Yazar:
Bartolomé de Las Casas
Çevirmen:
Halim Hayrettin İlter
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 7 dk.
Sayfa Sayısı:
145
Basım Tarihi:
Kasım 2014
İlk Yayın Tarihi:
1552
Yayınevi:
Siyah Beyaz Yayınları
Orijinal Adı:
Brevisima Relacion de la Desturuccion de las İndias
ISBN:
9786054777624
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
Kızılderililer Nasıl Yok Edildi?
480 okunmaŞule Yayınları · Ekim 2015 · 119 s.
Yerlilerin Gözyaşları
256 okunmaİmge Kitabevi · Eylül 2020 · 144 s.
Kızılderili Katliamı
72 okunmaBabıali Kültür Yayıncılığı · Ocak 2005 · 134 s.
Kızılderililer
36 okunmaSiyah Beyaz Yayınları · Kasım 2014 · 145 s.
Kızılderililer Nasıl Yok Edildi?
34 okunmaŞule Yayınları · Aralık 2003 · 119 s.
Bir Kara Talih: Kızılderililer
9 okunmaDorlion Yayınevi · Aralık 2020 · 128 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Böyle bir kitaba nasıl bir inceleme yapılabilir? İnanın ki yazmaya, nasıl ve nereden başlanacağını hiç bilemiyorum. Bu güne kadar gerçekleri anlatan tarihi kitaplar, kurgulanarak yazılan kitaplar ve romanlar da dahil olmak üzere bir çok kitapta türlü türlü vahşetler okudum ama bu kitapta anlatılan kadar büyük çapta ve acımasız vahşetlere rastlamadım diyebilirim.
Sadece bir örnek vermek gerekirse : Tamam anladım keyfi olarak insanları öldürüyorsunuz, bu hep yapıldı, onları diri diri yakarak öldürüyorsunuz, bu da yapıldı ama be vicdansızlar ! suçsuz, günahsız insanları ızgaralarda yavaş yavaş kızartarak öldürmek nasıl bir vahşettir . Bunu nasıl yaptınız ? Bunu nasıl yapabildiniz ?
Maalesef kitapta, akla hayale gelmeyecek şekilde gerçekleştirilen vahşet ve katliamlar anlatılıyor. İşin en acı tarafı ise bütün bunların gerçekten yaşanmış olması. Çünkü olayı anlatan kişi direk olarak bütün bu olayların şahidi olan yazar.
Kitap tamamen bir anı kitabı. Yazar, ''gördüklerimin sadece küçük bir kısmını anlatıyorum'' diyor. Peki anlatamadığı büyük kısımlarda neler oldu acaba ? Hatta yazarın gidemediği diğer bölgelerde neler yaşandı acaba ? Vahşetin boyutunu düşünebiliyormusunuz ? Milyonlarca yerli, en vahşi yöntemlerle katledilmiş.
Yazar Bartolome De Las Casas, aslında bir rahip. Kolomb'un seferlerinden biriyle Amerika'ya giderek bir süre sonra Küba' ya yerleşiyor. Fakat gözlemlediği vahşetleri önlemek için tekrar İspanya'ya dönerek, Kral'a başvuruyor ama bazı tedbirler alınmasına rağmen yine de başarılı olamıyor. 1547 yılına kadar Amerika'nın çeşitli bölgelerinde bu vahşetlere karşı mücadelesini sürdürüyor ancak katliam ve vahşetler durdurulamıyor.
Tamamen bu vahşetin görgü tanığının anılarından oluşmuş bu çok kısa kitabın, Amerikan'ın asıl sahibi olan
İnsanın daha ne kadar cani olabileceğini sorgulatıyor, bu kadar artık olmaz denilen yer aslında bir başlangıç. İçimizde kötü köpek ve iyi köpek var diyor Kızılderililer, çok doğru bir tanı insan adına, hangisini besleyeceğiniz size kalmış...
Nasil bir vahşettir? Nasil bir zulümdür? Insan, insana karşi nasil bu kadar zalim olabilir? Bu kitap beni derinden etkiledi, ve bu kitap her zaman medeni olmakla övünen avrupalilarin nasil birer cani, ruhsuz oluşu , altin ve diger değerli taşlar için nasil hayvanlaştiklarinin açik bir kanitidir . Kisacasi eğer fazla duygusalsaniz okuduklarinizdan çabuk etkileniyorsaniz okumanizi tavsiye etmem.
