Felsefe Sorunları
Bertrand RussellYazar:
Bertrand Russell
Çevirmen:
Vehbi Hacıkadiroğlu
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 41 dk.
Sayfa Sayısı:
130
Basım Tarihi:
1994
İlk Yayın Tarihi:
1911
Yayınevi:
Kabalcı Yayınları
Orijinal Adı:
The Problems Of Philosophy
ISBN:
9757942065
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Yanılmak !
Çoğumuzun yanıldığını kabul etmekte zorluk çektiği ortada.
Fikrimize sadık bir şekilde söylediğimiz ve düşündüğümüzün yanlış olduğunu kolay kolay kabuk etmeyiz.
Edersek dahi bunu bir çok “ ama “ ile ederiz.
Eleştiri!
Çoğu zaman hoşumuza gitmeyen bir durum eleştirilmek. Halbuki eleştirinin sonucunda gerçeğe ve doğruya daha da yaklaşır insan.
Russel eleştirinin gerekliliğinin altını çizmiş bilhassa felsefede eleştirinin.
Farklı bakmak, görmek, anlamak ve hatta nasıl anlamamız gerektiğini bize anlatmaya çalışan bir kitap.
Deneyci Russel'in dilindeki sadelik anlaşılırlığa faydalı. iyiser bir liberal olarak kendisini sunması bir yana bu ingilizin en sevdiğim sözü, Felsefe ile ilgilenmek isteyenlerin bilmesi gereken bir şey varsa o da matematiktir demesi...haklı olarak:)
Benim okuduğum sürümünün baskısı biraz eskiydi. O yüzden dili ağır olduğu için çok bir şey anladığımı söyleyemem. Ama tabi felsefe de derinleşmek isteyenler olursa tavsiye edebilirim. Temel sorunlarla ilgili düşüncelerini paylaşmış üstad.
Bazı felsefe seçkisini geçmişten seçip kendine göre nasıl göründüklerini anlatıp kendi fikirlerini sunan Russell kendini hayran bırakıyor okuyuculara. Platon'un İdealar Dünyasına nasıl karşı doğru düzgün çıkılabilir? Tutarlılık doğruluğun ölçütü mü? Hegel'in Salt İdea'sına nasıl bakılmalı? Gibi soruları sistematik olarak fevkalade bir anlatımla kendi süzgecinden geçiriyor. Bir yerde şöyle yazıyor , "Denmiştir ki, yanlışlığın belirtisi inançlarımızın yapısındaki tutarsızlıkta ve doğruluğun özü Doğruluk denilen tümüyle tutarlı bir dizgenin bir bölümü olmaktadır." ardına anlamaya kafa da yorduğu çürüttüğü bu varsayımdan sentezler ortaya koyuyor bu oldukça değerli çünkü sadece reddetmiyor. Bir fikir ya da varsayım var ortada, bunu zihninizde bağlantı kurarak sindirmeniz gerekir, kitabın sindirmeyi kolaylaştırdığını söyleyebilirim(İncelemenin sonuna kendimce not ettiğim soruları kendimce yanıtlamaya çalışacağım.), en azından bana öyle geldi. Mesela şu kısmı okurken kendimce metinde parantez olmasa da zihnimde açıyordum(kitap buna ön ayak oluyordu diyebilirim):
" Bulanık betimlemenin birçok türleri vardır, fakat tartışma konumuzu doğrudan ilgilendirmediğinden bunları geçiyorum, çünkü konumuz, bir nesneyi tanımayışımıza karşın belirli bir betimlemeye yanıt olan böyle bir nesnenin bulunduğunu bildiğimiz durumlardaki nesnelerle ilgili bilgimizin doğası üzerinedir."
