Işık Tanrısı
Roger ZelaznyYazar:
Roger Zelazny
Çevirmen:
Sönmez Güven
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 41 dk.
Sayfa Sayısı:
342
Basım Tarihi:
Mart 2016
İlk Yayın Tarihi:
30 Mart 2010
Yayınevi:
İthaki Yayınları
Orijinal Adı:
Lord of Light
ISBN:
9786053755364
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
10/10
2018 5. kitabı
Sıradışı bir deneyim. Siyer-Bilimkurgu-Fantazi. Adam hiç okuyan anlar mı endişesi gütmemiş. Yazmış da yazmış. Zaten içtiğin çorbayı da bir yerinden çıkartacaksın diyip mucizevi bir posanın içine hapsetmiş ışığı, ölümü, dostluğu. Harp sahnelerine hayran kaldım. Tasvirler orgazmik biçimde zihinde tasavvur ediliyor. Belirtmek gerekir ki toplamda 7 bölüm var kitapta ama aslında kronolojik bir sıra değil ve okurken 'ne anlatıyorsun sen hocam' dedirtiyor. Başta maymun Tak, kitabın ortalarından sonra insan olarak çıkıyor ve o bölümün sonunda öğreniyoruz ki o bölümden sonra maymun olmuş zaten 1. bölüm aslında 1. bölüm değilmiş. Ardışık bölümlerde ama bu bunun devamı değil ki diyorsun. Kitabın ortasına kadar büyü ile seni kendine çekiyor, 'sabret abicim ben seni ulaştıracağım o göksel düşünce bulutuna.' dedi ve vaadini yerine de getirdi. Teşekkürler Roger Beyimiz. Beyin-omurilik sıvı basıncım tavanda ama büyüksün ve iyi zevk verdin bize. Ölüm tanrısı Yama, saygılar hocam. Siddhartha, yaptın yapacağını sevdik seni.
Ölüm ve Işık, Ölüm ve Güzellik, Ölüm ve Bilim tarih boyu hep ahbaptır birbirlerine ve bundandır zaten estetiğin ve ihtişamın doğuşu.
Kafamın çok dolu olduğu bir dönemde okumamdan mı kaynaklanıyor pek emin değilim fakat kitap bana çok karmaşık geldi. Özellikle ilk bölümde her şey çok karışık. İsimler, karakterler... Ancak ikinci kısımda bazı şeyler biraz da olsa anlaşılır hale geliyor. Aslında konu olarak vs gayet güzel bir kitap fakat dilerdim ki, başka bir şekilde kaleme alınsaydı... Ayrıca yazarın okuduğum ilk kitabıydı. Çok büyük umutlarla başlamıştım çünkü ismi olsun, kapak tasarımı olsun (ki ithaki bu konuda çok iyi bence) insan bir beklenti içine giriyor. Ancak maalesef beklentimi karşılamadı.
Daha sakin bir zamanda tekrar okumayı düşünüyorum. Yine de okunmayacak bir kitap değil. Sadece insanı çok yoruyor...
Okuduğum en orijinal konulardan birine sahip olan Işın Tanrısı'nı bir arkadaşım tavsiye etmişti. Ben şu ana kadar çok fazla olmasa da okuduğum tüm Post-Apocalyptic (PA) kitapları sevdiğim için, PA bilim kurgu olan Işık Tanrısı’nı da çok sevdim. Ama baştan uyarayım, biraz zor bir kitap (nedenlerine aşağıda değineceğim).
Dünya’nın yok oluşundan çağlar sonra, uzak bir gezegende yeni bir koloni oluşturuluyor. Buraya varan ilk insanlar teknolojinin yardımıyla bilimi tekellerine alıyor. Reenkarnasyon yöntemini de geliştirerek (vücut değiştirme) kendilerini ölümsüz kılıyor ve Hint panteonunun bir benzerini geliştirerek gezegene hükmediyorlar. İnsanlar özellikle cahil bırakılıyor (tanıdık geldi mi?) ve baskıcı bir sistem kullanılarak halk yönetiliyor. Teknolojide çok ileride oldukları için de halk bunları sihir zannederek bu sözde-Tanrılara tapınmaya başlıyor. Her baskıcı sistemde olduğu gibi düzene karşı çıkan birisi çıkıyor ve aralarındaki savaş başlıyor.
