Geceye Uyananlar
Cahide BirgülYazar:
Cahide Birgül
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 26 dk.
Sayfa Sayısı:
333
Basım Tarihi:
Şubat 2020
İlk Yayın Tarihi:
Temmuz 2004
Yayınevi:
Kafka Kitap Yayınları
ISBN:
9786257994071
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Yorumlar ve İncelemeler
Az bilinen mükemmel kitaplardan biri..Edebiyat
90’ları nasıl bilirdiniz dendiğinde aklına “Sulugöz, Spacesgirls, sanalbebek, walkman, blucin” gelenler belki de şanslı olanlarımız. Bir de aklına faili meçhuller, kayıpların fotoğraflarıyla kaplı bir otobüs, işkenceler gelenler var. Burnunda zemin katların rutubet kokusuyla gözlerine kişiliksiz bir gri ve karanlık dolanlar. Cahide Birgül, bu kitabı ikinci grubun kişisel hafızasına tırnaklarını geçirerek sarılmak için yazmış.
Türkiye tarihinin kurgunun içine yedirilmesi konusunda edebiyatımız sol eli ve sol bacağı yokmuş gibi davranır. Çoğu yazarımızın yazınında siyasi tarih, azıcık koyayım, sos olsun, tat versin niyetiyle yerini bulur. Ama Cahide Hanım kitabını tarihin tiridine bandırıp bırakanlardan değil. Çok daha fazlasını yapmış.
Bir defa simgelerle örmüş anlatısını. Asker baba, istihbaratçı abi, her şeye sessiz kalan bir anne şeytan üçgeninin ortasında Nilüfer, ve sesini asla duymadığımız küçük kardeşle küçük bir aile değil, küçük bir devlet kurmuş oraya. Bayrak diye kalın perdeler çekmiş pencerelere. Babadan kalma kamçı koleksiyonu, havada savrulup üzerinize inebilecek olan şiddetin gölgesi, kopuk düğmeli adamın yarattığı huzursuzluk ve sessiz kardeşin havayı yırtan çığlıklarına deve yüküyle anlam bindirmiş.
Ve o zamanın sloganlarını haykırarak, duyguları haddinden fazla ajite ederek, koca koca siyasi tespitlerde bulunarak falan da yapmamış bunu. Karakterlerini ayaklarından tutup tepeüstü sallandırmış 90’lardan aşağı. Onları karanlığa boyamış. Ve onlar karanlığa boyandıkça her şey daha seçilir, anlaşılır olmuş. Mikrofonu onların iç sesini duymaya ayarlamış. Karınlarındaki ağrıyı, zihinlerinin içindeki susmak bilmez orkestrayı ve kalplerindeki sıkışmışlığı duyurmuş okura. Okurun ruhu sıkışsın, herkes bu kasvetten payına düşeni alsın diye elinden geleni
10/10
10/10 ️️️ Cahide Birgül’ü her okuduğumda daha önce onla tanışmamanın utancı içine giriyorum.. Erken kaybetmenin hüznüne.. Ve onu çok fazla görmemenin kırgınlığına..
️ Kitabı bitirdiğimde yaşadığım şok bu tekinsizlik , bu derinlik bu karanlık uzun süre aklımdan cıkmayacak ve üzerine kolay kolay kitap okuyamayacağım sanırım..
Haluk, Nilüfer ve Memo 3 kardeş.. Aile içi sevgisizlikten nasiplerini almış… İçlerindeki boşluğu bir türlü dolduramamış.. 90 ların derin ve kirli işleri de cabası.. Çok çok sevdım.. Ne olur tanışın yazarla .. Belki el ele verip adının daha cok duyulmasına katkıda bulunuruz..️ #neokudum #okudumbitti #storytel #cahidebirgül #geceyeuyananlar #türkedebiyatı #bookstagram
Birkaç yıl önce sahaf raflarını karıştırırken rastladım Cahide Birgül'ün Gölgeler Çekildiğinde kitabına.Aslında Metis Yayınları'nca yayımlandığı için ilgimi çekmişti.Kitabı çok beğenince, Cahide Birgül kitapları peşine düştüm.Everest ve İş Bankası Kültür Yayınları'ndan yayımlanmış kitaplarını buldum.Geceye Uyananlar, bulamadığım Cahide Birgül kitabıydı.Kafka Kitap Cahide Birgül kitaplarını yayımlamaya başladı neyse ki...
