Yazar:
Şeyh Sadi Şirazi
Çevirmen:
A. Azmi Bilgin
Tahmini Okuma Süresi:
7 sa. 15 dk.
Sayfa Sayısı:
256
Basım Tarihi:
3 Ocak 2018
İlk Yayın Tarihi:
1258
Yayınevi:
Kapı Yayınları
Orijinal Adı:
Farsça: گُلِستان [Gülistan]
Orijinal Dil:
Farsça
Orijinal Ülke:
İran (İslam Cumhuriyeti)
ISBN:
9786055107932
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
87 diğer baskı · Tümünü Göster
Gülistan
3.050 okunmaKapı Yayınları · Ağustos 2013 · 220 s.
Gülistan
812 okunmaAntik Kitap · 2010 · 210 s.
Gülistan
195 okunmaSemerkand Yayınları · Şubat 2011 · 218 s.
Gülistan
165 okunmaKapı Yayınları · 3 Ocak 2018 · 256 s.
Gülistan
152 okunmaZafer Yayınları · Ocak 2005 · 136 s.
Gülistan
115 okunmaAntik Kitap · 2016 · 208 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Gülistan Sadi Şirazî’nin ve Fars edebiyatının önemli eserlerinden biridir. Sekiz bölümden oluşan bu eser anlattığı çeşitli hikayelerle zamanın sosyal durumunu fikri yönünü görgü kurallarını gözler önüne sermiş ve kendi tecrübelerini de aktarmış. Ayrıca hikayelerinde toplumun bütün kesimine seslenir. Ders verici ve ahlak, görgü kurallarının anlatıldığı eserin okunmasını tavsiye ederim. İyi okumalar, kitapla kalın.
“İnsan yalnız kemik ve deriden ibaret değildir, her surette de mana denilen ruh bulunmaz.”
Merhaba, ben geldim. Bugün bir değişiklik yaparak iki eser ile, Sadi Şirazi’den Bostan ve Gülistan ile geldim. #doğuyukeşfet okuma maratonu içinde Bostan kitabını okuduk, maraton dışında bir nevi devam niteliğinde olan Gülistan’ı okumayı da ben tercih ettim.
Kitaplara geçmeden biraz Sadi Şirazi’yi tanıyalım, İran edebiyatının en büyük şairlerinden biridir. Hayatının çoğunu diyar diyar gezerek ve ilim tahsil ederek geçirmiş bir tasavvuf ehlidir.
Sıra ile yani önce Bostan ile başlamak gerekli sanırım anlatmaya. Bostan; İslam tasavvufu gereği insanın insan olması gereğini 10 bölümle anlatıyor. Aslında şiir olarak yazılan ama günümüz Türkçesine nesir olarak aktarılan eser, çok güzel öğütler barındırıyor. Bu öğütleri öyle kuru kuruya değil, bol bol hikâye anlatarak yapıyor Sadi. Açıkçası Bostan’daki öğütlerin bir kısmına hayran oldum ki, bazı bölümlerde sayfalar boyu altını çizdim diyebilirim.
Gülistan ise Sadi’nin yazmaya ara verip inzivaya çekilmek istediği bir zamanda dostlarının ikna etmesi ile yazılmış, öğütlerin devamı niteliğinde. Bostan’la aynı teknik ile yazılmış ama Bostan’dan daha akıcı geldi bana.
Sadi’nin hikayelerini ve onları bağlama tarzını genel olarak beğenmemek imkânsız diyebilirim. Hangi dinden olursanız olun veya dinsiz olun, bu çok önemli değil anlattıklarını anlayabilenlere. Toplumsal refaha insanın davranışlarını düzenlemesi ile ulaşılacağını bilen herkesin takdir edeceği konuları, bazen tekrara düşse de çok güzel aktarmış. Bu açıdan bakıldığında yaklaşık 1000 yıl önce yazılmasına karşın halen geçerliliğini yitirmediğini görüyorsunuz. Her ne kadar iki kitapta da kadınlar hakkında yazılanlar rahatsız etse de yazıldığı dönemi ve bakış açısını düşündüğünüzde
Kesinlikle okunması gereken bir doğu klasiği. Oldukça temiz bir Türkçe ile çevrilmiş. Okuması kolay, zevkli ve öğretici. Bir nevi zihin temizliğine vesile olabilecek küçük hikayelerle dolu güzel bir kitap.
