Yazar:
Yasunari Kawabata
Çevirmen:
Habibe Salğar
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 13 dk.
Sayfa Sayısı:
184
Basım Tarihi:
Ekim 2022
İlk Yayın Tarihi:
Mart 1954
Yayınevi:
Can Yayınları
Orijinal Adı:
名人 [Meijin]
ISBN:
9789750758607
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Yorumlar ve İncelemeler
Reply 1988’i izlediğimde en sevdiğim karakter Choi Taek’ti. Baduk oyuncusuydu ve ben Baduk ne bilmiyordum. Sonra pek çok kuralı-görgüsü olan, strateji oyunu olduğunu öğrendim. Siyah ve beyaz taşlar satrancı, damayı anımsatıyordu ama alan daha genişti, oyun yavaş akıyor ve oyun bittiğinde iki oyuncudan hangisinin kazandığını anlamak mümkün olmuyordu.
Tabii bunun da bir sebebi varmış, hepsini yavaş yavaş gördüm. Baduk nam-ı diğer Go, hayatıma sadece uzaktan bir izleyici olsam da girmişti.
Ama bir Go oyununun kitabını okumak aklımda yoktu.
Söz konusu Kawabata olunca bu da gerçekleşti.
.
6 ay süren yenilmez usta Hon’inbō Shūsai ile yükselen isim Ōtake arasındaki maçı anlatıyor Kawabata. Eskiyle yeninin, gençlikle yaşlılığın, gelenekle bugünün yansımaları bu iki oyuncu.
1951 yılında bir dergide tefrika edilmesine karşın; 1938’de geçiyor maç, Japonya için kritik bir dönemde. Çin ile savaşın tırmanışında, İkinci Dünya Savaşı’nın arefesinde~
Sonu baştan belli bir hikayede yazar detaylarıyla bağlıyor okuru.
.
Yasunari Kawabata’nın da en tamamlanmış eseri olarak gördüğü Go Ustası’nı çok sevdim. Ama yazarla tanışmanızı bu eserle yapmamanızı da tavsiye edebilirim ~
.
Habibe Salğar çevirisi, Ayşe Merdit kapak uygulamasıyla ~
Kitap bir go ustasının son oyununu oynarken yaşadığı durumları, oyun hakkında bilgileri, strateji geliştirirken oyuncuların duygu durumlarını anlatmış. Edebi olarak çok yüksek bir beklentiniz olmasın bence. Yavan bir dil var kitapta. Konu dikkatimi çekmedi. Japonlar teknoloji yapsın, edebiyat yapmasın bence
Eskinin Asaleti Yeninin AzmiEdebiyat & Roman
Bu kitapla beraber Kavabata'dan üç kitap okumuş oldum. Kitaplarını sürükleyici olarak tanımlayabileceğim bir yazar değil ama yazdıklarının okuduktan aylar sonra bile hissettirdiklerini hatırlıyorum. Romanlarında eski kuşakların dünyaya bakış biçimlerinin ve yaşam tarzlarının yeni karşısında yavaş yavaş aşınması ve bunu bir çatışmadan ziyade bir kaçınılmazlık olarak görüyoruz. Yazar yeniye isyan etmeden eski Japonya'nın hatırasına saygı gösterisinde bulunuyor. Eserleri hızla modernleşmekte olan ülkesinde unutulmakta olan bir dönemin panoramasını çiziyor ve Go Ustası özelinde de son mücadelesini gösteriyor.
Go Ustası, Honinbo Shusai ve kitapta Otake olarak geçen oyuncular arasında yapılan gerçek bir go maçının romanlaştırılmış hali. Kavabata bir yazı dizisi hazırlamak için1938 yılında 6 ayda tamamlanabilen bu maçı kitaptaki anlatıcı gibi gözlemlemiş. Bizde roman boyunca maçın gidişatını, yapılan hamleleri ve oyuncuların durumlarını takip ediyoruz. Bir usta ile genç rakibinin arasında geçen mücadele eski kuşak ile yeni kuşak arasındaki çatışmayı da iki oyuncunun oyuna bakış açıları ve davranışları üzerinden bize gösteriyor. Yazarın yaşlı usta lehine biraz önyargılı olduğunu düşünsem de oyuncuların iç çatışmaları ve go oyununun Japon kültüründeki yeri okura ustaca aktarılmış. Kitabı okumak için go oyunu ile ilgili bilgi sahibi olmaya gerek yok. En azından ben böyle bir eksiklik hissetmedim. Konu ilk bakışta ilgi çekmese de yazar okuru hikayeye bağlamayı başarıyor. Eski yeni mücadelesi ve değişim rüzgarının sonunda yıktığı bir çınar üzerine yazılmış bu roman Japon kültürüne ilgi duyanların da ilgisini çekecektir.