Kitap toplamda 7 bölüm. İlk bölüm aslında kronolojik olarak son bölüm. Sonraki 5 bölüm ve 7. bölümün ilk kısmı ilk bölüme bağlanıyor. 7. bölümün sonu ise kitabın da kronolojik olarak son kısmı. Hani filmlerde bir iki dakika bir şeyler anlatılır da sonra “7 gün önce” diye yazı çıkar ya, bu kitap da tam olarak öyle. Tabi bunları açık bir şekilde anlatmıyor Zelazny, o yüzden ciddi kafa karışıklıklarına yol açıyor. Okurken aklınızda olursa bence kitaba daha rahat hakim olursunuz.
Yukarıda neden zor dediğime gelecek olursak, Zelazny bu kitapta Hint mitolojisini kullanmış. Benim konuyla ilgili bilgim çok az olduğu için bir ara okumaya ara verip Hint Panteon’unu araştırmıştım. Okumak isteyenlerin benim gibi bilgisi azsa okumadan önce Hint mitolojisini biraz olsun okumaları çok faydalı olacaktır diye düşünüyorum. Ayrıca yine
İthaki Bilimkurgu Klasikleri serisinden okuduğum 12. kitaptı. Roger Zelazny ile de ilk tanışmam oldu. Öncelikle söylemem gerekir ki, kitabı okurken de anlarken de hatta şu an anlatırken de bir hayli zorlandım. Uzun süredir beni bu kadar zorlayan bir kitap olmamıştı.
Işık Tanrısı, 7 bölümden oluşuyor. Hemen hemen her bölümü 50'şer sayfa. Ancak bu 50'şer sayfalık bölümlerde öyle yoğun bir anlatım ve öyle farklı karakterler var ki, tek bir bölümü anlamak bile bir hayli dikkat gerektiriyor. Genellikle her bölümü bir günde okuyarak kitabı bitirebildim. Açıkçası 7 bölümlük kitabın 7 kitaplık bir seri olarak basılmasını tercih ederdim...
Kitabın yoğun anlatımının dışında, yukarıda bahsettiğim 7 bölüm kronolojik sırayla da ilerlemiyor. Amerikan filmleri tarzında kitabın ilk bölümünde hikayenin sonlarından bir bölüme yer verilmiş. Sonraki bölümler ise flashback (geçmişe dönüş) sahnelerinden oluşuyor. İlk bölüm sondan bir önceki bölümken, 2, 3, 4, 5 ve 6. bölümler ilk bölümdeki olayların nasıl o noktaya geldiğini anlatan farklı zaman dilimlerinde geçen bölümler... Yani başlangıçta, benim de içerisine dahil olduğum gibi, okurun kafası çorbaya dönüyor. Daha sonraki bölümlerde taşlar yavaş yavaş yerine oturuyor tabii.
Konuya gelirsek, konu uzak bir gelecekte, dünyanın yok olmasından sonra bir kısım insanın uzay gemileriyle başka bir gezegene yerleşmesini ve bu gezegende Hint kast sistemi benzeri bir yapı oluşturarak gezegene hükmetmeye başlamalarını konu alıyor. Kendilerinden "İlk" olarak bahsedilen bu insanların her biri kendilerini tanrı ilan etmiş ve gezegen halkını yönetmeye koyulmuşlar. Bu sahte tanrılar teknolojide o kadar ileri gitmişler ki, halk bunu sihir sanıp onlara ibadet etmeye başlamış. Sahip oldukları bu sınırsız güç ve ölümsüzlüğü kaybetmemek, hatta daha çoğunu
Puan vermedi·342 syf.·
Beğendi
·2019 337. kitabı
Şimdiye kadar beni en çok zorlayan bilimkurgu kitabı oldu. Yazara " Bu Ölümsüz" kitabıyla başlamanızı tavsiye ederim. Onu okurken de biraz garipsedim ama bu kitap kadar değil.
