Yazar:
Patrick Modiano
Çevirmen:
Alper Bakım
Yorumlar ve İncelemeler
Hüzünlü Ev, Patrick Modiano’nun ilk dönem eserlerinden. Alper Bakım çevirisi, 
Şirin Etik editi ile yeni yayımlandı.
Cezayir Savaşı’nın sürdüğü altmışlı yıllarda anlatıcı Victor Paris’ten kaçarak bir sınır kasabasına yerleşiyor. Yvonne adlı bir kadınla ve onun arkadaşı Meinthe ile tanışıyor. Geçmişe dönük bu zamanları anlatıyor. Modiano’nun alemetifarikası bellek, hatırlama ile inşa ettiği anıları okurken karekterlerin kimlikleri, hayatlarıdaki gizler açığa çıkıyor.
Okuduğum üçüncü Modiano kitabı, diğer eserleriyle ortak noktalar olduğu gibi ayrıştığı noktalar da var.
Zamanla Modiano üslubunu eksiltmiş. Sonraki eserlerinde kimlik arayışı, bellek, anımsama daha öne çıkıyor ama olayları daha hızlı geçişler ile anlatıyor. Savaş döneminde kaybolan insanlar, kimlik değişimleri, sınırlardan kaçış Modiano’nun röportajlarında da belirttiği gibi üzerinde durduğu bir konu. Hüzünlü Ev’de de bu izlekler olmakla birlikte diğer kitaplarında daha belirgin. Hüzünlü Ev daha alışılmış hikaye yapısında. Bu açılardan Modiano’nun diğer kitaplarıyla sorun yaşayanlar bu kitabını sevebilir diye düşünüyorum.
Karanlık Dükkanlar Sokağı ve Mahallede Kaybolma Diye kitaplarında anlatıcı kendi geçmişini anımsamaya çalışıyor, bilinmezlik var. Hüzünlü Ev’de ise anlatıcı geçmişi anımsamakla birlikte kayıp bir kendi kimlik arayışı yok, odak noktası o dönem birlikte olduğu insanların kim olduğunu çözmeye çalışması.
Modiano’nun en sevdiğim yönlerinden biri hatırlama eylemini gerçekçi aktarması. Anlatıcı her şeyi bilen ya da her konuda fikri olan bir kişi değil. Önemsiz bir detayı hatırlarken, önemli bir detayı unutuyor, sonra hatırlıyor, kişiler hakkında her zaman fikri yok, zihninde çözüme ulaştıramadığı sorular ve anlamlandırmaya çalıştığı konuşmalar oluyor. Sanki okur olayların sır perdesini anlatıcı
Alper Bakım çevirisi, Şirin Etik editi ile yeni yayımlandı.
Cezayir Savaşı’nın sürdüğü altmışlı yıllarda anlatıcı Victor Paris’ten kaçarak bir sınır kasabasına yerleşiyor. Yvonne adlı bir kadınla ve onun arkadaşı Meinthe ile tanışıyor. Geçmişe dönük bu zamanları anlatıyor. Modiano’nun alemetifarikası bellek, hatırlama ile inşa ettiği anıları okurken karekterlerin kimlikleri, hayatlarıdaki gizler açığa çıkıyor.
Okuduğum üçüncü Modiano kitabı, diğer eserleriyle ortak noktalar olduğu gibi ayrıştığı noktalar da var.
Zamanla Modiano üslubunu eksiltmiş. Sonraki eserlerinde kimlik arayışı, bellek, anımsama daha öne çıkıyor ama olayları daha hızlı geçişler ile anlatıyor. Savaş döneminde kaybolan insanlar, kimlik değişimleri, sınırlardan kaçış Modiano’nun röportajlarında da belirttiği gibi üzerinde durduğu bir konu. Hüzünlü Ev’de de bu izlekler olmakla birlikte diğer kitaplarında daha belirgin. Hüzünlü Ev daha alışılmış hikaye yapısında. Bu açılardan Modiano’nun diğer kitaplarıyla sorun yaşayanlar bu kitabını sevebilir diye düşünüyorum.