Sadi Şirazi'nin Bostan isimli kitabından sonraki kitabıdur Gülistan. Bostan'a göre daha kısa olan bu kitapta, Padişahların Tabiatına Dair, Dervişlerin Ahlakına Dair, Kanaatin Faziletine Dair, Aşk ve Gençliğe Dair gibi başlıkla altında hikâyeler yer alıyor. Sohbet Edeplerine Dair isimli bölüm, en kısa hikâyelerin yer aldığı bölüm. Toplamda 297 alt başlığa yer verilmiş. Kitabın sonunda, yazarın okuyucudan bir isteği var: "Ey bu kitabı okuyan! Onun yazarına ve yazıcısına Allah'tan rahmet dile. Kendin için hayır iste, kitap sahibi için de mağfiret dile." Tüm hikâyeler olmasa da pek çoğunu zevk alarak okudum. Doğu kültürünün önemli eserlerinden biri.
Kitap size ders vermeye hikayeler topluluğundan oluşuyor. Ben şahsıma gerçekten etkilendiğini hikayeler oldu ama bazı hikayelerde yazılış dönemi ile de alakalı olarak kendim için gereksiz gördüm. Şiirsel anlatımlar çok hoşuma gitti. Size katacaklarından dolayı okuyun derim.
Sonunda Şirazi ile tanıştık. Kalemini beğendiğim bir yazar oldu. İçerisinde anlamadığım eski dilde ki birçok yeni kelimeyi de öğrenmiş oldum...
Gerek Mevlana döneminde olması farklı bir keyif....Üzerine eserini Mevlânâ'ya tanıtması, Mevlânâ'nın yorumu....bunlar kıymetli...
Padişah ve köle ilişkisi, Padişah ve Derviş ilişkisi, eskiler, aşklar anlamı derin olan bölümler... nasihatler, beyitler, mesneviler...hepsi birbirinden kıymetli.
Aslında eseri 7 bölümden tanıtıyor
1-) Padişahların Durumları Hakkında
2-) Dervişin Ahlâkı Hakkında
3-) Kanaatin Fazileti Hakkında
4-) Susmanın Faydaları Hakkında
5-) Aşk ve Gençlik Hakkında
6-) İhtiyarlığın Zorluğu Dair
7-) Terbiyenin Önemine Dair
Ana bölümleri bu şekildedir. Daha sonra ise zenginlik ve fakirlik konusunda biriyle olan tartışması ile Gülistan kitabının tamamlanması bölümü ile bitiyor...
Keyif aldığım bir eser oldu...Çok iz bırakan cümleler oldu...
..........Herkese Keyifli Okumalar Dilerim........
Puan vermedi·208 syf.·
2026 27. kitabı
Zaman her şeyi eskitir derler ama insanın değişmeyen yanlarıyla yüzleşmek, insana zamanın aslında hiç geçmediğini hissettiriyor. Gülistan bende tam olarak bu hissi bıraktı. Bazı kitaplar vardır, okurken sadece anlatılanlara değil, "Neden hâlâ unutulmadı?" sorusuna takılıp kalırsın. Kitap boyunca kendime şunu sordum: Çok uzun zaman önce yaşamış bir insan, bugünün insanını nasıl bu kadar iyi tanıyabilir? Hırsımız, kibrimiz, olduğumuzdan farklı görünme çabamız veya o bitmek bilmeyen kırgınlıklarımız... Takvimler değişmiş ama insanın iç dünyası hep aynı kalmış gibi.
İnsan bazen okuduğu bir cümleden rahatsız olur; çünkü tam o sakladığı yere dokunur. Gülistan’ı okurken bunu sıkça hissediyorsun. Sayfalarda sürekli kibirle, çıkarla ve gösterişle karşılaşıyorsun. Ama Sa‘dî bunları anlatırken kimseyi incitmiyor. Sanki karşısına oturmuşsun da sana sakin sakin hayata dair bildiklerini anlatıyor gibi. Belki de bu yüzden, o sade ve derinden gelen üslubu insanı çok daha fazla etkiliyor.
Aslında kitaptaki olaylarla bugün yaşadıklarımız arasında düşündüğümüz kadar büyük bir uçurum yok. İnsan ilişkileri, beklentiler, samimiyetini kaybeden paylaşımlar… Bazı bölümlerde ister istemez çevrendeki örnekleri düşünüyorsun; hatta bazen doğrudan kendini.
Kitapta beni en çok etkileyen şey, kimsenin kusursuz gösterilmemesi oldu. Bir yerde çok güçlü birinin yaptığı bir hata, brassica yerde ise çok mütevazı görünen birinin içindeki o küçük gurur karşımıza çıkabiliyor. İnsanların sadece tek bir yönüyle değil, hatalarıyla ve sevaplarıyla anlatılması kitabı çok gerçek kılmış. Bu yüzden okurken yabancı bir metin değil de, hayatın içinden bir parça okuyor gibi hissediyorsun.
