Yazar:
Ahmet Rasim
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 42 dk.
Sayfa Sayısı:
95
Basım Tarihi:
19 Haziran 2015
İlk Yayın Tarihi:
1927
Yayınevi:
Sıradışı Yayıncılık
ISBN:
9789944238434
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
41 diğer baskı · Tümünü Göster
Falaka
3.147 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 11 Haziran 2019 · 116 s.
Falaka
663 okunmaNesil Yayınları · Ekim 2013 · 160 s.
Falaka
52 okunmaMaviçatı Yayınları · Nisan 2016 · 110 s.
Falaka
50 okunmaBilge Kültür Sanat · 2004 · 121 s.
Falaka
39 okunmaCan Yayınları · Mart 2018 · 104 s.
Falaka
35 okunmaKaranfil Yayınları · 2015 · 108 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Yazar kendi çocukluk yıllarını ve ilk okula başladığı yılları otobiyografi tatında kaleme almıştır. Eserde dönemin okullarının eğitim şartlarını, hocalarının hal ve tavırlarını, yapılacak olan en küçük hatada bile falaka gibi ağır olan cezaların verildiğini ve sonuçta kendisiyle birlikte o dönemde yaşamış olan çocukların özellikle hocalardan nasıl etkilenip, korktuklarını kendine has üslupla anlatmaktadır.
Ahmet Rasim’in Falaka adlı eseri, yazarın çocukluk yıllarına dayanan otobiyografik nitelikte bir anlatıdır. Eser, dönemin mahalle mekteplerinde uygulanan eğitim anlayışını, bireysel bir hatıradan
Eğitim kisvesi adı altında çocuklara ızdırap çektirmek.Kurgu
Sevgili okurlar,
Falaka, Ahmet Rasim'in çocukluk anılarını anlattığı 1927 yılında yayımlanan bir kitaptır. Yazar bu kitapta, ezberini doğru düzgün yapamayan, sınıfta durduk yere konuşan ve kurallara itaat etmeyen çocukların falakadan geçtiğini anlatıyor. Derseniz ki sadece falaka mı tüm mesele tabii ki de değil. Çocuk önce mektebe gider orada bir güzel dayak yer. Biraz soluklanmak için eve giden çocuğun, aile büyükleri, hocanın kaldığı yerden dayağa devam eder. Günün sonunda çocuğun haddi bildirilmiş ve terbiye edilmiş olur. En azından o dönemin insanları bu düşünceye sahiptir.
Özetle Ahmet Rasim, o dönemi müthiş derecede iyi tasvir etmiş. Özellikle de bir çocuğun bakış açısı ile mektep hayatının ne derece zor olduğunu biz okuyuculara sunuyor. Bana kalırsa bu kitap, o dönemin eğitim sistemini kavramak adına mutlaka okunması gerekenler listesinde.
Ahmet Rasim’in 1927 yılında yayımlanan bu kitap; yazarın çocukluk dönemini anlatır. Bir yandan çocukluk dönemi anlatılırken bir yandan da dönemin geleneksel mahalle yaşantısı, eğlenceli oyunları, amin alayları gibi birçok olay da tasvirlerle anlatılmıştır.
Özellikle falaka gibi eğitimde kullanılan cezaların nefrete yol açtığını, eğitimde ve terbiyede dayağa yer verilmemesini savunuyor yazar.
Günümüze baktığımızda artan şiddet olaylarının hiçbir şeye çözümü olmadığı da gün yüzüne çıkmaktadır. Kısa ve anlaşılır bir dille anlatılmasından dolayı kitap hemen okunuyor. Kitaba başlarken biraz kopukluklar olsa da sonrasında yazarın akıcı dili bu olumsuzluğu gideriyor. Herkese keyifli okumalar.
Puan vermedi·103 syf.·
2022 23. kitabı
Ahmet Rasim'in mahalle mektebinde başlayıp Darüşşafaka'da tamamlanan öğrenim hayatını anlattığı 1927 yılında yayımlanan anı kitabı.
Eserde isminden de anlaşılacağı üzere dönemin eğitim sisteminde yer alan "falaka"nın kendisinde yarattığı etkileri görüyoruz.
