Finnegans Wake
James JoyceYazar:
James Joyce
Tasarımcı:
Seamus Deane
Tahmini Okuma Süresi:
19 sa. 30 dk.
Sayfa Sayısı:
688
Basım Tarihi:
29 Haziran 2000
İlk Yayın Tarihi:
Mayıs 1939
Yayınevi:
Penguin Classics
Orijinal Adı:
Finnegans Wake
Orijinal Dil:
İngilizce
ISBN:
9780141183114
Dil:
İngilizce
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Sadece dinle ve hisset...·712 syf.·
9/10
2025 57. kitabı
Edebiyatın soğuk, küstah ve yaramaz çocuğu James Joyce'un on altı yılda ilmek ilmek işleyerek yazdığı bir eser daha doğrusu büyük bir muamma ve yanılsamalar örneği diye nitelendireceğimiz bir başyapıt. Nasıl bir inceleme yazacağımı bilmiyorum (ordinaryüs profesör olsak belki) çünkü kitabın kapağını kapattıktan sonra beynimde atom bombası patlamış gibi bir hissiyat yaşadım.
Her şey duvarcı ustası Tim Finnegan'ın gökgürültüsü eşliğinde merdivenlerden düşmesi sonucu ölümü ve cenaze töreninde başına dökülen hayat iksiri viskisiyle tekrar dirilip hayata dönmesiyle başlıyor. Bundan sonra ise tam bir anaforun içinde buluyorsunuz kendinizi. Joyce'un edebiyatına hayran bir okuruna dediği gibi "O zaman sadece dinle ve hisset" yanıtını boşuna vermediği aşikâr. Sayfalar ilerledikçe olay örgüsü mantıksal bir düzlemde gitmediği için bu öğüde sadık kalmak zorunda oluyorsunuz. Her cümle birbirine bağlı, iç içe geçmiş hatta kördüğüm olmuş gibi. Bir sayfada denk geldiğiniz bir kitap, yazar,karakter ve çok önemsiz bir ayrıntı size daha başka dünyaların kapısını açıyor. Bir harf başka bir kelimenin kapısını aralarken bir kişi sizi bir olaya o olay dünyanın tam merkezine atıyor. Söz oyunlarıyla karmakarışık hale getirilen kelimeleri okurken "ne okuyorum" düşüncesinden ziyade "ben neyi çözmeye çalışıyorum" diye kendinizi sorguluyorsunuz. Karşınızda sayısız kapı ve tek bir anahtar olduğunu düşünün! İşiniz hiç de kolay olmayacak ama o kapıyı açtığınız anda edebi anlamda yaşadığınız doyum bütün zorlukları unutturacak.Joyce'un yapmak istediği tam da bu sanırım. Şeytani aklını ve fütursuz dilini kullanarak bizi bu keşmekeşin içine sokmak ondan sonra da keyifli bir şekilde onu nasıl çözeceğimizi izlemek. 
Ulysses ile hem okurlar hem edebiyat dünyası için zirveye ulaştı. Ama Finnegan arşı alâya
Ulysses ile hem okurlar hem edebiyat dünyası için zirveye ulaştı. Ama Finnegan arşı alâyaFinneganın Baldızı: (+18) Bir Özet
[Hem de Ayranım Dökülmesin Babında Bir Sorumluluk Reddi]: Başta Campbell'in "A Skeleton Key to Finnegans Wake" adlı metni olmak üzere çeşitli kaynak eserlerin yalancılığını icra etmekteyim.
Şimdi...
En başta Finnegan diye bir arkadaş var, merdivenden düşüyor. Ancak o da ne: morte? Sonra curcuna kopuyor tabii, “Vay efendim, nasıl olur da bizim Finnegan ölür?” “Çünkü,” diyorlar, “Finnegan bir efsane ve efsaneler de… Bir de… Yav bak şimdi biz Allah sanıyorduk onu galiba ya; yalan olmasın, Allah da sanmış olabiliriz.” Cenazesinde ise kaç bahtın ahını aldıysa mevta bedenine içki dökülüveriyor; tabii hemen anında (ve çünkü illa ayyaşlığını yapacak ya) “Ahıağğbijm ölmedim yaubijm, içim geçmişm!” diye zıplıyor rahmetli. Gelgelelim etrafındakiler, ha merdiveni devirdi ha beynini dağıttı derken Finnegan’ın götünü toplamaktan sıkıldıkları için, “Şşş, tamam, yat, yok bir şey,” diyerek Finnegan çağını kapatıyorlar. İşte! Eşinizi dostunuzu iyi tanıyın.
