Yazar:
Luigi Pirandello
Tahmini Okuma Süresi:
7 sa. 7 dk.
Sayfa Sayısı:
251
Basım Tarihi:
1959
Yayınevi:
Varlık Yayınları
Orijinal Adı:
Il fu Mattia Pascal
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
Gölge Adam
170 okunmaPalto Yayınevi · Mayıs 2015 · 290 s.
Mattia Pascal Sahiden Yaşadı mı Yaşamadı mı?
62 okunmaEverest Yayınları · Eylül 2015 · 290 s.
Mattia Pascal
41 okunmaEngin Yayıncılık · Ekim 1992 · 304 s.
Gölgelenmiş Yıllar
10 okunmaAltın Kitaplar · 1971 · 350 s.
Gölge Adam
5 okunmaDorlion Yayınları · 2023 · 320 s.
Gölge Adam
5 okunmaVarlık Yayınları · 1959 · 251 s.
Yorumlar ve İncelemeler
2/2 biri hiçbiri binlercesinden sonra çok severek okuduğum bir kitapta daha. Nobel ödüllü İtalyan yazar Pırandello’nun kafasını, kurgularını, ve okurken düşündürtmesini çok seviyorum. İnsanın müthiş sorgulamalara götürüyor.
Mattia Pascal sahiden yaşadı mı yaşamadı mı ? İsmiyle basılmış daha önce kitap.
küçük yaşta ailesini kaybetmiş, elindeki parayı kaybetmiş ve çok sevdiği annesi ,kızının aynı dönemlerde ölümü onu çok sarsmıştır.
bir gün bir yolculuktan bir yolculuktan dönerken; kendi ölüm haberini okur. Bundan sonrası çok şaşırtıcı ve son derece düşündürücü bir kurgu.
yazarla tanışmanızı çok isterim , ölümle yaşam arasındaki çizgi. Sıradan bir insanın bireysel yolculuğu ile felsefik unsurları da barındıran bu kitabı tavsiye ederim keyifli bir edebiyat deneyimi sunuyor.
yazarın eleştirilere yanıt şeklinde sunduğu bölümde çok keyifliydi.
Puan vermedi·290 syf.··
Beğendi
·2021 66. kitabı
·4 günde okudu
·Okunma: 11 Aralık 2021 18:03
Luigi Pirandello'nun "Biri, Hiçbiri, Binlercesi" eserinden sonra okuduğum ikinci kitabı oldu, "Mattia Pascal Sahiden Yaşadı mı Yaşamadı mı?". Farklı yayıncılarda bulunan "Gölge Adam" ile aynı kitap, farklı isimle /dikkat çeksin diye olmalı/ bizlere ulaşmış.
Pirandello Nobel Edebiyat ödüllü bir İtalyan yazar. Hayata bakış açısı ile kendi felsefesi olan ve bunu kitaplarında okuyucuya başarı ile aktaran, akıcı dili olan, mizahı düşündürmek için başarı ile kullanan bir yazım özelliği var.
Mattia Pascal'ın öyküsü üç ana bölümde anlatılıyor. İlkinde kısa ve gerçek kimliği ile yaşadığı ve kurgusal olarak ölümüne dek gelişen olaylar ikinci bölümde ise yeni bir kimlikle daha huzurlu, mutlu ve daha önemlisi özgür olacağına dair duygularla dolu yeni bir hayatın başlaması konu ediliyor. Üçüncü bölüm ise hayal ile gerçeğin örtüşmediğinin, özgürlüğün yeni bir kimlik ve başka coğrafyalarda değil kişinin kendi içinde, düşüncelerinde, hayata bakış açısında olduğunun, geçmişin gölgesinin insanın hep yanı başında onu takip ettiğinin anlaşılması hatta yüzleşilmesi gerektiği ve geriye dönüş anlatılıyor. Elbette bu bölümde yaşananlar da diğer bölümler kadar akıcı ve anlamlı.
Kendine özgü mizahı, felsefesi ve genel kabul görmüş ezberlerin sorgulanmasını sağlayan, düşündüren, sıkılmadan okunabilecek kitabı, okumayı seven herkese öneriyorum.