Karanlık Dükkanlar Sokağı ve Mahallede Kaybolma Diye kitaplarında anlatıcı kendi geçmişini anımsamaya çalışıyor, bilinmezlik var. Hüzünlü Ev’de ise anlatıcı geçmişi anımsamakla birlikte kayıp bir kendi kimlik arayışı yok, odak noktası o dönem birlikte olduğu insanların kim olduğunu çözmeye çalışması.
Modiano’nun en sevdiğim yönlerinden biri hatırlama eylemini gerçekçi aktarması. Anlatıcı her şeyi bilen ya da her konuda fikri olan bir kişi değil. Önemsiz bir detayı hatırlarken, önemli bir detayı unutuyor, sonra hatırlıyor, kişiler hakkında her zaman fikri yok, zihninde çözüme ulaştıramadığı sorular ve anlamlandırmaya çalıştığı konuşmalar oluyor. Sanki okur olayların sır perdesini anlatıcı
1960'lı yıllar. Cezayir -Fransa savaşının tam ortası .18 yaşındaki Victor Chmara bundan kaçmak için Isviçre-Fransa sınırında küçük bir köye tatile gelir. Burada tanıştığı film aktristi Yvonne ve Doktor Meinthe ile Fransız burjuvazisinin ve bohem hayatının içine dalar.
Victor Chmara bugünden geçmişe dönerek hatırladıklarını anlatır. Bazı bölümlerde kahramanın bakış açısıyla bazı bölümlerde özellikle Doktor Meinthe ile ilgili bölümlerde hakim bakış açısını kullanır.
Neyi ,ne kadar hatırlamaktadır? Hatırlamak istediği gibi mi? Çünkü Yvonne ve Meinthe ile ilgili çok fazla bir bilgiye de sahip değildir. Sadece onların verdiği bilgi kırıntıları ya da kendi gözlemleri ve yorumlarından yola çıkarak bazı şeyleri hatırlar.
Modiano'nun romanlarının ana eksenini bellek, hafıza, hatırlama oluşturur. Bu romanında da yine aynı temi görüyoruz.
"Mahallede Kaybolma Diye", adlı romanında bir başkasını hatırlamaya çalışırken burada kendi geçmişini hatırlamaya çalışır,ana karakter.
Hüzünlü Ev romanının bir başka sorunu ise yalnızlık ve köksüzlük.
Rus göçmeni Victor Chmara kendini hiçbir yere ait hissetmez. Bu yüzden yalnızdır. Sevdigi kadin Yvonne ise doğma büyüme o kasabaya aittir. Onu kendisine çeken en büyük etmenlerden biri bu. Yalnızlığının yatıştığını hisseder.
Modiano'nun romanlarında eksik bir baba figürü de dikkat çeker. Ikıncı Dünya Savaşı 'nin sıkıntılarını bir çocuk olarak yaşar. Yahudi olan Modiano'nun babası işgalcilerle işbirliği yapmakla suçlanmış ve sanırım bu onu,bir çocuk olarak etkilemiş.
Yine özellikle bu romanda mekan tasvirleri de bir karakter olarak yer alır. Romanın ana karakteri gibidir, mekanlar. Bu da yurtsuzlugun hissettirdiği bir durum olsa gerek.