Kızılderililer nasıl yok edildiTarih
Kitap, bir rahip tarafından Amerika kıtası işgal edilirken, kastilya kralına yazılmış bir mektup ve ihbardır. İşgal zamanında yerli halkın nasıl öldürüldüğü, köle yapıldığı, doğanın imkanlarının nasıl da sömürüsünün yapıldığı üzerine yazılmış.
Bire rahibin kaleminden bizzat kral için çıkması hem de daha 1540 ve 1560 yılları arasında olup biten ve öncesinde olup bitenleri ise güçlü kaynaklar işte herşeyi içinde bulunarak yazması, kitabı oldukça güvenilir yapıyor.
Öldürülen milyonlarca yerli ve yok edilen o kültürler, insanlığın savaş da olmadan yaşayabileğine dair hiç bir umut vermiyor, savaşsız ve az da olsa çok da olsa toprak ananın sundukları ile geçinmeyi beceren iki kıta halkının yok oluşunu, bugünkü Batı toplumunun elindeki sermayenin nasıl oluşturulduğu, medeniyetin Akifin de dediği gibi tek dişi kalan bir canavar olduğunu anlatan çok güzel bir kaynak.
Kitabın sonunda biraz Kızılderili atasözü var, bir ikisini yazmadan yapamayacağım:
-Dur dinle, hep konuşursan hiç bir şey duyamazsın. Apache Boyu
-insan tabiattan uzaklaştıkça kalbi katılaşır. Cherokee Boyu
-Karanlık gecelerin sabahında doğan güneş ile uyandık, durgun göllerde yıkandık, esen yelde yüzümüzü güneşe çevirdik, kurumuş dalları yaktık, ağaçları kesmedik... Beyaz adamdan farkımız buydu... Algonquian Kabile Topluluğu
Bilgilendirici bir kitap... Fakat; çok fazla tekrara düşmüş. Sanki aynı sayfayı birkaç kez okuyormuşum gibi…
Yapılan zulümleri okudukça, ( zulüm demek çok hafif kalıyor) insanın kanı donuyor. Tahayyül etmekte bu kadar zorlandığımı hatırlamıyorum…
KarındeşenlerTarih
Tarihte, sözde "coğrafi keşifler" olarak isimlendirilmiş bir takım hırsızlık ve insan kasaplığının; gemiler yoluyla, zaten hali hazırda bir halkı, hayatı olan memleketlere taşınmasının gerçeği vardır. İşte bu kötülüğün bir katresi, imanlı bir rahibin şahit oldukları doğrultusunda kaleme alınmış ve dönemin İspanya kralından adalet istemiştir. Kraldan bu zalimlere dur demesini isterken, sizin de altınlarınızı çalıyorlar diyerek bir motivasyon sebebi de sunmuş, bir umut o da imana gelir diye. İşte bu motivasyon kaynağı bu kitapta yazılanlardır. Kitap yazılma amacına ne kadar ulaşabilmiş, adalet oralara vardığında kime yarayabilmiş bilmiyorum. Geç kalan adalet, adalet midir peki? Bence değildir. Gidenin yerine ne konabilir, hangi acı telafi edilebilir?
Söze gücüm yettiğince, bu kitapla ilgili geçireceğimi umduğum son gecede; zehrimi, yazarsam belki akıtır ve ıstırabından kurtulurum ümidiyle düşüncelerime neşteri çalıyorum: Yerlilere ne yapıldı? Karaya ayak basan Hristiyanları, kitabı yazan rahibin ifadesiyle, gökten inmiş melekler gibi karşılayan yerliler son derece misafirperver, barışçıl ve cömert insanlarmış. Onlara ellerinde ne kadar yiyecek varsa, altın ya da değerli taş varsa kendi rızalarıyla getirip vermişler. Büyük bir kıta, çeşitli beylikler ve krallıklar söz konusu. Başka başka diyarları da görmüş kaptanların bilgisince, o vakitler dünyanın en kalabalık yerlerinden biri, belki de birincisi olduğu söyleniyor. Ama bu zincirinden boşalmış canavarların, ellerinde kılıç varken kalplerinde insan olduklarına dair tek bir emare olmayınca yaptıkları, inanın okunacak gibi değildi. Bizim okurken kalbimizi paramparça eden gerçeklerin altında birilerinin imzası, birilerininse elindeki kan var. Aklınıza gelebilecek en kötü işkenceleri düşünün.
***
Midesi kaldırmayacaklar
Kızıldereliler Nasıl Yok Edildi?Tarih
Kitapla ilgili öncelikle şunu söylemekte fayda var.İspanyolların Amerika da yaşayan yerlilere yapmış olduğu gaddarca zulümler anlatılıyor.Bu nedenle 18 yaş altının okumamasının daha uygun olacağı kanaatindeyim.