SÜRÜKLEYİCİLİK DERSEK O ZAMAN GÖLGE ADAM·290 syf.·Edebiyat
9/10
2021 117. kitabı
Hani kimi diziler vardır, ondan bir türlü kopamazsın ve o bölümün sonuna doğru olay örgüsü öyle bir tavan yapar ki...tam da o anda bitmesi...pek can sıkıcıdır ve sabırsızlıkla sıradaki bölüme geçersin.
Bu kitabın da en vurucu tarafı akıcılığı. Hata "akıcılık" belki doğru tabir değil; sürüreleyicilik...evet evet kesinlikle sürükleyicilik.
Sürükleyiciliğin inşası elbette zor iş. Kurgu, gelişim, karakter giriş çıkışları, olayın tansiyonunun doğru ayarlanması...vs. hepsi hepsi var ve fazla fazla var.
Okurken sürekli "-Vaaay, eeee, şimdi ne yapacak acaba...?" durumu içinizde yankılanıp duracak. Garanti.
Diğer baskın tarafı ise Yaşam/Ölüm döngüsü üzerine düşündürmesi.
Hem sürükleyici olacak, hem edebi değerini yukarı taşıyacak, hem olayların örgüsünü yukarıda tutacak, hem içinde felsefe bulacaksınız, bu da en temel ve en derin konu hakkında olacak, hepsi ile beraber olağandışı bir şekilde sürükleyici olacak...e daha ne olsun artık.
Sadece -tek puanı oradan kırdım- kurguda, çok önemsiz bir dengesizlik var ama detaylandıracak olursam tüm omurgayı açığa çıkartacağım için basit bir şekilde geçiştiriyorum. Giriş, gelişmeeeeeee, sonuç ile ilgili bir dengesizlik var. O kadar kadı kızında da var.
Bu kitaba, şu an elinde, akışkan bir kitap olmayan bir okur, hemen buna geçerse, bayılır, nefes alır. Oh be Pirandello neredeydin sen der.
Hızlı okumayı sevenler bayılır. Beni hızlı okumaya çalışırım ama hızlı okur değilim, buna rağmen bir günde elimden düşmedi.
Kim sevmez...şimdi eğri oturalım doğru konuşalım...şu yönünden hoşlanmadım denebilir...ama ben sevmedim demek inanın bana mümkün değil.
Şimdiden iyi okumalar.
İtalyan yazar Pirandello daha çok oyunlarıyla biliniyor ve seviliyor. İki tane de romanı var. İlki bu kitap yani Gölge Adam, daha önce başka bir yayınevinden kahramanın ismiyle Mattia Pascal Yaşadı mı Yaşamadı mı olarak yayımlanmış. İkincisi ise daha çok bilinen Biri Hiçbiri Binlercesi romanı. Ben bu kitapların ikisini birlikte edinmiştim. Kronolojik sırayı gözeterek okumak adına önce Gölge Adam’ı okudum ve sevdim. En yakın zamanda Biri Hiçbiri Binlercesi’ni de okumak istiyorum.
Kitabın kahramanı Mattia Pascal, varlıklı bir ailede büyür. Bu varlığı, babasının bir gemide kumar oynayarak kazandığını başkalarından sonradan işitir. Babası ölünce o zamana kadar kocasının gölgesinde yaşamış olan annesi maddi varlığı kendisi idare edemeyeceğinden birini bu iş için görevlendirir ancak bu kişi güvenilmez biridir, kendisine emanet edilen varlık azalırken kendi kişisel varlığı gün geçtikçe artar. Yani Mattia Pascal büyüdüğünde artık zengin değildir. Kardeşi zengin bir kadınla evlenir ama Mattia Pascal mutsuz bir evlilik yapmak zorunda kalır. Bu arada annesini de kaybeder. Kütüphane memuru olarak çalışan Pascal’a kardeşi az bir miktar para yollar. Pascal bu parayı alır on iki gün boyunca eve hiç uğramaz, kumar oynar ve parasına para katar. Eskisi kadar olmasa da zengin sayılır. Bu paralarla eve döneceği sırada bir gazetede kendisine ait bir ölüm haberi görür ve şok olur. Güya Pascal kendini kuyuya atarak intihar etmiştir ve cesedi,eşi teşhis ederek Pascal’a ait olduğunu söylemiştir. Pascal haberi okuyunca zaten kurtulmak istediği karısından ve hayatından kaçmak, kurtulmak, özgür olmak için bunu bir fırsat olarak görür.