Ve renkler.....Renkler romanın bir başka motifi. Kıyafetler,evler,göl, gökyüzü....renkleriyle canlandırılır
Patrick Modiano'nun dilimize çevrilen tüm romanlarını okudum. Çevrilen toplam 11 kitabı var, bunlardan biri çocuk kitabı, birisi de bir oyun. Şöyle listeleyeyim orijinal dildeki basım tarihlerine göre;
1975 Hüzünlü Ev (Can Yayınları)
1981 Bir Gençlik (Can Yayınları)
1991 Yıkıntı Çiçekleri (Can Yayınları)
1992 Bir Sirk Geçiyor (Varlık Yayınları)
1993 Kötü Bir İlkbahar (Can Yayınları)
1996 En Uzağından Unutuşun (Can Yayınları)
1997 Dora Bruder (Can Yayınları)
2014 Mahallede Kaybolma Diye (Can Yayınları)
Bu kitaplardan En Uzağından Unutuşun, Bir Gençlik, Bir Sirk Geçiyor, Yıkıntı Çiçekleri ve Kötü Bir İlkbahar Nobel'i almadan önce dilimize çevrilmiş ancak Yıkıntı Çiçekleri ve Kötü Bir İlkbahar'ın sonradan baskısı yapılmamış. Bunca bilgiyi bir iki noktaya dikkat çekmek için verdim. İlk kez Modiano okuyacaksanız En Uzağından Unutuşun ve Bir Gençlik'i okuyun ve eğer bunları çok sevmezseniz başka kitaplarını okumak sizin için sıkıcı ve hatta zaman kaybı olur. Peki ben niye hepsini okudum? Çünkü ben ikisini de çok sevdim, haliyle adama öyle bir sempati duydum ki ne yazarsa okurum dedim. Çünkü tüm kitaplarında var olan ve herhangi bir kitabını okuduğunuz anda fark edilen melankoli beni tavladı. O melankolik üslupla geçmiş, kimlik arayışı, gençlik, 2. Dünya Savaşı'nın Paris'teki izleri, bellek gibi temaları işliyor Modiano tüm kitaplarında. Hiçbir kitabında çok dramatik bir şey anlatmıyor ki Dora Bruder gibi istese bunu yapabilecek kitapları da var ama o hüznü; acıklı olaylarla, büyük dramlarla değil üslupla hissettiriyor okuyucuya. İşte beni tavlayan, kendisine hayran bırakan bu üslup oldu. Çok basit bir anlatıda, basit bir pasajda hatta bazen basit tek bir cümlede zamanın geri gelmezliğini incecik bir iğneyi siz fark etmeden size batırır gibi batırıyor zihninize. Bir
“Yaşamınızdaki her yol ayrımında nöbet tutan esrarengiz insanlar vardır ve bunlar hep aynı kişilerdir.”
#patrickmodiano ilk kez okuduğum bir yazar. Cezayir Savaşı devam ederken Paris’ten kaçarak İsviçre sınırına yakın bir kasabaya yerleşen bir karakter. Orada tanıştığı bir çiftle Fransa günlerini dolu dizgin yaşamaktadır. Bir süre sonra bu çiftin hayatındaki gizemler ve belirsizlikler onu endişeye sürüklerken gerçekler de ortaya çıkmaya başlar. Bu gerçeklerle de kendi benliğini sorgulamaya başlar.
Modiano, eserlerinde kimlik ve zaman arayışını ön planda tutarken yakın geçmişin izlerine de hüzünle yer vermekte.
Akıcı ve zorlamayan bir eser. Sade anlatımıyla ve kısa cümleleriyle “Modiano stili” ni yaratmış.
Spoiler içerir
Kitabın konusu, Cezayir savaşına katılmamak için İsviçre sınırındaki bir kasabaya kaçan Victor'un orda geçirdiği yaz ayını anımsadıkları kadarıyla anlatması.
Kitapta en ilgimi çeken şey bir yerde savaş sürerken bir yanda lüks içinde insanların yaşamaya devam etmesi. Hayatın en acı gerçeği savaşın kimseyi eşit ektilememesi...
Victor Cenevre savaşından kaçıp Fransa-İsviçre sınırındaki yazlık bir kasabaya kaçıp burada yaşamaya başlıyor. Sesi soluğu çıkmıyor. Hayatının bu dönemini okuyucuya hatırlatıdığı kadar anlatıyor. Kesik bir şekilde anılarını anlatması çok gerçekçi olmuş. Ben kitabın bu kısımlarını sevsem de genel anlamda kitapla çok fazla bağ kuramadım. Yaşadığı anılarından çok bir şey çıkaramadım, bana çok bir şey katmadı açıkçası. Düzenli kitap okuma alışkanlığı olmayan okuyucuları daha da zorlayabileceğini düşünüyorum. Sonu herhangi bir yere de bağlanmıyor. Benim için okunmasa da olacak bir kitap oldu maalesef.