Bu bahsettiğim iki kitapta mit karışımı tabi yazarın şiirsel bir dili de var fakat Işık tanrısında hiçbir cumleyi anlamadan gecmemekte fayda var bir cumle ile bütün olaylar degisebiliyor.
Konusu da baya özgün kitabın arkasında dediği gibi " Tanrılaşmış insanlara tanrısal bir müdahale" ki cidden öyle.
Hikaye 7 zamanda geçiyor ve ilk bölüm sondan bir önceki bölüm olarak karşımıza çıkıyor. Ben nerdeyim nereye gidiyorum algısı oluşsa da olaylar ilerledikçe taşlar yerine oturuyor.
Ve sonra Siddhartha nam-ı diğer ışık tanrısı geldi. Asla bir tanrı olduğunu iddia etmedi. Gerçi bir tanrı olduğunu da iddia etmedi. Bol beyin yanmaları..
İlk okumamda 3 yıldız verdiğim bu kitap muhtemelen bir sonrakinde 4 ve üçüncüde 5 yıldız alacaktır zira tek okumayla anlaşılacak bir kitap değil.
Hint mitolojisi ve budizme hakim olmayan benim gibiler için sudan çıkmış balığa dönmek an meselesi. Öncesinde Siddharta'yı okumanız öneriliyor ki bu doğru ama ben onu okuduğumda da pek anlamamıştım. Konuya hakimiyet çok önemli. Bir yerden sonra reenkarnasyonlara zaman kaymalarına kayıtsız kalıyor ve anlamadan okumaya başlıyorsunuz.
Kitabın bilimkurgu tarafı sadece şu, dünya dan başka bir gezegene gelen insanlar yüksek teknoloji seviyeleriyle kendilerine tanrı süsü ve isimleri vererek o gezegenin halkı üzerinde bazı baskılar uyguluyorlar. Bunu da kitap çok hayal meyal veriyor bize. Anlamak güç. Onun dışında tamamen mitolojik hikaye tadında uçmalı kaçmalı ölmeli dirilmeli bir kitap şimdilik benim gözümde.
Dediğim gibi tam olarak anlaşılabilmesi için birden fazla kez okunması gereken, bu da yetmez, konuya hakimiyet isteyen bir garip kitap. İyi mi çok iyi galiba. O ışığı hissediyor insan okurken ama idrak edemiyor.
Kitap zaten anlaşılması güç bir anlatıma sahipken, çeviri sonrası yapılan editörlük de işleri hiç kolaylaştırmamış. Hatta aksine daha da zor hale getirmiş. Zaman/mekan geçişleri hiç belirgin değil. Neredeyse yeni paragrafa bile geçmeyeceklermiş. Bir satır boşluk bırakmak bu kadar zor olmamalı. Bu şekilde basmanın esere bir faydası yok sonuçta. Aslı böyle olduğundan aslına sadık kalınmak istenmiş olabilir ama editörlük esnasında bu okuyucu dostu kararlar alınıp uygulanmayacaksa editörlük safhasına da gerek yok yani aynen bas geç çevirip.
Bazı yazım yanlışları da dikkatimi çekmiş olsa da çok rahatsız etmedi. Gerçekten klasik sayılabilecek bir kitap ve seriye yakışmış olduğunu düşünüyorum. Her ne kadar bilimkurgu
Kitap başından beri aklımı karıştırdı, iyi anlamda değildi bu. Kitabın arkasını okumadan kitaba başlamıştım o nedenle 3. Bölümde arkasını okumaya karar verdiğimde ne olduğunu anladım. Bu nedenle sinirim bozuldu. Bir de ilk bölümden sonra Sam in eski anılarına dalmışız ama ben hiç anlamadım, 4 bölüm okuduktan sonra anladım çünkü ölüm Tanrısı başta Sam in yanındayken o zaman karsisindaydi. Akışı sağlayamamis bence yazar. Bir de kişi değişince yeni adı oluyor ve eskiyi ölmüş falan sayıyorlar, ona alışamadım okurken.
