinci Sokak Tiyatrosu, 'Dumrul ile Azrail'i, İstanbul Festivali'nden sonra, dünyanın önemli tiyatro festivallerinde, Avusturya, Almanya ve Tunus'un yanı sıra Hollanda'nın çeşitli kentlerinde sahnelemiştir.
2003 yılında Kopenhag'daki 'Bette Nansen Theater'da, yazarın 'Sayfadaki Gibi'adlı kısa oyunu, bazı Doğulu yazarları bir araya getiren ortak bir proje olan 'Bin Bir Gece' içinde yer almış, aynı oyun 2005 yılında İngiltere'de '1001 Nights now' adıyla Nottingham Playhouse'da sahnelemiştir.
Murathan Mungan 1989'da, İngiliz yazar Nell Dunn'ın 'Steamin' adlı oyununu 'Kadınlar Hamamı' sahneye koymuştur.
Mungan'ın döneminde Ankara İl Radyosu'nca seslendirilen iki tane de radyo oyunu vardır: Dört Kişilik Bahçe ve Öümburnu.
Mungan bir tanesi filme alınan üç tane de film senaryosu yazmıştır. 1984'te Atıf Yılmaz tarafından filme alınan Dağınık Yatak'ın yanı sıra Dört Kişilik Bahçe ve Başkasının Hayatı adlı iki senaryosu daha vardır. Bu üç senaryo 1997'de üç ayrı kitap olarak aynı anda yayımlanmıştır.
Gazete ve dergilerde İlk yazıları 1975'de yayımlanan Mungan, yirmi yıllık yazı serüveninin çeşitli ürünlerinden yaptığı bir derlemeyi kırkıncı yaşı nedeniyle Murathan'95 adlı bir kitapta toplamıştır.
Bu kitapla birlikte başlayan özel toplama kitapları, şiirlerinden kendinin yaptığı özel bir seçmeyi içeren numaralanmış tek baskı olarak yayımlanmış Doğduğum Yüzyıla Veda ile sürmüş, bunu,13+1'de şiirlerini, 7 mühür'de kimi öykülerini bir kutu içinde bir araya getirdiği toplamlar ve Türk şiirinde şimdiden bir 'kült kitap' olmuş olan Yaz Geçer'in onuncu yılı nedeniyle yapılan büyük boy özel baskı izlemiştir. Ellinci yaşı için hazırladığı ve yalnızca 2005'te yayımlanıp baskısı bir kez daha tekrarlanmayacak Elli Parça kitabı da bu özel kitaplardandır.
Beş bölümden oluşan ve her bölümü ayrı bir yazar tarafından kaleme alınan bir Bülent Erkmen projesi olarak 2004'te yayımlanan 5 peşe romanında da yer almıştır.
Murathan Mungan, bu arada yabancı yazarların öykülerinden ve yazılarından oluşan çeşitli seçkiler yayımlamayı sürdürmektedir. İlk öykü seçkisi Ressamın Sözleşmesi'ni, daha sonra Çocuklar ve Büyükleri, Yazıhane, Yabancı Hayvanlar, Erkeklerin Hikayeleri ve Kadınlığın 21 Hikayesi adlı öykü ve yazı seçkileri izlemiştir.
Bütünüyle özyaşamöyküsel bir malzemeden yola çıkan ilk anlatı kitabı Paranın Cinleri'ni 1997'de yayımlamıştır.
Şiir ve öykü arası bir dil ve kıvam tutturduğu yazınsal metinlerini bir araya topladığı Metinler Kitabı ise, 1998'de yayımlanmıştır.
Mungan'ın kimi şiirlerinin Kürtçeye çevirisinden yapılan bir toplam Li Rojhilate Dile Min (Kalbimin Doğusunda) adıyla 1996'da yayımlanmıştır.
Mungan, bugüne değin çoğu 'Yeni Türkü' topluluğu tarafından seslendirilmiş olan şarkı sözleri yazmıştır. Yazdığı şarkıların Türkiye'nin önemli şarkıcıları, toplulukları tarafından yeniden seslendirilmesiyle oluşan ve 'tribute' sayılabilecek Söz vermiş şarkılar adlı 'cover' albümü 2004'te yayınlanmıştır.
2006'da bugüne dek yazdığı tüm şarkı sözlerini gene aynı ad altında bir araya getirerek kitaplaştırmıştır.
Yazıları, şiirleri ve kimi kitapları bugüne değin İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca, İsveççe, Norveççe, Yunanca, Fince, Boşnakça, Bulgarca, Farsça, Kürtçe ve Hollanda diline çevrilerek çeşitli dergi, gazete ve antolojilerde yayımlanmıştır.
Murathan Mungan, 1985'ten bu yana İstanbul'da yaşamaktadır.
İlk kitapları farklı yayınevleri tarafından yayımlandıktan sonra, 1986'da Remzi Kitabevi'ne, 1992'de de Metis Yayınları'na geçmiştir. Halen aynı yayınevindedir.