2014 #nobelödülü almış Fransız yazar #PatrickModiano ile tanışma kitabım olan #HüzünlüEv ; altmışlı yıllarda bir yaz mevsiminde, genç bir kont olan rus asıllı Victor Chmara, Cezayir savaşı sürerken Paris’ten kaçarak Fransa- İsviçre sınırındaki küçük bir tatil kasabasına gelir. Burası görkemli otelleri, seçkin müdavimleri ve varlıklı sakinleriyle onun için güvenli bir sığınak oluşturur, herhangi bir tehlike anında kaçmayı planladığı İsviçre’ye yakınlığıyla da korkularını yatıştırır. Etrafı keşfederken gizemli doktor Meinthe ve kariyerinin henüz başında güzel aktris Yvonne ile tanışır. İkili çok önceden tanışmakta ve bunaldıkları bu kasabadan göçüp gitmiş ancak uzun zaman üzerine ilk kez gelmişler ve Victor gibi kasabayı yabancılıyorlar. Yvonne ile Victor arasında bir gönül ilişkisi oluşuyor ve hatta amcası ile tanışıyor, onunla Amerika’ya gitme planı yapıyor, oyunculuğunu destekliyor ama gidecekleri gün Yvonne gara gelmiyor ve başka bir adamla görüştüğünü öğreniyor Victor. Bir sonraki trene biniyor. Bize anlattığı hikaye de hatırında kalan 12 yıl öncesine ait. Bir gazetede Meinthe’nin intihar ettiğini öğreniyor. Yvonne hakkında hiçbir fikri yok. Tamamen kopmuşlar. Aslında ikilinin çok sırlarla dolu olduğunu görüyoruz. Birbirlerini tam olarak tanıyamamışlar. İçine kapanık ve çekingen olan Victor çokta yormamış kendini. Hatırlamaya çalışırken aynı zamanda geçmişiyle yüzleşiyor da. Hüzünlü Ev olarak bahsi geçen de Meinthe’nin evi. Gaz zehirlenmesiyle intihar ettiği… Ama hüznünün nedeni tam olarak neydi anlayamadım. Ya da sürekli dalıp giden hiçbir yere tutunamayan Yvonne.. Aile kavramı yoktu. Mesela Yvonne’nşn amcası ile tanıştı ama babası ? Nerede, ne yapıyor, araları nasıl vs hiçbir şey yok. Victor’un da babası erken yaşta ölmüş ve büyükannesi ile büyümüş. Hep eksik bir
Bir türlü bahar gelmeyince kıştan kalma okuma planlarıma geri döndüğüm doğrudur. Bu ayki Nobelli yazar okumamı Patrick Modiano'dan yana kullandım.
Aslında, bazı çevrelerden gördüğüm olumsuz yorumlardan ötürü biraz ön yargıyla başlamıştım. Fakat, umduğumdan daha çok beğendim.
Evet, neden Nobel diye bir sorgulama yaşadım. Nobel ödüllü yazarlar listesinde Marquez, Ernaux, Ishuguro gibi net ölçüde iyi yazarlarla karşılaştığımız için, ben bu listeye Modiano koymazdım gibi geldi.
Bu romanda, Fransa-Cezayir Savaşından kaçarak bir otele sığınan ve oradaki insanlarla ilişkiler kurarak kendini bulmaya çalışan birini okuyoruz.
Ödülden bağımsız değerlendirme yaparsak, iyi derecede postmodern ve kendini okutan bir roman. Tekrar Modiano okurum gibi. Kendisinin anlatıcılığını sevdim.
Baskı için, şöyle bir eleştirim var: @canyayinlari haddinden fazla yazım yanlışı var. Daha önceki baskılarda bu kadar karşılaşmamıştım.
#bookstagram #patrickmodiano #hüzünlüev
Geçmişe duyduğumuz anılara özlem karşısında neler yapabiliriz? Belki hatırlatacak bir fotoğraf, belki aldığımız bazı notlar, belki biraz düşünce. Peki kayıp olan ve daha çok gençken, küçük bir zaman dilimde yaşadığımız anılar için ne yapmak gerekir? Onsekiz yaşında bir gençken yaptıklarımız ve düşüncelerimiz yirmi yıl sonra anlamsız gelebilir elbette. Yirmi yıl sonraki bakış açılarıyla baktığımızda bir çok farklı yan görürüz yaşadıklarımızda muhakkak. Doğru zamanlarda doğru şeyler yapamadığımızı bile fark ettiğimiz olur.