Tanrı olmak istemeyen bir tanrı hakkındaydı…
Gelecekte dünya yok olmuş ve kaçmayı başaran insanlar farklı bir gezegene yerleşmişler. İnsanlar sahip olduğu teknolojiyle gezegenin yerel halkını mağlup etmiş ve gezegenin yönetimini ele geçirmişler. Teknolojide o kadar ileriye gidiyorlar ki gezegene ilk gelen insanlar kendilerini tanrı olarak görmeye başlıyor ve diğerlerini bu teknolojiden yoksun bırakıyor. Teknolojiden habersiz insanlar da tanrılara sihir yaptıkları için tapmaya başlıyor. İleri düzeyde bilim sihirden ayırt edilemez meselesi :) Böylece tanrılar diğer insanlar köleleştiriyor ve ayrıcalıklı konumlarına zarar gelmesin diye insanların teknolojik ilerlemelerini hemen bastırıyorlar.
Beden nakli teknolojisi sayesinde sonsuz bir yaşama sahip olan Tanrılar insanları yaşadıkları hayatlara göre değerlendirip yeni yaşamlarında ona göre bir vücuda koyuyorlar. Reenkarnasyon. Tanrıların hoşuna gitmeyen bir iş yaparsanız kendinizi bir hayvana dönüşmüş bulabilirsiniz. Böylece bir kast sistemi kurulmuş oluyor. Kahramanımız Sam de tanrı olmasına rağmen bilginin insanlardan saklanmaması gerektiğini düşünerek “Ne Tanrı Ne Devlet” şiarıyla gökyüzü halkına savaş açıyor. Hikaye burada başlıyor. İlk bölümden sonra geriye gidilerek olayların o noktaya nasıl geldiği anlatılıyor. Bunu bilerek okursanız daha az kafa karışıklığı yaşarsınız.
Burada 2 tür okuma da yapılabilir. Kitabın gelecekte geçtiğini ya da kitabın içinde yaşadığımız dünyamızı anlattığını söyleyebiliriz. Bizim dünyamızda da kitaptaki gibi başka gezegenden gelen teknolojide üstün varlıkların insanlara bilgi öğretmiş olabileceği tartışmaları nicedir var. Tanrıların Arabaları mod on hehe. Ama bu anlatılar bizim öykülerimizde ve mitoslarımızda kendine yer bulmuş. Mesela tanrıların sakladığı bilgileri gökyüzünden
Mitolojiye bayılıyorum!!!
E artık zamanıdır gerçekten, doğu kültürü ve mitolojisine de batınınkine olduğu kadar aşina olmanın. Terazinin sadece bir kefesini doldurmak gibi dengesiz, tek tip beslenme kadar yetersiz bir şey tek tip öğrenim.
Böyle yetişen insanlar çok kolay eleştirip, yargılayıp, ceza kesiyorlar. Ne yazık ki çevrelerine de tek gözlerini yumup ya da at gözlüğüyle bakıyorlar.
Bu öykü sadece ışık Tanrısı Sam ve Ölüm Tanrısı Yama' nın öyküsü değil. İnsanları daima muhtaç kılarak gücü tekelinde tutmaya çalışanlarla, halkın gelişiminin, özgür bırakılmasının gerektiğini düşünen mücadeleci bir adamın öyküsüdür.
Hint Destanı Mahabharata' dan çokça esinlendiğini düşündüğüm yazar, ezelden ebediyete kadar sürecek ışık ve karanlığın savaşını farklı bir düzlemde anlatmayı tercih etmiş.