Cahide Birgül, çok genç yaşta hayata veda eden bir yazar.Yazar geriye dört roman, bir söyleşi kitabı bırakmış.
Geceye Uyananlar, Cahide Birgül'ün ikinci romanı.
Geceye Uyananlar, biri kız, diğeri erkek olmak üzere iki kardeşin ağzından yazılmış bir kitap.Kız kardeş Nilüfer, hastanede yatan annesine refakat ederken, bir yandan da engelli kardeşi Memo ile ilgilenir.Memo'nun sınırlı da olsa dış dünyaya açılış kapısıdır Nilüfer.
Teşkilat mensubu ağabey Haluk'un, Nilüfer'e karşı hastalıklı bir sevgisi vardır.Ensestin sınırlarında dolaşan.
Cahide Birgül, her ne kadar aile travmaları üzerine odaklanmış görünse de dönemin siyasi atmosferini, derin devleti, faili meçhulleri, Cumartesi Anneleri'ni, kayıpları da konu edinmiş kitabında.Hem failin hem de mağdurun gözünden bakmış olaylara.
Gerilimin giderek arttığı, psikolojik tahlillerin derin bir şekilde yapıldığı, çarpıcı bir kitap Geceye Uyananlar.
Aynı evde yaşayan üç kardeş… ama aralarındaki mesafe, yabancılardan bile daha derin. Geçmişin yükü, söylenmeyenler, ertelenen yüzleşmeler… Sayfalar ilerledikçe giderek daha görünür hale geliyor.
Bu kitapta olaylardan çok, karakterlerin iç dünyasına giriyoruz. Yalnızlık, travma ve hayata tutunma çabası satır aralarında derinden hissediliyor. Bu yönüyle, klasik bir olay örgüsünden ziyade psikolojik çözümleme romanı olarak değerlendirilebilir.
En etkileyici kısmı ise atmosferi. Okurken hafif bir huzursuzluk hissi sürekli seninle kalıyor. Çünkü karakterlerle birlikte sen de o evin içindeki ağırlığı hissetmeye başlıyorsun.
Cahide Birgül’ün dili oldukça yoğun; yer yer sembolik ve psikolojik çözümlemelerle yüklü.
Bu roman, psikolojik derinlikten hoşlanan okurlar için oldukça etkileyici.
" Yine beni etkileyen bir kitapla karşınızdayım. Cahide Birgül'ün ikinci kitabı Geceye Uyananlar.
Alıntımı,kitaptaki Meltem Gürle'nin nefis önsüzünden yapmak istiyorum.
" İyi bir yazarla karşılaşmış olmanın heyecanından mı, yoksa bu garip hikayenin üzerinmde bıraktığı etkiden mi,uzun süre uyku tutmadı.Bu müthiş kadında kimdi ?O mesafeli diline rağmen insan ruhunun en karanlık yerlerinde nasıl böyle evindeymiş gibi dolaşabiliyordu.Böyle birini herkesin tanıması gerekirdi."
Evet,karanlık bir roman. Biraz kasvetli,biraz çetrefilli, biraz muğlak.Ve son âna kadar yüreğim ağzımda okuduğum, bitmesine rağmen zihnimin derinlerinde hala düşündüğüm çok ama çok etkilendiğim bir kitap.
Roman,1990'larda iki kardeşin ağzından, sade,günlük konuşma diliyle,akıcı ve kısa cümleler şeklinde anlatılıyor.
Zihinsel engelli üçüncü kardeş de anlatılmış. Çekirdek ailede aile yadigarı nesne ve sembolü, toplum ilişkileri ,faili meçhuller, aile içinde susulan her an anlatılmış, aslında üstü örtülen,katlanılan, altı kazınılası anlar..."
Pembe bir atkım vardı,el örgüsü. Sanırım anneannem örmüştü. Okula giderken annem sarardı boynuma.
Yürümeye başlardım okula, annem öyle sıkı sarardı ki atkıyı,ben yürüdükçe nefesim nemlendirirdi atkıyı.
O hissi bilir misiniz? Sıcacık bir his. Kendi nefesinizle karışık yün kokusuyla, soğuk havaya karşı yürümek.