Henüz onsekizinde olan Victor chmara, aktris olmak için yeni adımlar atan Yvonne ve doktor meinthe arasında geçen ilişkileri okuyoruz. İlişkileri geliştikçe chmara’nın aklında kalan sormak istediği bazen sorduğu ama cevapsız kalan, bazen hiç cesaret edemediği bilinmezliklerle karşılacak. Bizde bu bilinmezliklerle kendimizi o anlarda gibi hissederek küçük bir yolculuğa çıkıyoruz okurken.
Hüzünlü Ev
Hüzünlü Ev’de altmışlı yılların Fransa’sında, İsviçre sınırında bir tatil kasabasındayız. İşgalin üzerinden geçen yıllara rağmen anılarının hâlâ tazeliğini koruduğu, aynı zamanda Cezayir Savaşı’nın da devam ettiği yıllar.
Paris’ten kaçarak güvenli olduğunu düşündüğü bu kasabaya yerleşen Victor Chmara burada Doktor Meinthe ve güzel aktris Yvonne’la tanışır. Birlikte geçirdikleri zaman boyunca herbiri diğerlerinin hayatının da sırlar ve cevapsız sorularla dolu olduğunu anlar.
Kitapta yaşananları tüm bu olanlardan sonra hatırlamaya çalışan, kişileri, mekanları, anıları belleğinin puslu köşelerinden çekip çıkarmaya çalışan Victor’dan dinliyoruz.
Tıpkı diğer Modiano kitapları gibi cevapsız soruların ve belirsizliğin hakim olduğu bir metin. Fakat diğer okuduğum kitaplarına kıyasla bir olmamışlık vardı bence. Karakterlerle bağ kurmakta zorlandığım ve “arayış” temasının biraz gönülsüzce işlendiğini düşündüğüm bir kitap oldu “Hüzünlü Ev.”
Reklam
Yazar Hakkında
Patrick ModianoYazar · 17 kitap
İtalyan Yahudisi bir babanın ve Belçikalı bir annenin oğlu olarak 1945 yılında dünyaya gelen Modiano, Fransa’nın başkenti Paris’te doğdu. 2. Dünya Savaşı sırasında Paris’te hayata gözlerini açan yazar, ortaokulu devlet yardımıyla bitirdi. Lisede ünlü Fransız yazar Raymond Queneau’dan geometri dersi almaya başlayan Modiano, böylece edebiyat dünyasına ilk adımını attı. Queneau ile tanışması hayatında bir dönüm noktası olan başarılı edebiyatçı, Fransa’nın ünlü yayınevi Éditions Gallimard’ın kokteyline katıldı. Modiano, 1968 yılında ilk romanı “La Place de l’Étoile”i (Yıldızın Yeri) yayımladı. Kitapları 2 filme de konu olan başarılı yazarın ilk romanı, 42 yıl sonra Almanca’ya çevrildi. Bu romanıyla Alman Südwestrundfunk Radyosu’ndan ödül alan Modiano, Yahudi karşıtı politikalar yüzünden onca beklemek zorunda kaldı. 1978'de Goncourt ödülünü kazanan yazar, sade dili ve kısa cümleleriyle “Modiano stili”ni yarattı. Modiano, eserlerinde sık sık 20. yüzyıl şehir insanının yakın geçmişini buruk bir hüzünle hatırlayışını işliyor. Türkçe’ye çevrilen eserlerinden bazıları, Bir Sirk Geçiyor, Babam ve Ben, Bir Gençlik, En Uzağından Unutuşun, Kötü Bir İlkbahar ve Yıkıntı Çiçekleri. 1970 yılında Dominique Zerhfuss ile hayatını birleştiren Modiano, evli ve 2 çocuk babası.
Patrick Modiano, geçmişte yolculuğa çıktığında bunu bir bakıma, insanların kendi rollerini, yaşamın rastlantılarına göre üstlendiği bir dünyanın tiyatrosal yanını gözlerimizin önüne sermek için yapar. Son derece yalın bir üsluba sahiptir. Modiano, Rue des Boutiques obscures adlı romanıyla 1978'de Goncourt Ödülü kazanmıştır.