Mektebe yeni başlayan çocuklar için düzenlenen "Âmin alayı"nın anlatıldığı kısım en çok hoşuma giden kısım oldu.
Dönemin adetlerini, çocukluğunu, eğitimini anlamak için güzel bir eser. Ayrıca birkaç görsel de içeriyor.
Ve güzel bir alıntı:
"Çocukları dövmekten ana, baba, dadı, hoca, lala, mürebbi ve mürebbiyeler kesinlikle kaçınmalıdır. Hatta sert sözlerden, kaba ve şiddetli davranmaktan da çekinmelidirler. Çünkü çocuk ne kadar küçük olursa olsun, kendisini döven el ve kendisine hakaret eden dil için ruhunda yeni filizlenen izzetinefse pek ağır gelir; bu ele ve dile karşı gizli bir düşmanlık beslemeye başlar."
Listelere eklensin. Okuyanlar yoruma
FALAKA
"Öğretmene saygı göstermeyen alçalır. "
Eğitimde falaka uygulaması; öğrencilerin eğitim, öğretmen ile ilgili olumsuz düşüncelere ulaşmalarına neden olduğu için zararlıdır.
Ben bu korkuyu, yarım yüzyıl önce, ülkeyi yarı kaplamış bir durumda buldum, gördümdü. Çocuk hem kendi gittiği okulun öğretmeninden hem de başka okulun öğretmeni olduğunu bildiği kimselerden korkardı.
Bana öyle geliyor ki her okulun kalfasından, baş hafızından, yaramaz afacanlarına varıncaya dek hepsi hocanın karşısında donmuş gibi duru; sesinden, önündeki masasına sık sık vurduğu değneğinin çat patından tir tir titrerlerdi.
O zamanlarda bir çocuk için korkunun birçok çeşidi vardır. Çünkü çocuk söz anlamaya, söz söylemeye korkuyla başlar.
'' FALAKA '' AHMET RASİMAnı-Mektup-Günlük
Kitabın Adı: Falaka
Kitabın Yazarı: Ahmet Rasim
Tür: Anı
Hem Osmanlı hem de Cumhuriyet dönemine şahitlik etmiş ünlü yazar Ahmet Rasim’in çocukluk günlerini ve eğitim hayatının bir kısmını anlattığı 1927’de yayımlanmış bir anı kitabıdır. Falaka’da, dönemin eğitim kurumları ve işleyişi hakkında oldukça detaylı bilgiler verilir ve aynı zamanda Osmanlı’nın son yüzyılının kültürel ve toplumsal hayatı da gözler önüne serilir.
Osmanlı’da çocuk olmak ne demekti? Çocuklar nasıl yetiştirilir, nasıl okula başlar ve nasıl bir eğitim alırlardı? Ahmet Rasim Falaka’da kendisinin çocukluktan ilk gençliğine uzanan hatıraları eşliğinde bu soruların cevaplarını verir.
Milli Eğitim Bakanlığı’nın okullara tavsiye ettiği temel eserlerden biri olan Falaka , çocukların, eğitimcilerin ve ebeveynlerin okuması gereken bir kitaptır.
Her ne kadar bir ceza şekli olarak uygulanan şiddeti, kitap boyunca eleştirel olarak okusam da bu kitap sadece falakanın ve çeşitlerinin anlatıldığı bir kitap değil. Orada yıllar öncesinden bir çocuk ve o çocuğun korkuları, heyecanları, hayatla mücadelesi var. Bana bu kitabın sorgulattığı ve hatırlattığı bir şey var. Bir zamanlar Ahmet Rasim de çocuktu, sonra büyüdü, yaşadı, yaşlandı ve şimdi yok. Umarım bizler de dünyada çeşitli ve hatırlanmaya değer izler bırakırız…
Falaka!Edebiyat-Düşünce
Ahmet Rasim'in bu kitabı eskiden mekteplerde dayak atıldığı gibi, yaramazlık yapan talebelere ceza olarak falaka çekildiğinin kanıtıdır. Fakat bu tip olaylara Osmanlı 1880’li yıllarda bir son veriyor ve mekteplerde falaka ve dayak atılmasını yasaklıyor. 1883 yılında yayımlanan bir bildiri ile mekteplerdeki falaka ve kırbaçlar toplattırılıyor.