Finnegan’ın anlatıda bıraktığı boşluğa bu noktada pub işletmecisi Humphrey Chimpden Earwicker’ı (HCE) alıyoruz. Bu adamın adını (paşa keyfiniz uygun görecek olursa) “Here Comes Everybody” diye de açabiliyorsunuz. Sınırsız eğlenceye merhaba. Her neyse, işte bu adam, evet, bu adam yok mu, bu adamın iki oğlu bir kızı var. Kendisi de hem Hür İrlanda devletini hem de Tanrı’yı temsil ediyor. Takılmayın bunlara; gerçek değil bunlar, edebiyat. O değil asıl bak, asıl başka ne oluyor: Bir gün bunun yolunu kesiyorlar, diyorlar ki, "Seni askerler görmüş," diyorlar, "Ha, Humprey? Mahallemizin karısına kızına sırnaşıyormuşsun. Askerler görmüş seni, şahidiz diyorlar. Açıyormuşsun, buyrun bakalım haydiiii diye sallıyormuşsun. Üç askerimiz Humprey, sallıyormuşsun! Bu da ne demek oluyor?!" İşte, kim bilir ne demek oluyor, çünkü HCE de bir türlü
9/10
2017 23. kitabı
Bu kitaba inceleme eklemeyi düşünmüyordum ama sitede bu kitabın hakkettiği değeri görmediğini düşündüğüm için birkaç kelime de olsa düşüncelerimi yazmak istedim. 6 aydır kitaplığımda sırasını bekleyen ve benim de sürekli sarfınazar ettiğim, başlamaya yanaşamadığım kitap. Bilinçakışı tekniğinin mihenk taşı sayılan İngiliz edebiyatçı James Joyce ' nin 17 yılda tamamladığı, çevrilemez denen ve çevrildikten sonra da okunamaz denen kitabını okumayı başarmış bulunuyorum. Eee, çevrilemez, okunamaz denilen eseri okudun da ne anladın diye soracaksınız doğal olarak. Bu kitabı anlamak için bir kere okumak yetmez. Her cümleyi yavaş yavaş, tekrar tekrar okuyup sindirmek, algılamak gerekiyor. :)
Kitap inşaat işçisi Tim Finnegan 'in merdivenlerden düşüp ölmesi ve üzerine dökülen bir içki sayesinde dirilmesiyle başlıyor. Joyce anlaşılması zor kitabında bir roman yazmakla yetinmeyip müzik, ahlak, sanat, hayat, ölüm, tarih, mitoloji, siyaset, edebiyat, din gibi her alana değinmiş. İnsanı, insanlık tarihini en detaya inip anlatmış. Din adı altında her türlü ahlaksızlığı meşrulaştıran, insanları tanrı gibi yargılama hakkını kendinde bulan hadsizleri, sözde dincileri sert bir üslupla eleştirmiş.
Şiirin yaşayan tanrısı Şükrü Erbaş, Ömür Hanımla Güz konuşmaları şiirinde "
Kendilerinin olan tek sözcük yok dillerinde, öyle çok konuşuyorlar ki...Bir söz insanın neresinden doğar dersiniz?
Dilinden mi, yüreğinden mi, aklından mı? Düşlerinden
mi yoksa gerçeğinden mi? Ve kaç kapıdan geçip yerini
bulur bir başka insanda? Yerini bulur mu gerçekten? Sözü
yasaklamalı Ömür hanım yasaklamalı...Kimsenin kimseyi
anlamadığı bir dünyada söz boşluğu dövmekten başka ne
işe yarıyor ki? Olanağı olsa da insanların yürekleri konuşabilseydi dilleri yerine, her şey daha yalansız, daha içten
olurdu. " diyor. (Şiiri
Edebiyatın "Everest"i.Edebiyat
Edebiyat tarihindeki en cüretkar, en karmaşık ve belki de en "okunamaz" kabul edilen başyapıtlardan birini daha bitirmiş olmanın mutluluğu...
Bu eseri geleneksel bir roman gibi incelemek neredeyse imkansız; zira Joyce, bu metinde dilin, anlatının ve bilincin sınırlarını tamamen dinamitleyerek okurla arasına özel bir duvar örmüş; anladığın sana kalsın, zira istesende kitabı doğru tanımlayacak tasvirleri bulamayacaksın diyor. Bunu dedirtebilmek içinse hayatının 17 senesini bu kitaba ayırıyor.