Önce kitabın yazarından başlamak istiyorum anlatmaya.Bartolomé de Las Casas 1484 ve 1566 yılları arasında yaşamış.Rahip,tarihçi ve sosyal reformcu.Kızıldereliler tarafından verilmiş:Kızılderelilerin Koruyucusu diye harika bir mahlası da var.Katolik.Keşif sonrask Amerika kıtasına giden ilk kişilerden. İspanyolların orada yapmış olduğu zulümlerin onun krala bu okuyacağınız kitabı mektup şeklinde yazmasına vesile olmuştur.İlk başta sadece Afrikalı kölelerin olması gerektiğini savunan ve ordakilerin yaşadığı hayatı öğrenince her türlü köleliğin yanlış olduğunu savunan bir kişi olarak hayatına devam etti.50 yıl boyunca aktif olarak bu konular üzerinde çalışmıştır. 
Kristof Kolomb un da arkadaşıdır. Ama Kolomb la ilgili şunu söylemekte fayda var. Kolomb bu anakarayı keşfettiği esnada oradaki insanların çok iyi şekilde kullanılacağını,hizmetkarlık yapacaklarını ve her istediklerini onlara yaptırabileceklerini söyleyerek kötü niyetli düşüncesini belirtmiştir. Yazar insan haklarının evrensel olması gerektiğini düşünen öncülerdendir bu arada.
Kitaba gelecek olursak: Çıkış amacı vesilesiyle yani niyet açısından zaten direk 10 puanı hakediyor. Ama anlatılanlara yürek dayanmaz. Kızılderelilerin nasıl yok olduğunu kitabın sonunda öğreneceksiniz . Kitabı yazar 1542'de o dönem İspanya Kralı olan 2.Philip e ithafen yazar.İlk yerli halkı savunan kitap olmakla birlikte, mahkeme tarafından da saygı duyulan ve takdir toplayan bir eserdir.Avrupa da köleliği kaldıran ilk adımlardan Valladolid tartışmalarına yol açmış ve bu anlamda da başarılı olmuştur.İspanyolların aşırı rahatsız olduğu bir eserdir.Tüm
Bartolomé de Las Casas 1484 ve 1566 yılları arasında yaşamış.Rahip,tarihçi ve sosyal reformcu.Kızıldereliler tarafından verilmiş:Kızılderelilerin Koruyucusu diye harika bir mahlası da var.Katolik.Keşif sonrask Amerika kıtasına giden ilk kişilerden. İspanyolların orada yapmış olduğu zulümlerin onun krala bu okuyacağınız kitabı mektup şeklinde yazmasına vesile olmuştur.İlk başta sadece Afrikalı kölelerin olması gerektiğini savunan ve ordakilerin yaşadığı hayatı öğrenince her türlü köleliğin yanlış olduğunu savunan bir kişi olarak hayatına devam etti.50 yıl boyunca aktif olarak bu konular üzerinde çalışmıştır. Kristof Kolomb un da arkadaşıdır. Ama Kolomb la ilgili şunu söylemekte fayda var. Kolomb bu anakarayı keşfettiği esnada oradaki insanların çok iyi şekilde kullanılacağını,hizmetkarlık yapacaklarını ve her istediklerini onlara yaptırabileceklerini söyleyerek kötü niyetli düşüncesini belirtmiştir. Yazar insan haklarının evrensel olması gerektiğini düşünen öncülerdendir bu arada.
Kitaba gelecek olursak: Çıkış amacı vesilesiyle yani niyet açısından zaten direk 10 puanı hakediyor. Ama anlatılanlara yürek dayanmaz. Kızılderelilerin nasıl yok olduğunu kitabın sonunda öğreneceksiniz . Kitabı yazar 1542'de o dönem İspanya Kralı olan 2.Philip e ithafen yazar.İlk yerli halkı savunan kitap olmakla birlikte, mahkeme tarafından da saygı duyulan ve takdir toplayan bir eserdir.Avrupa da köleliği kaldıran ilk adımlardan Valladolid tartışmalarına yol açmış ve bu anlamda da başarılı olmuştur.İspanyolların aşırı rahatsız olduğu bir eserdir.Tüm
Kitap baştan sona katliamları anlatıyor...
Az sayfa ama bitmiyor kitap; ruhu daralıyor insanın her yeni sayfada...
İnka, maya, aztek.. vb. medeniyetlerin tarihlerine ve kültürlerine ilgim var diye bu kitap da dikkatimi çekti ama bu nedir ya...