Pascal Romay’a giderek kendine yeni bir hayat kurmaya çalışır, adını da Adriana Meis olarak değiştirir fakat önceden düşünemediği bazı
Kitabın ilk sayfalarında sıkılmadım değil. Ancak son sayfalarda oldukça eğlendim. Konusu gerçekten ilginç. Yazarın anlatımı ve hayal gücüne hayran kaldım. Yayınevinin de kağıt kalitesi ve puntosunu da , kitabın ciltli oluşunu da beğendiğimi ayrıca belirtmek istiyorum.
Hikaye, karısı ve kaynanasından çok sıkılmış olan bir adamın, bir gün kumarhaneden iyi para kazanarak çıkıp eve dönerken, intihar ederek ölmüş bir adamın o olduğu sanılmasıyla başlıyor. Kendisi de fırsattan istifade 'ben burdayım , ölmedim' demeyerek, kendine yeni bir isim bularak, paralarını şehir şehir gezerek bir güzel gününü gün ediyor. Ancak bu hayat sonunda pek de hoşuna gitmiyor ve evine dönmek istiyor. Fakat onu beklemediği bir sürpriz bekliyor. İşte o sürprizli kısım beni en çok eğlendiren kısım oldu. Bu çok bilinmeyen yazarın bu eserini kesinlikle tavsiye ediyorum.
Luigi Pirandello İtalya'nın çıkardığı en önemli yazarlardan birisi. Tabi İtalyan edebiyatı denince çoğumuzun bilgisi 4-5 yazarın ötesine geçmez. Rus, Alman, Amerikan, Fransız, Güney Amerika edebiyatı deyince sular seller gibi onlarca isim sayan biz okuyucular İtalya deyince Dante dedikten sonra düşünürüz bir parça . Sonra bazılarımız Boccacio, bazılarımız Cesare Pavese bazılarımız Umberto Eco, bazılarımız ise Italo Calvino'yu sayar. Arada Machhiavelli'yi söyleyenler bile çıkabilir. Ama hiçbiri için edebiyat dünyasını etkisi altına almıştır diyemeyiz. Louigi Prandelli 1934 yılında Nobel kazanmış, aslında 114 Nobel ödülünün altısını İtalyanlar kazanmış ve hiçbiri yukarıda saydığım yazarlar değil. Tabi Winston Churchill'in de Nobel Edebiyat ödülünü kazandığı göz önünde bulundurursak (bir kaç tarihi ve biyografik kitabı var kendisinin) siyasetin ödül üzerindeki etkisi hakkında daha net bir fikir sahibi olabiliriz.
Pirandello 1867 yılında, İtalya Krallığı'nın yeni oluştuğu sıralarda Sicilya'da doğmuş. Birinci Dünya Savaşı'nı yaşamış, Mussolini İtalya'sının en şaşalı dönemlerinde 1936'da hayata gözlerini yummuş. Tıpkı Stalin'in Bulgakov'a olan sempatisi gibi, Mussolini de Pirandello'yu pek severmiş, bu yüzden Roma Tiyatrosunun başına getirmiş onu. Pirandello ise ısrarla apolitik birisi olduğunu belirterek, bir dünya insanı olduğunu söylemiş.Öldükten sonra Mussolini kendisine devlet cenazesi düzenlemek istemiş. Ama oğlu babasının vasiyetinde cenazesine kimsenin gelmesini istemediğini, cesedinin yakılarak Sicilya'dan denize savrulacağını söylemiş. (Buna rağmen kendisini hala faşist bir yazar olarak tanımlayanlar mevcut)
İşte böyle bir adam Pirandello, yazmaya romanla başlamış, ama asıl oyunlarıyla hak ettiği başarıyı yakalamış. Oyunları bir çok defa filme çekilmiş. Bizde de
9/10
2018 76. kitabı
Nobel ödüllü İtalyan yazar Luigi Pirandello her sayfada acaba simdi ne olacak dedigim bir kurgunun icine, tam benim mizah anlayışımla örtüşen ince esprileri yerlestirerek beni kendine ve zekasina hayran bıraktı.
Toplum içinde var olma çabası, kimlik arayışı, ölmeden ölmek nasıl bir histir? Bu gibi alt metinlere sahip olan ve mizahi dille yazılmış bir kitap Gölge Adam.