Bu kısmı okuduktan sonra kendi içimdeki parantezi dolduruyorum: Yazar, masayı düşünsel deneylerinde sürekli kullandı, şimdilik ben de yine masadan ilerleyeyim. (Çünküden sonrasını açmaya daha doğrusu somutlaştırmaya çalışacağım.)Masayı tanıyorum (?), bu olmaz! O hâlde tanımadığım bir masayı esas almalıyım ancak tanımıyorsam masa adını nereden çıkarabilirim? Gerçi ideaların ya da nesnelerin bilgisi
Öncelikle esere soru sorarak incelemeye çalıştım. Eksik veya hatalı bir yer görürseniz mutlaka beni uyarın ve düzeltin. Şimdiden keyifli okumalar:)
1. Bölümde özdek hakkında bilgimizin bir sınırı var mıdır? sorusuyla çözümlemeye başlıyor. Diğeri ise "Şayet varsa özdeği görünüş olarak mı yoksa kendinde bir şey olarak da bilebilir miyiz?" sorusunu incelemeye çalışıyor.
-Russel’a göre özdek üzerine bileceğimiz tek şey, göründüğü şey olmadığıdır. Çünkü görünüş ve gerçeklik ayrımının incelendiği bu bölümde duyumlarla gelen görünüşler hakkında bilgi sahibi olabiliyoruz. Ancak kendinde şey olarak bir bilgiye sahip değiliz.
2. İnsandan bağımsız özdeğin varoluşundan söz edebilir miyiz?
-Russell’a göre kendi deneyimlerimizin dışında nesneler olduğunu hiçbir zaman kanıtlayamayız. Ancak benzer duyu verilerine sahip olmamız, kişi olmadığında varlığını sürdürüyor olması yani odadan çıktıktan sonra başka bir kimsenin benzer bir şekilde nesneye yönelik aynı duyumları hissetmesi ve en önemlisi insanda bağımsız bir dış dünya inancı, düşünmeye başladığı andan itibaren kendi içinde bulunur. Buradan hareketle dış dünyanın gerçekten var olduğunu ve bizim algılamamıza bağlı olmadan da var olabileceğini, usa uygun olduğu kabul edilebilir. Zira bunlar kabul edilmediği takdirde bilgi konusunda geriye hiçbir şey kalmayacaktır.
3.Özdeği algılamamıza bağlı olmadan varlığını sürdüren bu nesnenin doğası nedir?
Duyu verileriyle karşılılıklığı korumak için gerekli bağlantılarının özelliklerini bilebiliriz ancak bu bağlantıların birbirine bağlandığı terimlerin doğalarını bilemeyiz. Kısaca Russel’a göre özdeğin kendi içinde ne olduğunu üzerinde hiçbir şey bilemeyiz. Sadece özdeğin uzamsal düzenleniş biçimini bilebiliriz.
4. İdealizmde yapılan en sık hata nedir?
Russell göre yapılan ilk yanlışlık “ide”
Olmasada olurdu...Felsefe
Ortalama bir kitaptı, bu kitap yerine Bertrand Russell ‘ın 
Batı Felsefesi Tarihi Cilt 1 okunsa daha faydalı olabilirdi. 
Oğuz Aktürk un önerisi üzerine okudum, platon idea kavramını, ide kavramını, descartes’in “cogito, ergo sum” kavramını, kant’ın a priori kavramını anlatmış ama bence eksikleri, tamamlanmamışlıkları çoktu. Diyeceklerim bu kadar güzel kitaplarla kalın...felsefe serüvenimin yedinci kitabıydı.(seviyeli bir felsefe rutini ile devam edeceğim.)
Bertrand Russell ‘ın Batı Felsefesi Tarihi Cilt 1 okunsa daha faydalı olabilirdi. Oğuz Aktürk un önerisi üzerine okudum, platon idea kavramını, ide kavramını, descartes’in “cogito, ergo sum” kavramını, kant’ın a priori kavramını anlatmış ama bence eksikleri, tamamlanmamışlıkları çoktu. Diyeceklerim bu kadar güzel kitaplarla kalın...felsefe serüvenimin yedinci kitabıydı.(seviyeli bir felsefe rutini ile devam edeceğim.)