O halde bir inceleme denemesi yazmaya çalışalım.
Joyce, Ulysses ile roman sanatının sınırlarını gündüz ve bilinç düzeyinde zorladıysa, Finnegan Uyanması ile bu sınırı gecenin ve bilinçdışının kaotik dünyasına taşımıştır. 1939'da yayımlanan bu eser, Joyce'un son ve en radikal denemesi olmuştur.
Kitabı eline alan okurun karşılaştığı ilk ve en büyük şok, dilin kendisidir. Finnegan Uyanması, "Wakese" olarak adlandırılabilecek, Joyce'un icat ettiği bir dilde yazılmış. Bu dil, 60'tan fazla farklı dilden kelimelerin, fonetik oyunların, çok katmanlı kelime şakalarının (puns) ve "portmanteau" (iki veya daha fazla kelimenin birleşimiyle oluşan yeni kelime) tekniğinin bir araya geldiği bir dilbilimsel dehlizdir (Wake kelimesi İngilizce de uyanmak anlamına geliyor, Joyce ise Wakese ile okuru Uyutmak anlamında ters psikoloji bir kelime kullanmış gibime geldi :)
Birçok edebiyat eleştirmenine göre bu kitap bir roman değil, bir rüyadır. Eserin temel varsayımı da budur zaten. Geleneksel bir olay örgüsü, net karakterler veya lineer bir zaman akışı beklememelisiniz. Kitap, Dublinli bir meyhane sahibi olan Humphrey Chimpden Earwicker'ın (veya HCE) rüyasını (veya belki de tüm insanlığın kolektif rüyasını) anlatıyor, ama ne anlatmak...
Biraz daha Joyce'un inine girelim.
Finnegan Uyanması'nın en ünlü
Puan vermedi·663 syf.··
Beğendi
·2017 16. kitabı
·12 günde okudu
·Okunma: 10 Mart 2017 19:28
Hayatimda okudugum en zor kitapti. Yazarin kelime hazinesi cok genis. Cümleler uzun. Anlamak zor. Kelime oyunlari guzel ama cok dikkatli okumak zorunda kaliyorsunuz. Joyse ünlü yazarlarin günlük veya biyografilerinde adi cok gecen bi yazar. Ben de merak ettim. Önce pisman oldum . Keske baslamasaydim dedim . Ara vermek istemedim. Neyle karsilasacagimi bildigim icin okumam daha zor olcakti. Bitirince iyiki okumusum dedim. 17 yilda yazilmis , yazar kime kizdiysa artik kolay anlasilmasin diye büyük bir mücadele vermis.:) Cevirmekte zordur diye bir kanaat varmis ama Fuat Sevimay basariyla cevirmis diye düsünüyorum. Bu tarz kitaplari seviyorsaniz okumanizi tavsiye ederim. Genede bi karistirip fikir edindikten sonra baslamaniz daha iyi olur.
Finnegan's Wake1000Kitap
Öncelikle bu puanı verirken ne konu ne çeviri açısından ekstra bir puan kırmış olduğumu söylemek istiyorum. Joyce'un kitapları zaten zordur. Ama Finnegan's Wake uykudan uyanan bir adamın sayıklamalarını andırdığı için daha zordur çevirmesi. Yanlış hatırlamıyorsam kitabın orijinalinde noktalama işareti bile olmaması lazım. O yüzden çoğu şiir gibi bazı kitapların gerçekten orijinalinden okunması gerektiğinin kanıtı olmuş bu kitabın çevirisi. Başta da söylediğim gibi çeviriye lafım yok çünkü gerçekten çok zor bir kitap ve büyük bir emek fakat bu puan bu kitabın belkide baştan çevrilmemesiyle ilgili.
En sevdiğim yazardır Oğuz Atay..
Kitaplarını defalarca okuduğum, Günlüğünü okurken gözyaşlarımı tutamadığım, kendisine yetişememiş olmayı büyük talihsizlik saydığım, ne zaman bir kitap fuarına gitsem ona kitap imzalatma ve onunla tanışma imkanım olmadığı için içten içe hüzünlendiğim yazardır Oğuz Atay..
Peki bunların James Joyce ile ne alakası var?