Kurgusuyla, anlatımıyla, diliyle cok sevdigim bir kitap oldu. Italyan edebiyatina bir baska gözle bakacağım artık.
Az bilinen çok iyi bir kitap arıyorsanız ya da güldürürken düşündüren türden bir kitap arıyorsanız mutlaka okumanızı öneririm.
Spoiler Allert!Edebiyat
Pirandello'nun Biri, Hiçbiri, Binlercesi eserini incelerken mikro-kozmos sosyoloğu Erwing Goffman'ın damga kitabından faydalanmıştım. Söz konusu incelemede Goffman'ın Günlük Hayatta Benliğin Sunumu eseri ise bir değini düzeyinde yer bulmuştu. Anlaşılan o ki, Pirandello ile Goffman arasındaki bu paralellik, muhtelif eserlerde de devam ediyor. Zira bu kitap (aslında tahmin ettiğim üzere) bir "Günlük Hayatta Benliğin Sunumu" eseri. O halde önce Goffman.
Günlük Hayatta Benliğin Sunumu eserinde Goffman, failler arası sosyal ilişkilerin karşılıklı etkileşimle biçimlenişini tiyatro metaforu üzerinden modeller. Buna göre bir tiyatroda olduğu gibi sahnenin kurgulanışı, aktörün sahnede performans sergilemesi, aktörün belirli roller için belirli personalardan oluşan bir envanterden faydalanması ve perde önü ve arkasındaki benlik değişimleri, günlük ilişkilerimizde benzer bir formülasyon aracılığıyla devamlı inşa ve biçimlenmelerle oluşturulur. Bu inşa karşılıklı bir oyun (play) mutabakatı temelinin üzerinde yükselir. Yani öznel ve öznelerarası kabullere dayanır.
En başından kurgulayacak olursak, X kişisi A sayıda sosyal düzlemde sahneye çıkmak zorundadır. X kişisi kendi evi içerisinde bir baba, işyerinde bir usta, kahvehanedeki oyun ekibinin bir üyesi, üye olduğu kültürel etkinlikte bir katılımcıdır. Failin (X) sosyal ilişki kurduğu A sayıdaki her düzlem bir sahnedir ve fail her sahneye karşılıklı beklenti ve kabullerle oluşturulmuş bir rolün gerektirdiği personasıyla(maskeyle) iştirak eder. Evde otoriter yönetici, işte çalışkan usta, kahvehanede matrak dost, kültür faaliyetinde bir entellektüel olma gerekliliğine dinamik ve yarı belirlenmiş bir senaryo içerisinde karşılık vermeye çalışır.
Tüm bu süreçler, perde arkasındaki hazırlıklar ve perde önündeki icralar arasında kişi
Nobel ödüllü İtalyan yazar Luigi Pirandello'nun güçlü mizahının etkilerinin görüldüğü bir solukta okunabilecek bir kitap. Az bilinen kitaplardan olmasına karşın bana okuma serüvenimde haz veren saatler yaşattı. Kitapta kimlik arayışı, hayatta başka bir kimlikle var olma çabası, ölmeden ölmek ve tekrar dirilmek, başka bir kimliğin gölgesine sığınarak hayatta kalmaya gibi insanı sorgulatan birçok merhale söz konusu.
Luigi Pirandello 1867 doğumlu İtalyan yazar. 1936 yılında vefat ettiğinde Mussolini cenaze törenini yapmak için girişimde bulunuyor ama Pirandello'nun vasiyeti üzerine oğlu buna izin vermiyor.
Pirandello ismini ve bu romanını ilk defa Peyami Safa'nın Bir Tereddütün Romanı eserinde gördüm. Referans Peyami Safa olunca ilgimi çekti ve bana da okuması düştü.
Romanın konusuna gelince bir süreliğine başını alıp geziye çıkmış bir adam düşünün ve bu adamın giderken de aslında çok mutlu bir hayatı yoktur. Ve bu gezisinden tam da dönüş yolculuğuna çıktığında tren de okumak için aldığı bir gazete de kendi ölüm haberini görür. Evet yaşadığı kasabada birisi ölü bulunmuş ve kendisine benzetilerek resmen ölmüştür.
Peki bu adam bu haberi gördükten sonra ne yapacak? Evine dönecek mi yoksa başka bir hayat mı yaşamaya karar verecek?