Çok nadir bir kitabı yarıda bırakırım. Hatta bugüne kadar bu ikinci. Okuduğum kısma kadar Russell kitabında bizlere A priori bilgi ve bilmek hakkında bilgi veriyor. Kitap sohbet tadında ve dili anlaşılır. Ancak felsefenin temel ilkelerini kavramadan okumanın manasız olacağını düşünüyorum. Severek okumak için filozoflarla, felsefeyle ilgilenen biri olmak gerek diye düşünüyorum. O yüzden çok uzatıp sizinde kafanızı karıştırmak istemem. Bir başka kitapta görüşmek üzere
Russell'in Felsefe Sorunları kitabı felsefeye başlangıç kitapları arasında önerilen bir kitap ama ben buna kesinlikle katılmıyorum. Russell diğer filozoflara nazaran çok sade ve yalın bir dille yazan bir filozofumuz ama felsefi terimler kullanılmadan da felsefe anlatılmadığı bir gerçek. Bu terimler bilinmeden de kitabın anlaşılacağını düşünmüyorum. "Us, tin, töz, a priori, öz, özdek" gibi kavramları bilmeden bu kitabı anlamanız mümkün değil.
Gelgelelim felsefe sadece "düşünmek" anlamına gelmez. Bir felsefi görüş ortaya atabilmek, o görüşü sunabilmek için belli kurallar vardır; bu kurallar felsefede "mantık" alanı altında gerçekleşir. Russell da buradaki "mantık"ı inceleyip sunmuş bize. Bunun bilinciyle kitabı okumanızda oldukça fayda var.
Mantık açısından bakıldığında ise dersini görmeme rağmen beynimi bayağı yakan bir kitaptı ama yavaş yavaş okuyup bir yandan da söylediklerinin matematiğini yapınca oldukça faydalı bir kitap olduğunu söylemem gerek.
Ren Okuma Grubu'nda Felsefe Sorunları'nı bitirmek üzereyiz. Temmuz-Ağustos aylarında memnun kalmadığım tek kitap bu oldu.
Ren'de "felsefeye giriş" alanında kitaplar okuyoruz. Ben de bu kategoriyi artık epey ciddiye alıyorum. Felsefe Sorunları, bir filozof tarafından yazılmış giriş kitapları arasında öne çıkanlardan biri. Lisans yıllarımda parçalarını okumuş ve memnun kalmıştım. Ama artık önereceğimi sanmıyorum.
Bana sorarsanız iyi bir giriş kitabı, felsefe alanında okuduğunuz ilk kitap olabilme özelliğine sahip olmalı. Bu ölçütü koyduğumuzda, elimizdeki kitabın bu role uygun olduğunu söylemek zor. Nedenlerine bakalım:
# Kitap neredeyse yalnızca bilgi teorisi (epistemoloji) hakkında.
Bilgiyle ilgili konulara ilgi duymuyorsanız, kitap sizi yakalamayacaktır. Ayrıca klasik epistemoloji konularının felsefeye başlamak isteyen insanlara çok da çekici gelmediğini gözlemliyorum. Bir giriş kitabı ille de epistemolojiye odaklanacaksa, klasik problemler yerine Timothy Williamson'ın Tetralog: Ben Haklıyım, Sen Haksızsın kitabında yaptığı gibi, daha çağdaş bilgi sorunlarına odaklanması daha iyi sonuç veriyor. Williamson'ın kitabı "bedduaların ve büyücülüğün işe yaramadığı kesindir" ya da "herkes kendi bakış açısından haklıdır" gibi iddiaların nasıl karmaşıklaşabileceğini inceliyor. Bu tarz iddiaları incelemek zamanın ruhuna daha uygun.
# Kitap felsefe problemlerini tanıtmak yerine Russell'ın bu problemler hakkındaki görüşlerini sunuyor.
Eğer söz konusu sorunlar hakkında biraz olsun bilgi sahibiyseniz, Russell'ın sorunu nasıl anladığını ve sorun hakkındaki görüşlerini takip edebiliyorsunuz. Ancak bu sorunlarla ilk defa karşılaşıyorsanız, yolunuzu kaybetmeniz oldukça olası. Örneğin Russell, George Berkeley'in madde anlayışı ya da Immanuel Kant'ın a priori bilgi hakkındaki
Kurtuluş yollarından biri felsefi düşünceye-dalmadır (con- templation)Bilim ve Felsefe
Felsefenin, değerinin nereden geldiği ve onun niçin öğrenilmesi gerektiği üzerinde düşünmekte yarar var. Birçok insanlann, bilimin ya da yaşam uğraşlarının etkisi altında kalarak, felsefenin, ne yaran ne de zara olan önemsiz, kılı kırk yaran ayırmalardan ve bilinmesi olanaksız konular üzerindeki çalışmalardan başka bir şey olmadığını düşünme eğiliminde olduklan olgusu göz önünde tutulduğunda, bu soru üzerinde düşünmek daha da gerekli oluyor.