Neyse ki bu tarihte kaldı! Şimdi ki okullarda çocuklara dokunamazsınız bile! Ama bazen ‘dayak cennetten çıkmıştır’ sözünü haklı kılacak kadar yaramaz olan çocuklar var mı var, geçenlerde okuduğum bir makalede İngiltere'de, ailelerin %51’inin bir zamanlar eğitim kurumlarında resmi olarak kabul edilen ve 14 yıl önce çocuk haklarına aykırı olduğu gerekçesiyle kaldırılan “dayak atma, dövme” eyleminin tekrar okullarda uygulanmasını istediği belirtililmiş, ve Kamuoyu yoklamasının sonuçları hakkında yorum yapan Ortaokul Müdürleri Derneği Başkanı, okullarda dayak atma yöntemiyle çocukların disiplin edilemiyeceğini belirterek, öğrencilerin sadece okul aracılığıyla değil, toplumda gördükleriyle eğitim aldığını ve toplumların şiddeti över bir tavır takınmasından olumsuz olarak etkilendiklerini söylemiş. Ne doğru ne güzel söylemiş.
" Çocukları dövmekten ana, baba, dadı, hoca,lala, mürebbi ve mürebbiyeler kesinlikle kaçınmalıdır. Hatta sert sözlerden, kaba ve şiddetli davranmaktan da çekinmelidirler. Çünkü çocuk ne kadar küçük olursa olsun, kendisini döven el ve kendisine hakaret edendil için ruhunda yeni filizlenen izzetinefse pek ağır gelir; bu ele ve dile karşı gizli bir düşmanlık beslemeye başlar"
Yazar Hakkında
Ahmet RasimYazar · 34 kitap
Kendine özgü bir üslupla kaleme aldığı eserleri geniş bir okur kitlesi tarafından okunan, mutlakiyet, meşrutiyet ve cumhuriyet dönemlerine tanıklık etmiş bir yazardır. 50 yılı bulan yazı hayatında farklı edebi türlerde ve çok sayıda eser verdi. Dönemin İstanbul hayatının ayrıntıları üzerinde durduğu fıkralarıyla tanındı.3.ve 4. Dönem TBMM'de İstanbul milletvekili olarak yer aldı. Tanınmış bestekar Osman Nihat Akın'ın dedesidir.
Darüşşafaka mezunudur. Muharrirlik, Yazarlık, Bestekârlık, Posta Telgraf İdaresi Memurluğu, Tercümanı Hakikat, Saadet, İkdam, Sabah, Malumat, Servet, Tanin, Hak ve Tasvir-i Efkar gazeteleri yazarlıkları, Güneş, Gülsen, Sebat, Say ve Servet-i Fünun, Resimli Gazete, Musavvar ve Malumat dergileri yazarlıkları, TBMM III. ve IV. Dönem İstanbul Milletvekilliği ve III. Dönem Kütüphane Encümeni Reisliği yapmıştır. Evli ve altı çocuk babasıdır.
Yaşamı
1864'te İstanbul'da Fatih'in Sarıgüzel mahallesinde dünyaya geldi. Babası Menteşeoğulları'ndan Kıbrıslı Bahaeddin Efendi, annesi Nevbahar Hanım'dır. Babası kendisi doğmadan evvel ailesini terk ettiği için Nevbahar Hanım onu tek başına yetiştirdi. 1875 yılında başladığı Darüşşafaka'da edebiyatla tanıştı. Bu okulda bestekâr Mehmet Zekai Dede'den müzik dersleri de aldı. Kendi çabasıyla Fransızca öğrendi. Eğitimini 1883 yılında birincilikle bitirdi.
Okulu bitirdikten sonra diğer Darüşşafaka mezunları gibi Posta ve Telgraf Nezareti'nde memur oldu. Bu kurumda kısa bir süre kâtiplik yaptı. Memuriyet hayatının ilk aylarında Sadberk Hanım ile evlendi; 1902'de eşinin ölümüne kadar süren bu evlilikten dört oğlu, iki kızı oldu.