Alakası şu Oğuz Atay için derler ki "Türk Edebiyatının Jamez Joyce'u"
İşte James Joyce ile tanışmaya böyle karar verdim.
.
Kitaba gelecek olursam öncelikle şunu söylemeliyim ki Oğuz Atay ile James Joyce arasında gerçekten benzerlikler var. Her iki yazarı da okuyan herkes bunu farkedecektir. Bunun haricinde gerçekten anlaması zor ve yorucu bir okuma süreci. Bir kitap düşünün ki sonunda "Finnegan Uyanması'na Kılavuz" diye bir bölüm olsun ve hangi sayfada ne olmuş tek tek açıklansın.
.
Son olarak çeviri ile ilgili bir şeyler söylemek istiyorum. En son Marcel Proust- Kayıp Zamanın İzinde serisini okurken bunu nasıl çevirmişler diye düşünmüştüm. Finnegan Uyanması'nı okurken de bunu yeniden sık sık düşündüm.
Sanırım kitabın okurda yarattığı hisleri yazarın şu sorusu ile özetleyebiliriz
"Çalılıkta kaybolmuş gibisin değil mi evlat?"
Finnegan UyanmasıEdebiyat
Spoiler: James Joyce un Finnegan Uyanması adlı fantastik eserini okumayı, belki de benim sabır sınırlarımı aşan garip dil yapısı, anlaşılmaz cümleleri, bir insandan çok cinler-periler tarafından yazıldığı izlenimini uyandırması, bu yönüyle bence asla edebi bir eser olarak kabul edilemeyecek olması, bu uğurda harcayacağım hiçbir çabanın sonuç vermeyeceğine dair zihnimde oluşmuş mutlak kanaat ve bu uğurda harcanacak okuma zamanını da topyekun israf olarak görmüş olmam sebepleriyle, ikinci bir emre kadar durdurmuş bulunuyorum. Kamuoyuna saygı ile duyurulur..
imdat
dahiyane bir şaheser ancak asla okuyamıyorum ilk kelimeden itibaren bilinç akışı yaşıyorum kendi kendime konuşuyorum deliriyorum, yine de asla asla aynı tadı başka hiçbir şeyde bulamam
Başyapıt
"Hayatımda elime aldığım en berbat kitap. Bakayım yazarı kimmiş? Aaa, James Joyce! Bu kitap kötü olamaz o zaman. Beğendim demeliyim. Güzel demeliyim saygın bir okur olmak için." Değil mi?
Kapaktan yazarın adı çıkarılsa hangi deli yazmış bunu diyerek çöpe atılacak bir kitap. :)
Ki zaten yaptığım araştırmalarda rastgeldiğim bir bilgiye göre Joyce frengi yüzünden delirmeye başlamış biri.
Yazar Hakkında
James JoyceYazar · 25 kitap
James Augustine Aloysius Joyce (1882 - 1941) İrlandalı yazar.
Katolik bir ailedendi. Dublin Üniversitesinde çağdaş dilleri öğrendi (1902). Özellikle karşılaştırmalı dil bilgisiyle ilgilenerek sağlam bir kültüre sahip oldu. Tıp öğrenimi için Paris'e gitti, bir yıl sonra Dublin'e döndü. Bir müddet ders verdi. 1904'te tekrar Avrupa'ya geçti. Bir süre Paris'te kaldıktan sonra İtalya'nın Trieste şehrine yerleşti (1906). Trieste'de İngilizce dersleri vererek geçimini sağladı. 1907'de şiirleri yayınlandı: Chamber Music (Oda müziği). 1914'da hikayelerini topladığı Dublinliler'i Londra'da çıkardı. Asıl ününü romanlarıyla sağladı. Şair Ezra Paund'un yardımıyla ilk romanı Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi, The Egoist dergisinde tefrika edildi, 1916'da da kitaplaştırıldı. Ulysses'i de tefrika edilmeye başladıktan sonra 1922'de tamamladı. Joyce'un bu eseri dizgi yanlışlarıyla doluydu. Aslına uygun yeni baskısı ancak 1984'te yapıldı.
Hemen bütün eserlerinde doğup büyüdüğü Dublin'i merkez alır. Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi'inde kendi hayatını konu edinen yazar, altmış kadar dilden aldığı unsurları birleştirerek yazdığı son romanı Finnegan Akşamları'nda (1939) aile fertlerinin bir gecede gördükleri rüyaları anlatır. Joyce, zor anlaşılan bir yazar olarak bilinir.