Sadi-i Şirazi’nin dili de bir o kadar etkileyici. Uzun uzadıya anlatmıyor; bazen kısacık bir hikâyeyle seni öyle bir durduruyor
Şeyh Sadi Şirazi'nin öğütlerle dolu hikayelerden oluşan kitabı. Şu zamana kadar okumadığım için bana derin pişmanlıklar yaşattı.Paylaşmaya değer birçok kısmı var ama özellikle en beğendiğim kısım :esir ve padişah kıssasında şöyle güzel bir parça var;fi tarihinde bir padişah, bir esiri idama mahkum etmiş ancak o esir suçsuzmuş... canının gideceğini ve bunun dönüşü olmadığını fark eden esir başlamış kendi dilinde padişaha sövmeye.. padişah ne diyor bu adam böyle diye sormuş. yanındaki veziri, "padişahım, öfkesini yenenler ve insanları affedenler için cennet hazırlanmıştır mealinde ayeti söylüyor." deyince, bir başka vezir araya girmiş hemen; "padişahım bizim görevimiz size her zaman doğruyu söylemektir, bu esir size küfretti." demiş. hükümdarın canı bu kötü kalpli vezire sıkılmış ve dönüp ona şöyle demiş; "onun yalanını, senin doğru sözünden daha çok beğendim. hayırlı sonuç veren yalan söz, fitne fesat çıkartan doğru sözden daha iyidir."
Tavsiye EderimEdebiyat
İçinde hayata dair ibretlik hikayeler mevcuttur,
Her hikayeden payımıza düşeni almamız gerektiği durumlar olduğunu düşünüyorum,
Her kelimesi her sözü bizleri derin düşüncelere sevk ediyor....
GÜLİSTAN
Merhaba Değerli Okurlar
Öncellikle böyle bir eseri okumama vesile olan biricik kardeşime teşekkürü borç bilirim. Şu an ne yazacağımı bilemez halde yanıp sönen fareye bakıyorum... İnceleme yazmak hiç bu kadar zor olmamıştı benim için... İki saat sonra...
Bu güzide eserin yazarı hakkında biraz bilgilendirmek istiyorum siz değerli okurları... İsmini duydum ama kendisine dair hiç bilgim yoktu. Ayrıca hiçbir eserini okumamıştım. Bu kitapla onun hakkında birçok şey öğrendim. Özellikle isminin hikayesi çok güzel Şiraz'da doğmuş ve Sa’di mahlasını kullanmasıyla bu lakabı edinmiştir. Şairlerin neden isimleriyle değil de lakaplarıyla anıldıklarını hiçbir zaman anlamadım ama bunun ki mantıklı ve akılda kalıcı...
Bu arada spoiler denen şeyden içerebilir :)
“ “Sa’di” mahlasıyla ünlenen İranlı şairin asıl adı Müşerrefüddin Muslih bin Abdullah’tır. Dönemin aydın ailelerinden birinin çocuğu olan Sa’di bugünkü İran’ın Şiraz şehrinde dünyaya gelmiştir. 13.yy.’da Sa’di’nin yaşadığı coğrafya tam bir kargaşa içindeydi. Buna rağmen ciddi bir eğitim alan Sa’di, ömrünün büyük kısmını bir seyyah olarak geçirmiştir. Gülistan, başta Latince olmak üzere birçok Batı diline çevrilmiş ve Osmanlı eğitim kurumlarında yüzyıllarca ders kitabı olarak okutulmuştur.
Öğrendiği bilgileri hayata geçirmek ve yeni bilgiler edinmek için uzun yolculuklar yapmış. Kah Şam Camii’nde insanları aydınlatırken, kah bir derviş kılığıyla şarkılı türkülü meclislerde, kah yaşlı bir kadının dırdırını dinlerken, kah Diyarbekir’de, kah Malatya’da görürüz.
Sa’di çoğu sözleri, sevinç veren hoş şeylerdir. Sa’di, şifalı öğütleri söz ipliğine inci gibi dizmiş, acı öğüt ilacını zarafet balıyla karıştırmıştır.”
Kitabı okumaya başladığımda ‘Tanrı’ kelimesi geçince daha başta hayal kırıklığına uğradım. Ama dipnotta bunu niçin
Yazar Hakkında
Şeyh Sadi ŞiraziYazar · 31 kitap
İran Edebiyatı'nın en büyük şairlerindendir. Asıl ismi bilinmemektedir. Atabek Sa'd'ın hizmetinde bulunduğu için Sadi mahlasını kullanmıştır. Orta çağın ilim ve kültür merkezlerinden Şiraz'da doğmuştur. Doğum tarihi hususunda görüş birliğine varılamasa da 1184 yılında doğduğu sanılmaktadır. Firdevsi hamasiyat denilen destansı epik tür şiirlerde Enveri, kasidede Sadi otorite kabul edilirken Hafız ise gazelde üstündür. Bazen Sadi'nin gazelleri Hafız'a tercih edilmiştir. Prof. Ali Nihat Tarlan'a göre Sadi, gazellerde Hafız'dan daha realist ve daha insanidir. Dili de harikulade denilecek kadar fasih ve beliğdir. Sadi'nin asıl ünü mesnevi türünün en büyük üstatlarından biri olmasından ileri gelir.