Go Ustası romanı sadece Go oyununu bilenler için yazılmış. Nasıl hepsini okudum ve Go oyunu hakkında hala hiçbir fikrim yok bilmiyorum. Sadece Masumiyet Müzesi’ne çok odaklanmıştım ve odağımı değiştirmeye çalıştım. Ah Kemal… Neyse…
Tabii Go oyununu altı ay bir yere kapanıp oynamak bana mantıklı gelmedi. Edebiyat da göremedim. Mükemmel cümleler de yok. Bir de oyunu bu kadar abartmak, bir gün bile erteleyememek, 8 saat hiçbir hamle yapmamak falan ne bileyim ya bir tuhaf. Karşı tarafın hamlesini beklerken de başka bir işle uğraşmak ayıp. Ustalara saygı acayip.
Japonlar sevdikleri şeyleri çok abartıyorlar. Aynı ben.
Bu nobeller ne böyle ya? Hiç mi kimsenin eli kalem tutmuyordu 1968’de? Neyse… Orhan Pamuk iyi ki var ve iyi ki bizim.
#okudumbitti
Yazardan okuduğum ilk eser. Dili ve anlatımı oldukça sade ve anlaşılırdı ancak edebi yanı içeriğe de bağlı olarak düşüktü.
Go oyununu bilmeyenler bazı bölümleri anlamayabilir. Japon kültürünü yansıtan bazı unsurlar içeren bu eserde japon dünyasında oyunların ne kadar büyük bir yer kapladığı ve önemsendiği görülüyor.
Karakterler üzerinden insan pisikolojisini de bizlere sunan yazar ne kadar oyun etrafında geçen bir kitap kaleme almışsada bir noktada karakterler insanın içine işlemeyi başarıyor. Didaktik gibi görünen pisikolojik bir eser gibi geldi bana. Kabawatayla böylece tanışmış oldum.
Go UstasıDuygu ve Düşünce
Kawabata'nın Go Ustası kitabı tarihi bin yılları aşan go oyununa Japonların verdiği değeri gözler önene sermekle beraber bu oyunun usta-çırak ilişkisi içerisinde zamanla olgunlaşarak adeta bir sanat dalı haline dönüşmesini oyunun ve oyuncuların ne denli sıkı kurallar ile oyuna bağlı olduklarını gözler önüne sermektedir. Kitap oyunun Japonyada ki sosyolojik boyutunun anlaşılabilmesi içinde oldukça yararlı bir kaynak olmuş. Tavsiyem kitabı okumadan önce Go oyunu hakki da azda olsa bilgi sahibi olmanız yönündedir. Bu sayede kitaba daha hakim bir şekilde rahat bir okuma yapılabilir.
Ya Kaybedersen?Edebiyat
Go nasıl bir oyundur derseniz, en güzel açıklama şu alıntıda yatıyor bence:
"Bir go oyuncusu tahta üzerinde gerçek hayatı yaşar. Yapılmış hamleler anılar gibidir, hatalar değiştirilemez ve oyun boyunca ayağınıza bağ olur. Hamleler yaşanan andır; acı çekersiniz, mutlu olur ve hayatta kalabilmek ya da rakibi yok edebilmek için çalışırsınız. Gelecek ise düşündüğünüz hamlelerdir.”
Bu alıntıya ek olarak go oyunun stratejik özelliğinin yanında sanatsal bir yanının olduğu da şu cümlelerle güzel özetlenmiş:
"Bilgisayarlar iyi go oynayamazlar. Çünkü, bilgisayar tasarlanmış olarak, bilgiyi çok hızlı işlerler ama hissetmezler. Go oyununun sanatsal yanı olduğunu düşününce, sanatın programı yapılamayacağından bir gün bilgisayar go oynayabilse de güzel bir oyun çıkartamayacaktır."