Evrenin bir düzeni ve ereği var mıdır, yoksa o, atomlann raslantısal bir topluluğundan mı oluşuyor? Bilinç evrenin, bilgelikte sınırsız bir gelişme umudu veren bir bölümü müdür,
yoksa üzerindeki yaşamın bir gün sona ereceği küçük bir gezegen üzerindeki geçici bir raslantı mıdır? iyilik ve kötülük evren için de önemli midir, yoksa bunlar yalnızca insan için mi? Filozoflarca böyle sorular soruldu ve başka başka filozoflar bunlara başka başka yanıtlar verdi. Fakat görünüşe göre, başka yanıtar bulunsa da bulunmasa da, filozoflarca verilen yanıtlardan hiçbiri tanıtlanabilir biçimde doğru değildir. Yine de, bir yanıt bulma olasılığı ne denli az olursa olsun, bu sorular üzerinde düşünmeyi sürdürmek, onlann önemini bize anlatmak, yaklaşım biçimlerinin hepsini gözden geçirmek, evren
üzerine duyduğumuz ve kendimizi kesinlikle kanıtlanabilecek bilgiyle sınırladığımızda yok olabilecek olan kurgusal ilgiyi canlı tutmak, felsefenin işlevinin bir bölümüdür.
Felsefe, ortaya koyduğu şüphelerin
doğru yanıtların bize inandıncı biçimde söyleyemese de, düşüncelerimizi genişleten ve onları alışkanlıkların zorbalığından kurtaran birçok olanaklar ortaya koyabilir.
Felsefenin bir yararı da —belki başlıca yaran— üzerinde düşündüğü şeylerin yüceliğinde ve bu düşüncenin sonucu olarak, dar ve kişiel amaçlardan kurtulmaktadır.
Felsefi düşünceye-dalışın
Reklam
Yazar Hakkında
Bertrand RussellYazar · 70 kitap
Hayatının çeşitli dönemlerinde kendisini liberal, sosyalist ve barışsever olarak tanıtmış ayrıca hiçbirine derinden bağlı olmadığını itiraf etmiştir. Monmouthshire'de İngiltere'nin önde gelen aristokrat ailelerinden birinin ferdi olarak dünyaya gelmiştir.
Russell 1900 lerin başında İnglizlerin "idealizme karşı isyanı" na öncülük etmiştir. Gottlob Frege ve Ludwig Wittgenstein ile birlikte analitlik felsefenin kurucusu kabul edilir. A. N. Whitehead ile birlikte Principia Mathematica adlı kitabı yayınlamıştır. Felsefi denemesi ''On Denoting''(İfade Üzerine) adlı eseri felsefinin paradigması olarak kabul görür. Aynı zamanda geniş bir çevrece 20. Yüzyılın önde gelen mantıkçılarından biri olarak kabul görür. Çalışmaları mantık, matematik, dilbilim, bilgisayar teknolojisi ve filozofiyi, özelliklede dil felsefesi, epistemoloji ve metafiziği önemli ölçüde etkilemiştir.
Russell önde gelen savaş karşıtlarındandır. Serbest ticareti ve anti emperyalizmi desteklemiştir ve barışsever tutumundan dolayı Birinci Dünya Savaşı sırasında hapishanede yatmıştır. Daha sonra Adolf Hitler'e karşı kampanyalar düzenlemiş, Stalinci totalitarizm'i eleştirmiş, Vietnam Savaşı'ındaki tutumu nedeniyle Amerikan hükümetini suçlamıştır. Aynı zamanda nükleer silahsızlanmanın dobra savunucularındandır. Son eylemlerinden bir tanesi İsrail'in Orta Doğu'daki ülkelere karşı izlediği tutumu eleştirdiği bir bildiri yayınlamasıdır.
İnsan Haklarını ve düşünce özgürlüğünü savunduğu yazıları dolayısıyla 1950 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görülmüştür.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Bertrand_R...