Roman, yer yer akıcı yer yer de durağan. İnişli çıkışlı bir metin. Okuduğum baskı da çeviri Fransızca'dan yapılmış. Yani orijinal İtalyanca'dan değil. Tabi çeviriden yapılan çeviri de bence metni etkiliyor. Orijinal dilinden yapılacak bir çeviri de daha etkili bir roman olacağını düşünüyorum.
Herkese faydalı okumalar dilerim.
Reklam
Yazar Hakkında
Luigi PirandelloYazar · 25 kitap
Luigi Pirandello (28 Haziran 1867 -10 Aralık 1936), İtalyan yazar. Özellikle oyun yazarı olarak tanınmıştır. Roman ve kısa hikâyeleri de vardır. 1934Nobel Edebiyat Ödülü sahibidir.
Yaşamı
Luigi Pirandello, 1867'de Sicilya'nın güneyindeki Agrigento şehrinde doğdu, 1936'da Roma'da yaşamını yitirdi. Arkasında büyük bir sanatçı olarak ün bıraktı. Ölümünden iki yıl önce Nobel Edebiyat Ödülü'nü almıştı. Bütün dünyada başarı ve ün kazanmıştı ama, oldukça geç ve sıkıntılarla dolu güç bir yaşamdan sonra.
Varlıklı bir ailenin çocuğu olan Pirandello, Palermo'da okuduktan sonra Bonn Üniversitesi'ni de bitirip Roma'ya yerleşti. Yalnızca edebiyat ile uğraşmaktaydı. 1893'te ilk önemli yapıtı Marta Ajala'yı yazdı. Bu eser, 1901'de L'Esclusa adı ile yayımlandı. 1894'te ise ilk kısa hikâye kitabını yayımladı. Aynı yıl evlendi ve evlilik hayatı ile birlikte edebiyat çalışmaları arttı. Bu arada ardı ardına bir oğlan bir kız çocuğu sahibi oldu. 19. yüzyıl sonu ve 20.yüzyıl başı Piradello için büyük bir yazınsal verimlilik dönemi idi. Ne var ki 1903 yılında babasının işinin bozulması üzerine aile bütün varlığını yitirdi. Hem babasının tüm servetini yatırdığı hem de eşinin çeyizini yatırdıkları kükürt yatakları bir sel baskını ile yok olmuştu. Felaketi öğrendiği anda eşi Antonietta yarı-felç geçirdi ve yaşadığı psikolojik şok nedeniyle akli dengesi tedavi edilemez ölçüde sarsıldı. Pirandello, başlangıçta intiharı bile düşündüyse de zamanla durumu kabullendi ve öğretmenlik yapmaya başladı. İşte geçen günlerin ardından hasta eşinin başının beklediği geceler boyu Il Fu Mattia Pascal adlı yapıtı yazdı. Bu eser, o günleri anlatan otobiyografik öğeler taşır ve kısa sürede büyük başarı kazanarak Almanca'ya çevrilmiştir. Gün geçtikçe Pirandello'nun bir yazar olarak ünü ve başarısı artımış, öte yandan özel yaşamı gittikçe aşırı kıskanç ve şüpheci olan, hatta saldırganlaşan karısı yüzünden zorlaşmıştır.
İtalya'nın I. Dünya Savaşı'nı girmesi üzerine oğlu da savaşa katıldı ve Avusturyalılar'a esir düştü. 1917'den itibaren önemli tiyatro eserlerini yazmaya başlayan yazar, 1919'da eşini akıl hastanesine yatırmak zorunda kaldı ancak daha sonra onu hastaneye yatırdığı için büyük acı duyarak evde bakmak istedi ama Antoniette hem hapishanesi hem sığınağı olan hastaneyi terketmedi.
Pirandello 1925'te Mussolini'nin desteği ile Roma Sanat Tiyatrosu'nun sanat yönetmeni oldu. Bu destek ona dünya çapında ün ve dünya turu yapma olanağı getirdi.
1925-1926 yılları arasında son ve en önemli romanı olan "Uno, nessuno e centomila" 'yı (Bir, Hiçkimse ve Yüz Bin) yazdı.
1934 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldıktan 2 yıl sonra 10 Aralık 1936 günü Roma'daki evinde tek başına iken hayatını kaybetti.