O pembe atkı 4-5 yıl eşlik etti bana. Bir atkıydı ve atkı olmanın tüm gereklerini yerine getirmişti. Sonra ömrünü tamamlamış gibi çıktı hayatımdan. Anısı kaldı ama.
Pek çok nesne gibi.
Bazı nesneler var ki o kadar kolay olmuyor hayatlarımızdan sıyrılıp gitmesi, üzerinden nehirler dolusu zaman akıyor, yanından tanıdık tanımadık onlarca yüz geçiyor da kalıveriyor bir köşede.
Haluk, Memo ve Nilüfer’in babalarından kalan kamçılar gibi.
On üç tane. On üç ilmek gibi boyunlarında.
.
Üç kardeş, masanın ayağı kısa diye sıkıştırılan kağıt parçaları misali hayatları.
Masanın ayaklarıyla bir arada, ama onlardan çok ayrı..
.
Cahide Birgül şu an yaşıyor olsaydı ne olurdu diye düşünüyorum. Bu kitabı okuduktan sonra boşalmış içimle neler derdim ona? Adıyla mı seslenirdim? Olduğu yere gidip kapısında mı beklerdim? Bugün yaşananları hatırlatıp, neden aynıyız diye mi sorardım?
‘O dolmuşların içindeki kayıp yüzler bulunmadı, o okulun önündeki annelerin içi soğumadı’ diye hayıflanır mıydım? Bilmiyorum. Belki sadece susardım yuttuğumuz pek çok şey gibi..
.
Ebrahel Lurci kapak tasarımı ve Meltem Gürle ön sözüyle..
Puan vermedi·336 syf.·
2020 24. kitabı
Soyun ve toplumun devamı için bulabildiğimiz en sevgi dolu(!), en güzel en sağlıklı(!) çözüm “aile” gibi geliyor bize. En küçük birim. Bu birim üzerine inşa ediyoruz her şeyi. Soyun devamı önemli bir şey çünkü. Aynı kanı taşıyan bireylerden oluşan bir birim daha güçlü olurmuş gibi. Devamında bu birimi çoğaltıyoruz. Ve millet ırk diyoruz. Aynı gen havuzunu paylaştığımızı düşündüğümüz için. Ama tabii ortak başka paydalar da bulabiliyoruz. Bu ortak din ortak coğrafya ve bugünler de en revaçta olanı ortak çıkar. Bu tür ortaklıkların isminin değişmiş olması bile bir kavramı etkilemiyor. İyi müslüman ailesi, iyi hristiyan ailesi, iyi türk ailesi, iyi bir yunan ailesi vb. Değişmiyor çünkü bu birimin sağlam olması durumunda tüm toplumun ve ilişkilerin de sağlam olacağı ön görülüyor. Yani başka çözüm yok gibi(!). Aile ilişkileri sağlıklı ve güzel olan birey daima topluma faydalı iyi işler yapan bireyler olur gibi bir varsayımımız var. Etrafa bir bakın kutsanan aile ikonunu her yerde görmeniz mümkün. Hatta reklamlar bile bunu destekleyen yapıda. Oysa tüketilen bir mal ve onun reklamını yapıyorsun illa sağlıklı bir aileye gönderme yapman gerekmez. Bireyler söz konusudur malları tüketmek anlamında. Ama onlar bile vazgeçmiyor bu tür bir imajdan. Hedef kitlesi birey olsa bile aile kavramını kutsuyor.
Ama bu kurgu pek çok yerinden sızıyor aslında. Aile içi şiddet, akraba evlilikleri, gizlenen sakat çocuklar ( Sakat özellikle seçilmiş bir kelime çünkü siz ne derseniz deyin aile ve akraba eş dost için o birey sakattır.), ensest, insan seçme vb. Bir sevgi yumağı olması gereken bu güzel yuva(!) yalanlar adam kayırma ve çıkarlarla dolu bir dert yumağı olabiliyor. Sağlam bir zemini olmazsa yıkıcı sonuçları olabiliyor. Ama kemik kırılıyor yen içinde kalıyor. Konuşulmayan susulan saklanan
Geceye Uyananlar; tıpkı dünya üzerinde olduğu gibi yatakta da kendi sınırını aşamayan "hakkı yenmiş" bir annenin, ağzına kadar dolu hayata son damla olarak gelmiş bir kızın, görev gibi yaşamaya zincirlenmiş bir garip "ağabey"in, beden kılıfına hapsolmuş "deli" bir kardeşin ve hiçbir zaman orada olmasa da hatıralarının gölgesiyle karanlık kırbacını eksik etmeyen bir babanın hikâyesini anlatır bize uzak bir karanlıktan, bir haykırıp bir fısıldayarak. Cahide Birgül'ün elli üç yıllık kısa, dopdolu ve bilinmez hayatından bizlere bıraktığı bu "kirli" cevher; 90'ların "faili meçhul" Türkiye'sinde sıcacık yorganlarına sarılı, sabaha unutulacak rüyalar görerek kendilerini bir sessizlik örtüsüyle kandırıp duran "sıradan" insanların hayatlarının orta yerine saplanan bir kör bıçağın kabzasındaki simsiyah parıltının korkularla çevrili kaynağıdır âdeta.