Çocukluğunun ilk yıllarını Şiraz'da geçiren Sadi, ilk tahsilini de orada yapmıştır. Moğol istilasına rast gelen bu dönemde Şiraz'dan kaçarak Bağdat'a göç etmiş ve tahsiline devrin en mühim eğitim müessesesi olan Nizamiye Medreseleri'nde devam etmiştir. Genç yaşta babasını kaybettiğini "Çocukların ıstırabını bilirim. Çocukluğumda babamı kaybettim." beyiti ile anlatmıştır. Tahsiline devam ederken devrin büyük mutasavvıflarından ve ulemasından istifade eden Sadi, gençlik çağından sonraki yıllarda sürekli seyahat etmiş ve maceralı bir hayat sürmüştür. Onun yaşadığı dönemde İran, Moğol hakimiyeti altında harap olmuş vaziyettedir. Sadi'nin Ortadoğu, Arabistan ve Mısır'ı gezdiği rivayet edilir. Sadi Şam'da iken Haçlılara karşı Türk-İslam ordularında savaşmıştır. Hatta orada Hıristiyan kuvvetlere esir düşmüş yıllarca ağır istihkam işlerinde çalıştırılmıştır. Sadi'nin bilgisine hayran kalan Suriyeli bir tacir onu fidye ile satın alarak esaretten kurtarmış ve kızıyla evlendirmiştir. Ancak bu büyük şairin evlilik hayatı pek iç açıcı değildir. Eşinin kendisine kötü davranmasına dayanamayan Sadi, en sonunda evini terk etmiş, Anadolu'yu Çin'i ve Hindistan'ı gezdikten sonra memleketi Şiraz'a dönmüştür.
1256'da memleketine dönen Sadi, kendisini şiire ve ilme vererek ölümsüz eserlerini kaleme almıştır. Moğollarca büyük ihtiram gören Sadi, Tarih-i Cihanguşa'nın yazarı sahibi Cüveyni tarafından da takdir edilmiştir.
98 yaşında ömrünü tamamlayan şair, geniş bilgisi ve yüksek kültürü sayesinde doğu kaynaklarında Şeyh Sadi olarak nam bulmuştur. Mezarı Şiraz'a yakın Sadiyye'dedir. Günümüzde Sadi'nin kabristanı Sadi Türbesi, Şiraz'ın başlıca turistik mekânlarındandır.
21 Nisan (İran Takvimi: 1 Ordibeheşt) "Sadi Günü" olarak anılmaktadır.
Öne Çıkan Eserleri
- Bostan (Sa’dî-nâme). (Ahlak ve Edebe dair konuların işlendiği mesnevi; 655/1257) Nşr. Muhammed Ali Fürûğî, Külliyat-ı Sâdî, (1385 h.ş). Tahran: İntişarat-ı Hermes. Çev. Kilisli Rıfat Bilge. Bostan ve Gülistan. 12. Bs. Konya: Meral Yayınevi, 1980.
- Gülistan. (Makame türünde yazılmış ahlaka dair mensur bir eserdir; 656/1258) Nşr. Muhammed Ali Fürûğî, Külliyat-ı Sâdî, (1385 h.ş). Tahran: İntişarat-ı Hermes. Bostan ve Gülüstan. Çev. Kilisli Rıfat Bilge. Konya: Meral Yayınevi, 1980.
- Divan. Nşr. Muhammed Ali Fürûğî, Külliyat-ı Sâdî,, (1385 h.ş). Tahran: İntişarat-ı Hermes.
- Nasihatü’l Mülük. Nşr. Muhammed Ali Fürûğî, Külliyat-ı Sâdî, (1385 h.ş). Tahran: İntişarat-ı Hermes. Nasihatü’l Mülük. Çev. Turgay Şafak. İstanbul: Büyüyenay Yayınları, 2015.
- Risale-i Akl ü Işk. Nşr. Muhammed Ali Fürûğî, Külliyat-ı Sâdî (1385 h.ş). Tahran: İntişarat-ı Hermes. Nasihatü’l Mülük. Çev. Turgay Şafak. İstanbul: Büyüyenay Yayınları, 2015.
- Risale-i Enkiyânû. Nşr. Muhammed Ali Fürûğî, Külliyat-ı Sâdî (1385 h.ş). Tahran: İntişarat-ı Hermes.