Kawabata gibi minimalist yazarları okumak bana her zaman çok zor gelmiştir. Özellikle Kawabata okurken bir yandan sürekli eksik bir şeylerin kaldığını, bir şeyi kaçırdığımı sezerim. Bu yüzden bu yazarı çok iyi anladığımı ve kitaplarından keyif aldığımı söyleyemem. Tüm kitapları içinde tek istisna kitabı “Go Ustası”. Siz de benim gibi düşünüyorsanız bu kitabı okumanızı tavsiye ederim. Yazar bu kitabı için roman kelimesini kullanmıyor. Romanına şosetsu diyor. Bu kelime Japoncada romandan biraz daha esnek, cömert ve özgür bir anlatımı ifade eden roman türünü ifade eder. Bizdeki karşılığı belki otobiyografi olabilir ama bu kitap otobiyografik özelliğini sonuna kadar taşımıyor. Burada olaylar biraz daha süslenmiş, biraz daha renklendirilmiş ama gerçeklik ilkesi göz ardı edilmeden daha çok birinin kendi için tuttuğu bir çeşit anı kitabına benzemektedir. Kısacası biz buna anı-roman diyelim gitsin.
Roman, kendi içinde her ne kadar kurgusal öğeler barındırsa da tarihi bir olaya dayanmaktadır. Bu tarihi olay
Ustalık Nedir?Kişilik
Bir GO ustasının son oyununu, hayatından ufak kesitleri ve bu oyun sırasında ölmesini edebi bir dille işliyor. Son oyunun detayları ve şemalarının yer aldığı kitapta, japon kültürü, oyuncuların icinde bulundukları durumlar ve hatta yabancılara bakış açıları hakkında bilgilerde var. Kitap 1951 basımlı olduğu için şimdilerde çığ gibi büyümüş olan oyunun tarihi hakkında bir belgesel niteliğinde.
Kitabın güzel yanı insanın kendine yapılan bir yolcuğu içeriyor olması.
Kitapta sürekli çekilmenin eşiğine gelen Otake (Ustanın rakibi) ve usta arasındaki geleneksel çekişmeler GO'nun geleneklerini de aydınlatıyor.
Reklam
Yazar Hakkında
Yasunari KawabataYazar · 11 kitap
Yasunari Kavabata (Japonca: 川端 康成; d. 14 Haziran 1899 - ö. 16 Nisan 1972) önemli Japon romancılarından. Onun duygu yüklü düz yazı tarzı Japonya'ya ilk Nobel Edebiyat ödülünü getirmişti. Önemli eserlerinden bazıları İzu Dansözü (1926) ve Kardan Ülke (1934)'dir.
Kavabata Osaka'da doğdu ve iki yaşında yetim kaldığından büyükbaba ve büyükannesi yanında yaşadı. Teyzesi tarafından büyütülen bir kızkardeşi vardı. Kavabata'nın büyükannesi, o yedi yaşındayken öldü ve büyükbabası da, o on beş yaşındayken hayata gözlerini yumdu. Ebeveynlerinin ölümünden beri sadece bir kez kızkardeşini gördü. Tüm akrabalarını yitirdikten sonra annesinin ailesi yanına taşındı. On sekiz yaşından önce Tokyo'ya gitti ve Tokyo İmparatorluk Üniversitesi yönetimi altındaki liseye kaydını yaptırdı. 1920'de liseyi bitirip Tokyo İmparatorluk Üniversitesinde okumaya başladı.
Gazeteci olarak çalışmaya başladığında yazmaya da devam ediyordu. II. Dünya Savaşı'nın ateşli askeri ortamına katılmayı reddetti. Savaş ortamının etkileri yazılarında görülmektedir.
Kavabata 1972'de gazla intihar etti. İntiharıyla ilgili pek çok gerekçe öne sürülmüştür. Bunlar arasında zayıf sağlığı, gayri meşru bir aşk hikayesi veya arkadaşı Yukio Mişima'nın intiharının üzerindeki etkisi gibi pek çok teori bulunmaktadır. Mişima'dan farklı olarak Kavabata ardında not bırakmadığı için intiharının tam nedeni gizli kalmaya devam etti.
Karlar Ülkesi adlı kitabını 12 senede tamamladı.
Eserleri
The Dancing Girl of Izu (Izu no Odoriko 1926, İngilizce tercümeler 1997)
Snow Country (Yukiguni, 1935-1937, 1947)
The Master of Go (Meijin, 1951-4; İngilizce tercümesi 1972)
Thousand Cranes (Senbazuru, 1949-52)
The Sound of the Mountain ( Yama no Oto, 1949-54)
The Lake Mizuumi, 1954)
The House of Sleeping Beauties (1961)
The Old Capital (Koto, 1962; English translation 1987, 2006)
Palm-of-the-Hand Stories
Beauty and Sadness (Utsukushisa to Kanashimi to, 1964)
Türkçede Yasunari Kavabata
Bin Beyaz Turna
Go Ustası
Kiyoto (Kiraz Çiçekleri)
Karlar Ülkesi
Uykuda Sevilen Kızlar