Çağdaş edebiyatımızın kıymeti bilinmeyen hayat koleksiyoncusu olarak Cahide Birgül, toplumsal olanın özündeki o en kokuşmuş çürük kutsallık olarak aileyi, kendine özgü bir "İstanbul-noir" evreninde kevgire çevirir Geceye Uyananlar'da. Bir yara açar o tekleyen korkak kalbi taşıyan göğüste, dışarıya kan ve irin saçılır sonra. Ve ardından kaleminin suyuyla yıkayıp olan biteni, kayda geçirir tek tek. Kanatları koparılmış kadınlıklar, acizliğini şiddetle gizleyen erkeklikler, ölü doğmuş bir yaratık olarak aile kurumu, bireylerinin toplamıyla kıyamet yerine dönmüş bir toplum sırılsıklam dikilir karşımızda, yerle bir olmadan hemen önce. Cahide Birgül; metaforlar, sayıklamalar, takıntılı tekrarlamalar, gidip gelişler ve kayboluşlarla sosyolojik bir polisiye yaratıp; o sarı buyurgan sorgu ışığını okurunun kaçırmaya çalıştığı gözlerine acımasızca tutmaktan asla vazgeçmeyen bir vakanüvistir nihayetinde.
Kişişel olanın kansız, pembemsi
Çok geç kalınmış bir keşif… Ama nihayet buldum Cahide Birgül’ü. Geceye Uyaranlar’ı okurken, olaylar ile düşünceler arasındaki geçişler, bilinmezliğin sinsi tülü arkasından göz kırpan hakikat… Her sayfada zihnimde yeni bir örüntü belirdi; gerçek ile paranoyanın iç içe geçtiği o garip dengenin içinde kayboldum.
Bir yazarın, bir kitabın ruhunu böyle hissettirebileceğini görmek tarifsiz. Hayran kaldım. Zaten azıcık olan kitaplarının hepsini okumalıyım.
Cahide Birgül'le tanışın. Bu kitapla olur diğer kitaplarıyla olur ama tanışın.
Geceye Uyananlar' dan çok etkilendim hatta 2-3 gün kitap okuyamadım. Aile olmak nedir? Aile olmanın getirdiği bağlılıklardan nasıl kurtuluruz ya da kurtulmalı mıyız? Ölmüş bir baba çocuklarının hayatlarını ne kadar etkileyebilir? "Teşkilatçı" abi, zihinsel engelli bir kardeş ve Nilüfer... Kendini tramvayların önüne atan Nilüfer... Ama neden bunu yapıyor? Soruları kitabı okuyup öğrenin olur mu? Okuyun çünkü.
Reklam
Yazar Hakkında
Cahide BirgülYazar · 5 kitap
Cahide Birgül (Sesveren) 9 Nisan 1956'da Ankara'da doğdu. İlk ve ortaöğreniminden sonra A.D.M.M.A. Mimarlık bölümünü bitirdi. On beş yıl süreyle Ankara'da bir devlet kuruluşunda çalıştı. Bu sırada yazdığı Radyo Oyunları ve Arkası Yarın'lar TRT Ankara Radyosu'nda yayınlandı. 1993 yılı ilkbaharında İstanbul'a taşındı. "Fotoğraflar", "Düşlerin İçinden" ve "Biblolar" adlı tiyatro oyunlarını yazdı. Deneme türü bazı yazıları Pazartesi dergisinde yayımlandı. Geceye Uyananlar adlı bir romanı bulunmaktadır (2000).