Bu kadar zulüm, bu insanlığa sığmayan şeyleri yapmak için insanın nasıl bir canavar ruhuna sahip olduğunu aklım almıyor. Öldürülen yerliler sürekli biz size ne yaptık diyor çünkü hiçbir varlık bu zulmün sebebini haklı çıkaramaz. Bu işkenceleri gören belki YÜZLERCE keşişten yalnızca biri artık dayanamayıp buna isyan ediyor ve krala şikayet ediyor durumu. Diğer hristiyan din adamları da o ara ceplerini altın doldurup sesini kesmekle meşgul...
İspanyol, alman, İngiliz... ve diğer batı devletlerinin insanları altın uğruna ne hallere soktuğunu görmek için lütfen okuyun.
Okuyun ve bunların günümüzde hâlâ Afrika'da ve Ortadoğu'da benzer şekilde devam ettiğini bilin.
Son olarak çeviri olarak birkaç yayınevinin çevirisini kontrol ettim karşılaştırmalı okudum en iyisi bu.İyi okumalar.
Bu kitabı okumadan önce de kızılderelilerin nasıl yok edildiğine dair bazı bilgilerim vardı.
Mesela %50'sinden fazlasının Çiçek Hastalığı sebebiyle öldüğünü biliyordum. Hatta bazı İspanyol liderlerin kızıldereliler için ''vahşi'' tanımını yaptığını ve bu sayede Kilise'den öldürülmelerine dair icazet aldığını zira onların insan sayılamayacağını söylediklerini biliyordum.
Fakat yine de bilmediğim birçok dramatik durum söz konusuymuş. Sandığımdan daha canice bir tutum varmış ortada.
Yüz küsür sayfalık kısa bir kitap ama etkili ve okunmaya değer kesinlikle.
İyi bir okuma dilerim.
Tüketim denilen canavarın, zenginlik denilen canavarın insana yüklediği acımasız duyguların nerelere vardığının özetiydi. Avrupalıların canilikleri her satırda gözümde canlandı. Ve kızılderililerin masumiyetlerini anlatacak kelime bulamadım. Aslında caniler onları kılıç zoruyla öldürmeseler bile yaşadıkları toplumda kendileriyle beraber götürdükleri tüm pislikleriyle bu tertemiz milyonlarca insanı öldürmüşler.
Yazar Hakkında
Bartolomé de Las CasasYazar · 1 kitap
Bartolomé de las Casas, tarihçi, papaz ve uluslararası hukuk ve insan hakları normlarının ilk savunucularından biri olan yazar. Köleciliğe karşı çıkan Avrupalılardandır.
Babası orta hâlli bir tacirdir ve Kristof Kolomb'un ikinci yolculuğuna katılmıştır. Salamanca Üniversitesinde hukuk eğitimi almış olan Casas, Kolomb'un birinci yolculuğunun özetini ve hayatını kaleme aldı. 1502 yılında Nicolás de Ovando ile birlikte asker olarak Hispanyola adasına gitti. Bazı keşif seferlerine katıldıktan sonra 1506 yılında geri dönerek papaz yardımcılığına atandı. 1512 yılında Yeni Dünya'ya atanan ilk papaz oldu ve 1515'te dönerek yerlilere yapılan kötü muameleyi ve işkenceleri Kral V. Carlos ve Papaya bildirdi.
1516 yılında yerlilere yapılan muameleyi soruşturacak bir komisyonun üyesi olarak Amerika'ya döndü. 1520'de İspanya Kralı huzurunda yerlilere yapılan şiddet dolu işkenceleri ve izlenen politikayı eleştirdi. Casas'ın etkisi ile V. Carlos köleciliği yasaklayan bir yasa çıkarttı ve özgür yerli kentler oluşturulması önerisini destekledi. Papa ve Kralın 1537'de yerlilerin köle olarak çalıştırılmasını ve mallarına el konmasını yasaklayan kararlar almasında önemli rolü olan Casas, 1566'daki ölümüne dek yerli haklarının savunuculuğunu yaptı.
Eserleri
De Unico Modo - Tek Yol
Historia Apologetica - Özür Dileyen Tarih
Historia de las İndias - Batı Hint Adaları Tarihi
Spanish Cruelties - İspanyolların Zulmü
Brevisima Relacion de la Desturuccion de las İndias - Yerlilerin Gözyaşları: Yerlilerin Yok Edilişinin Kısa Tarihi
Avisos y reglas para confesores de espanoles - Günah çıkaran İspanyol papazları için öğütler ve kurallar