10.000 yıllık bilim kurgu destanı diye geçen Mahabharata' yı gördüm bu kitabın satırlarında. Hindistan’ın ulusal destanı Mahabharata “insanlığın öyküsü” anlamına gelir ve hem çok uzak geçmişte kaybolmuş olan bir uygarlığı anlatmakta hem de çok büyük bir savaştan bahsetmektedir. Orjinallik ise savaşta kullanılan silahlarda yatmaktadır.
Savaşta kullanılan silahlar hem insanlara ait maddi silahlar, kılıç, ok- yay vb. hem de tanrısal silahlar; ışınlar, atomik silahlar, uçan araçlar, Mahabarata zeki canlılar arasında bir savaşta günümüz teknolojisinin bile çok ötesinde silahların kullanıldığını anlatır.
Kitapla destan arasında çok ama çok fazla benzerlik var. Ancak yazar başka bir şey anlatmaya çalıştığı için hiç takılmadım ve bence yazar fonda bu görüntüyü kullanmakla çok iyi bir iş yapmış.
Kitap kapağından alıntı;
Dünya’nın ölümünden çağlar sonra, uzak bir
gezegende bir grup insan teknolojik bilgileri tekellerine
alıp halktan esirgeyerek kontrolü ele geçirmiştir.
Bilim-kurgu türünü işte bu yüzden seviyorum. Sizlere farklı dünyaların kapılarını aralayacak, fikirlerinizi değiştirecek veya hiç düşünmediğiniz bir konuda az da olsa fikir sahibi olmanızı sağlayacak şeyler kesinlikle bu türden çıkıyor.
Gerçi ben bu türü bilim kurgu yerine fantastik kategorisine koymayı tercih ederim. Taht Oyunları'nı ne izledim ne de okudum fakat teknoloji çağı sağ olsun bir şekilde diziyi takip etmiş sayılırım. Gelmek istediğim nokta ise serinin yazarı olan George G Martin'nin bu kitaptan etkilendiğine kesinlikle inandım -zaten kendisi de kitap için ufak bir sonsöz eklemiş. Işık Tanrısı'nı okurken Taht Oyunları atmosferini kesinlikle hissettim.
Karakterler görüp görebileceğiniz en ilginç kişilerden oluşuyor. Herbirinin kendi içinde bir görevi ve uyumu mevcuttu.
Kitapla ilgili tek pişmanlığım "Keşke okumayı az daha erteleseymişim" dedirtmesi oldu. Okuyucuların da dediği gibi, kitap akıcılı olmasına rağmen iş okumaya gelince oldukça yavaş bir okuma gerçekleştirdiğimi söyleyebilirim. Ayrıca başladıktan sonra devamını getirmediğim günleri de düşünürsem maalesef alabileceğim zevki tam alamamış oldum.
Kısaca diyebilirim ki Işık Tanrısı'nı okumak istiyorsanız hazır ve sakin bir kafayla, okuma aralarını kısa tutmaya çalışarak, 2-4 gün arası diyelim ve mümkün olduğunca yaz ayında okumaktan kaçınarak kitaba başlamanızı tavsiye ederim. Söz veriyorum bunları uygularsanız kitabı daha çok seveceksiniz. Daha iyi kavramak için kesinlikle 2. kez okuyacağım kitaplardan biri oldu.
Yazar Hakkında
Roger ZelaznyYazar · 19 kitap
1937 yılında doğdu. İlk öyküsü olan Passion Play 1962 yılında Amazing Stories'de yayımlandı. Zelazny hızla ünlenerek 1965 yılında He Who Shapes ve The Doors of His Face, The Lamps of His Mouth ile Nebula ödülleri kazandı. Bunu 1966'da This Immortal isimli romanıyla Hugo ödülü izledi. Işık Tanrısı (Lord of Light) da 1968 yılında Hugo ödülüne layık görüldü. 1976 yılında Home is the Hangmanadlı eseriyle hem Hugo hem Nebula, 1986'da Twenty-Four Views of Mount Fuji, 1982'de Unicorn Variation ve 1987'de Permafrost ile Hugo ödülleri kazandı. 1995 yılında öldü.