Memuriyet hayatını benimsemeyen ve hayatını yazar olarak kazanmak isteyen Ahmet Rasim'in ilk yazısı Ahmet Mithat Efendi'nin Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yayımlandı. Bu, 'Yolcu' başlıklı bir tercüme yazı idi. Ardından dönemin ünlü gazetecisi Baba Tahir vasıtasıyla Ceride-i Havadis'te fenni konularla ilgili yazı ve tercümeler yayımlamaya başladı. Bir süre Mekteb-i Behrami adlı okulda ve Komonto Musevi okulunda öğretmenlik yaptı. Ahmet Mithat'tan gördüğü teşvik sayesinde 1885'ten sonra kendisini tamamen gazeteciliğe verdi.
Yayın hayatına 1891'de başlayan Servet-i Fünun dergisinde fen konularındaki yazılarının yanında, tefrik halinde romanlarını da çıkarma imkanı buldu. Leyal-i Izdırap, Meşak-ı Hayat ve Afife burada yayınlandı. Ancak Servet-i Fünun yazarlarının genel edebi çizgisini benimsemedi. O, Ahmet Cevdet Paşa ve Ahmet Mithat Efendi'nin doğu ve batı edebiyatının olumlu yanlarını sentez haline getirmeyi amaçlayan edebi anlayışını benimsemişti.
1908'de Hüseyin Rahmi ile birlikte 37 sayı süren 'Boşboğaz ile Güllâbi' adlı bir mizah gazetesi çıkaran Ahmet Rasim, gazeteciliği Malumat, Sabah, Sebat, Güneş, Maarif, Resimli Gazete, Mecmuai Ebüzziya, Türk Yurdu, Yeni Mecmua, Resimli Ay, İkdam, Boşboğaz, Basiret, Tasvir-i Efkar, Vakit, Akşam, Cumhuriyet gazete ve dergilerindeki yazılarıyla sürdürdü. Bunun yanında Gülşen, Sebât, Hamiyyet, Şafak, Servet, Tanin, Envâr-ı Zekâ, Maarif, Resimli Gazete, Hazine-i Fünun, Mektep, Pul, Fen ve Edep, İrtika, Surâ-yı Ümmet, Donanma, Resimli Kitap, Musavver, Muhit gibi dergilere gerçek adıyla, Hanımlara Mahsus Malumât'ta ise 'Leyla Feride" adını kullanarak yazılar göndermiştir.
1898'de Alman İmparatoru II. Wilhelm'in Suriye gezisi sırasında Malumat gazetesi tarafından Suriye'ye, 1916'da da Sabah gazetesince harp muhabiri olarak Romanya cephesine gönderildi.
Bu arada okullar için yazdığı tarih, dil bilgisi, imlâ ve aritmetik gibi çeşitli konulardaki eserlerini kitap halinde bastırdı. Menâkıb-ı İslâm adlı kitabı dolayısıyla II. Abdülhamit'ten Mecidi nişanı aldı. Şiir, hikaye ve roman alanlarında eserler verdiyse de onu günümüze ulaştıran "Şehir Mektupları", "Eşkâl-i Zaman", "Cidd-ü Mizah", "Gülüp Ağladıklarım" gibi inceleme, araştırma ve gözleme dayanan yazıları oldu.
Müzik alanında da eserler veren sanatçı, besteleri de kendisine ait olan pek çok şarkı sözü yazdı. Yakın dostu müzisyen Tatyos Efendi'nin bestelediği uşşak makamındaki 'Bu akşam gün batarken / Sakın geç kalma, erken gel' dizeleri ile başlayan güftesi günümüze kadar gelen eserlerindendir.
1927'de Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal'in referansıyla İstanbul milletvekili oldu ve TBMM'nin üçüncü ve dördüncü dönemlerinde milletvekilliği yaptı. Ancak sağlık sorunları yüzünden meclis oturumlarına bile katılmadı. 1932'de Heybeliada'daki evinde hayatını yitirdi, Heybeliada'daki Abbaspaşa Mezarlığı'na gömüldü.
İstanbul Fatih Karagümrük'te 1938-1939 öğretim yılında kurulan Karagümrük Ortaokulu'nun adı 1965-1966'da Ahmet Rasim Ortaokulu olarak değiştirilmiştir. Okul 1988-1989'dan itibaren Ahmet Rasim Lisesi adını almıştır.
